سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگيا ىسكە اسىرىلۋدا

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگيا, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا ساتىسى جانە ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىڭ جانە قوعام ءومىرىنىڭ ءتۇرلى سالالارىندا وسى قاۋىپتىڭ پايدا بولۋى سەبەپ-سالدارىنىڭ الدىن الۋ بو­يىنشا باعدارلامالىق قۇ­جات بولىپ تابىلادى. ول مەملە­كەتتىك بيلىك ورگاندارىندا, سون­داي-اق,  جەكە سەكتوردا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارالاردى ازىرلەۋ مەن جۇزەگە اسىرۋ كەشەنىن كوزدەيدى, جانە دە قازاقستاندىق ازاماتتاردىڭ وعان توزىمسىزدىك كوز­قاراسىن قالىپتاستىرادى. جالپى, اتالعان ستراتەگيانى جۇزەگە اسىرۋدا 2015 جىلى ءجۇر­گىزىلگەن جۇ­مىستار كوزدەلگەن ماق­ساتتارعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى. ماسەلەن, جۇرگىزىلگەن الەۋ­مەتتىك ساۋالناما مەملەكەتتىك قىز­مەت كورسەتۋ ساپاسىنا تۇرعىن­داردىڭ قانا­عات­تانۋشىلىق دەڭگەيى 79 پايىز ەكەندىگىن كورسەتتى, ال مەم­لەكەتتىك باسقارۋ ينستيتۋتتارىنا قوعامنىڭ سەنىم دەڭگەيى, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارىنا – 58,1 پايىز, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا 60,4 پايىز سەنەتىندىگىن كورسەتتى. سونىمەن قاتار, Transparency International سىبايلاس جەمقورلىقتى انىقتاۋ يندەكسىندە قازاقستان 126-ورىن­­نان 123-ورىنعا جىلجىپ, ءوز كور­سەتكىشىن جاقسارتقانىن كور­سەتتى. مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىن­داعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل شارالارى «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى» 2015 جىلى 18 قاراشادا قابىلدانىپ جانە 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان قولدانىسقا ەنگىزىلگەن جاڭا زاڭ­دا قارالعان. بۇل زاڭ سىباي­لاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قي­مىل سالا­سىنداعى قوعامدىق قاتىناس­تاردى رەتتەيدى جانە قازاقستاننىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان. وسى زاڭمەن مەملەكەتتىڭ سىباي­لاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل سۋبەكتىلەرىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەس­تىرەتىن ءتيىستى ۋاكىلەتتى ورگان انى­ق­تالدى. بۇل – مەملەكەتتىك ور­گان­دار, كۆازيمەملەكەتتىك سەكت­ور سۋبەك­تىلەرى, قوعامدىق بىرلەستىكتەر جانە باسقا دا جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار بولىپ تابىلادى. وسىلايشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مونيتورينگ, سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن تالداۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ سياق­تى سىبايلاس جەمقورلىققا قار­سى ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا ينستيتۋتتارى ەنگىزىلدى. جالپىعا ءمالىم, مەملەكەت باس­شىسىنىڭ جارلىعىمەن سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن سىرتقى تالداۋ قاعيدالارى بەكى­تىلدى. سونداي-اق, وعان قوسا مەملە­كەتتىك قىزمەت ىستەرى مينيس­ترى­نىڭ بۇيرىقتارىمەن سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنە ءىش­كى تالداۋ جۇرگىزۋدىڭ ۇلگىلىك قاعي­دالارى, سونداي-اق, سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى مونيتورينگ جۇرگىزۋ قاعيدالارى بەكىتىلدى. اتالعان بۇل تەتىكتەر سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ شارالارىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەندى, وسى زاڭعا سايكەس جىل سايىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ قا­راۋىنا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ حالىقارالىق جانە ۇلتتىق دەڭ­گەيدە ناقتى جاي-كۇيى مەن ءۇردىس­تەرىن تالداۋ مەن باعالاۋ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى سايا­ساتتى قالىپتاستىرۋ, ىسكە اسىرۋ جانە جەتىلدىرۋ جونىندەگى ۇسى­نىستار بارىسى ايتىلاتىن سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى ءىس-قي­مىل تۋرالى ۇلتتىق بايانداما ەنگىزىلەدى. سونىمەن قاتار, وسى زاڭعا ساي قىزمەتكەرلەردىڭ ەتي­كالىق نورمالاردى ساقتاۋ تالاپتارى, ءوز قىزمەتىندە جەكە مۇددەلەر قاق­تى­عىسىنا جول بەرمەۋ جاعى دا قارالدى. مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىن ارتتىرۋ ماقساتىندا پرەزيدەنتتىڭ جار­­لىعىمەن مەملەكەتتىك قىز­مەت­­شى­لەرىنىڭ ادەپ كودەكسى جانە ادەپ جونiندەگi ۋاكiل تۋرالى ەرەجە بەكى­تىلدى. ادەپ كودەكسى ءار­تۇرلى جاع­داي­لارداعى ءمى­نەز-قۇ­لىق با­رىسىن, ياعني جۇ­مىس كە­زىن­دە ارىپتەستەرىمەن, قارا­ما­عىندا­عىلارمەن, باسشىلىقپەن قا­رىم-قاتىناستى ورناتۋ, جۇمىس­تان بوس ۋا­­قىتتارداعى مىنەز-قۇلقىن انىق­تايدى. جاڭا كودەكس مەملەكەتتىك قىز­مەت­شىنىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىن جان-جاقتى قامتىعان تاجىريبەلىك انىق­تامالىعى رەتىندە جانە مەري­توك­راتيانى قورعاۋ مەن سىبايلاس جەم­قورلىقتىڭ الدىن الۋ تەتىگى بولدى. ال ادەپ جونىندەگى ۋاكىلدەردىڭ قۇزىرەتىنە مەملەكەتتىك قىز­مەت­شىلەرگە مەملەكەتتىك قىزمەت, سى­بايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قي­مىل سالاسىنداعى زاڭنامالاردى ساق­تاۋ بويىنشا كونسۋلتاتسيالىق كومەك كورسەتۋ, ادەپ كودەكسىنىڭ نور­مالارىن تاجىريبەدە قولدانۋ ماسەلەلەرىن ءتۇسىندىرۋ جانە قۇ­قىق بۇزۋشىلىقتاردى جاساۋعا يتەر­­مەلەيتىن سەبەپتەر مەن شارتتاردى تالداۋ جانە ونىڭ قورى­تىندىسىمەن مەملەكەتتىك ورگان­نىڭ باسشىلىعىنا ولاردى جويۋ تۋرالى ۇسىنىمدار ەنگىزۋ كىرەدى. قوعامدىق باقىلاۋ ينستيتۋتىن ەنگىزۋ ماقساتىندا «قوعامدىق كەڭەستەر تۋرالى» زاڭ دايىندالىپ, 2015 جىلعى 2 قاراشادا قابىلداندى. ول حالىق الدىندا ەسەپ بەرە­تىن مەملەكەت قالىپتاستىرۋ, بار­لىق دەڭگەيدەگى مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ شەشىمدەر قابىل­داۋىنا ازاماتتاردىڭ جانە قو­عامنىڭ كە­ڭىنەن قاتىسۋىن قامتا­ماسىز ەتۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان قوعامدىق كەڭەستەردىڭ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. قوعامدىق كەڭەستەردىڭ نەگىزگى ماقساتى, ازاماتتىق قوعامنىڭ قو­عامدىق ماڭىزدى ماسەلەلەرى بو­يىنشا پىكىرىن ءبىلدىرۋ بولىپ تابىلادى. ولار ەكى دەڭگەيدە – رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى دەڭگەيلەردە قۇرىلادى. قوعامدىق كەڭەستەر اۆتونومدى جانە دەربەس بولىپ تابىلادى. بۇل رەتتە, قوعامدىق كەڭەستەر مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرىنەن قۇرىلعان جۇمىس توبىنان جانە كونكۋرستىق نەگىزدە قالىپتاستىرىلادى. قوعامدىق كەڭەس مۇشەلىگىنە كانديداتۋرالاردى كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار مەن جەكەلەگەن ادام­دار دا ءوزىن-ءوزى ۇسىنۋى ءمۇم­كىن. قوعامدىق كەڭەستەردىڭ ۇسى­نىم­­دارى مەملەكەتتىك ورگان­دار­­دىڭ قاراۋى ءۇشىن مىندەتتى بولىپ تابىلادى. مىنە, وسىلايشا, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قوزعايتىن, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ شەشىمدەرىن ساراپتايتىن جانە القالى ورگانداردىڭ جۇمىسىنا ازاماتتاردىڭ قاتى­سۋىنا قاتىستى ماسەلەلەرى بويىنشا قوعامدىق تىڭداۋدى جۇرگىزۋگە قۇقىقتىق نەگىز قۇرىلدى. بۇل ورايدا, سونداي-اق, 2015 جىلعى 16 قاراشادا «اقپاراتقا قول جەتكىزۋ تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. وسى زاڭمەن قول جەتكىزىلۋى شەكتەلۋگە جاتپايتىن مالىمەتتەردىڭ تىزبەسى كەڭەيتىلدى. اتاپ ايتقاندا, ءورت قاۋىپسىزدىگىنىڭ جاي-كۇيى, ساني­تارلىق-ەپيدەميولوگيالىق جانە را­دياتسيالىق جاعداي تۋرالى; تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى; ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن دەن­ساۋلىعىنا قاتەر توندىرەتىن ءتو­تەنشە جاعدايلار مەن اپاتتار جانە ولاردىڭ سالدارى تۋرالى; سونداي-اق دۇلەي ءزىلزالالار, ولاردىڭ رەسمي بولجامدارى مەن سالدارى تۋرالى; ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ بۇزىلۋ فاكتىلەرى تۋرالى; تەرروريزم اكتىلەرىن جاساۋ فاكتىلەرى تۋرالى جانە باسقا دا مالىمەتتەر. سونىمەن قاتار, «اقپاراتقا قول جەتكىزۋ تۋرالى» زاڭىن بۇزعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك ەنگى­زىلدى. وسىلايشا, اقپاراتتى بەرۋد­ە­­­ن قۇقىققا قايشى باس تارت­قان نە كو­رىنەۋ جالعان اقپارات بە­رىل­گەن جاعدايدا, اكىمشىلىك جاۋ­اپ­­كەر­شىلىككە تارتىلادى. مۇنداي جاۋاپكەرشىلىك مەملە­كەتتىك قىزمەتكەرلەرگە جانە دە ءىشىن­ارا بيۋدجەتتەن قارجى­لان­دى­­رىلاتىن ازاماتتاردىڭ قىزى­عۋشى­لىعىن تۋدىراتىن اقپارات­تاردى يەلەنۋشى كاسىپكەرلىك سۋبەك­تىلەرىنە قولدانىلادى. «سىبايلاس جەمقورلىققا قار­سى ءىس-قيمىل تۋرالى» زاڭ بو­يىنشا العاشقى رەت سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى كۇرەس شارالارى جەكە سەكتورعا دا تاراتىلادى. زاڭعا سايكەس كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرى وزدەرىنىڭ قىزمەتى سالاسىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستاندارتتار بەكىتەدى, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مونيتورينگ جانە سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنە ىشكى تالداۋ جۇرگىزەدى. سوت جانە قۇقىق قورعاۋ ور­گان­دارىنداعى سىبايلاس جەم­قور­لىقتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا سۋديالارعا قويىلاتىن تالاپتاردى كۇشەيتۋ ءۇشىن زاڭنامالىق شارالار قابىلداندى. ولاردىڭ قاتارىنا: سۋديا بولۋعا كانديداتتاردى دايىنداۋ جانە ىرىكتەۋ; جوعارى سۋديالىق لاۋازىمدارىنا كادرلىق رەزەرۆتى قالىپتاستىرۋ جانە ولارمەن جۇمىس جاساۋ; سۋديالاردىڭ قىزمەتى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن باعالاۋ جانە ت.ب. جاتادى. ماسەلەن, 2015 جىلدىڭ جەلتوق­سانىندا سۋديا لاۋازىمىنا بىلىك­تىلىك تالاپتارى مەن كانديداتتاردى ىرىكتەۋ تەتىكتەرى كۇشەيتىلدى. اتاپ ايتقاندا, ۇلت جوسپارىنىڭ 18-قادامىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا جوعارعى سوت جانىنداعى سوت ءتو­رەلىگى اكادەمياسى قۇرىلدى. ال 2015 جىلعى 29 قازاندا پەرسونالدى ىرىكتەۋ رەسىمدەرىندە مەريتوكراتيا, اشىقتىق جانە ادىلدىك قاعيداتىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كادر ساياساتىندا جاڭا ادىستەمەلەر ەنگىزىلدى. وسىلايشا, جوعارى لاۋازىمعا جىلجىتۋ, كادر رەزەرۆىن قالىپتاس­تىرۋ, قىزمەتكەرلەردى اتتەستات­تاۋ جانە اۋدارۋ كەزىندە ءاربiر كان­ديدات زاڭنامانى