21 قاڭتار, 2011

سەمەيدەگى سەرگەلدەڭنىڭ سىرى نەدە؟

5 مين
وقۋ ءۇشىن
وتكەن جىلعا قاراعاندا سەمەي بيىلعى قىسقا ءبىرشاما دايىندىقپەن كەلگەن سەكىلدى ەدى. الايدا, قىرسىققاندا قىمىران ءىريدى دەمەكشى, جاڭا جىلدىڭ العاشقى اپتاسىنىڭ ورتاسىنا تامان سەمەيدە ءبىر سەرگەلدەڭ باس­تالدى دا كەتتى. ياعني, №1 جىلۋ ورتا­لىعىنا قا­راس­تى جەتى قازاندىقتىڭ ءبىرى – التىنشى قازاندىق ىستەن شىققان. ارادا ەكى كۇن ءوت­پەي جاتىپ جەتىنشى قازاندىق تا سونىڭ العاشقىسىنىڭ كەبىن كيدى. سوڭىنان بەلگىلى بولعانىنداي, الدى وسىدان سەكسەن جىلداي ۋاقىت بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلگەن, ونىڭ ۇستىنە سودان بەرى كۇردەلى جوندەۋ جۇرگى­زىل­مەگەن الگى ەكى قازاندىقتىڭ ءتۇتىن تارتقىش كارتەرى  اۋىر جۇكتەمەنى كوتەرە الماعان­دىقتان ىستەن شىققان. ءسويتىپ, قالانىڭ جاڭاسەمەي دەپ اتالا­تىن سول جاعالاۋداعى نوۆوسترويكا, وكەان جانە يۋنوست شاعىن اۋداندارىنداعى تۇر­عىن ۇيلەر جىلۋسىز قالدى دەسە دە بولادى. ال بۇل شاقتا اۋا تەمپەرا­تۋراسى مينۋس قىرىق گرادۋستىڭ ماڭايىندا ەدى. سونىڭ سال­دا­رىنان اتالعان شاعىن اۋداندارداعى تۇرعىن ۇيلەردە اۋا تەمپەراتۋراسى تىم تومەندەپ, سۋىپ كەتكەن. ال مۇندايدا تۇرعىنداردىڭ جان دالباسالاپ, ەلەكتر قۋاتىنا جۇگىنەتىنى ءسوزسىز. شامادان تىس  مولشەردەگى قۋاتتى كوتە­رە الماعان كەرنەۋلەردە ترانسفورماتورلار, كابەلدەر مەن ساقتان­دىرۋ قوندىر­عى­لارى ىستەن شىعىپ, مۇندا دا اپاتتى جاعداي قا­لىپتاستى. قالا­دا دەرەۋ جەدەل شتاب قۇرىلىپ, جوندەۋ بري­گا­دالارىنىڭ جۇمىسى تاۋلىك بويى ۇيىم­داس­تى­رىلدى. اپاتتى جاعدايدى جويۋمەن 10 بريگادا كۇنى-ءتۇنى اينالىستى. سولايشا الگى ەكى قازان­دىق تەزدەتىپ ىسكە قوسىلدى. الايدا, 12 قاڭ­تار­دان ەندى بەسىنشى قازاندىق توقتاپ قالدى. اياق استىنان تۋىنداعان سەرگەل­دەڭنىڭ سال­دارى­نا  ءۇڭىلىپ كورەلىك. سەمەيدە قاپتاعان جيىر­ما­دان استام قازاندىق بار بولسا, سونىڭ جەتەۋى №1 جىلۋ ورتالى­عىنا قارايدى. سول جەتى قازان­دىقتىڭ جەتپىس پايىزدان استامى ابدەن ەسكىرىپ, سولىقتاپ تۇرعانى رەسمي ءتۇر­دە مويىندالعان شىندىق. وتكەن جىلدىڭ جازىندا سەمەيگە كەلگەن ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ تە سوعان كوز جەتكىزىپ, ءتيىستى ورىندارعا تاپسىرما بەرگەن. مۇنداعىلاردىڭ ەسەبى بويىنشا اپاتتى جاع­دايداعى قازاندىقتاردى كۇردەلى ءجون­دەۋ­دەن وتكىزۋ ءۇشىن كەمى 244 ميلليون تەڭگە قارجى قاجەت بولاتىن. وكىنىشكە قاراي, تەك قاراشا ايىنىڭ سوڭىندا وبلىس پەن قالا تاراپىنان عانا سونىڭ 90 ميلليونى ازەر