اتقارىلعان ىستەر از ەمەس, ول الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابادى

اكىمدەردىڭ وبلىس تۇرعىندارى الدىندا جىلدى قورىتىندىلاپ ەسەپ بەرۋ مىندەتتىلىگىنە ساي, ماڭ­عىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى اليك ايدارباەۆ ءوزىنىڭ ەسەپتى بايانداماسىن جاريا ەتتى.  ەسەپتە اكىم 2015 جىلى ماڭعىستاۋ وبلىسىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇرعىدا دامىتۋ ءۇشىن جاسالعان جۇمىس­تاردى, كورسەتكىشتەردى بايانداپ بەردى. ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى 1,2%-عا ءوستى. ادام باسىنا شاققانداعى ءوڭىر­­­­­­­لىك ءونىم كورسەتكىشى بويىنشا وبلىسىمىز رەسپۋبليكادا 4-ءشى ورىندا. وندىرىستىك ونەركاسىپ كولەمى 1,6 ترلن.تەڭگەنى نەمەسە ناقتى كولەم يندەكسى 96%-دى قۇرادى. 2015 جىلى سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە ءبىرىنشى رەت تابيعي گاز ءوندىرىسى 24%-عا ءوسىپ, ونىڭ كولەمى 2,5 ملرد.شارشى مەتردى قۇرادى, دەگەن وبلىس اكىمى, بۇل كورسەتكىشكە بەينەۋ اۋدانىندا «شاعىرلى-ءشومىشتى» گاز كەن ورنىنىڭ ىسكە قوسىلۋى ناتيجەسىندە قول جەتكىزىلگەندىگىن اتاپ ءوتتى. ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيالار وتكەن جىلى 18,5 ملن. توننا مۇناي وندىرگەن, سون­داي-اق, مۇناي باعاسىنىڭ الەمدىك نارىق­تاعى تومەندەۋىنە بايلانىستى, بۇرعىلاۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارىنا ارنالعان شىعىستار قىسقارتىلعان. ەنەرگورەسۋرستار باعاسىنىڭ تومەن­دەۋى ءبىزدىڭ مۇناي كومپانيا­لارىنىڭ قىزمەتىنە دە اسەرىن تيگىزدى. سوندىقتان, مۇناي كومپانيالارىنىڭ قارجى جاع­دايىن تومەندەتپەۋ ماقساتىندا, ءوت­كەن جىلى ءبىز ولاردىڭ سالىقتىق تولەم­دەرىن ازايتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ناقتى شارالار قابىلدادىق. اتقارىلعان جۇ­مىستار ناتيجەسىندە بۇگىنگى تاڭعا ەكسپورتتىق كەدەن سالى­عىنىڭ مولشەرى تونناسىنا 80 دوللاردان 40 دوللارعا دەيىن تومەندەدى. ال, وسى جىلدىڭ ناۋ­رىزىنان باستاپ مۇنايدىڭ الەمدىك نارىقتاعى باعاسىنا سايكەس, كەدەن سالىعى وزگەرتىلەدى, دەدى ا.ايدارباەۆ. ا.ايدارباەۆتىڭ ەسەبىندە وبلىس­تاعى جەرگىلىكتى جانە رەسپۋب­ليكالىق ماڭىز­داعى جول قۇرىلىسى ماسەلەسى قامتىلدى. ماڭعىستاۋ وبلى­سىنىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن كەڭەيتىپ, تەڭىز ارقىلى دا, قۇرلىق ار­قىلى دا الەمنىڭ بىرقاتار ەلدەرىنە شىعىپ كەتە الاتىن قاقپا رەتىندە مۇمكىندىگىن لايىقتى پايدالانۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتقان جۇ­مىستار تانىس­تىرىلدى. يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنىڭ بەسجىلدىعىن قورىتىندىلاپ, بىلتىر ەكىنشى بەسجىلدىقتىڭ جاريا­لان­عاندىعىن ايتقان وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, وسى مەرزىم ىشىندە ماڭ­عىستاۋدا 225 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن 33 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, 3 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلعان. جاڭا