بۇرناعى كۇنى «نۇر وتان» حدپ اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كونفەرەنتسياسى بولىپ ءوتتى. وعان «نۇر وتان» حدپ ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ورالباي ابدىكارىموۆ قاتىسىپ, پارتيا مىندەتتەرىن ورىنداۋدىڭ ماڭىزىن تارقاتىپ بەردى.
الدىمەن «نۇر وتان» حدپ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى, وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولات داۋكەنوۆ ەسەپتى بايانداما جاسادى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ پارتيا مۇشەلەرىنىڭ الدىنداعى مىندەتتەردىڭ ورىندالىسىن كەڭىنەن قامتىدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وبلىستا اتقارىلىپ جاتقان ءىس-شارالار از ەمەس. ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا پارتيالىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ, مەملەكەت قاراجاتىنىڭ ەل يگىلىگى ءۇشىن ءتيىمدى جۇمسالۋىن قاداعالاۋ – پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسىنىڭ نەگىزگى مىندەتى. بۇل جۇمىستاردىڭ ءوز مەرزىمىندە ورىندالۋىنا پارتيالىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ءۇشىن پارتيا توراعاسى ن.نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس وبلىستا 105 پارتيالىق باقىلاۋ بەكەتتەرى قۇرىلعان.
بۇگىنگى تاڭدا جۇرت «نۇر وتانعا» ءۇمىت ارتاتىن بولدى. ءويتكەنى, پارتيانىڭ كەلەشەگىنە, تۇجىرىمداماسىنىڭ ورىندالاتىنىنا سەنەدى. سەنگەندىكتەن عوي, كۇندەلىكتى تۇرمىستىق تاۋقىمەتىن دە, الاياقتىقتى كوكسەگەن ارامزالار مەن قولىندا شوقپارى بار شەندىلەردەن كورگەن ءزابىرىن دە «نۇر وتاننىڭ» قوعامدىق قابىلداۋىنا كەلىپ ايتادى.
كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشى بىرنەشە دەلەگات پىكىر ءبىلدىردى. ءماسەلەن, «نۇر وتان» حدپ يساتاي اۋداندىق فيليالىنىڭ توراعاسى, اۋدان اكىمى باقبەرگەن قاراباەۆتىڭ ايتۋىنشا, پارتيانىڭ باقىلاۋ بەكەتتەرى ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ قۇرىلىسىن ۇدايى قاداعالاپ وتىرعان. ويتكەنى, مۇنداي الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ ساپالى ءارى مەرزىمىندە سالىنۋى, سونىمەن بىرگە ولارعا بولىنگەن بيۋدجەت قارجىسى ماقساتتى جۇمسالۋى قاجەت.
ال ەڭبەك ارداگەرى قاتيموللا ريزۋانوۆ پارتيا جۇمىسىنىڭ جاندانۋىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەڭبەگىمەن بايلانىستىرا كەلىپ, اتىراۋ جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنا ورتاق پروبلەمانى قوزعادى. «باتىس ءوڭىرىنىڭ ءومىرىنە ءنار بەرىپ تۇرعان ءوزى جالعىز ءارى ەركە, ءارى سۇلۋ اقجايىق بۇگىن ەركەلەيتىن حالدە ەمەس. جىلدان جىلعا تايازداپ, كەي جەرلەردە كوسەلەر كورىنىپ جاتىر. ءبازبىر تۇستاردى كەشىپ وتۋگە بولادى. وسىلايشا وزەننىڭ ينتەنسيۆتى تايىزدانۋىن توقتاتۋ تەك مەملەكەتارالىق دارەجەدە عانا شەشىلەتىن ماسەلە», دەدى ول.
«ەل بولامىن دەسەڭ, بەسىگىڭدى تۇزە», دەگەن. بۇگىندە سيرەك بولسا دا ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىنەن وقۋشىلار تاراپىنان ءبىر-بىرىنە, نە وزىنە ءوزى قول جۇمساۋ فاكتىلەرى بوي كورسەتىپ ءجۇر. بۇل جاقسىلىق نىشانى ەمەس. مەكتەپكە ءدىن تاريحى ساباعىن ەنگىزۋدى كەي ءدىني توپتار بارا-بارا ءوز ماقساتتارىندا پايدالانۋى دا ءمۇمكىن. بۇل – كوپتەپ قولعا الاتىن ماسەلە, كەلەشەگىمىزدىڭ تاعدىرى, دەيدى تاعى دا ق.ريزۋانوۆ.
كونفەرەنتسيادا ورالباي ءابدىكارىموۆ وڭىرلىك فيليال جۇمىسىنداعى وڭ ىستەردى اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە, پارتيا جۇمىسىن جانداندىرۋ ماسەلەسى, پارتيا ءمۇشەلەرىنىڭ الدىندا تۇرعان ءمىندەتتەرى جايىندا سالماقتى پىكىر ءبىلدىردى. ال كونفەرەنتسيا مۇشەلەرى «نۇر وتان» حدپ اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعالىعىنا وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولات ءداۋكەنوۆتى قايتا سايلادى. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ۇلت كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ۇزارتۋ جونىندەگى رەفەرەندۋمدى ءبىراۋىزدان قولدايتىندىقتارىن جەتكىزدى.
جولداسبەك شوپەعۇل.
اتىراۋ وبلىسى.* * *
ەل جەتەكشى ۇيىمعا سەنەدى
كەشە وبلىس ورتالىعىندا «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ VIII ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كونفەرەنتسياسى بولدى. ال وسىدان ءبىراز عانا بۇرىن «نۇر وتان» حدپ وبلىستىق فيليالىنىڭ كەزەكتەن تىس ءVىى كونفەرەنتسياسى وتكەنى بەلگىلى. وبلىستىق فيليالدىڭ جاڭا توراعاسى بولىپ وبلىس اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ سايلاندى. ياعني, بۇل جيىندا «نۇر وتان» حدپ وبلىستىق فيليالىنىڭ بۇرىنعى توراعاسى الەكساندر ۆەربنياكتىڭ ەكىباستۇز قالاسىنىڭ اكىمى بولىپ تاعايىندالۋىنا بايلانىستى نۇروتاندىقتار جاڭا باسشىسىن سايلاۋى ءتيىس ەدى. پارتيانى باسقارۋعا سەنىمدى, بەلسەندى, لايىقتى ادامدار ارقاشان قاجەت. حالىق «نۇر وتاندا» ەلىن, جەرىن, ءتىلىن, ۇلتىن سۇيەتىن, وزگەنى كەۋدەگە قاقپايتىن, رۋحاني وي-ءورىسى بيىك, ساليقالى, پاراساتتى, ساياسي كوزقاراسى بەكەم, ەلگە ايتارى بار, بەدەلدى, ابىرويلى, سىيلى, جۇرت بىلەتىن پاتريوت جاندار قىزمەت جاساعانىن قالايدى. كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا «نۇر وتان» حدپ حاتشىسى سەرگەي گروموۆ, دەلەگاتتار مەن پارتيانىڭ قالالىق جانە اۋداندىق فيليالدارىنىڭ توراعالارى, قالا جانە اۋدان اكىمدەرى, ءماسليحات دەپۋتاتتارى قاتىستى. «بۇل رەتتە,– دەدى سەرگەي گروموۆ, – «نۇر وتان» پارتياسىنا دا جۇكتەلەتىن مىندەتتەر جۇگى اۋقىمدى بولاتىنى ءسوزسىز, العا قويعان بارلىق ماقساتتاردى ورىنداۋ ءۇشىن ەلى ءۇشىن قىزمەت جاسايتىن بەلسەندى, ىسكەر باسشىنىڭ ۇلگى كورسەتىپ الدا جۇرگەنى ابزال. سوندىقتان, ەلباسىمەن كەلىسە وتىرىپ, وبلىستىق فيليال توراعاسى قىزمەتىنە وبلىس اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆتى سايلاۋ ۇسىنىلدى». – ماعان سەنىم بىلدىرگەن ەلباسىنا راحمەت. سەنىم بىلدىرگەن بارلىعىڭىزعا راحمەت. وسى ۇدەدەن شىعۋعا بارلىق كۇش-ءجىگەرىمدى جۇمسايمىن,– دەدى وبلىس باسشىسى. ءسويتىپ, باسقوسۋعا جينالعان دەلەگاتتار وبلىس اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ كانديداتۋراسىن ءبىراۋىزدان ماقۇلدادى. ءوز كەزەگىندە فيليالدىڭ جاڭا باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ ماسليحاتقا جينالعاندار الدىندا ءسوز سويلەدى. – ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى جەتىستىكتەرى ايتارلىقتاي اۋقىمدى. ارينە, بۇل جەتىستىكتەر ەلباسىنىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. مۇنى وزدەرىڭىز دە جاقسى بىلەسىزدەر, – دەدى