28 ءساۋىر, 2016

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №136

558 رەت
كورسەتىلدى
36 مين
وقۋ ءۇشىن
2015 جىلعى 25 اقپان,  استانا قالاسى «اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2009 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى كودەكسىنىڭ 144-بابىنىڭ 6-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان «اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق – قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرىلۋىن; 3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. مينيستر ە.دوساەۆ «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ____________ س. وماروۆ 25 اقپان 2015 ج. «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى ____________ ت. دۇيسەنوۆا 26 اقپان 2015 ج. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 25 اقپانداعى №136 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن «اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. «اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارى (بۇدان ءارى – سانيتاريالىق قاعيدالار) اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن تالاپتاردى بەلگىلەيدى. 2. وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى جانە ۆەتەريناريا سالالارىنداعى مەملەكەتتىك ورگاندارداردىڭ ۆەدومستۆولارى جۇزەگە اسىرادى. 3. وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلدى: 1) اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالار – حالىق اراسىندا ءولىم-جىتىممەن جانە/نەمەسە مۇگەدەكتەنۋمەن جاپپاي بەلەڭ الۋدى تۋدىرا وتىرىپ, ۇلكەن اۋماقتارعا تەز تارالاتىن جانە ادامداردىڭ كوپشىلىگىن زاقىمدايتىن (ەپيدەميالىق بەلەڭ الۋلار مەن ەپيدەميالار), ادامنان ادامعا بەرىلۋگە قابىلەتتى اۋرۋلار; 2) ينفەكتسيالىق اۋرۋ قوزدىرعىشىنىڭ رەزەرۆۋارى – پاتوگەندى ميكروورگانيزمدەردىڭ بيولوگيالىق يەلەرى; 3) ينفەكتسيا تاسىمالداۋشىلار – تابيعاتتا اۋرۋ قوزدىرعىشتاردىڭ رەزەرۆۋارى بولىپ تابىلاتىن جىلى قاندى جانۋارلار, ەڭ الدىمەن كەمىرگىشتەر جانە باسقا دا ۇساق سۇتقورەكتىلەر (سيرەك جاعدايدا قۇستار); 4) ينفەكتسيا تاراتۋشىلار – نەگىزىنەن سالقىن قاندى ومىرتقاسىز جانۋارلار, اتاپ ايتقاندا قان سوراتىن جاندىكتەر, كەنەلەر; 5) ينسەكتواكاريتسيدتىك قاسيەتتەر – قۇرالدىڭ (پرەپاراتتىڭ) جاندىكتەردى عانا ەمەس, كەنەلەردى دە جوياتىن قاسيەتى; 6) يمپرەگناتسيا – قانسورعىشتاردىڭ ادامعا تۇسۋىنە جول بەرمەۋ ماقساتىندا سىرتقى كيىمدى ينسەكتيتسيدتەرمەن نەمەسە رەپەللەنتتەرمەن وڭدەۋ; 7) كونتاميناتسيا (جاناسۋ) – قورشاعان ورتاداعى زاتتاردا ميكروورگانيزمدەردىڭ تابىلۋى; 8) كۇيدىرگى بويىنشا ستاتسيونارلىق-قولايسىز پۋنكت (سقپ) – توپىراقتى وشاق نەمەسە ادامنىڭ نەمەسە جانۋاردىڭ كۇيدىرگىگە شالدىعۋ جاعدايى تىركەلگەن اۋماقتاعى پۋنكت; 9) قاۋىپ توندىرەتىن اۋماق – كۇيدىرگى بويىنشا قولايسىز ەلدى مەكەنمەن تىكەلەي شەكارالاساتىن اۋماق نەمەسە ادامدار نەمەسە جانۋارلاردىڭ اۋرۋعا شالدىعۋ قاۋپى بار اۋماق; 10) قورعانىش ايماعى – ينفەكتسيا تاراتۋشىلار جانە/نەمەسە تاسىمالداۋشىلار جويىلعان ەلدى مەكەننىڭ اينالاسىنداعى اۋماق; 11) ماجبۇرلەپ سويۋ – ولاردىڭ قىرىلۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا نەمەسە ەمدەۋدىڭ ەكونوميكالىق جاعىنان تيىمسىزدىگىنە بايلانىستى اۋرۋ جانۋارلاردى سويۋ; 12) رەزيستەنتتىلىك – پەستيتسيدتەردىڭ, ۋلى حيميكاتتاردىڭ جانە باسقا دا اگەنتتەردىڭ اسەرىنە توزىمدىلىك; 13) تابيعي وشاق – بەلگىسىز ۇزاق ۋاقىت بويى سىرتتان اكەلمەستەن اۋرۋ قوزدىرعىشىنىڭ اينالىمى جۇزەگە اسىرىلاتىن جەر بەتىنىڭ ۋچاسكەسى; 14) توپىراقتى وشاقتار – كۇيدىرگىدەن قىرىلعان جانۋارلاردىڭ ولگەن, سويىلعان, مۇشەلەنگەن جانە ولەكسەلەرىنىڭ زاڭسىز كومىلگەن جەرلەرى; 15) فيزيكالىق كۇرەسۋ ءادىسى – پەستيتسيدتەردى (ۋلى حيميكاتتاردى) قولدانباستان, كەمىرگىشتەردى نەمەسە بۋىناياقتىلاردى جويۋدىڭ اگروتەحنيكالىق ءىس-شارالارىن, مەحانيكالىق قۇرىلعىلاردى, جابىسقاق ماسسالاردى جانە باسقا دا ادىستەردى قولدانۋ; 16) حيميالىق كۇرەسۋ ءادىسى – ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ قوزدىرعىشتارىن تاسىمالداۋشىلاردى جانە تاراتۋشىلاردى پەستيتسيدتەر مەن ۋلى حيميكاتتاردى پايدالانا وتىرىپ جويۋ; 17) ەپيدەميالىق وشاق – ناۋقاس ادامنىڭ تۇراتىن جەرى; 18) ەپيزووتيالىق وشاق – ينفەكتسيا قوزدىرعىشىنىڭ كوزى, بەرىلۋ فاكتورلارى جانە سەزىمتال جانۋارلار ورنالاسقان, شەكتەلگەن ورىن. 2. كۇيدىرگىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار 4. سقپ-دا جانە كۇيدىرگى بويىنشا قاۋىپ توندىرەتىن اۋماقتاردا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) جانە ەپيزووتياعا قارسى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن تالاپتار ۆەتەريناريا سالاسىنداعى قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بولىمشەلەرىنىڭ (بۇدان ءارى – جاو ۆەتەريناريالىق بولىمشەلەرى) مىناداي شارالاردى ورىنداۋى بولىپ تابىلادى: 1) كۇيدىرگىنىڭ ەپيزووتيالىق وشاقتارىن, كۇيدىرگىنىڭ توپىراقتى وشاقتارىنىڭ كوورديناتتارى مەن شەكارالارىن بەلگىلەۋ ارقىلى سقپ انىقتاۋ جانە تىركەۋ, ەپيزووتياعا قارسى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ولاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ (قاداعالاۋ); 2) توپىراقتى وشاقتاردى بۇكىل پەريمەترى بويىنشا ورمەن جانە بيىكتىگى كەمىندە 1,5 مەتر (بۇدان ءارى – م.) جانە ديامەترى كەمىندە 5 ش.