بەسجىلدىقتىڭ العاشقى جىلى, ياعني بىلتىر وڭىردە 700 جاڭا جۇمىس ورنىن ۇسىنعان 50 ملرد. تەڭگەنىڭ 11 جوباسى ەنگىزىلگەن. وڭىردە جۇمىس جاسايتىن «جاڭاوزەن ءسۇت زاۋىتى», «بەرەكەت-ف», «اقتاۋ ءسۇت» جانە «ميلينا فۋد پروداكشەن» كومپانيالارى سىندى ءسۇت ونىمدەرىن وندىرەتىن 4 ءىرى كاسىپورىن ءوز تاۋارلارىمەن ءوڭىر سۇرانىسىنىڭ 30%-ىن قامتاماسىز ەتىپ, جەرگىلىكتى قامتۋدى كوبەيتۋگە ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى. سونداي-اق, وبلىستاعى 116 شا­ر­ۋا قوجالىعى تۇتىنۋشىلارىن جەمىس-جيدەك جانە باقشا ونىمدەرىمەن 50 پايىزعا قامتاماسىز ەتەدى. «بەينەۋ استىق تەرمينالى», «ماگا برەد» جانە «بەرەكەت-ف» سياقتى 2 ءىرى زاۋىتى جانە 30-عا جۋىق نان ءپىسىرۋشى ورىندار نان ونىمدەرى جانە ۇنمەن ىشكى سۇ­را­­­نىستى 100%-عا قامتاماسىز ەتىپ وتىر. ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى ىرگەلى ىستەردىڭ قاتارىندا «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنان سالىنعان «ازەرسۋن» ءوندىرىس جانە لوگيس­تيكالىق ورتالىعىن, «سوفي مەد­گرۋپپ» كوپسالالى كلينيكاسىن, اقتاۋ تەڭىز سولتۇستىك تەرمينالىن اتا­دى. اكىمنىڭ ايتۋىنشا, ايماقتىڭ دامۋىندا تۇرعىن ۇيلەر قۇرىلىستارى بەلسەندى باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. قۇرىلىس جۇمىستارى ەسەپتى مەرزىمدە 180 ملرد. تەڭگەنى قۇراپ, سالادا ينۆەستيتسيا كولەمى 8 پايىزعا وسكەن. وبلىستا 645 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن, بۇل 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 10%-عا كوپ. بۇل جۇمىستار ناتيجەسىندە 5 مىڭنان استام تۇرعىندار جاڭا باسپاناعا يە بولعان. ماڭعىستاۋ وڭىرىندەگى ماڭىزدى ماسە­­لەلەردىڭ ءبىرى – اۋىزسۋ. ا.ايدار­باەۆتىڭ ەسەبىنەن بۇل تۇرعىدا وبلىس­تىڭ ەلدى مەكەندەرىن ورتالىقتاندىرىل­عان سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىلۋدا ەكەن­دىگىن بىلدىك. «اق بۇلاق» باعدار­لاماسى اياسىندا 20 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنعان 57 جوبا جۇزەگە اسىرىلعان. سوڭعى ءۇش جىلدا وبلىس تۇرعىندارىن اۋىزسۋمەن قامتۋ 70 پايىزعا جەتكەن. ا.ايدارباەۆ تۇپقاراعان, بەينەۋ, ماڭعىستاۋ, قاراقيا, مۇنايلى اۋداندارى مەن اقتاۋ, جاڭاوزەن قالا­لارىنىڭ دامۋ بارىسىنا قىسقاشا توقتالىپ ءوتتى. سونداي-اق, ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى, ازىق-ت ۇلىك تا­ۋار­­لارىنىڭ باعا يندەكسى, وڭىرلىك تۇ­راقتىلىق قورى, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, تۇرعىن ءۇي قۇ­رىلىسى, مادەنيەت, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ جانە تۋريزم سالالارى, جۇ­مىس­سىز جاستاردىڭ ماسەلەسىمەن اينالىساتىن «جاڭا سەرپىن» باعدارلاماسى تۋرالى باياندادى. ەسەپ بەرۋ سوڭى ادەتتەگىدەي سۇراق-جاۋاپقا ۇلاسىپ, ارنايى اشىل­­­­عان ورتالىقتارعا كەلىپ تۇسكەن ساۋالدارعا ون كۇن ىشىندە جاۋاپ بەرى­لەتىندىگى ايتىلدى. گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان». ماڭعىستاۋ وبلىسى.