دەگەندە تابىلعان. ءسويتىپ, قاراجات تاپشى­لى­عىنان جاز بەن كۇزدىڭ التىن ۋاقىتى بوسقا كەتكەن. ەندى وسى سەرگەلدەڭنەن شىعار جول بار ما دەگەن ساۋالعا كەلەتىن بولساق, تاعى دا كۇمىلجۋگە تۋرا كەلەدى. راس, №1 جىلۋ ورتا­لىعىندا جاڭادان ەكى قازاندىق سالىنىپ جاتىر. ولاردىڭ پايدالانۋعا بەرىلەتىن مەرزىمى جىلدىڭ اياعى. ال ناۋرىز ايىندا ءالى دە سۋىق بولادى دەگەن بولجام بار. بىزدىڭشە مۇنىمەن دە ءىس شەشىلمەيدى. ويتكەنى, مۇنداعى قاپ­تاعان قازاندىقتىڭ تاعى باسقا­لارى ىستەن شىعىپ جاتپاسىنا كىم كەپىل؟ سوندىقتان قالا سول قاپ­تاعان قا­زاندىقتاردان قۇتىلماي, قيىن­دىق­تان دا ارىلمايدى. ءبىز­دىڭ بىلۋىمىزشە ۇلكەن قالالاردىڭ وزىندە مۇن­داي كوپ قازاندىق جوق. ولار ءبىر-ەكى جىلۋ ورتالىعىندا توپتاس­تى­رىلعان. ءبىرى ىستەن شىق­سا, ونى ەك­ىنشىسى الماستىرىپ جاتادى. ەكىنشىدەن كومىر ساپاسىنا دا كوڭىل اۋدارماسا بولمايدى. ەندىگى جەردە كومىر قوسپاسىنا جول بەرىلمەۋى ءتيىس. بۇگىندە قاراجىرا كومى­رىنە توپىراق پەن شلاك ارالاس­تى­رىلىپ ساتىلىپ جاتقانى تۋرالى دەرەك تە بار. كەزىندە ەكىباستۇز بەن كۋزباستىڭ ساپالى كومىرىنە لايىق­تالىپ سالىنعان قازاندىق­تاردىڭ ىستەن شىعۋىنا بۇل دا ءبىر سەبەپ پە دەيمىز. داۋلەت سەيسەن ۇلى. _____________________ بەت قاتتالىپ جاتقاندا: پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ سەمەي قالاسىندا ورىن العان جاعدايعا بايلانىستى ۇكىمەتتىك كوميسسيانىڭ بايانداماسىن تىڭدادى, دەپ حابارلادى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. كوميسسيا ەسەبىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇكىمەت باسشىسى جىلۋ بەرۋ نىساندارىن دايىنداۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جەتكىلىكتى ۇيىم­داستىرماعانى, جىلۋ كوزدەرى جۇمىسىنا ءتيىستى باقىلاۋ ورناتپاعانى جانە اپات جاعدايىندا شارالار قابىلداماعانى ءۇشىن سەمەي قالا­سىنىڭ اكىمى م.اينابەكوۆتى قىزمەتتەن بوساتۋ جونىندە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆقا تاپسىرما بەردى. قازىرگى ۋاقىتتا پرەمەر-ءمينيستردىڭ تاپسىرماسى بويىنشا جى­لۋ ماۋسىمىنا باقىلاۋ جاساۋ جانە وبلىس تۇرعىندارىن جىلۋمەن, سۋمەن جانە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى پرو­بلە­مالاردى شۇعىل شەشۋ ءۇشىن وبلىستىق شتاب قۇرىلدى. وسىنداي شۇعىل ءىس-ارەكەت ەتۋ شتابتارى وبلىستىڭ قالالارى مەن اۋداندارىندا دا قۇرىلۋدا.
سوڭعى جاڭالىقتار

سەمەيدە ساياجاي ورتەندى

ايماقتار • بۇگىن, 15:10

بۇگىن دنيەجۇزىلىك دونور كۇنى

دەنساۋلىق • بۇگىن, 10:06