جاھاندىق شاراعا دايىندىق جوعارى

تاۋەلسىزدىك سارايىندا ەكى كۇنگە سوزىلعان ەكسپو-2017 حالىقارالىق ما­مانداندىرىلعان كورمەسىنە قاتى­ساتىن مەملەكەتتەر مەن كومپانيالاردىڭ حالىقارالىق قاتى­سۋشىلارىنىڭ ەكىنشى جينالىسى ءوز جۇمىسىن اياقتادى. بۇدان بۇرىن حابار­لاعا­نى­مىزداي, بۇل جيىنعا الەمنىڭ 102 مەملەكەتىنەن جانە 14 حالىق­ارالىق ۇيىمنان 300-گە تارتا دە­لەگات قاتىستى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ەلوردادا وتەتىن ەكسپو-2017 كورمەسىنە 75 مەملەكەت ءجا­نە 14 حالىقارالىق ۇيىم قاتىساتىن­دىعىن راستاعان بولاتىن. حالىق­ارالىق قاتىسۋشىلار جيىنى كەزىن­دە استاناداعى كورمەگە قاتى­سۋ تۋرالى 13 كەلىسىمگە قول قويىل­دى. تاۋەلسىزدىك سارايىندا ءوت­كەن حالىقارالىق جيىننىڭ العاش­قى كۇنى رەسەي فەدەراتسياسى مەن قى­تاي حالىق رەسپۋبليكاسى استانا ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىسا­تىن­دىعى تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. حالىقارالىق قاتىسۋشىلار جيىنىنىڭ ەكىنشى كۇنى وعان قاتى­سۋشىلارعا كوممۋنيكاتسيا­لار جانە كورمەنى ىلگەرىلەتۋ بو­يىن­شا جوبالار, مادەني ويىن-ساۋىق باع­دار­لامالارى تانىس­تىرىلدى. جان-جاقتى پىكىر الىسۋلار بارىسىندا بۇل جوبالار مەن باعدارلامالاردى ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى تىلگە تيەك ەتىلدى. القالى جيىن بارىسىندا كورمەگە قاتىسۋ تۋرالى ۇجىمدىق كەلىسىمدەرگە قول قويۋ ءراسىمى ودان ءارى جالعاستى. حالىقارالىق قا­تى­سۋشىلار جينالىسىنىڭ ەكىنشى كۇنى ەلور­دادا وتەتىن ەكسپو-2017 كورمە­سىنە قا­تىسۋىن راستاعان تاعى 10 ەل كە­لىسىمگە قول قويدى. بۇل مەم­لە­كەتتەر­دىڭ قاتارىندا مو­ناكا, ۆەت­نام, ۆەنگريا جانە باسقالار بار. ءتۇس اۋا ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە «استانا ەكسپو-2017» حالىقارالىق مامان­­دان­دىرىلعان كورمەسىنە قاتى­سۋ­شى­لاردىڭ ەكىنشى جينا­لىسى­نىڭ قورىتىندىسى بويىن­شا باس­پاسوز ءماسليحاتى بولىپ ءوتتى. وعان حالىقارالىق كور­مەلەر بيۋرو­سىنىڭ باس حاتشى­سى ۆيسەنتا لوسسەرتالەس, ەكسپو-2017 كور­مەسىندەگى قى­تاي حا­لىق رەسپۋب­ليكاسى سەكتسيا­سى­نىڭ كوميسسارى ۆان تسزين­چ­جەن, ەكسپو-2017 كور­مەسىن­دەگى فرانتسۋز رەسپۋبليكاسى سەك­­تسيا­سىنىڭ كوميسسارى پاسكال لورو جانە استانا ەكسپو-2017 حالىقارالىق ماماندان­دىرىلعان كورمەسى حاتشىلى­عىنىڭ ديرەكتورى ايان ەرە­نوۆ قاتىستى. ءوز سوزىندە ۆي­سەنتا لوسسەرتالەس حا­لىقارالىق جيىن­عا قاتى­سۋشىلار كورمە قالا­­شىعى قۇرى­لىسىن ارالاپ كورگە­نىن جانە قۇ­رىلىستىڭ جۇرگى­زىلۋ مەر­زىمى مەن ساپاسىنا تولىق قانا­عات­تان­عان­دىق­تارىن اتاپ كورسەتتى. استانا ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ اشى­لۋى­نا 15 اي ۋاقىت قالدى. استا­نادا وتكەن ەكى كۇندىك حالىق­ارا­لىق جيىن بارىسىندا ءبىز كور­مەگە دايىندىق بارىسىمەن جانە وسى ءبىر جاۋاپتى شاراعا قاتىس­تى ماسەلەلەردىڭ بارلى­عىمەن جان-جاقتى تانىسىپ, تال­­قى­­لادىق. ەكسپو كورمەسىنە داي­ىن­­دىق ماسەلەسى جوسپارعا ساي بەل­­­گىلەنگەن مەجەدە جۇزەگە اسۋدا. ءبىز وسى باسقوسۋ بارىسىن­دا كور­مە قالاشىعى نىسان­دارى­نىڭ قۇرىلىسىن, بولاشاق پاۆيلون­داردىڭ كونتەنتىن, قاتىسۋ­شى­لاردىڭ ءوز پاۆيلوندارىن دايىنداۋعا قاتىستى اتقارا­­تىن جۇمىستارىن جانە باسقا ماسەلەلەردى تالقىلادىق. جوعا­­رى ۇيىمشىلدىقپەن وتكى­زىل­گەن جينالىس بارىسىندا ءبىز قا­زاقستاندىق ارىپتەس­تەرى­مىزدىڭ حالىقارالىق كورمەنى وتكى­زۋ ماسەلەلەرىن ەرەكشە جاۋاپ­­كەر­شىلىكپەن جانە ىجداعات­تى كوزقاراسپەن جۇرگىزىپ وتىر­عانىنا كوز جەتكىزدىك», دەپ اتاپ كورسەتتى حالىقارالىق كورمەلەر بيۋرو­سىنىڭ باس حاتشىسى. ودان ءارى ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قاتى­­سۋ­شىلار جۋرناليستەردىڭ تارا­پىنان قويىلعان كوپتەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى. ەكسپو-2017 كورمەسىندەگى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ كوميسسارى ۆان تسزينچجەن الەم ەلدەرىنىڭ ىشىندە ەلەكتر ەنەرگيا­سىن ەڭ كوپ تۇتىناتىن قىتاي مەملەكەتى ەكەنىن اتاپ كورسەتە كەلىپ, ءوز ەلىندە جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ ماسەلەسىنە بارىنشا باسىمدىق بەرىپ وتىرعانىن ايتتى. «قازىر قىتايدا جاسىل تەحنولوگيانى دامىتۋ ماقساتىندا ارنايى جوسپار قابىلدانعان. بۇل سالاعا مەملەكەت تاراپىنان اۋقىمدى ينۆەستيتسيا بولىنۋدە. ءبىز الداعى ۋاقىتتا قورشاعان ورتانى لاستاپ, اۋاعا تارالاتىن كومىرقىشقىل گازىن 30 پايىزعا دەيىن قىسقارتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. بۇل تەك قىتاي ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىل الەم ءۇشىن ەلەۋلى كورسەتكىش بولىپ تابىلادى», دەدى ۆان تسزينچجەن. استانا ەكسپو-2017 كورمەسىنە قىتاي ەلىنەن قانشا تۋريستەر كەلۋى مۇمكىن دەگەن سۇراققا وراي ول بۇل باعىتتا ۇلكەن جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, كورشى قازاقستان ەلىندە ءوتىپ جاتقان جاھاندىق شاراعا قىتاي جۇرتشىلىعىنىڭ ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تانىتاتىندىعىن اتاپ كورسەتە كەلىپ, كورمە وتكىزىلەتىن كەزەڭدە قىتايدان قازاقستانعا 75 مىڭنان استام تۋريستەر كەلۋى مۇمكىن دەگەن بولجامىن ايتتى. «ادامزات بولاشاعى جاڭ­عىر­مالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ دامۋى­مەن تىكەلەي بايلانىستى. ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ نەگىزگى تا­قىرىبى «بولاشاقتىڭ ەنەرگيا­سى» ەكەندىگى بەلگىلى. ەندە­شە حالىقارالىق كورمە وتەتىن كەزەڭدە قازاقستان الەم­دىك يننوۆاتسيالار مەن تەحنولو­گيا­لاردىڭ ورتالىعىنا اينالادى. دۇنيەجۇزىندە جەر كولە­مى جاعىنان 9-شى ورىندى يەلە­نەتىن قازاقستان اۋماعىندا تابي­عات­تىڭ نەبىر كەرەمەتتەرى بار. تا­بيعاتتىڭ وسى ءبىر تارتۋىن الەم تۋريستەرىنىڭ يگىلىگىنە اينال­دىرۋعا ەكسپو-2017 كورمە­سىنىڭ قوساتىن ۇلەسى زور بولاتىن­دىعىنا سەنىمدىمىن», دەدى ەكسپو-2017 كورمەسىندەگى فران­تسۋز رەسپۋبليكاسىنىڭ كوميسسا­رى پاسكال لورو. ءباسپاسوز ءماس­لي­حاتىنا قاتىسۋشىلار جۋرناليس­تەر تاراپىنان قويىلعان سۇراق­تارعا تولىق تا ءماندى جاۋاپ بەردى. جىلقىباي جاعىپار ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».