م. قورشاۋلارمەن (مەتالدان نەمەسە بەتوننان) قورشاۋ, «كۇيدىرگى» دەگەن جازۋى بار تاقتايشالاردى ءىلۋ; 3) ىشكى ساۋدا وبەكتىلەرىندە, جانۋارلار ءوسىرۋدى, جانۋارلاردى, جانۋارلاردان الىناتىن ءونىم مەن شيكىزاتتى دايىنداۋدى (سويۋدى), ساقتاۋدى, قايتا وڭدەۋدى جانە وتكىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن (يمپورتقا جانە ەكسپورتقا بايلانىستىلاردى قوسپاعاندا) ءوندىرىس وبەكتىلەرىندە ۆەتەريناريا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسى تالاپتارىنىڭ ساقتالۋى تۇرعىسىنان مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق باقىلاۋدى جانە قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ; 4) كۇيدىرگىنىڭ توپىراقتى وشاقتارىنىڭ, مال قورىمدارىنىڭ (بيوتەرميالىق شۇڭقىرلاردىڭ), مال ايدايتىن تراسسالاردىڭ, مال شارۋاشىلىعى وبەكتىلەرىنىڭ جاعدايىن باقىلاۋ; 5) سقپ-دا, مال شارۋاشىلىعى قوجالىقتارىندا, مال سويۋ پۋنكتتەرىندە, جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى ساقتاۋدى دايىندايتىن جانە ساقتايتىن جەرلەردە, مال تاسۋمەن اينالىساتىن بارلىق تيپتەگى كولىك قۇرالدارىندا, مال شارۋاشىلىعى ءونىمىن قايتا وڭدەيتىن كاسىپورىندارداعى وندىرىستىك ءۇي-جايلاردا پروفيلاكتيكالىق دەزينفەكتسيا جۇرگىزۋ. 5. سقپ-دا جانە كۇيدىرگى بويىنشا قاۋىپ توندىرەتىن اۋماقتاردا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ كەزىندە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى مىناداي تالاپتاردى ساقتاۋى قاجەت: 1) كۇيدىرگىنىڭ ەپيدەميالىق وشاقتارىن انىقتاۋ جانە تىركەۋ, كۇيدىرگىنىڭ توپىراقتى وشاقتارىنىڭ كوورديناتتارى مەن شەكارالارىن بەلگىلەي وتىرىپ سقپ-نى كارتاعا ءتۇسىرۋ; 2) كۇيدىرگى وشاقتارىندا ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ولاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ; 3) حالىقپەن, سونداي-اق كۇيدىرگىنىڭ ينفەكتسيا كوزدەرىن, فاكتورلارىن جانە ونىڭ تارالۋ جولدارى مەن پروفيلاكتيكا شارالارىن كورسەتە وتىرىپ, مالدان الىناتىن شيكىزاتتى دايىنداۋ, جيناۋ, ساقتاۋ, تاسىمالداۋ, قايتا وڭدەۋ جانە وتكىزۋمەن اينالىساتىن ادامدار اراسىندا سانيتاريالىق-اعارتۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ; 4) ەپيدەميالىق وشاقتاردا پروفيلاكتيكالىق, اعىمداعى جانە قورىتىندى دەزينفەكتسيالاردى جۇرگىزۋ. 6. سقپ-دا جانە قاۋىپ توندىرەتىن اۋماقتاردا: 1) ءتيىستى اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتىڭ مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ينسپەكتورىنىڭ رۇقساتىنسىز ەرىكسىز تۇردە جانۋارلاردى سويۋعا; 2) سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قورىتىندىسىز جانە جاو ۆەتەريناريالىق بولىمشەلەرىنىڭ كەلىسىمىنسىز توپىراق الۋعا جانە اۋىستىرۋعا بايلانىستى اگرومەليوراتيۆتىك, قۇرىلىس جانە باسقا دا جۇمىستاردى جۇرگىزۋگە جول بەرىلمەيدى. 7. ەتتى جانە ەت ونiمدەرىن وتكىزۋ «ۆەتەريناريا تۋرالى» 2002 جىلعى 10 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ (بۇدان ءارى –«ۆەتەريناريا تۋرالى» قر زاڭى) 22-بابىنىڭ 5-تارماعىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى. 8. توپىراقتى وشاقتاردىڭ سانيتاريالىق-قورعاۋ ايماقتارىنىڭ كولەمى حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى جانە ۆەتەريناريا سالالارىنداعى مەملەكەتتىك ورگاندارداردىڭ ۆەدومستۆولارى بىرلەسىپ ايقىندايتىن تارتىپپەن بەلگىلەنەدى. 9. حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى جانە ۆەتەريناريا سالالارىنداعى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۆەدومستۆولارى ايقىندايتىن جاعدايلاردى قوسپاعاندا, سانيتاريالىق-قورعاۋ ايماعىندا توپىراقتى قازۋعا جانە اۋىستىرۋعا, سۋ باسۋعا بايلانىستى ىزدەستىرۋ, گيدرومەليوراتيۆتىك, قۇرىلىس جانە باسقا دا جۇمىستار جۇرگىزۋ ءۇشىن, سونداي-اق جالعا بەرۋگە, جەكە مەنشىككە ساتۋعا, باقتارعا, باۋ-باقشالارعا نەمەسە جەردى وزگە دە ماقساتتا پايدالانۋ ءۇشىن جەر ۋچاسكەلەرىن بولۋگە جول بەرىلمەيدى. 10. جاو قۇرعان مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق ۇيىمدار قاۋىپ توندىرەتىن اۋماقتاردا ولاردى قولدانۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىقتا (نۇسقاۋدا) كوزدەلگەن تارتىپپەن جانە مەرزىمدەردە اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنا پروفيلاكتيكالىق ۆاكتسيناتسيالاۋ جۇرگىزەدى. ۆاكتسيناتسيالانعان مالداردى باقىلاۋ ۆاكتسيناتسيادان كەيىن 14 كۇنتىزبەلىك كۇن ىشىندە جۇرگىزىلەدى. 