ءبىلۋ سىنا­عى­نان, پسيحومەتريالىق جانە پولي­گرافيالىق زەرتتەۋدەن, سۇحبات­تاسۋ­دان وتەدى, سيتۋاتسيالىق ەسەپتەردى شەشەدى, فيزيكالىق نورماتيۆتەرىن تاپسىرادى. ءسويتىپ, وسى كەزەڭدەردىڭ قورىتىندىسىمەن ءاربىر قىزمەت­كەردىڭ  جانە قىزمەتكە كاسىبي بەيىمى, باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى انىقتالادى. بۇل ءتيىستى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر ءاربىر قۇقىق قورعاۋ ورگانىندا قابىلدانعان جانە قولدانىسقا ەنگىزىلگەن. جالپى, اقپاراتتىق-ناسيحاتتاۋ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن مەملە­كەتتىك قىزمەت ىستەرى مينيسترلىگىمەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءتۇ­سىن­دىرۋ جانە قوعامدا سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ بويىنشا قادامدىق ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. ونى ورىنداۋ اياسىندا باق-تا بەلسەندى اقپاراتتىق-تۇسىندىرمە جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. مىسالى, مەملەكەتتىك قىزمەتتى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلدى جەتىلدىرۋ, كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋ تۋرالى پرەزيدەنت تاپسىرمالارىن ورىنداۋعا قاتىستى تۇسىندىرمەلەر بەرىلىپ, اتالعان تاقىرىپ بويىنشا 20-دان استام سپي­كەردىڭ باياندامالارى جاريالاندى. 2015 جىلى قوعامداعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەت دەڭگەيىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ۇلتتىق جانە ايماقتىق تەلەارنالاردا 3369 بەينەسيۋجەتتەر كورسەتىلدى, راديو ارقىلى 4840 اقپاراتتىق حابارلامالار تاراتىلدى. باسپا باق-تا 6135 ماقالا جاريالانعان, ينتەرنەت كەڭىستىگىندە جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردە, سونداي-اق اقپاراتتىق اگەنتتىكتەردىڭ سايتتارىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى تاقىرىپتار بويىنشا 8549 ما­­قالالار مەن جازبالار ورنالاس­تىرىلعان. اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى باس پروكۋراتۋرا, جو­عارعى سوت, ادىلەت مينيسترلىگى سە­كىلدى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بەل­سەندى تۇردە جۇرگىزىلۋدە. 2015 جىلى ازاماتتاردىڭ سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرىنە توزىمسىزدىگىن قالىپتاستىرۋعا با­عىت­تالعان مەملەكەتتىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ءتۇسىندىرۋ بويىن­شا دەرەكتى, كوركەم فيلمدەر, الەۋ­مەتتىك اۋديو-بەينەروليكتەردى ءتۇ­سىرۋ جانە تاراتۋ ءۇشىن ءىس-شارالار قابىلداندى. ءما­سەلەن, 2015 جىلعى جەلتوقساندا قازاقستانداعى بۇۇ دامۋ باعدار­لاماسىمەن بىرلەسىپ قازىرگى كەزەڭدەگى مەملەكەتتىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتىن اشاتىن بەينەدارىستى ءتۇسىرۋ اياقتالدى. ەركىن قول جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بەينەدارىس «ادالدىق الاڭى» (adaldyk.kz) ۆەب-سايتىندا ورنالاستىرىلعان. سون­داي-اق, تەلەديداردا جانە دە حقكو, قوعامدىق كولىك جانە ساۋ­دا ورتالىقتارىنداعى مونيتورلاردا سىبايلاس جەمقورلىققا قار­سى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا با­عىتتالعان بەينەروليكتەر دايىندالدى جانە تاراتىلدى. سونداي-اق, ءبىزدىڭ ەلدە سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋ يندەكسىن انىقتاۋ بويىنشا الەۋمەتتىك زەرتتەۋ جۇرگىزىلىپ تۇرادى. بۇل زەرت­تەۋدىڭ  ماقساتى – مەملەكەتتىك ور­گان­دارداعى