ۇلتتىق ويىندارىمىزدى ۇلىقتايىق

ءبىز باقىتتى ۇرپاقپىز. اتا-بابالارىمىز عاسىرلار بويى ارمانداعان تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزدىك. وسى جولدا تالاي ايقاستار بولىپ, ەلى ءۇشىن ەڭىرەگەن ەرلەرىمىزدىڭ قانى توگىلگەنى بەلگىلى. بۇل قازاق سوناۋ ەستە جوق ەسكى زامانداردان-اق تۇلپارلارىنىڭ تۇياعىمەن دۇنيەنى ءدۇر سىلكىندىرگەن ساقتار, ەجەلگى عۇندار داۋىرىنەن ءوتىپ, كونە كوك تۇركىلەردەن تارالىپ, ءوز ءتىلىن, ءدىنىن, مادەني مۇرالارىن ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاپ, ءسوز مايەگىن جوعالتپاي كەلە جاتقان حالىق. ءوزىنىڭ وركەندى تامىرىن جەتى قابات جەر استىنا جىبەرگەن الىپ بايتەرەكتەي, تاريحىن مىڭجىلدىقتار تەرەڭىنەن تارتقان ۇلى دالا يەسىمىز. ءيا, بۇگىنگى بەيبىت كۇندەرىمىز وزىنەن ءوزى كەلىپ باسىمىزعا باق بولىپ قونا قالماعانىن دا جاقسى بىلەمىز. باسىمىزعا «كوممۋنيزم» ورناتامىز دەپ جەتپىس جىل جاساعان كەڭەس  وداعىن دا باستان وتكەردىك. ءبىزدىڭ بالالىق شاعىمىز سول كەڭەس كەزەڭىندە ءوتتى. سول زامان اعىمىنا ىلەسكەندەردىڭ كوبى انا تىلىنە شورقاقتاپ,  ورىس ءتىلدى ۇرپاق پايدا بولدى. سونىڭ سالدارىنان ءوز ۇلتىمىزدىڭ سالت-داستۇرلەرىنەن اجى­­راپ قالا جاز­دادىق. مەشىتكە با­رۋ تۇگىلى, ناۋرىز مە­رە­­كەسىن اتاپ وتۋگە تىيىم سالىنعان ۋا­قىتتار بولدى. سون­دا دا اكە-شە­شە­لە­رىمىز ايت كە­زىندە جەتى شەلپەك ءپىسىرىپ, ۇيدە مولدا شاقىرىپ, قۇ­ران وقىتاتىن, ناۋرىز كۇندەرى جەتى دامنەن جاسالاتىن كوجە ءىشىپ وستىك. وتارشىلدىقتىڭ سولا­قاي ساياساتى  سانامىزعا قانشا سوعىلسا دا, ويىمىزدا ۇلت­قا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ ساعى سىن­باعان بىزدەر, سول كەزدەگى اۋدان ور­­تالىعىنداعى جالعىز قازاق ور­تا مەكتەبىندە وقىدىق, مەكتەپ باع­دارلاماسىنا ەنگەن اي اتاۋلارى وزگە تىلدە بەرىلسە دە, ابايدىڭ «قا­راشا, جەلتوقسان مەن سول ءبىر ەكى اي» ولەڭىن جاتتاپ, سودان قاڭ­تار, اقپاننان كەيىن «جاڭا كۇن» – ناۋ­رىز باستالاتىنىن ءبىلىپ جۇردىك. شۇكىرشىلىك اي­تالىق, بۇگىندەرى سول وتار­شىلدىق وزبىر­لىقتىڭ اۋىلى الىس­قا كەتتى. اجى­راپ قال­عان ادەت-عۇرىپ­تا­­­رى­مىزدىڭ مول عيب­­­راتىن پايدالانىپ كەشەگى كەتكەن ەسە­­­مىزدىڭ ورنىن تول­تىراتىن ۋاقىت كەلدى. ەلى­مىز ءوز ءتاۋ­ەلسىزدىگىنىڭ جيىرما بەس جىلىندا مىڭ جىلعا تاتىرلىق ءىس تىندىردى. بيىل مەملەكەتىمىز العاش رەت 1 ناۋرىزدا «العىس ايتۋ كۇنىن» اتاپ ءوتتى. بۇل دەگەنىمىز رەپرەسسيا