11. كۇيدىرگىگە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ جۇرگىزۋ ۆاكتسيناتسيالانعان جانۋارلاردىڭ (تۇرلەرى بويىنشا) سانىن, ۆاكتسينانىڭ, دايىنداۋشى كاسىپورىننىڭ تولىق اتاۋىن, سەرياسى مەن باقىلاۋ نومىرلەرىن, دايىنداۋ كۇنى مەن شىعىندالعان ۆاكتسينا سانىن كورسەتە وتىرىپ, اكتىمەن رەسىمدەلەدى. اكتىگە مال يەلەرىنىڭ قولى قويىلعان ۆاكتسيناتسيالانعان مالدىڭ ءتىزىمى قوسا بەرىلەدى. 12. ۆاكتسيناتسيادان كەيىن 14 كۇنتىزبەلىك كۇن ىشىندە كۇيدىرگىگە قارسى ۆاكتسيناتسيالانعان مالدى ەتكە سويۋعا جانە ۆاكتسيناتسيادان كەيىن 14 كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەنگە دەيىنگى كەزەڭدە ولگەن مالدىڭ تەرىسىن الۋعا جول بەرىلمەيدى. 13. جانۋارلاردى ءوسىرۋدى, دايىنداۋدى (سويۋدى), جانۋارلاردى, جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى ساقتاۋدى, قايتا وڭدەۋ مەن وتكىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن ءوندىرىس وبەكتىلەرىندە مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, مىناداي تالاپتار ساقتالۋى قاجەت: 1) تۇتاس ەتتەرگە جانە مالدىڭ ىشكى اعزالارىنا ۆەتەريناريالىق تەكسەرۋ جانە ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ, زەرتحانالىق زەرتتەۋلەردى جۇزەگە اسىرۋ; 2) ەت پەن باسقا دا ءونىمدى زارارسىزداندىرۋ, پايدالانۋعا جارامسىز بولعان جاعدايدا ونى كادەگە جاراتۋ; 3) ەت جانە ەت ءونىمىن ارنايى وقشاۋلانعان جانە سۇرگى سالىنعان كامەرالاردا, توڭازىتقىشتاردا ساقتاۋدى جانە زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ كەزەڭىندە كۇيدىرگى قوزدىرعىشتارىن جۇقتىرۋعا كۇدىكتى ەتتىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ. 14. جانۋارلاردى ءوسىرۋدى, دايىنداۋدى (سويۋدى), جانۋارلاردى, جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى ساقتاۋدى, قايتا وڭدەۋ مەن وتكىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن ءوندىرىس وبەكتىلەرىندە جىل سايىن جانە جۇمىسقا قابىلداۋ كەزىندە وندىرىستىك قىزمەتى جانۋارلاردى كۇتۋگە, ۇستاۋعا جانە باعۋعا, جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى ساقتاۋعا, تاسىمالداۋعا, قايتا وڭدەۋگە جانە ساتۋعا بايلانىستى جۇمىسكەرلەردى كۇيدىرگىنىڭ الدىن الۋ قاعيدالارىنا وقىتۋ جۇرگىزىلەدى. 15. ادامداردى كۇيدىرگىگە قارسى پروفيلاكتيكالىق ۆاكتسيناتسيالاۋدى (ەرەكشە پروفيلاكتيكانى) «قارسى پروفيلاكتيكالىق ەگۋ جۇرگىزىلەتىن اۋرۋلاردىڭ تىزبەسىن, ولاردى جۇرگىزۋ ەرەجەسىن جانە حالىقتىڭ جوسپارلى ەگىلۋگە جاتقىزىلاتىن توپتارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2009 جىلعى 30 جەلتوقسانداعى № 2295 قاۋلىسىنا (بۇدان ءارى – № 2295 قاۋلى) سايكەس دەنساۋلىق ساقتاۋدى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى جۇزەگە اسىرادى. 16. كۇيدىرگىگە قارسى جوسپارلى ۆاكتسيناتسيانى مەديتسينالىق ۇيىمدار حالىقتىڭ مىناداي كونتينگەنتىنە جۇرگىزەدى: 1) حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى جانە ۆەتەريناريا سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاندار ۆەدومستۆولارىنىڭ اۋماقتىق ورگاندارى مەن ۇيىمدارىنىڭ, جاو ۆەتەريناريالىق بولىمشەلەرىنىڭ, سونداي-اق كۇيدىرگى قوزدىرعىشىنىڭ سىنامالارىن الۋدى, ونىڭ بولۋىنا زەرتتەۋ جۇرگىزەتىن زەرتحانالاردىڭ ماماندارى; 2) ەت ونىمدەرىن وڭدەيتىن كاسىپورىنداردىڭ, سويۋ پۋنكتتەرىنىڭ, سويۋ الاڭدارىنىڭ جانە ىشكى ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ جۇمىسكەرلەرى; 3) سقپ اۋماعىنان جانۋارلاردى سويۋمەن, جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى جيناۋ, ساقتاۋ, تاسىمالداۋ جانە باستاپقى وڭدەۋمەن اينالىساتىن ادامدار. 17. ولگەن جانۋاردىڭ تۇتاس ەتىن اشۋ نەمەسە بولشەكتەۋ بارىسىندا كۇيدىرگىگە كۇدىكتەنۋ تۋىنداعان جاعدايدا جۇمىس توقتاتىلادى. 18. جانۋارلاردىڭ كۇيدىرگىمەن اۋىرۋى نەمەسە كۇيدىرگىگە كۇدىكتى جانۋارلاردىڭ ءولۋ جاعدايلارى تىركەلگەنى تۋرالى اقپاراتتى العان كەزدە مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ينسپەكتور مەن ءتيىستى اۋماقتىڭ مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق دارىگەرى اۋىرعان جانە ولگەن جانۋارلارعا تەكسەرۋ جۇرگىزەدى. 19. كۇيدىرگىگە كۇدىك تۋىنداعان كەزدە جانۋارلاردىڭ ولەكسەسىنەن پاتولوگيالىق ماتەريالدىڭ مىناداي ۇلگىلەرى الىنادى جانە ۆەتەريناريالىق زەرتحاناعا جىبەرىلەدى: 1) قۇلاق تىلىگىنىڭ, پەريفەريالىق تامىرلاردىڭ قانى نەمەسە قۇلاق جارعاعى كەسىپ الىنادى جانە جىبەرىلەدى (الدىن الا ولەكسە جاتقان جاقتان ەكى ليگاتۋرا قويادى, تىلىكتىڭ شەتتەرىن كۇيدىرەدى); 2) قان ارالاس سۇيىقتىقتار بولعان جاعدايدا اۋىز جانە مۇرىن قۋىستارىنان الىنعان شايىندىلار. 20. جاو ۆەتەريناريالىق بولىمشەلەرى ءتيىستى اۋماقتىڭ ۆەتەريناريا سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ بولىمشەسىمەن بىرگە ساراپتاما ناتيجەلەرىن العانعا دەيىن كۇيدىرگى ينفەكتسياسىنىڭ بولۋىنا كۇدىكتى مالدىڭ ولەكسەلەرىن جويۋ بويىنشا ءىس-شارالاردى وسى سانيتاريالىق قاعيدالاردىڭ تالاپتارىنا سايكەس قاجەتتى بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاي وتىرىپ ۇيىمداستىرادى. 21. پاتولوگيالىق ماتەريال بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك شارالارى ساقتالا وتىرىپ, ۆەتەريناريالىق زەرتحاناعا قولما-قول جىبەرىلەدى. ۆەتەريناريالىق زەرتحانادا ماتەريال ميكروسكوپيالىق (ماتەريال تۇسكەن كۇنى), باكتەريولوگيالىق ء(ۇش تاۋلىك ىشىندە), بيولوگيالىق (10 تاۋلىك ىشىندە) ادىستەرمەن زەرتتەلەدى. 22. ميكروسكوپيالىق زەرتتەۋلەردىڭ الدىن الا وڭ قورىتىندىسىن العان كەزدە ۆەتەريناريالىق زەرتحانا ءتيىستى اۋماقتىڭ باس مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ينسپەكتورىن حاباردار ەتەدى. 23. ءتيىستى اۋماقتىڭ باس مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ينسپەكتورى حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدە­ميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى ءتيىستى اۋماقتىق ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ بولىمشەسىنە شۇعىل حابارلاما جىبەرەدى جانە مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق دارىگەرى مەن حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى ورگان ۆەدومستۆوسى وكىلىمەن بىرلەسىپ ەپيزووتيالىق-ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋ جۇرگىزەدى, كۇيدىرگى قوزدىرعىشىن جۇقتىرۋعا كۇدىك تۋدىرعان ونىمدەردى ء(سۇت, ەت, تەرى) وتكىزۋگە جانە شىعارۋعا جول بەرمەيدى. 24. ۆەتەريناريالىق زەرتحانا تۇپكىلىكتى وڭ ناتيجەنى راستاعان كەزدە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان ءتيىستى اۋماقتىڭ باس مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ينسپەكتورىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا كارانتين ەنگىزەدى, بۇل كەزدە: 1) مالدىڭ بارلىق تۇرلەرىن اكەلۋگە, اكەتۋگە; 2) جانۋارلاردان الىناتىن شيكىزاتتار مەن ونىمدەر دايىنداۋعا جانە اكەتۋگە, شارۋاشىلىق ىشىندە جانۋارلاردى ايداۋعا; 3) اۋرۋ جانۋارلاردىڭ ءسۇتىن پايدالانۋعا; 4) جانۋارلاردى ەتكە سويۋعا; 5) قىرىلعان جانۋارلاردىڭ ولەكسەسىن اشۋعا جانە ولاردىڭ تەرىسىن الۋعا; 6) كەزەك كۇتتىرمەيتىننەن باسقا ۆەتەريناريالىق حيرۋرگيالىق وپەراتسيالاردى جۇرگىزۋگە; 7) سقپ اۋماعىنا بوگدە ادامداردىڭ كىرۋىنە, ونىڭ اۋماعىنا وبەكتىگە قىزمەت كورسەتۋگە بايلانىستى ەمەس كولىكتىڭ كىرۋىنە; 8) تابيعي سۋ قويمالارىنان مالداردى سۋارۋعا; 9) جانۋارلاردى جانە جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزاتتى ساتۋعا, اۋىل شارۋاشىلىعى جارمەڭكەلەرىن, كورمەلەرىن (اۋكتسيوندار) جانە ادامدار مەن مالدار جينالاتىن باسقا دا قوعامدىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە تىيىم سالىنادى. 25. جاو ۆەتەريناريالىق بولىمشەلەرى ءتيىستى اۋماقتاعى ۆەتەريناريا سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ بولىمشەسىمەن جانە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىمەن بىرلەسىپ ەپيزووتيالىق وشاقتى جويۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارىن جاسايدى. 26. كۇيدىرگىنىڭ ەپيزووتيالىق وشاعىندا ۆەتەريناريا ماماندارى كۇيدىرگى اللەرگەنى بار تەرى-اللەرگيالىق سىنامامەن زەرتتەلەتىن شوشقالاردان باسقا, بارلىق مال باسىنا مىندەتتى تۇردە دەنە قىزۋىن ولشەي وتىرىپ, ۆەتەريناريالىق تەكسەرۋ جۇرگىزەدى. 27. كۇيدىرگىنى جويۋ بويىنشا ۆەتەريناريالىق ءىس-شارالاردى «ۆەتەريناريا تۋرالى» قر زاڭىنىڭ 11-بابى 1-تارماعىنىڭ 1) تارماقشاسىنا سايكەس قۇرىلعان مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق ۇيىم كۇيدىرگىمەن اۋىرعان نەمەسە ولگەن جانۋارلار بولعان اۋماقتى جانە ءۇي-جايدى دەزينفەكتسيالاي وتىرىپ جۇرگىزەدى, جانۋارلاردى وڭدەۋدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جانە كەدەن وداعىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىندا قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن ينسەكتيتسيدتەرمەن جانە دەزينفەكتسيالاۋ قۇرالدارىمەن جۇرگىزەدى. 28. كۇيدىرگىمەن اۋىرعان نەمەسە ودان قىرىلعان جانۋارلار بولعان ۋچاسكەلەردەن داقىلدار, قاتتى جانە جۇمساق جەمدەر شىعارىلۋعا جاتپايدى, ولار سول جەردە جويىلادى نەمەسە ولاردى كۇيدىرگىگە قارسى ۆاكتسيناتسيالاۋ جۇرگىزىلگەن مالعا بەرەدى. 29. جانۋارلاردى, جانۋارلاردان الىناتىن ءونىم مەن شيكىزاتتى دايىنداۋدى (سويۋدى), ساقتاۋدى, قايتا وڭدەۋدى جانە وتكىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن ءوندىرىس وبەكتىلەرىندە كۇيدىرگى بويىنشا قولايسىز جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر مەن شيكىزات انىقتالعان كەزدە وبەكتىدە «ۆەتەريناريا تۋرالى» قر زاڭىنىڭ 10-بابى 1-تارماعىنىڭ 2) تارماقشاسىنا سايكەس كارانتين ەنگىزىلەدى. جانۋارلاردان الىناتىن ونىمدەر جانە شيكىزات جويىلادى. 30. كۇيدىرگى باتسيللالارىمەن كونتاميناتسيالانعان جانۋارلاردان الىناتىن شيكىزاتتار مەن ونىمدەردى دايىنداۋ, ساقتاۋ جانە وڭدەۋدى جۇزەگە اسىراتىن ءۇي-جايلاردا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جانە كەدەن وداعىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىندا قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن قۇرالدارمەن دەزينفەكتسيالىق ءىس-شارالار جۇرگىزىلەدى. 31. كارانتين ءولىم-ءجىتىم بولعان سوڭعى جاعداي تىركەلگەن جانە دەزينفەكتسيا جۇرگىزىلگەن كۇننەن باستاپ 15 كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەن سوڭ الىنادى. 32. كۇيدىرگى اۋرۋىمەن اۋىراتىن ناۋقاستى نەمەسە وعان كۇدىكتى پاتسيەنتتى انىقتاعان دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكتورىنىڭ مەملەكەتتىك جانە مەملەكەتتىك ەمەس مەديتسينالىق ۇيىمدارى ونى ينفەكتسيالىق ستاتسيونارعا, ول بولماعان جاعدايدا وقشاۋلانعان جەكە تەراپەۆتىك پالاتاعا (بوكسقا) جاتقىزادى, ول جەردە وعان بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك قاعيدالارى ساقتالا وتىرىپ, بىلىكتى تەراپەۆتىك كومەك كورسەتىلەدى. 33. كۇيدىرگى اۋرۋىمەن اۋىراتىن ناۋقاس نەمەسە وعان كۇدىكتى انىقتالعان جاعدايدا ۆەدومستۆولىق تيەسىلىگىنە جانە مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, مەديتسينالىق ۇيىمدار شۇعىل تەلەفون ارقىلى جانە 3 ساعات ىشىندە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنە شۇعىل حابارلاما جىبەرەدى. 34. دياگنوزدى انىقتاعان نەمەسە وزگەرتكەن مەديتسينالىق ۇيىم شۇعىل تەلەفون ارقىلى جانە 12 ساعات ىشىندە اۋرۋ انىقتالعان جەردەگى حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنە وزگەرتىلگەن دياگنوزدى, ونى بەلگىلەۋ كۇنى مەن باستاپقى دياگنوزدى كورسەتە وتىرىپ, جاڭا شۇعىل حابارلاما جىبەرەدى. 35. كۇيدىرگىمەن اۋىراتىن ناۋقاس نەمەسە وعان كۇدىكتى انىقتالعان كەزدە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى ۆەتەريناريا سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنە جانە جاو ۆەتەريناريالىق بولىمشەسىنە حابارلايدى. 36. حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ ماماندارى ۆەتەريناريا سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى مەن جاو ۆەتەريناريالىق بولىمشەلەرىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرلەسىپ ەپيزووتولوگيالىق-ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋ جۇرگىزەدى. 37. حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ ورگاندارى مەن ۇيىمدارىنىڭ ماماندارى كۇيدىرگىنىڭ ەپيدەميالىق وشاعىندا مىنالاردى قامتاماسىز ەتەدى: 1) ناۋقاس ادامداردى انىقتاۋ جانە ەمدەۋگە جاتقىزۋ; 2) قورىتىندى دەزينفەكتسيا جۇرگىزۋ; 3) وشاقتى شوعىرلاندىرۋ جانە جويۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارىن جاساۋ. 38. مەديتسينالىق ۇيىمدار ەپيدەميالىق وشاقتا ءۇي-ءۇيدى ارالاۋدى, ينفەكتسيا كوزىمەن بايلانىستا بولعان ادامداردى باقىلاۋدى, شۇعىل پروفيلاكتيكانى جانە سانيتاريالىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. 39. سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورتالىقتارى مەن ناۋقاس ەمدەۋگە جاتقىزىلعان ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلار جانە وباعا قارسى كۇرەس ۇيىمدارىنىڭ زەرتحانالارى ناۋقاستاردان نەمەسە كۇيدىرگىگە كۇدىكتى ادامداردان ماتەريال الۋدى جانە ونى زەرتتەۋدى جۇرگىزەدى. 40. اۋماقتىق سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورتالىقتارى جانە مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ينسپەكتورلار كۇيدىرگىمەن اۋىراتىن ناۋقاس نەمەسە وعان كۇدىكتى انىقتالعان جاعدايدا ەت جانە ەت ونىمىنەن, سىرتقى ورتا وبەكتىلەرىنەن (توپىراق, زاتتاردىڭ شايىندىلارى جانە ت.ب.) سىناما الادى جانە ولارعا زەرتتەۋ جۇرگىزەدى. 3. تۋليارەميانىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار. 41. تۋليارەميانىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن تالاپ حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق ورگاندارى مەن ۇيىمدارىنىڭ ۇتقىر زوولوگيالىق-پارازيتولوگيالىق توپتارىنىڭ تابيعي وشاقتاردىڭ (تۋليارەميانىڭ بەلەڭ الۋلارى بۇرىن بولعان جانە قوزدىرعىشتارىنىڭ وسىرىندىلەرى وقشاۋلانعان اۋدانداردان باستاپ) لاندشافتىق تيپتەرىنە قاراي جىلىنا كەمىندە ەكى رەت (ناۋرىز-ماۋسىمدا جانە قىركۇيەك-قازاندا) ەپيزووتولوگيالىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋى بولىپ تابىلادى. 42. ۇتقىر زوولوگيالىق-پارازيتولوگيالىق توپتار حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق ورگاندارى مەن ۇيىمدارىنىڭ بەيىندى ماماندارىنان جانە قاجەت بولعاندا وباعا قارسى كۇرەس ۇيىمدارىن تارتۋ ارقىلى قالىپتاستىرىلادى. 43. ۇتقىر زوولوگيالىق-پارازيتولوگيالىق توپ: 1) تۇرلەرى جانە بيوتوپتارى بويىنشا كەنەلەر سانىن ەسەپكە الۋدى (كوپ بولۋ, باسىمدىلىق جانە كەزدەسۋ-كەزدەسپەۋ يندەكستەرىن انىقتاۋ); 2) باقىلاۋداعى تابىنداردا 5-10 مال باسىن تەكسەرۋ جولىمەن ولاردىڭ جۇقتىرۋ دەڭگەيىن باعالاۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى مالدارىنان كەنەلەر جيناۋدى; 3) كەنەلەردىڭ تۇرلىك قۇرامىن ايقىنداۋدى; 4) كەنەلەردىڭ ءارتۇرلى دامۋ كەزەڭدەرىندە ولاردىڭ نەگىزگى جانە جاناما قورەكتەندىرۋشىلەرىن ايقىنداۋدى; 5) كەنەلەر پوپۋلياتسياسىنىڭ سانىنا تابيعي, انتروپوگەندى جانە شارۋاشىلىق فاكتورلارىنىڭ اسەرىن تالداۋدى; 6) كەنەلەردىڭ تىرشىلىك ارەكەتى تسيكلىن فەنولوگيالىق بايقاۋدى; 7) زەرتحانالىق زەرتتەۋ ءۇشىن اشىق جەرلەردە جانە كوبەيەتىن ورىنداردا ء(ۇي-جايلار, ىندەر) كەنەلەردىڭ ءارتۇرلى دامۋ كەزەڭدەرىندە ولاردى جيناۋدى; 8) كەنەلەردىڭ وتە كوپ پايدا بولۋى جانە ولاردىڭ ادامدارعا بەلسەندى شابۋىلى كەزىندە ءۇي-ءۇيدى تەكسەرۋدى; 9) تۋليارەميامەن اۋىراتىن ناۋقاستار تىركەلگەن كەزدە ەلدى مەكەندەردى تەكسەرۋدى; 10) تابيعي وشاق اۋماعىندا ساۋىقتىرۋ دارەجەسىن جانە كەنەلەرگە قارسى ءىس-شارالار جۇرگىزىلگەننەن كەيىنگى تيىمدىلىكتى باعالاۋدى; 11) كەمىرگىشتەردىڭ – تۋليارەميا قوزدىرعىشتارىن تاراتۋشىلاردىڭ سانىن تۇرلەرى مەن بيوتوپتارى بويىنشا ەسەپكە الۋدى; 12) كەمىرگىشتەردىڭ كوبەيۋ قارقىندىلىعىن باعالاۋدى جانە ولاردىڭ سانىنىڭ وزگەرۋىن قىسقا مەرزىمدى بولجاۋدى; 13) تۋليارەميا قوزدىرعىشىنىڭ بولۋىنا زەرتحانالىق زەرتتەۋ ءۇشىن كەمىرگىشتەردى اۋلاۋدى; 14) تۋليارەميانى تاراتۋشىلار جانە ادامداردىڭ جۇقتىرۋ كوزى – ۇساق ءسۇت قورەكتىلەردىڭ تۋليارەميانى جۇقتىرۋ دەڭگەيىن ايقىنداۋدى; 15) وشاقتىق اۋماقتى لاندشافتىلى-گەوگرافيالىق اۋدانداستىرۋدى جانە تۋليارەميانىڭ بەلسەندى تابيعي وشاقتارىن انىقتاۋدى جۇزەگە اسىرادى. 44. تۋليارەميانىڭ تابيعي وشاقتارىن ەپيزووتولوگيالىق تەكسەرۋ نەگىزىندە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردىڭ كەشەندى باعدارلاماسىن جاسايدى, وندا مىنالار كوزدەلەدى: 1) كەيىننەن تيىمدىلىكتى باعالاۋ ارقىلى ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ كولەمىن جانە مەرزىمدەرىن نەگىزدەي وتىرىپ, تۋليارەميانىڭ تابيعي وشاقتارىن ساۋىقتىرۋ (دەزينفەكتسيا, دەراتيزاتسيا, كەنەلەردى جويۋ); 2) جاڭا اۋماقتارعا ينفەكتسيانىڭ اكەلىنۋىنىڭ الدىن الۋ; 3) مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن دايارلاۋ; 4) حالىق اراسىندا سانيتاريالىق-اعارتۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ. 45. حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى حالىقتى تۋليارەمياعا قارسى پروفيلاكتيكالىق ۆاكتسيناتسيالاۋ قاجەتتىلىگىن جانە جۇرگىزۋ كولەمىن ايقىندايدى. 46. ۆاكتسيناتسيالاۋعا جاتاتىن كونتينگەنتتى جوسپارلاۋ جانە ىرىكتەۋ تابيعي وشاقتاردىڭ ەپيدەميالىق بەلسەندىلىك دارەجەسىن ەسەپكە الا وتىرىپ, سارالانىپ جۇزەگە اسىرىلادى. 47. ادامداردى تۋليارەمياعا قارسى پروفيلاكتيكالىق ۆاكتسيناتسيالاۋدى (ەرەكشە ۆاكتسيناتسيانى) № 2295 قاۋلىعا سايكەس دەنساۋلىق ساقتاۋدى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى جۇزەگە اسىرادى. 48. جايىلمالى-باتپاقتى, تاۋ ەتەگى-وزەن تيپىندەگى تابيعي وشاقتاردا جانە تۇراقتى رەزەرۆاتسيا ايماعىنىڭ اۋماعىندا 7 جاسقا دەيىنگى بالالاردى, 55 جاستان اسقان جانە ۆاكتسيناعا قوسا بەرىلەتىن قولدانۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىققا سايكەس قارسى كورسەتىلىمدەرى بار ادامداردى قوسپاعاندا, بارلىق تۇرعىندار جوسپارلى ۆاكتسيناتسيالانادى. 49. شوعىرلانعان وشاقتار ايماعىنىڭ اۋماعىنداعى تابيعي وشاقتا جوسپارلى ەگۋلەر تۋليارەميانىڭ شوعىرلانعان, ناقتى شەكتەلگەن وشاقتارى بار جەكەلەگەن اۋداندار اۋماقتارىندا ورنالاسقان ەلدى مەكەندەردە جۇرگىزىلەدى. 50. توعايلى, دالالىق تيپتەگى تابيعي وشاقتاردا جانە تاۋەكەل, شىعارۋ جانە سالاۋاتتىلىق ايماعى اۋماعىندا مىناداي تاۋەكەل توپتارىنا كىرەتىن ادامدار ۆاكتسيناتسيالانادى: اڭشىلار, بالىقشىلار, ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرى, باقتاشىلار, ديقاندار, مەليوراتورلار, سونداي-اق ماۋسىمدىق نەمەسە ۆاحتالىق ادىسپەن جۇمىس ىستەيتىن ادامدار. 51. ءاربىر 5 جىل سايىن حالىقتى قايتا ۆاكتسيناتسيالاۋ جۇرگىزىلەدى. 52. حالىقتىڭ تۋليارەمياعا يممۋندىق مارتەبەسى جۇمىسقا قابىلەتتى ەرەسەك تۇرعىندارعا تەرىگە ءتۋليارينى بار سىنامانى ەنگىزۋ جولىمەن نەمەسە سەرولوگيالىق ادىسپەن 5 جىلدا كەمىندە ءبىر رەت ىرىكتەپ تەكسەرۋ ارقىلى ايقىندالادى. ناقتى اكىمشىلىك اۋماقتا تەكسەرىلەتىن ادامداردىڭ جالپى سانى تۇراتىن ادامداردىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە 1 پايىزىن (بۇدان ءارى - %) قۇراۋى ءتيىس (نەمەسە جەكە الىنعان ەلدى مەكەندە كەمىندە 10%). 53. تۋليارەمياعا قارسى ۆاكتسيناتسيا جۇرگىزۋدىڭ ۋاقتىلىعى جانە ساپالىلىعىن باقىلاۋدى حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى جۇزەگە اسىرادى. 54. تۋليارەميامەن اۋىراتىن ناۋقاس انىقتالعان نەمەسە وعان كۇدىك تۋىنداعان كەزدە ۆەدومستۆولىق تيەسىلىگىنە جانە مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, مەديتسينالىق ۇيىمدار جەدەل تەلەفون ارقىلى جانە 12 ساعات ىشىندە حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنە ەلەكتروندىق حابارلاما جىبەرەدى. 55. دياگنوزدى ناقتىلاعان نەمەسە وزگەرتكەن مەديتسينالىق ۇيىم جەدەل تەلەفون ارقىلى جانە 12 ساعات ىشىندە اۋرۋ انىقتالعان جەردەگى حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنە وزگەرتىلگەن دياگنوزدى, ونىڭ قويىلعان كۇنىن جانە العاشقى دياگنوزدى كورسەتە وتىرىپ, جاڭا شۇعىل حابارلاما جىبەرەدى. 