سىبايلاس جەمقورلىق جاعدايى تۋرالى قوعامدىق پىكىردى سيپاتتايتىن سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋ يندەكسىن انىقتاۋ, ونىڭ ىشىندە قوعامدىق سانادا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەت دەڭگەيىن انىقتاۋ جانە  سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەتىن ەڭ ءتيىمدى شارالاردى انىقتاۋ  بولىپ تابىلادى. الەۋمەتتىك زەرتتەۋدىڭ ناتيجەلەرى مەملەكەتتىك ورگانداردا سىبايلاس جەمقورلىق دەڭگەيىن تومەندەتۋگە جەكە ۇلەسى بويىنشا 43,7 پايىز, سونىمەن قاتار سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ بويىن­شا ونىمەن بەتپە-بەت كەزدەسكەن جاعدايدا قانداي دا ءبىر بەلسەندى ءىس-قيمىل جاساۋعا 47,2 پايىز ازامات دايىن ەكەندىگىن ءبىلدىردى. بۇگىندە قازاقستانمەن سىباي­لاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قي­­مىل سالاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋ­شى حالىقارالىق قۇجات راتيفي­كا­تسيالانعان. ول بۇۇ سى­بايلاس جەمقورلىققا قارسى كونۆەنتسياسى. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل سالاسى بويىنشا 18 ەكى­جاقتى حالىقارالىق كەلىسىم (فران­تسيا (2), قحر, يسپانيا, ەستو­نيا, ءباا, يتاليا, لاتۆيا, ءتۇر­كيا جانە ت.ب. سياقتى ەلدەرمەن كە­لىسىم­گە وتىرعان, ولاردىڭ رەت­تەيتىن تا­قىرىبى قىلمىستىڭ بار­لىق تۇرىمەن كۇرەس بولىپ تابىلاتىن) قولدانىستا بار. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى مينيس­ترلىگى  بۇۇ, ەقىۇ, ەىدۇ ءجا­نە ەۋروپا كەڭەسىمەن  سىباي­لاس جەم­قورلىققا قارسى ءىس-قيمىل  ماسە­­لەلەرى بويىنشا تىعىز قارىم-قاتىناستا. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ۆەدومستۆولار قاۋىمداستىعىنىڭ  (IACCA, پەكين قالاسى), شىعىس ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى ءۇشىن ەىدۇ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى تورابىنىڭ (ەىدۇ سجقت), ازيا ەلدەرى جانە تۇنىق مۇحيت ازيالىق دامۋ بانكى جانە ەىدۇ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى باس­تاماشىلىقتاردىڭ (ادب/ەىدۇ, مانيلا قالاسى), حالىقارالىق سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى اكادە­ميانىڭ (حسجقا, ليۋكسەن­بۋرگ قالاسى) جانە تمد سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى مەملەكەتارالىق كەڭەستىڭ (سجقمك, مينسك قالاسى) مۇشەسى بولىپ تابىلادى. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى مەملەكەتارالىق كەڭەستى قۇرۋ كەلىسىم شەڭبەرىندە استانا قالاسىندا 2015 جىلدىڭ 18-19 قاراشاسىندا كەڭەستىڭ كەزەك­تى وتىرىسى ءوتتى, وندا 2016 جىل­عى توراعالىق قازاقستانعا بەرىلدى. مەملەكەتارالىق كەڭەستىڭ وتىرى­سىنىڭ قورىتىندىلارى شەتەلدىك باق-تا جاريالاندى. ماسەلەن, 2015 جىلى Newsweek بريتان جۋرنالىندا قازاقستان تۋرالى ارنايى باسىلىم ازىرلەندى, ونىڭ اياسىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قىزمەتى تۋرالى سۇحبات جاريالاندى. قازاقستاندىق دەلەگاتسيالاردىڭ شەتەلگە ساپارى اياسىندا (اقش, كانادا, گەرمانيا, شۆەيتساريا) سىباي­لاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا تۇ­ساۋكەسەرلەر, تالقىلاۋلار, كەلىس­سوزدەر وتكىزىلدى, سونىمەن قاتار, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل دەڭگەيىن باعالايتىن جانە رەيتينگ بەرۋدى جۇزەگە اسىراتىن حالىقارالىق ۇيىمدارعا ءتيىستى اقپارات ۇسىنىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى مينيس­ترلىگى