جىلدارىندا ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرىن قازاقستانعا كۇشتەپ جەر اۋدارعاندا, ازىپ-توزىپ كەلگەن جۇرتتى قابىلداعان, قوناقجايلىق تانىتىپ, قولىنداعى جارتى قۇرتىن جىرىپ بەرىپ, قيىنشىلىق كەزەڭدى توزىمدىلىكپەن كوتەرە بىلگەن قازاق حالقىنا مەيىرىمدىلىگى مەن پەيىلدەرى ءۇشىن ريزاشىلىق بىلدىرەتىن كۇن بولماق. ەندەشە, كوكتەمنىڭ العاشقى كۇنىنەن جىلۋلىق پەن مەيى­رىمدىلىكتەن باستالا­تىن, داستار­قان باسىنا جيىلىپ جاقىن تۋىس باۋىرلارىمەن قاۋىشۋعا اسىعاتىن, قوش كەلدىڭ, ءاز ناۋرىز! – دەمەكپىز. ەجەلدەن قازاق حالقى ناۋرىز ايىن اسىعا كۇتكەن. اق كورپەسىن جامىلعان قىس ۇيقىسىنان ويانىپ, قاسيەتتى جەر-اناعا كۇن مەيى­رىمى توگىلىپ, قىستان قىسىلىپ شىق­قان بارشا جۇرتتىڭ تىلەكتەرى تەڭە­لەتىن, ءتورت ت ۇلىكتىڭ ارتىنان ءتول ورەتىن, ءسويتىپ, ارقا-باسى كەڭەيگەن اعايىننىڭ قۋانىشقا كەنەلەتىن كوڭىلدى مەرەكەسى بولىپ بۇرىننان قالىپتاسقان. ۇلىس مەرەكەسىن ۇلتىمىزدىڭ ۇلاعاتتى سالت-داستۇرلەرىن, ەجەلدەن بەرى ەلمەن جاساسىپ كەلە جاتقان ءتۇرلى سپورتتىق ويىندارىمىزدى جاڭاشا سيپاتتا دامىتىپ, الەمدىك ارەناعا شىعارساق قانداي عانيبەت. مەنىڭشە, وعان مۇمكىندىگىمىز مول. وسىندايدا الامان بايگەلەردە شاپقان جىلقى مىنەزدى ءور قازاقتىڭ كوكپارى مەن «قازاقشا كۇرەسىن» وسى ناۋرىز تويى ۇستىندە ەرەكشە دارىپتەي وتىرىپ, تورتكىل دۇنيەگە تانىلاتىنداي دارەجەگە كوتەرىپ, ءتىپتى, ءتورت جىلدا ءبىر وتكىزىلەتىن وليمپيادا ويىندارى تورىنەن كورسەك دەپ ارماندايمىن. ماسەلەن, مەن سپورت مەكتەبىنىڭ جاتتىقتىرۋشىسى رەتىندە دوپقا  جينالعان بالالارعا الدىمەن ءبىراز اسىق اتقىزىپ, لاڭگى تەپكىزىپ الامىن. مۇنىڭ بالانىڭ دەنە ءبىتىمىنىڭ يكەمگە كەلىپ, ەپتىلىگىن ارت­تىرىپ, دوپتى دا ۇرشىقشا ءيى­رۋىنە سەپتىگى تيەتىنىن بايقاپ ءجۇرمىن. بالا دەگەن دايىن بالقىتىلعان التىن عوي, ونى قانداي قالىپقا قۇيىپ, قانداي ءمۇسىن جاسايمىن دەسە دە, ۇستامى مىقتى ۇستاز قو­لىندا. سونداي-اق, قازاقتىڭ «نە ەكسەڭ  سونى وراسىڭ» – دەگەن قارا­پايىم ءتامسىل سوزىنە ءمان بەرسەك, بالا بويىنا بۇگىن دارىتقان تاربيە كۇنى ەرتەڭ جەمىس پەن جەڭىس بولىپ, وزىمىزگە ورالارىن تۇسىنەمىز. ەڭ باس­تىسى, بالا بويىنا ءتالىم-ءتار­بيەنى دۇرىس سىڭىرە بىلەيىك. سۇلتانعازى قوقابي, پانفيلوۆ اۋداندىق №1 بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر  سپورت مەكتەبىنىڭ وقىتۋشى-جاتتىقتىرۋشىسى. الماتى وبلىسى, جاركەنت قالاسى.