56. ەندەميالىق اۋدانداردا بەس كۇننەن استام قىزبامەن اۋىراتىن ناۋقاستاردىڭ, ليمفادەنيتتەر, كونيۋنكتيۆيتتەر, ەتيولوگياسى بەلگىسىز پاروتيتتەر مەن باسپامەن اۋىراتىن ناۋقاستاردىڭ قان سارىسۋىن تۋليارەمياعا سەرولوگيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىلەدى. 57. تۋليارەميانىڭ ابدومينالدىق, وكپەلىك, كونيۋنكتيۆالىق-بۋبوندىق, انگينوزدىق-بۋبوندىق, ويىق جارالى-بۋبوندىق جانە بۋبوندىق تۇرلەرى بار ناۋقاستار اۋرۋ ورتاشا نەمەسە اۋىر وتكەن جاعدايدا ستاتسيونارلاردىڭ ينفەكتسيالىق بولىمشەلەرىنە جاتقىزىلادى. 58. اۋرۋ جەڭىل وتەتىن تەرىلىك-بۋبوندىق جانە بۋبوندىق تۇرلەرى, قالىپتى ليمفادەنيت پەن 37,50س-دان اسپايتىن قىزبالى رەاكتسيا بولعان كەزدە امبۋلاتوريالىق جاعدايلاردا ەمدەۋگە جول بەرىلەدى. 59. تۋليارەميامەن اۋىرعان اداممەن بايلانىستا بولعان ادامدارعا انتيبيوتيكتەرمەن پروفيلاكتيكا جانە مەديتسينالىق باقىلاۋ جۇرگىزىلەدى. 60. ادامنىڭ تۋليارەميامەن سىرقاتتانۋىنىڭ جاعدايلارى حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەسىنىڭ ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋىنە جاتادى. 61. ەپيدەميولوگيالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا شۇعىل ەپيزووتولوگيالىق تەكسەرۋ جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن تۋليارەميانىڭ قوزدىرعىشىن تاسىمالداۋشىلاردى جانە تاراتۋشىلاردى جويۋ بويىنشا ءىس-شارالار جۇرگىزىلەدى. 62. تۋليارەميامەن جاپپاي سىرقاتتانۋ تۋىنداعان جاعدايدا اۋماقتىق مەديتسينالىق ۇيىمدار تۇرعىندارعا مەديتسينالىق باقىلاۋ ۇيىمداستىرادى جانە جۇرگىزەدى. 63. اۋماقتىق سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورتالىقتارى بەلەڭ الۋ تيپىنە نەمەسە اۋرۋدىڭ جاعدايىنا بايلانىستى: 1) سۋعا, دايىندالعان تەرىگە, اۋلانعان جانۋارلاردىڭ تۇتاس ەتتەرىنە (سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ كاسىپشىلىك ءتيپى كەزىندە); 2) قانسورعىش بۋىن اياقتىلارعا ء(ترانسميسسيۆتى ءتيپى كەزىندە); 3) اۋرۋ جۇقتىرۋى مۇمكىن شوپكە, استىققا جانە باسقا دا ونىمدەرگە (اۋىل شارۋاشىلىعى ءتيپى كەزىندە); 4) تاماق ونىمدەرىنە, اۋىز سۋعا, ۇيدە تىرشىلىك ەتەتىن كەمىرگىشتەرگە (تۇرمىستىق تيپىندە); 5) شيكىزاتقا, مالدان الىنعان كەنەلەرگە (وندىرىستىك تيپىندە) باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى. 64. سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالار اۋرۋدىڭ تيپىنە قاراي جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ جۇرگىزىلەدى: 1) تۋليارەميانىڭ سۋ ارقىلى بەلەڭ الۋى كەزىندە – شارۋاشىلىق-اۋىز سۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرىن تەكسەرۋ, تازالاۋ جانە دەزينفەكتسيالاۋ, شومىلۋعا ارنالعان جۇقپالى سۋ ايدىندارىن پايدالانۋعا تىيىم سالىنادى, ءىشۋ ءۇشىن تەك قايناعان سۋ عانا پايدالانىلادى; 2) ءترانسميسسيۆتى بەلەڭ الۋ كەزىندە – تۋليارەمياعا قارسى ەگىلمەگەن ادامداردىڭ قولايسىز اۋماقتارعا بارۋى شەكتەلەدى, جاندىكتەردىڭ, سونىڭ ىشىندە كەنەلەردىڭ سانىن ازايتۋ جانە ولاردى جويۋ جونىندەگى ءىس-شارالار (دەزينسەكتسيا), قورعانىش كيىمى مەن رەپەلەنتتەر پايدالانىلادى; 3) اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىمەن بايلانىستى بەلەڭ الۋلار كەزىندە – دەراتيزاتسيا, استىق پەن وڭدەلمەگەن جەمدەردى زالالسىزداندىرۋ, جانۋارلارداعى يكسودتى كەنەلەردى جويۋ (كەنە باسقان جانۋارلاردى وڭدەۋ (جوسپارلى, شۇعىل), اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى مەن شيكىزاتتارعا جۇقتىرىلۋىنىڭ الدىن الۋ; 4) تۇرمىستىق بەلەڭ الۋلار كەزىندە – كەمىرگىشتەردى جويۋ, اۋلالاردى, كوشەلەردى, الاڭداردى قوقىستان, ساباننان, شارۋاشىلىق قالدىقتاردان تازالاۋ. تۇرعىن عيماراتتار مەن ءۇي-جايلاردا كەمىرگىشتەردى وتكىزبەۋشىلىك قامتاماسىز ەتىلەدى, ىلعالدى جيناۋ دەزينفەكتسيالاۋشى قۇرالداردى پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزىلەدى; 5) وندىرىستىك جۇقتىرۋ كەزىندە – اۋرۋ جۇقتىرىلعان شيكىزات پەن ونىمدەردى تەرميالىق وڭدەۋ جولىمەن زالالسىزداندىرۋ جۇزەگە اسىرىلادى, ەت كومبيناتتارىندا سويۋعا كەلىپ تۇسكەن جانۋارلارداعى كەنەلەر جويىلادى; 6) اڭ اۋلاعان كەزدە – قوياننىڭ, سۋ تىشقانىنىڭ, كورتىشقاننىڭ جانە سۋ ەگەۋقۇيرىعىنىڭ تەرىسىن سىپىرىپ, دەنەسىن بولشەكتەگەننەن كەيىن ادامنىڭ قولى دەزينفەكتسيالانادى, سىپىرىلعان تەرىلەر زالالسىزداندىرىلادى. 65. تۋليارەميا بويىنشا ەندەميالىق اۋماقتا جىل سايىن كەمىندە ەكى رەت (كوكتەم, كۇز) دەراتيزاتسيالىق جانە كەنەلەردىڭ بەلسەندى بولعان كەزەڭىندە (كوكتەم) ءبىر رەت كەنەلەرگە قارسى جوسپارلى ءىس-شارالار جۇرگىزىلەدى. 