تانىم • 28 ءساۋىر, 2022
بەيبىتشىلىككە قورعان بولعان بىتىمگەرلەر
وتكەن عاسىردىڭ اياعىندا كەڭەس وداعى ىدىراپ, ونىڭ قۇرامىندا بولعان وداقتاس رەسپۋبليكالار تاۋەلسىزدىككە ۇمتىلعان ەلەڭ-الاڭ جىلدارى الەم نازارىن اۋدارعان وتتى وقيعا – تاجىك-اۋعان شەكاراسىنداعى قاقتىعىس ەدى. بيىل بۇل وقيعاعا 30 جىل تولىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى جاقىندا ەلوردا تورىندە ورنالاسقان اسكەري-تاريحي مۋزەيدە «ەرلىككە جەتەلەگەن جول» اتتى كورمە اشىلىپ, مىڭعا تارتا ءارتۇرلى جادىگەر كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى.
تانىم • 26 ءساۋىر, 2022
ءجۋرناليستىڭ جەكە زاتتارى مۋزەيگە تاپسىرىلدى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۋزەيىنە قازاق تەلەۆيزياسىندا 50 جىلعا جۋىق قىزمەت اتقارعان جۋرناليستيكا ارداگەرى نۇرتىلەۋ يمانعالي ۇلى قولدانعان زاتتارى تابىستالدى. بۇل ىسكە باستاماشىلىق تانىتقان قالامگەردىڭ زايىبى قارلىعاش تابۋلدينوۆا ەكەن.
تانىم • 26 ءساۋىر, 2022
مۇسىلمان بالاسىنا تۋرا جولدى نۇسقاۋشى, ەكى دۇنيەنىڭ ساردارى, اللانىڭ ادام بالاسىنا جىبەرگەن سوڭعى پايعامبارى مۇحاممەدكە قاتىستى بۇگىنگە جەتكەن قۇندى جادىگەر كوپ ەمەس. دەسەك تە, اللا ەلشىسىنىڭ حيجرانىڭ 6-شى جىلى (628 جىلى) ۆيزانتيا يمپەرياسىنىڭ پاتشاسى يراقليگە جازعان حاتى ساقتالعان.
تاريح • 19 ءساۋىر, 2022
اقش-تىڭ ۆاشينگتون قالاسىندا 1921 جىلدان بەرى تۇراقتى جارىق كورىپ كەلە جاتقان Science News اتتى جۋرنال بار. بۇل باسىلىمدا عالامدى ەلەڭ ەتكىزەرلىك ءارتۇرلى جاڭالىقتار جارىق كورەدى. جۋىقتا جۋرنالدىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسىنان قحر باتىسىنداعى تارىم ويپاتىنان ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىسى كەزىندە تابىلعان, عۇمىرى 3000 جىلدىق جادىگەر-شالبار جايلى ايتىلىپتى.
ادەبيەت • 13 ءساۋىر, 2022
ءاربىر حالىقتىڭ جازۋ-سىزۋ تاريحى جانە قولداناتىن ءالىپبيى بار. قازاق حالقى حح عاسىردىڭ ءبىرىنشى شيرەگىنە دەيىن اراب گرافيكاسىن قولدانىپ كەلدى. وسى ءالىپبي ارقىلى كەم دەگەندە 10 عاسىردان استام ۋاقىت ۇلتتىڭ تاريحى, فولكلورى, گەنولوگيالىق شەجىرەسى, مەملەكەتتىك حات-حابار قۇجاتتارى جۇرگىزىلدى. پەتەربور قالاسىندا 1903 جىلى جارىق كورگەن «روسسيا» اتتى عىلىمي جۋرنالدا, «قازاقتىڭ ءداستۇرلى مادەنيەتىن – ءتىل تابيعاتىنا, وي-پىكىرىن جەتكىزە ءبىلۋ قابىلەتىنە, باي اۋىز ادەبيەتىنە, ونەرىنە قاراپ باعالاۋعا بولادى» دەگەن تۇجىرىم ايتىلىپتى. ءدال قازىر قولىمىزدا بار دەرەككوزىنە جۇگىنسەك: م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ قولجازبا قورىندا قازاق فولكلورىنىڭ ۇلكەن-كىشىلى 200 مىڭداي نۇسقاسى ساقتاۋلى تۇر.
تاريح • 12 ءساۋىر, 2022
جۋىقتا رەسەيلىك «ودنوكلاسسنيكي» (OK.RU) اتتى الەۋمەتتىك جەلىدە مىنا ءبىر فوتو جاريالاندى. سۋرەتتىڭ استىنا «پارتيزان قازاقتار! ەرلى-زايىپتى اعادىلوۆتەر جانە قىزى مايا. 1943 جىل» دەپ قىسقاشا انىقتاما بەرىلگەن ەكەن. كوزى قاراقتى وقىرمان اعادىلوۆتەر جايلى تاريحتان حاباردار بولار. دەسە دە, اتالعان فوتوبەينەگە قاتىستى كومەسكى تارتقان وقيعالاردى تاعى ءبىر جاڭعىرتا وتىرىپ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا «پارتيزان قىزى» دەگەن اتپەن مايدان تاريحىنا ەنىپ, كوركەم تۋىندى كەيىپكەرىنە اينالعان وتباسى جايلى ايتىپ وتسەك ارتىق بولماس.
