21 قاڭتار, 2011

«نۇر وتاننان» اراشا سۇرايدى

11 مين
وقۋ ءۇشىن
بۇرناعى كۇنى «نۇر وتان» حدپ اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كون­فەرەنتسياسى بولىپ ءوتتى. وعان «نۇر وتان» حدپ ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ورالباي ابدىكارىموۆ قاتىسىپ, پارتيا مىندەتتەرىن ورىنداۋدىڭ ماڭىزىن تارقاتىپ بەردى. الدىمەن «نۇر وتان» حدپ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعا­سى, وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىن­باسارى بولات داۋكەنوۆ ەسەپتى بايانداما جاسادى. ەلباسى نۇرسۇل­تان نازارباەۆتىڭ پارتيا مۇشە­لەرى­نىڭ الدىنداعى مىندەتتەردىڭ ورىندالىسىن كەڭىنەن قامتىدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وبلىستا ات­قارى­لىپ جاتقان ءىس-شارالار از ەمەس. ۇدەمەلى ين­دۋس­تريالىق-ين­نو­ۆا­تسيا­لىق جوبالار­دىڭ ىسكە اسى­رىلۋىنا پارتيالىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ, مەملەكەت قاراجاتىنىڭ ەل يگىلىگى ءۇشىن ءتيىمدى جۇمسالۋىن قاداعالاۋ – پار­تيالىق باقىلاۋ كوميسسياسى­نىڭ نەگىزگى مىندەتى. بۇل  جۇمىستار­دىڭ  ءوز مەرزىمىندە ورىندالۋىنا پارتيالىق باقىلاۋ­دى كۇشەيتۋ ءۇشىن پارتيا توراعا­سى ن.نازار­باەۆتىڭ تاپسىر­ماسى­نا سايكەس وب­لىستا 105 پارتيا­لىق باقىلاۋ بەكەتتەرى قۇرىلعان. بۇگىنگى تاڭدا جۇرت «نۇر وتان­­عا» ءۇمىت ارتاتىن بولدى. ءويت­­كەنى, پار­تيانىڭ كەلەشەگىنە, تۇجىرىم­داماسىنىڭ ورىندالا­تى­­­نى­نا سەنەدى. سەنگەندىكتەن عوي, كۇندەلىكتى تۇرمىستىق تاۋ­قى­مەتىن دە, الاياق­تىقتى كوكسەگەن ارامزالار مەن قو­لىندا شوقپارى بار شەندىلەردەن  كورگەن ءزابىرىن دە «نۇر وتان­نىڭ» قوعامدىق قابىل­داۋىنا كەلىپ ايتا­دى. كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشى بىرنەشە دەلەگات پىكىر ءبىلدىردى. ءما­سەلەن, «نۇر وتان» حدپ يساتاي اۋداندىق فيليالىنىڭ توراعاسى,  اۋدان اكىمى باقبەرگەن قاراباەۆ­تىڭ ايتۋىنشا, پارتيانىڭ باقى­لاۋ بەكەتتەرى ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋ­لىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ قۇرى­لى­سىن ۇدايى قاداعالاپ وتىر­عان. ويتكەنى, مۇنداي الەۋمەتتىك نى­سان­داردىڭ ساپالى ءارى مەرزىمىندە سالىنۋى, سونىمەن بىرگە ولارعا بولىنگەن بيۋدجەت قارجى­سى ماق­سات­تى جۇمسالۋى قاجەت. ال ەڭبەك ارداگەرى قاتيموللا ريزۋانوۆ پارتيا جۇمىسىنىڭ جان­دانۋىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ ەڭبەگىمەن بايلا­نىس­تىرا كەلىپ, اتىراۋ جانە با­تىس قازاق­ستان وبلىستارىنا ور­تاق پروبلە­ما­نى قوزعادى. «با­تىس ءوڭىرىنىڭ ءومى­رى­نە ءنار بەرىپ تۇرعان ءوزى جالعىز ءارى ەركە, ءارى سۇلۋ اقجايىق بۇگىن ەركەلەيتىن حالدە ەمەس. جىلدان جىلعا تايازداپ, كەي جەرلەردە كوسەلەر كو­رى­نىپ جاتىر. ءبازبىر تۇستاردى  كەشىپ وتۋگە بو­لا­دى. وسى­لاي­شا وزەننىڭ ينتەنسيۆتى تا­يىز­دانۋىن توقتاتۋ تەك مەملەكەتارالىق دارەجەدە عانا شەشىلەتىن ماسەلە», دەدى ول. «ەل بولامىن دەسەڭ, بەسى­گىڭ­دى تۇزە», دەگەن. بۇگىندە سيرەك بولسا دا ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىنەن وقۋ­شىلار تاراپىنان ءبىر-بىرىنە, نە ­وزىنە ءوزى قول جۇمساۋ فاكتىلەرى بوي كورسەتىپ ءجۇر. بۇل جاقسىلىق نى­شانى ەمەس. مەكتەپكە ءدىن تاريحى ساباعىن ەنگىزۋدى كەي ءدىني توپتار بارا-بارا ءوز ماقساتتارىندا پايدا­لانۋى دا ءمۇم­كىن. بۇل – كوپتەپ قولعا الاتىن ماسەلە, كەلەشەگى­مىز­دىڭ تاعدىرى,  دەيدى تاعى دا ق.ريزۋانوۆ. كونفەرەنتسيادا ورالباي ءاب­دى­كارىموۆ  وڭىرلىك فيليال جۇ­مى­سىنداعى وڭ ىستەردى اتاپ ءوتتى. سو­نى­مەن بىرگە, پارتيا جۇمى­سىن جان­داندىرۋ ماسەلەسى, پارتيا ءمۇ­شە­لەرىنىڭ الدىندا تۇرعان ءمىن­دەت­تەرى جايىندا سالماقتى پىكىر ءبىلدىردى.  ال كونفەرەنتسيا مۇشە­لەرى «نۇر وتان» حدپ اتىراۋ وبلىس­تىق فيليالىنىڭ توراعا­لى­عىنا وب­لىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنبا­سارى  بولات ءداۋ­كەنوۆتى قايتا ساي­لادى. قازاق­ستان­نىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ۇلت كوش­باس­شىسى نۇر­سۇل­تان نا­زارباەۆ­تىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىل­دىڭ اياعىنا دەيىن ۇزارتۋ جونىندەگى رەفەرەندۋمدى ءبىراۋىز­دان قول­دايتىندىقتارىن جەتكىزدى.

جولداسبەك شوپەعۇل.

اتىراۋ وبلىسى.

* * *

ەل  جەتەكشى ۇيىمعا سەنەدى

كەشە وبلىس ورتالىعىندا «نۇر وتان» حالىقتىق-دەمو­كراتيالىق پارتياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ VIII ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كونفەرەنتسياسى بولدى. ال وسىدان ءبىراز عانا بۇرىن «نۇر وتان» حدپ وبلىستىق فيليالىنىڭ كەزەكتەن تىس ءVىى كون­فەرەنتسياسى وتكەنى بەلگىلى. وبلىستىق فيليالدىڭ جاڭا توراعاسى بولىپ وبلىس اكىمى  باقىتجان ساعىنتاەۆ سايلاندى. ياعني, بۇل جيىندا «نۇر وتان» حدپ وبلىستىق فيليا­لىنىڭ بۇ­رىنعى توراعاسى الەكساندر ۆەر­ب­نياكتىڭ ەكىباستۇز قالاسىنىڭ اكى­مى بولىپ تاعا­يىن­دالۋىنا بايلا­نىس­تى نۇر­وتان­دىقتار جاڭا باس­شى­سىن ساي­لاۋى ءتيىس ەدى. پار­تيا­نى باس­قارۋ­عا سەنىمدى, بەلسەندى, لايىق­تى ادامدار ارقاشان قاجەت. حا­لىق «نۇر وتاندا» ەلىن, جەرىن, ءتىلىن, ۇلتىن سۇيەتىن, وزگەنى كەۋدەگە قاقپايتىن, رۋحاني وي-ءورىسى بيىك, ساليقالى, پاراساتتى, ساياسي كوزقاراسى بەكەم, ەلگە ايتارى بار, بەدەلدى, ابىرويلى, سىيلى, جۇرت بىلەتىن پاتريوت جاندار قىز­مەت جاساعانىن قالايدى. كونفەرەنتسيا جۇ­مى­س­ىنا «نۇر وتان» حدپ حات­شى­سى سەرگەي گروموۆ, دەلەگاتتار مەن پارتيانىڭ قالالىق جانە اۋدان­دىق فيليال­دارىنىڭ توراعالارى, قالا جانە اۋدان اكىمدەرى, ءماس­ليحات دەپۋ­تات­­تارى قاتىستى. «بۇل رەتتە,– دەدى سەرگەي گروموۆ, – «نۇر وتان» پارتياسىنا دا جۇك­تەلەتىن مىندەتتەر جۇگى اۋقىمدى بولا­تىنى ءسوزسىز, العا قويعان بارلىق ماقسات­تاردى ورىنداۋ ءۇشىن ەلى ءۇشىن قىزمەت جاسايتىن بەلسەندى, ىسكەر باسشىنىڭ ۇلگى كورسە­تىپ الدا جۇرگەنى ابزال. سون­دىق­تان, ەلباسىمەن كەلىسە وتىرىپ, وبلىس­تىق فيليال توراعاسى قىز­مەتىنە وبلىس اكىمى باقىتجان سا­عىن­تاەۆتى سايلاۋ ۇسىنىلدى». – ماعان سەنىم بىلدىرگەن ەل­با­سىنا راحمەت. سەنىم بىلدىرگەن بار­­لىعىڭىزعا راحمەت. وسى ۇدە­دەن شىعۋعا بارلىق كۇش-ءجى­گەرىم­دى جۇمسايمىن,– دەدى وبلىس باس­شى­سى. ءسويتىپ, باسقوسۋعا جينال­عان دەلەگاتتار وبلىس اكىمى باقىت­جان ساعىنتاەۆتىڭ كانديداتۋرا­سىن ءبىر­اۋىزدان ماقۇلدادى. ءوز كەزەگىندە فيليالدىڭ جاڭا باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ ماسليحاتقا جينالعاندار الدىندا ءسوز سويلەدى. – ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى جەتىستىكتەرى ايتارلىقتاي اۋقىمدى. ارينە, بۇل جەتىستىكتەر ەلباسىنىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. مۇنى وزدەرىڭىز دە جاقسى بىلەسىزدەر, – دەدى با­قىت­جان ساعىنتاەۆ ءوز ءسو­زىن­دە. – سون­دىقتان ءبىز, قازاقستان­دىق­تار بۇل تابىستاردىڭ وڭاي كەلمەگەنىن ءتۇسى­نىپ, قادىرىن ءبىلۋىمىز كەرەك. ەلدەگى تۇراقتىلىق پەن تاتۋلىقتىڭ, ەكو­نو­ميكالىق ورلەۋ­دىڭ, حالىقتىڭ تۇر­­مىسىنىڭ جاق­سارۋىندا ەل­باسى­نىڭ ەڭبەگى زور. ەلباسىنىڭ وكى­لەتتىگىن 2020 جىل­عا دەيىن ۇزار­تۋ تۋرالى باس­تامانى نۇروتاندىق­تار حالىق­پەن بىرگە قىزۋ قولداپ, بۇل جولى دا بەلسەندىلىك تانىتتى. ءبىزدىڭ وبلىس بو­يىن­شا 300 مىڭنان اسا پاۆلودار­لىق بۇل باستاماعا ءۇن قوستى. مۇن­دا جەرگىلىكتى پارتيا مۇشەلەرىنىڭ ەڭبەگى زور. ءسوزىنىڭ سوڭىندا ب.ساعىن­تاەۆ ەلىمىزدىڭ جىل سوڭىنا تامان ءوز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىل­دىعىن اتاپ وتەتىنىنە نازار اۋ­دار­دى. بارلىق قيىن ۋاقىتتار ارتتا قالدى, ەندى ءبىزدىڭ ەگەمەن ەلىمىز العان با­عىتى­نان اۋىتقى­ماي, ءوسىپ, وركەن­دەي بەرەدى دەپ سەنەمىز جانە وعان كۇمان جوق, دەدى «نۇر وتاننىڭ» وبلىس­تىق فيليالى­نىڭ توراعاسى. جيىنعا قاتىسقان «نۇر وتان» حدپ ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى الەكساندر پاۆلوۆ پار­تيا­نىڭ جەرگىلىكتى جەردەگى اتقا­رىپ جاتقان جۇمىستارىنا وڭ باعاسىن بەردى. كونفەرەنتسيادا سونداي-اق «نۇر وتان» حدپ وبلىستىق في­ليا­لى ساياسي كەڭەسىنىڭ 2009-2010 جىلدار­داعى جۇمىسى تۋرا­لى» جانە في­ليال­دىڭ باقىلاۋ-تەكسەرۋ كوميس­سيا­سىنىڭ جۇمى­سى تۋرالى ەسەپتەرى مەن باسقا دا ۇيىمدىق ماسەلەلەر قارالدى. پارتيا وبلىستىق فيليا­لىنىڭ ساياسي كەڭەسى مەن باقىلاۋ-تەك­سەرۋ كوميسسياسىنىڭ جاڭا قۇرا­مى جانە «نۇر وتان» حدپ ءحىىى سەزىنە دەلەگاتتار ساي­لاندى.

فاريدا بىقاي.

پاۆلودار.

* **

جاڭا مىندەتتەر بەلگىلەندى

«نۇر وتان» حدپ سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ ءحىىى پارتيالىق ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كونفەرەنتسياسى بولىپ ءوتتى. ونىڭ جۇمىسىنا پارتيانىڭ ساياسي كەڭەسىنىڭ بيۋرو مۇشەسى, «نۇر وتان» حدپ حاتشىسى – ورتالىق اپپارات باسشىسى سەرگەي گروموۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى تاسباي سيمامباەۆ, اناتولي باشماكوۆ قاتىستى. وندا ءوڭىر باسشىسى, فيليال توراعاسى سەرىك ءبىلالوۆ جەرگىلىكتى پارتيا ۇيىمىنىڭ ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە اتقارعان جۇمىستارى مەن الداعى مىندەتتەر جايلى بايانداما جاسادى. «نۇر وتان» حدپ-نىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى باعدارلاما جوباسى تالقىلاندى. بايانداماشى ءوڭىردىڭ الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق دامۋى سەر­پىن­دى سيپاتقا يە بولۋى ناتيجەسىندە تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى جاقسارعانىن اتاپ ءوتتى. بىلتىر ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى 80,6 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. 4 ميلليون توننادان استام استىق جينالدى. 6 ينۆەستيتسيالىق جوبا پايدالانۋعا بەرىلدى. «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا», «تازا اۋىز سۋ», «جول كارتاسى», «ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ» باعدارلامالارى بويىنشا كوپتەگەن ىستەر اتقارىلدى. وسىنداي جەتىستىكتەرگە نۇر­وتان­دىقتار دا زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى. قاي سالادا بولسا دا باس­تاۋىش ۇيىمداردىڭ پارتيالىق ىقپالى ارتىپ, ۇيىمداستىرۋ­شى­لىق, ساياسي-يدەولوگيالىق قا­رى­مى جاندانا ءتۇستى. ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە پارتيانىڭ وبلىس­تىق فيليالى ساياسي كەڭەسىنىڭ – 6, ساياسي كەڭەس بيۋروسىنىڭ 16 ءماجىلىسى ءوتىپ, كۇن تارتىبىنە وزەكتى ماسەلەلەر ۇسىنىل­عان. قابىلدانعان شەشىمدەر ورىن­دالۋىمەن قۇندى دەسەك, بۇل باعىت­تا دا تىندىرىلعان شارۋالار از ەمەس. سەرىك سۇلتانعازى ۇلى ازامات­تاردىڭ ءوتىنىش-تىلەكتەرىنىڭ بىردە-ءبىرى ەسكەرۋسىز قالماعانىن, ءاربىر ارىز-شاعىم مۇقيات قارا­لىپ, يەلەرىنە تياناقتى جاۋاپ بەرىلگەنىن نازارعا سالدى. فيليال جەتەكشىسى جەرگىلىكتى پارتيا ۇيىمدارىنىڭ ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ جينالىستارى مەن كونفە­رەن­تسيالارى زور بەلسەندىلىكپەن وتكەنىن, ەندىگى باعدار «نۇر وتان» حدپ-نىڭ توراعاسى, پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ بەلگىلەگەن مىندەتتەر مەن تالاپتاردى مۇلتىكسىز ءجۇ­زەگە اسىرۋ بولىپ تابىلاتىنىن, الداعى مىندەت پەن باعدار ايقىن, تەك جۇمىلا ىسكە كىرىسۋ قاجەت­تىگىن جەتكىزدى. پارتيانىڭ جاستار سايا­ساتىن كۇشەيتۋ, ءار دەڭ­گەي­دەگى ءماس­­ليحات دەپۋتاتتارى­مەن تۇراق­تى قارىم-قاتىناس جاساۋ, پات­ريوت­تىق, ادامگەرشىلىك ءتار­بيە ءما­سەلەلەرىن نازاردا ۇ­س­تاۋ, مەملەكەتتىك ما­ڭىزى زور الەۋ­مەتتىك باعدارلاما­لاردىڭ ورىن­دالۋىنا كۇش سالۋ ماسەلەلەرى دە جان-جاقتى سارا­لاندى. باياندامانى تالقىلاۋعا «نۇر وتان» حدپ پەتروپاۆل قالالىق فيليالىنىڭ توراعاسى, قالا اكى­مى نۇرجان اشىمبەتوۆ, ع.ءمۇسى­رەپوۆ اتىنداعى اۋداندىق فيليال ءتور­اعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنبا­سارى فەدور شترانين, وبلىستىق پار­تيا­لىق باقىلاۋ كوميسسياسى­نىڭ جەتەكشىسى ءالىم شۇكەنوۆ, سىباي­لاس جەمقورلىقپەن كۇرەس ءجونىن­دەگى وبلىستىق قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى سەرىك المولدين, قالا­لىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋ­تاتى اناتولي ميشين, تاعى باسقالارى قاتىستى. شەشەندەر پارتيانىڭ ءرولىن ارتتىرۋ, جۇرت­شىلىقپەن جۇمىس ىستەۋ ادىستەرى مەن ءتاسىل­دەرىن جاقسارتۋ, پارتيا­ن­ىڭ ح­ا­لىق­تىق تۇعىرناماسىن ىسكە اسىرۋ­دىڭ جولدارىن اڭگىمە­لەدى. وبلىستىق پارتيا ۇيىمى­نىڭ ەسەپتىك مەرزىمدە اتقارعان جۇمى­سىن وڭ باعالادى. سەرگەي گروموۆ ءسوز سويلەپ, ساياسي ۇيىمنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى باعدارلاما جوباسى تۋرالى وي قوزعاعاننان كەيىن «نۇر وتان» حدپ سولتۇستىك قازاقستان وبلىس­تىق فيليالىنىڭ توراعا­لى­عىنا وبلىس اكىمى سەرىك ءبىلالوۆ قايتا سايلاندى. وبلىستىق باستاماشى توپ­تىڭ جەتەكشىسى گريگوري كۋحار ەلبا­سىنىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىلعا دەيىن ۇزارتۋعا 234 470 سولتۇستىك­قازاقستاندىقتىڭ قول قويعانىن جەت­كىزىپ, الداعى رە­فەرەندۋمدى قولداۋعا شاقىردى. كونفەرەنتسيادا «نۇر وتان» حدپ ءحىىى سەزىنە دەلەگاتتار سايلاندى.

ءومىر ەسقالي.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار

بۇگىن دنيەجۇزىلىك دونور كۇنى

دەنساۋلىق • بۇگىن, 10:06