66. كەنەلەرگە قارسى جانە دەراتيزاتسيالىق ءىس-شارالار مىناداي باعىتتاردا جۇرگىزىلەدى: 1) اۋلالىق قۇرىلىستاردى جانە مۇندا ۇستالاتىن جانۋارلاردى كەنەگە قارسى وڭدەۋدى قوسا العاندا, جەكە ۇيلەردەگى, تۇرعىن ۇيلەردەگى, ەلدى مەكەن وبەكتىلەرىندەگى كەنەلەر مەن كەمىرگىشتەردى جويۋدى جەكە ءۇي جانە مال, ۇيلەر, وبەكتىلەردىڭ يەلەرى جۇرگىزەدى; 2) كەمىرگىشتەردىڭ ىندەرىن تەرەڭ دۋستاۋ نەمەسە اەروزولياتسيالاۋ ادىسىمەن كەدەرگىلىك وڭدەۋدى (تۇراقتى نەمەسە ۋاقىتشا ەلدى مەكەندەر اينالاسىنا قورعانىس ايماعىن قۇرۋ) حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق ورگاندارى مەن ۇيىمدارى جۇرگىزەدى; 3) اگروتەحنيكالىق جانە جالپى سانيتاريالىق ءىس-شارالاردى ء(ۇي-جايلاردى جانە اۋماقتاردى قي مەن قوقىستان, بۇتالاردان مەحانيكالىق تازارتۋ, جارىقتارعا, ويىقتارعا, ىندەرگە الدىن الا مازۋت, اۆتول, كرەولين نەمەسە كورسەتىلگەن زاتتارمەن سىڭىرىلگەن بالشىقتى قۇيا وتىرىپ, جوندەۋ جانە بىتەۋ) ءۇي يەلەرى مەن شارۋاشىلىق سۋبەكتىلەرى جۇزەگە اسىرادى. 67. دەزينسەكتسيالىق جانە دەراتيزاتسيالىق ءىس-شارالار اياقتالعاننان كەيىن ۇتقىر زوولوگيالىق-پارازيتولوگيالىق توپ حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسى بەكىتكەن ادىستەمە بويىنشا وتكىزىلگەن ءىس-شارالاردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى. 4. كونگو-قىرىم گەمورراگيالىق قىزباسىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار 68. كونگو-قىرىم گەمورراگيالىق قىزباسىنىڭ (بۇدان ءارى – كقگق) الدىن الۋ بويىنشا سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى (پروفيلاكتيكالىق) ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جانە جۇرگىزۋگە قويىلاتىن تالاپتار كقگق بويىنشا ەندەميالىق اۋماقتا ۇتقىر توپتاردىڭ جىلىنا كەمىندە ەكى رەت ء(ساۋىر-ماۋسىمدا جانە قىركۇيەك-قازاندا) زوولوگيالىق-پارازيتولوگيالىق تەكسەرۋدى قامتاماسىز ەتۋى بولىپ تابىلادى, ەرتە جانە جىلى كوكتەم بولاتىن جىلدارى تەكسەرۋ ناۋرىزدا باستالادى. 69. ۇتقىر زوولوگيالىق-پارازيتولوگيالىق توپتار حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ اۋماقتىق ورگاندارى مەن ۇيىمدارىنىڭ جانە وباعا قارسى كۇرەس ۇيىمدارىنىڭ بەيىندى ماماندارىنان قۇرىلادى. 70. ۇتقىر زوولوگيالىق-پارازيتولوگيالىق توپ: 1) تۇرلەرى جانە بيوتوپتارى بويىنشا كەنەلەر سانىن ەسەپكە الۋدى (كوپ بولۋ, باسىمدىلىق جانە كەزدەسۋ-كەزدەسپەۋ يندەكسىن انىقتاۋ); 2) باقىلاۋداعى تابىنداردا 5-10 مال باسىن تەكسەرۋ جولىمەن ولاردىڭ جۇقتىرۋ دەڭگەيىن باعالاۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى مالدارىنان كەنەلەردى جيناۋدى; 3) كەنەلەردىڭ تۇرلىك قۇرامىن ايقىنداۋدى; 4) كەنەلەردىڭ ءارتۇرلى دامۋ كەزەڭدەرىندە ولاردىڭ نەگىزگى جانە جاناما قورەكتەندىرۋشىلەرىن ايقىنداۋدى; 5) كەنەلەر پوپۋلياتسياسىنىڭ سانىنا تابيعي, انتروپوگەندى جانە شارۋاشىلىق فاكتورلارىنىڭ اسەرىن تالداۋدى; 6) كەنەلەردىڭ تىرشىلىك ارەكەتى تسيكلىنە فەنولوگيالىق باقىلاۋدى; 7) زەرتحانالىق زەرتتەۋ ءۇشىن اشىق جەرلەردە جانە كوبەيەتىن ورىنداردا ء(ۇي-جايلار, ىندەر) كەنەلەردىڭ ءارتۇرلى دامۋ كەزەڭدەرىندە ولاردى جيناۋدى; 8) كەنەلەردىڭ وتە كوپ پايدا بولۋى جانە ولاردىڭ ادامدارعا بەلسەندى شابۋىلى كەزىندە ءۇي-جايلاردى تەكسەرۋدى; 9) كقگق-مەن اۋىراتىن ناۋقاستار تىركەلگەن كەزدە ەلدى مەكەندەردى تەكسەرۋدى; 10) جازدىق جايىلىمعا كوشكەن كەزدە مال شارۋاشىلىعى ءۇي-جايلارىندا, اشىق قورالاردا جانە ۋاقىتشا ورىنداردا كەنەلەردىڭ بار-جوعىن تەكسەرۋدى (ايىنا كەمىندە 1 رەت); 11) كەنەلەرگە قارسى ءىس-شارالار جۇرگىزىلگەننەن كەيىن تابيعي وشاق اۋماعىندا ساۋىقتىرۋ دارەجەسىن جانە تيىمدىلىگىن باعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى. 71. كقگق-نىڭ تابيعي وشاقتىلىق ايماعىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جىل سايىن: 1) كەنەلەرگە قارسى وڭدەۋدى جۇرگىزۋ ءۇشىن دەزينسەكتسيالىق قۇرالداردى (پرەپاراتتاردى) قاڭتاردان كەشىكتىرمەي ساتىپ الۋدى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار جۇرگىزۋدى; 2) دەنساۋلىق ساقتاۋ, حالىقتىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق سالاۋاتتىلىعى سالاسىنداعى, جاو قۇرعان مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق ۇيىمداردىڭ (بۇدان ءارى – جاو مەمۆەتۇيىمدار) جانە وزگە دە ۇيىمداردىڭ كەنەلەرگە قارسى ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋىن ۇيلەستىرۋدى; 3) كەنەلەرگە قارسى وڭدەۋ باستالعانعا دەيىن كقگق تابيعي وشاقتىلىق ايماعىندا ورنالاسقان ەلدى مەكەندەردەگى مال شارۋاشىلىعى ءۇي-جايلارىن, جەكە ءۇي-جايلاردى تازالاۋدى (قيدان, قوقىستان) ۇيىمداستىرۋدى; 4) كەنەلەرگە قارسى وڭدەۋ باستالعانعا دەيىن مالداردى جازعى جايىلىمعا ايداعان كەزدە ۋاقىتشا ورىنداردى, اشىق قورالاردى جانە قورشاعان اۋماقتى تازالاۋدى ۇيىمداستىرۋدى جۇزەگە اسىرادى. 72. كقگق بويىنشا ەندەميالىق اۋماقتا كەنەگە قارسى جوسپارلى ءىس-شارالار جىل سايىن كەمىندە ەكى رەت (كوكتەم, كۇز) جۇرگىزىلەدى. كەنەلەرگە قارسى بارلىق ءىس-شارالار ارنايى قورعانىش كوستيۋمىمەن (كاپيۋشونى جانە بەتپەردەسى بار كومبينەزون) (بۇدان ءارى – قورعانىش كوستيۋمى), ارنايى اياق كيىممەن (ەتىكتەر نەمەسە قونىشى ۇزىن باتەڭكەلەر) جانە تىعىز رەزەڭكە نەمەسە نيتريلدى قولعاپپەن كيىمدى اپتا سايىن جانە ءاربىر كىر جۋعاننان كەيىن اكارورەپەللەنتتەرمەن نەمەسە ينسەكتواكاريتسيدتى زاتتارمەن يمپرەگناتسيالاي وتىرىپ جۇرگىزىلەدى. 73. كەنەلەرگە قارسى ءىس-شارالار الد
سوڭعى جاڭالىقتار