ونەر • 11 ءساۋىر, 2022
قازاق حالقىندا ەجەلدەن بەرى سۇيەكتەن بۇيىم جاساۋ ونەرى بار. اتاقتى كەسكىندەمەشى ءابىلحان قاستەەۆ: «مەن سۋرەت سالۋدى تاۋدىڭ بۇلاعىنان, قويدىڭ قۇلاعىنان, ەشكىنىڭ مۇيىزىنەن, انامنىڭ ويۋىنان ۇيرەندىم» دەگەنىندەي, قولىندا ءتورت ت ۇلىگى بار كوشپەندى حالىق مالدىڭ سۇيەگىن ءجىبىتىپ جونۋ ارقىلى, ورنەك سالۋ, ساندىقشا قاپتاۋ, مۋزىكالىق اسپاپتاردى ارلەۋ, ەر-تۇرمان جيەكتەۋ, ساندىك بۇيىمدارعا شەگەلىك جاساۋ سياقتى ىستەردى جەتىك يگەرگەن.
تاريح • 05 ءساۋىر, 2022
تاريحتان بىلەمىز: قىزىل ارميا 1945 جىلى 9 مامىر كۇنى نەمىس فاشيستەرىن تىزە بۇكتىرگەننەن كەيىن, سول جىلعى تامىز ايىنىڭ 9-ى كۇنى جاپونياعا قارسى سوعىس اشىپ, از عانا ۋاقىت ىشىندە كۆانتۋن ارمياسىنىڭ قۇرلىقتاعى جانە تەڭىزدەگى قارۋلى كۇشتەرىن تولىق تالقانداۋىنا بايلانىستى كسرو قارۋلى كۇشتەرىنىڭ باس قولباسشىسى ي.ۆ.ستالين 1945 جىلى 25 تامىز كۇنى توتەنشە № 372 بۇيرىق شىعارىپ, مايداندا ەرلىك كورسەتكەن مايدان قولباسشىلارىن, وفيتسەرلەردى ماراپاتتاعان ەكەن.
رۋحانيات • 30 ناۋرىز, 2022
كۇللى مۇسىلمان بالاسىنا پارىز ەتىلىپ, ىشىنە اسا ماڭىزدى ورازا قۇلشىلىعى سىڭىرىلگەن «ايلاردىڭ سۇلتانى» رامازان كەلىپ جەتتى. بۇل اي – پايعامبار ۇمبەتى ءۇشىن رۋحاني جاڭارۋ ايى. ياعني جاراتۋشى يە ءوز ق ۇلىن وسى ايدا جاڭارتۋ ءۇشىن, ول ءناپسىسىن تىزگىندەپ, يمان ءلاززاتىن سەزە الاتىن حالگە جەتۋى ءۇشىن, ورازا دەگەن امالدى تاڭدادى. ءسويتىپ, بىزگە ءبىر اي بويى ورازا ۇستاۋدى بۇيىردى. بۇل جەردە ءبىز بىلە بەرمەيتىن ءبىر كەرەمەت دۇنيە – ورازا ۇستاعان كەزدە جۇرەگىمىزدە, جان-دۇنيەمىزدە رۋحاني جاڭارۋ جەمىسى ءپىسىپ جەتىلەدى. وسى ارقىلى ادام بالاسى كەمەلدەنەدى.
سۇحبات • 29 ناۋرىز, 2022
«Oitek» ارحيتەكتۋراسىنىڭ نەگىزى – ۇلتتىق سانا
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, تانىمال ارحيتەكتور, مەملەكەتتىڭ باستى رامىزدەرىنىڭ ءبىرى ەلتاڭبا اۆتورى, قازىرگى تاڭدا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى جانداربەك مالىبەكوۆ سوڭعى جىلدارى وسى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ساۋلەت-قۇرىلىس فاكۋلتەتى جانىنان «Oitek» ارحيتەكتۋراسى اتتى عىلىمي-تاجىريبەلىك ورتالىق قۇرىپ, ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني ءھام تۇرمىستىق قۇندىلىقتارىن ء(تىل, ءدىن, سالت-ءداستۇر, مادەنيەت, ونەر, ەتنوگرافيا, ەكونوميكا, ساياسات, ت.ب.) زامانعا ساي دامىتۋدىڭ ادىستەمەسىن ۇسىنىپ ءجۇر. وسى ورايدا تىڭ يدەيا يەسى ءھام «Oitek» ارحيتەكتۋراسىنىڭ اۆتورىن اڭگىمەگە تارتىپ, وي بولىستىك.
