ءبىلىمدى بولساڭ, جۇمىس دايىن

وركەنيەتتى, الەمدەگى وزىق ەلدەردىڭ جاقسى تاجىريبەسى قازاقستان ومىرىنە دەندەپ ەنىپ قانا قويماي, ءتاتتى جەمىسىن بەرىپ جاتىر. بۇرىنىراقتا قىزمەتتىڭ مايلى جىلىگىنە تامىر-تانىسى جوق ادامدار ىلىگە المايتىنداي كورىنەتىن. مەكتەپتى «التىن بەلگىگە»,  جوعارى وقۋ ورنىن «قىزىل ديپلومعا» بىتىرگەن تۇلەكتەردىڭ ءوزى جۇمىس تابا الماي, تاپقان جاعدايدا ينستيتۋتتا وزىنەن قوزى كوش تومەن وقىعان, بىراق بەدەلدى قىزمەتكەردىڭ, باي-باعلاننىڭ بالاسىنىڭ قول استىندا جۇمىس جاساپ جاتقانىنا نامىستانار ەدى. ەندى وعان باياعىداي ورىن بەرىلە بەر­مەيدى. ءبىز مۇنى مەملەكەتتىك قىزمەت ءىس­تەرى مينيسترلىگىنىڭ وقو بويىنشا دە­­پارتامەنتىندە بوس مەملەكەتتىك اكىم­­شى­لىك لاۋازىم ءۇشىن ۇمىتكەرلەرگە كون­كۋرس جاريالاعان كوميسسيا جۇمىسىنا با­­قى­لاۋشى بولىپ شاقىرىلعاندا باي­قادىق. انىعىن ايتساق, مەملەكەتتىك قىز­مەت باسقارماسىنىڭ باس مامانى, مەم­لەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ باسقار­ماسى­نىڭ باس مامانى, مەملەكەتتىك قىزمەت سالا­سىن­داعى باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ باس ما­ما­نى, اكىمشىلىك باسقارماسىنىڭ باس مامانى بوس ورىندارىنا 16 ۇمىتكەر قۇجات تاپ­سىر­عا­نىمەن, كونكۋرسقا ۇشەۋى كەلمەي قالدى. «مەملەكەتتىك قىزمەتى تۋرالى» جاڭا زاڭ 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ كۇشىنە ەندى. اتالعان زاڭ ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ۇسىنعان ۇلت جوس­­پارىنىڭ العاشقى بولىمىندەگى 15-قادام­دا كورسەتىلگەن مەملەكەتتىك اپپاراتت­ى كاسىبيلەندىرۋگە جانە ونىڭ دەر­بەستى­گىن قامتاماسىز ەتۋگە نەگىزدەلگەن. وسىن­داي جاڭا رەفورما اياسىندا «ب» كور­پۋسىنداعىلار ءبىر مەكەمەدەن ەكىنشى مەكە­مەگە اۋىسۋدى بىلاي قويعاندا, سول مە­كەمەنىڭ ىشىندە ساتىلىق وسۋدە ءمىن­دەتتى تۇردە اشىق كونكۋرستان وتەتىن بولادى. ياعني, ءىس باسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ لاۋازىمدىق ءوسۋى كونكۋرس نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. ءبىرىنشى كەزەكتە سول مەكەمە ىشىندەگى قىزمەتكەرلەر ءۇشىن ىشكى كونكۋرس جاريا­لاناتىن بولادى. ەگەر دە وسى كونكۋرس­تا قاجەتتى كانديدات تابىلماسا, ەكىنشى كەزەڭ بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر ءۇشىن وتكىزىلەدى. ول جەردە دە وڭ شەشىمى تابىل­ماسا, ءۇشىنشى كەزەڭ, ياعني جالپى جۇرتشىلىق اراسىندا كونكۋرس وتكىزىلەدى. ەسكەرە كەتەتىن جايت, ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كەزەڭدەگى ىشكى كونكۋرسقا قاتى­سۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ زاڭنامالارىن بىلۋگە ارنالعان تەستىلەۋدەن ءوتۋدىڭ قاجەتى جوق. بۇل تۇستا, مەملەكەتتىك قىزمەت ءىس­تەرى مينيسترلىگىنىڭ وقو بويىنشا دە­پارتامەنتىندە «ب» كورپۋسىنىڭ مەم­لەكەتتىك اكىمشىلىك لاۋازىمدارىنا ورنا­لاسۋعا ارنالعان بارلىق مەملەكەتتىك ور­گان­داردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر ارا­سىندا ىشكى كونكۋرس ءوتتى. دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ابدۋللا ەسىمحانوۆتىڭ كونكۋرس بارىسى جونىندەگى انىقتاماسى وسى. مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى مينيسترلىگىنىڭ وقو بويىنشا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايبەك ءشىمانوۆ باسقارعان كوميسسيا (س-و-S ساناتى بويىنشا) ۇمىتكەرلەرگە ءوزى تاڭ­داعان قىزمەت ورىندارى بويىنشا سۇ­راق­تار قويىپ, ءبىلىمى مەن بىلىگىن سارالادى. العا وزىپ ايتساق, وزدەرى مەملەكەتتىك قىز­مەتتە جۇرگەندىكتەن, كوپشىلىگى قامشى سال­دىرعان جوق. الايدا, «كۇرىش اراسىندا كۇر­مەك تە سۋ ىشەدى» دەگەندەي, «وتسەم – ءوتتىم, وتپەسەم – قايتتىم», دەپ كەلگەندەر دە بار­شىلىق ەكەن. ال بايقاۋشىعا كونكۋرس كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرىنە, ولاردىڭ شە­شىم قابىلداۋىنا اسەر ەتۋگە قۇقىق بەرىل­مەگەن. ويىمىزدى سۇرادى, ايت­تىق, قايت­تىق. ايتسە دە, ءبىلىمدى بىلسەم ەكەن د­ە­گەن جاستاردىڭ ءوسىپ كەلە جاتقاندىعى قۋانتتى. كادر تازالىعى, اشىقتىق  – وبلىس اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆتىڭ قىزمەتكە كەلگەننەن بەرى قولعا العان بىرەگەي ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى. وبلىس اكىمدىگىندە دە مەملەكەتتىك قىز­مەتكە الۋ ءۇش ءتۇرلى ساتىلى كونكۋرس­پەن ءوتىپ جاتىر. وبلىس اكىمى اپپاراتى باس­شى­سىنىڭ ورىنباسارى اسەت بايسىنوۆ باس­قار­عان كوميسسيا جۇمىسىنا قاتىسىپ, بەيبىت باكىر ۇلىنىڭ كادر ساياساتىندا اشىقتىقتى, جاريالىلىقتى قالايتىنىن تاعى دا ۇعىندىق. ال توقەتەرى – ەندى ءبىلىمدىنىڭ ال­دى كەڭ, ماڭدايى جارىق, ەلباسى ساياساتى وڭىرلەردە وسىلايشا ىسكە اسىپ جاتىر. ايتا كەتۋ كەرەك, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 8217 مەملەكەتتىك قىزمەتشى جۇمىس ىستەيدى. سونىڭ ىشىندە 5625  – ەر, 2592 ايەل ازامات قىزمەت اتقارسا, 112-ءسى زەينەتكەرلىك جاسقا جاقىنداعاندار. ال 1868 ادام جاس مەملەكەتتىك قىزمەتشى بولىپ تابىلادى. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان» وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى