ۇلىلاردى ۇلىقتاعان

ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى قارساڭىندا وسىنداي تاقىرىپپەن ورال قالاسىنداعى قادىر مىرزا ءالى اتىنداعى مادەنيەت جانە ونەر ورتالىعىندا «اباي جانە ءححى عاسىر» حالىقارالىق كلۋبىنىڭ پرەزيدەنتى, تانىمال جازۋشى-باسپاگەر, اۋدارماشى-دراماتۋرگ روللان سەيسەنباەۆپەن كەزدەسۋ كەشى جانە حالىقارالىق اباي كلۋبى مەن روللان سەيسەنباەۆ «RS» باسپا ءۇيىنىڭ جيدەباي باسپاسىنان «اق جايىق كىتاپحاناسى» سەرياسىمەن شىققان جەرگىلىكتى اقىن-جازۋشىلاردىڭ كىتاپتارىنىڭ تانىستىرىلىمى بولىپ ءوتتى. كەش قوناقتارى اۋەلى ورتا­لىقتىڭ فويەسىندە ج.مولداعاليەۆ اتىنداعى وبلىستىق كىتاپحانا ۇجىمى جاساقتاعان «دارىنىمەن تانىلعان تۇلعا» اتتى كىتاپ كور­مەسىمەن تانىستى. كورمەدە جازۋشى روللان سەيسەنباەۆتىڭ شىعارمالارى مەن حالىقارالىق اباي كلۋبى مەن روللان سەي­سەنباەۆ «RS» باسپا ۇيىنەن شىققان كىتاپتار ورىن تەۋىپتى. ەرەكشە اتاپ وتەرلىگى, روزا يساتاەۆا باسشىلىق ەتەتىن اتالمىش كىتاپحانا ۇجىمى روللان سەيسەنباەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان بيبليوگرافيالىق كورسەتكىش كىتاپ­شاسىن ارنايى شىعار­عان ەكەن. بۇل كىشكەنە تارتۋدى كەش قوناعى ەرەكشە ىلتيپاتپەن قابىل الىپ, ءوز قولتاڭباسىن قال­دىر­دى. بۇدان كەيىن وبلىستىق تاريحي ولكەتانۋ مۋزەيى كەش يەسىنىڭ باسپاسىنان «اق جايىق كىتاپحاناسى» سەرياسىمەن كى­تاپ­­تارى شىعىپ, ەل الدىندا تۇساۋى كەسىلگەلى وتىرعان اقىن-جازۋ­شى­لاردىڭ جەكە تۇتىنعان زاتتارى مەن قۇندى جادىگەرلەرىنەن دايىن­دالعان كورمەمەن دە جينال­عان قاۋىمدى قۇلاعدار ەتتى. مۋ­زەي جادىگەرلەرىنىڭ ىشىنەن جۇبان مولداعاليەۆتىڭ قالام­سا­بى, قاي­رات جۇماعاليەۆتىڭ باسپا ماشينكاسى مەن اقۇشتاپ باق­­تى­گەرەەۆانىڭ تىرناقالدى ولەڭ­دەرى جازىلعان قويىن ءداپ­تەرى جۇرتشىلىقتىڭ ەرەكشە قى­زى­عۋشىلىعىن وياتتى. ۇلىلاردى ۇلىقتاپ كەلە جات­قان تۇلعا روللان شاكەن ۇلى ءوز سوزىندە قازاق ادەبيەتىنىڭ الىپتارى جونىندە تەبىرەنە ءسوز قوزعاپ, ولار­دىڭ مۇرالارىن كوزدىڭ قارا­شىعىنداي ساقتاپ, كەيىنگى ۇرپاق­قا جەتكىزۋدىڭ, سونىمەن قاتار تالانتتاردى تىرىسىندە قادىرلەپ, تاڭ­­داۋلى شىعارمالارىن تەك قا­زاق­ستاندا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار شەتەلدەردە دە شىعارۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ كورسەتتى. – ءبىز ۇلتتىق قۇندىلىق­تارى­مىز­دى, ءوز تاريحىمىزدى, «ماڭگىلىك ەل» اتانعان مەملەكەتىمىزدى, اسىرەسە ولمەيتىن ءسوزدىڭ التىن ساندىعى – كىتاپ ارقىلى كوبىرەك ۇلىقتاي الماقپىز. كىتاپتى شىعارىپ قانا قويماي, وقي دا الۋىمىز كەرەك. ۇرپاقتارىمىز وقي الۋى كەرەك. سوندا عانا ەلى ءۇشىن بارىنە دايىن ناعىز پاتريوتتار قالىپتاسادى. ال ءبىز ەڭ كوپ وقي­تىن ەلدەن ەڭ از وقيتىن ەلگە اينا­لىپ بارا جات­قانىمىز قىنجىلتادى. بۇل كەلەڭسىز ءۇردىستى توقتاتىپ, جاس­تار­دى كىتاپ قازىناسىنا قىزىق­تىرۋىمىز كەرەك. كىتاپ وقيتىن جاس ارمانداۋدى ۇيرەنەدى, ساناسى ويانادى, جۇرەگىندە ومىرشەڭ وت لاپىلدايدى, ادام بولۋعا تالپىنىپ, ىزگىلىككە باۋىر باسادى, ەلدىك قاسيەتتەردى بويىنا سىڭىرەدى. سوندىقتان, ادامزاتتىڭ كور­كەم ويىنىڭ جاۋھارلارى ساق­تالعان كىتاپتاردى مۇقيات وقىپ, ءبىلىمدى قازاق بولۋعا ۇمتىلۋ مەنىڭ جاستارعا ارتقان اماناتىم بولسىن دەپ ەدىم, – دەگەن روللان ءشا­كەن­ ۇلى ودان ءارى ءسوزىن قادىر مىر­زا ءالىنىڭ ولەڭ جولدارىمەن ساباقتادى. – كور بولعىر كوزگە جاس الماي, جاس الماي قالار قاي كىسى؟! ۇلكەن بە ەدىڭ قاشاننان, كىشكەنە جۇرتتىڭ قايعىسى؟!   ... قايسارلىق جاساپ كورسەك تە, كوز جاسى بولماي قۇيىلدى. كوك اسپان ءوزى ءبىر ساتكە قارالى تۋ بوپ ءيىلدى... قادىر مىرزا ءالى اعامىز ۇلى مۇحاڭ – مۇحتار اۋەزوۆ دۇنيە­دەن وتكەندە ساي-سۇيەگىمىزدى سىر­قىراتىپ وسىلاي جىرلاعان بولاتىن. ال سول قادىر مىرزا ءالى اعامىزدىڭ ءوزى دۇنيەدەن ءوت­كەن­دە وسىلاي ايتا العان ادام بولعان جوق... قازاسىنا جينالعان حالىقتىڭ قاراسى دا از بولدى... مۇحتار اۋەزوۆ قانداي ۇلى جازۋشى بولسا, كەشەگى وتكەن ءابىش كەكىلباەۆ تا سونداي دەڭگەيدەگى تۇلعا. سول سياقتى, قادىر مىرزا ءالىنى ءبىز كەڭىنەن ناسيحاتتاپ, قۇرمەتتەي بىلۋگە ءتيىستىمىز. وسى ورايدا اقىن اتىنداعى ورتالىق كيەلى ورىنعا اينالۋى كەرەك. مۇنداي ورتالىق ازىرگە رەسپۋبليكامىزدا جوق. سوندىقتان, باردى قادىرلەپ, وزىق دۇنيەلەرىمىزدى كورسەتە بىلەيىك. بۇل ورتالىقتا وبلىستىق دەڭگەيدەگى ەمەس, حالىق­ارالىق دەڭگەيدەگى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلۋى كەرەك. سوندا عانا قادىر اعامىزدى, قازاقتى الەم تانيتىن, مويىندايتىن بولادى, – دەدى جازۋشى. ودان ءارى روللان سەيسەنباەۆ پەن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ناريمان تورەعاليەۆ باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ قول­داۋىمەن اتالمىش باسپادان «اق جايىق كىتاپحاناسى» سەريا­سىمەن جارىق كورگەن ماحامبەت وتەمىس ۇلىنىڭ «اينالايىن, اق جايىق», جۇبان مولداعاليەۆتىڭ «كىسەن اشقان», قادىر مىرزا ءالىنىڭ «كوكپار», قايرات جۇما­عاليەۆتىڭ «كيە» جانە اقۇش­تاپ باقتىگەرەەۆانىڭ «قايران, قارلىعاشتار-اي» اتتى كىتاپ­تارى­نىڭ سالتاناتتى تۇردە لەنتاسىن قيىپ, ونى كىتاپ يەلەرى مەن اۆ­­ت­ور­لارى­نىڭ وتباسىنا تارتۋ ەتتى. سونداي-اق, «اMANAT» جۋرنالىنىڭ 2014 جىلدىڭ №1 اق جايىق وڭىرىنە ارنالعان سانى دا كورەرمەنگە تانىستىرىلدى. جوعارىداعى اتالمىش كىتاپتار وبلىستاعى مادەني وشاقتاردىڭ ۇجىمدارى مەن ۇزدىك ۇستازدارعا, تالانتتى جاستارعا دا سالتاناتتى تۇردە تابىستالدى. كەش بارىسىندا «اق جايىق­تىڭ اق شاعالاسى» اتانعان اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا, «انا­سى بار ادامدار ەشقاشان قارتاي­مايدى» دەگەن انگە اينالعان ءبىر عانا ولەڭىمەن اتى اڭىزعا اي­نال­عان قايرات جۇماعاليەۆتىڭ جارى سوفيا جۇماعاليەۆا, اقىن عايساعالي سەيتاق, «ورال ءوڭىرى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى باۋىرجان عۇبايدۋللين جانە جاس اقىن گالينا سامويلوۆالار ءسوز الىپ, جىلى لەبىزدەرىن جەتكىزدى, جىرلارىن وقىپ, كورەرمەن قاۋىمدى ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى. اق جايىقتا وتكەن كەشكە ال­­ماتىدان ارنايى كەلگەن قا­زاق­ستاننىڭ حالىق ءارتى­سى ءتى­لەكتەس مەيراموۆ ر.سەي­سەن­باەۆتىڭ «ماي­دان اندەرى» پوۆەسىنىڭ جەلىسى بو­يىنشا قويىلعان مونو­سپەكتاكلدى ءبىر ءوزى ورىنداپ شى­عىپ, كورەرمەن قاۋىمعا ايرىق­شا اسەر قالدىردى.  نۇرسۇلتان مىقتىباي, جۋرناليست.  ورال.