باقىتجان ساعىنتاەۆ ءوز ءسوزىندە. – سوندىقتان ءبىز, قازاقستاندىقتار بۇل تابىستاردىڭ وڭاي كەلمەگەنىن ءتۇسىنىپ, قادىرىن ءبىلۋىمىز كەرەك. ەلدەگى تۇراقتىلىق پەن تاتۋلىقتىڭ, ەكونوميكالىق ورلەۋدىڭ, حالىقتىڭ تۇرمىسىنىڭ جاقسارۋىندا ەلباسىنىڭ ەڭبەگى زور. ەلباسىنىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ تۋرالى باستامانى نۇروتاندىقتار حالىقپەن بىرگە قىزۋ قولداپ, بۇل جولى دا بەلسەندىلىك تانىتتى. ءبىزدىڭ وبلىس بويىنشا 300 مىڭنان اسا پاۆلودارلىق بۇل باستاماعا ءۇن قوستى. مۇندا جەرگىلىكتى پارتيا مۇشەلەرىنىڭ ەڭبەگى زور. ءسوزىنىڭ سوڭىندا ب.ساعىنتاەۆ ەلىمىزدىڭ جىل سوڭىنا تامان ءوز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەتىنىنە نازار اۋداردى. بارلىق قيىن ۋاقىتتار ارتتا قالدى, ەندى ءبىزدىڭ ەگەمەن ەلىمىز العان باعىتىنان اۋىتقىماي, ءوسىپ, وركەندەي بەرەدى دەپ سەنەمىز جانە وعان كۇمان جوق, دەدى «نۇر وتاننىڭ» وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى. جيىنعا قاتىسقان «نۇر وتان» حدپ ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى الەكساندر پاۆلوۆ پارتيانىڭ جەرگىلىكتى جەردەگى اتقارىپ جاتقان جۇمىستارىنا وڭ باعاسىن بەردى. كونفەرەنتسيادا سونداي-اق «نۇر وتان» حدپ وبلىستىق فيليالى ساياسي كەڭەسىنىڭ 2009-2010 جىلدارداعى جۇمىسى تۋرالى» جانە فيليالدىڭ باقىلاۋ-تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ جۇمىسى تۋرالى ەسەپتەرى مەن باسقا دا ۇيىمدىق ماسەلەلەر قارالدى. پارتيا وبلىستىق فيليالىنىڭ ساياسي كەڭەسى مەن باقىلاۋ-تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ جاڭا قۇرامى جانە «نۇر وتان» حدپ ءحىىى سەزىنە دەلەگاتتار سايلاندى.فاريدا بىقاي.
پاۆلودار.* **
جاڭا مىندەتتەر بەلگىلەندى
«نۇر وتان» حدپ سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ ءحىىى پارتيالىق ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كونفەرەنتسياسى بولىپ ءوتتى. ونىڭ جۇمىسىنا پارتيانىڭ ساياسي كەڭەسىنىڭ بيۋرو مۇشەسى, «نۇر وتان» حدپ حاتشىسى – ورتالىق اپپارات باسشىسى سەرگەي گروموۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى تاسباي سيمامباەۆ, اناتولي باشماكوۆ قاتىستى. وندا ءوڭىر باسشىسى, فيليال توراعاسى سەرىك ءبىلالوۆ جەرگىلىكتى پارتيا ۇيىمىنىڭ ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە اتقارعان جۇمىستارى مەن الداعى مىندەتتەر جايلى بايانداما جاسادى. «نۇر وتان» حدپ-نىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى باعدارلاما جوباسى تالقىلاندى. بايانداماشى ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى سەرپىندى سيپاتقا يە بولۋى ناتيجەسىندە تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى جاقسارعانىن اتاپ ءوتتى. بىلتىر ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى 80,6 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. 4 ميلليون توننادان استام استىق جينالدى. 6 ينۆەستيتسيالىق جوبا پايدالانۋعا بەرىلدى. «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا», «تازا اۋىز سۋ», «جول كارتاسى», «ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ» باعدارلامالارى بويىنشا كوپتەگەن ىستەر اتقارىلدى. وسىنداي جەتىستىكتەرگە نۇروتاندىقتار دا زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى. قاي سالادا بولسا دا باستاۋىش ۇيىمداردىڭ پارتيالىق ىقپالى ارتىپ, ۇيىمداستىرۋشىلىق, ساياسي-يدەولوگيالىق قارىمى جاندانا ءتۇستى. ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە پارتيانىڭ وبلىستىق فيليالى ساياسي كەڭەسىنىڭ – 6, ساياسي كەڭەس بيۋروسىنىڭ 16 ءماجىلىسى ءوتىپ, كۇن تارتىبىنە وزەكتى ماسەلەلەر ۇسىنىلعان. قابىلدانعان شەشىمدەر ورىندالۋىمەن قۇندى دەسەك, بۇل باعىتتا دا تىندىرىلعان شارۋالار از ەمەس. سەرىك سۇلتانعازى ۇلى ازاماتتاردىڭ ءوتىنىش-تىلەكتەرىنىڭ بىردە-ءبىرى ەسكەرۋسىز قالماعانىن, ءاربىر ارىز-شاعىم مۇقيات قارالىپ, يەلەرىنە تياناقتى جاۋاپ بەرىلگەنىن نازارعا سالدى. فيليال جەتەكشىسى جەرگىلىكتى پارتيا ۇيىمدارىنىڭ ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ جينالىستارى مەن كونفەرەنتسيالارى زور بەلسەندىلىكپەن وتكەنىن, ەندىگى باعدار «نۇر وتان» حدپ-نىڭ توراعاسى, پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ بەلگىلەگەن مىندەتتەر مەن تالاپتاردى مۇلتىكسىز ءجۇزەگە اسىرۋ بولىپ تابىلاتىنىن, الداعى مىندەت پەن باعدار ايقىن, تەك جۇمىلا ىسكە كىرىسۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى. پارتيانىڭ جاستار ساياساتىن كۇشەيتۋ, ءار دەڭگەيدەگى ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن تۇراقتى قارىم-قاتىناس جاساۋ, پاتريوتتىق, ادامگەرشىلىك ءتاربيە ءماسەلەلەرىن نازاردا ۇستاۋ, مەملەكەتتىك ماڭىزى زور الەۋمەتتىك باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋىنا كۇش سالۋ ماسەلەلەرى دە جان-جاقتى سارالاندى. باياندامانى تالقىلاۋعا «نۇر وتان» حدپ پەتروپاۆل قالالىق فيليالىنىڭ توراعاسى, قالا اكىمى نۇرجان اشىمبەتوۆ, ع.ءمۇسىرەپوۆ اتىنداعى اۋداندىق فيليال ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى فەدور شترانين, وبلىستىق پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسىنىڭ جەتەكشىسى ءالىم شۇكەنوۆ, سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس ءجونىندەگى وبلىستىق قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى سەرىك المولدين, قالالىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى اناتولي ميشين, تاعى باسقالارى قاتىستى. شەشەندەر پارتيانىڭ ءرولىن ارتتىرۋ, جۇرتشىلىقپەن جۇمىس ىستەۋ ادىستەرى مەن ءتاسىلدەرىن جاقسارتۋ, پارتيانىڭ حالىقتىق تۇعىرناماسىن ىسكە اسىرۋدىڭ جولدارىن اڭگىمەلەدى. وبلىستىق پارتيا ۇيىمىنىڭ ەسەپتىك مەرزىمدە اتقارعان جۇمىسىن وڭ باعالادى. سەرگەي گروموۆ ءسوز سويلەپ, ساياسي ۇيىمنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى باعدارلاما جوباسى تۋرالى وي قوزعاعاننان كەيىن «نۇر وتان» حدپ سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعالىعىنا وبلىس اكىمى سەرىك ءبىلالوۆ قايتا سايلاندى. وبلىستىق باستاماشى توپتىڭ جەتەكشىسى گريگوري كۋحار ەلباسىنىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىلعا دەيىن ۇزارتۋعا 234 470 سولتۇستىكقازاقستاندىقتىڭ قول قويعانىن جەتكىزىپ, الداعى رەفەرەندۋمدى قولداۋعا شاقىردى. كونفەرەنتسيادا «نۇر وتان» حدپ ءحىىى سەزىنە دەلەگاتتار سايلاندى.ءومىر ەسقالي.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.