كوش باسىندا – استانا

كەشە استانا اكىمى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ حالىققا ەسەپ بەردى. وندا اكىم قالانىڭ وتكەن جىلعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارىن تانىستىرىپ, الداعى جوسپارلارىمەن ءبولىستى. استانا اكىمىنىڭ بۇل جولعى ەسەپ بەرۋى بۇرىنعىدان وزگەشە بولدى. ءا.جاق­سىبەكوۆ الدىمەن حالىق الدىنا شىعىپ بايانداما جاسادى, ال تۇرعىندار تاراپىنان سۇراقتار شارانىڭ ەكىنشى بولىگىندە اكىممەن نەمەسە ونىڭ ورىنباسارلارىمەن جەكە كەزدەسۋدە قويىلدى. قابىلداۋلار كونگرەسس-حولل عيماراتىندا جۇرگىزىلدى. بۇعان قوسا, زالدا قالا تۇرعىندارى ءوز سۇ­راقتارىنا قا­لالىق باسقارمالار مەن جەكەلەگەن دەپارتامەنتتەردىڭ باسشىلارىنان جاۋاپ الدى. قابىلداۋ تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن جالعاستى. ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىنىڭ جاڭا فورماتى ءار تۇرعىندى تىڭداۋعا مۇمكىندىك بەرۋ ءۇشىن جاسالعان. بۇل – سۇيسىنەرلىك جاڭالىق. اكىم نەگىزگى بايانداماسىندا قالا دامۋدىڭ كەزەكتى كەزەڭىندە بارلىق با­عىتتار بويىنشا ايتارلىقتاي جەتىس­تىك­تەرگە قول جەتكىزگەنىن اتاپ ءوتتى. استانا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ دەڭگەيى بويىنشا وڭىرلەر اراسىندا كوش باستادى. ماسەلەن, 2015 جىلى جالپى وڭىرلىك ءونىم وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 5 پايىزعا ارتتى. ونىڭ رەسپۋبليكالىق كولەمدەگى ۇلەسى 10 پايىزدى نەمەسە 4,5 ترلن. تەڭ­گەنى قۇرادى. جان باسىنا شاققانداعى ءىجو رەس­پۋبليكا بويىنشا ورتاشا كورسەتكىشتەن 2 ەسەگە ارتىق – 5,2 ملن. تەڭگە. بۇگىندە اس­تانانىڭ وزىندىك كىرىستەرى 200 ملرد.تەڭگەنى قۇرايدى. وتكەن جىلدان بەرى استانا ءتورت رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت دونورىنىڭ بىرىنە اينالدى. مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە تۇسكەن تۇسىمدەر كولەمى 850 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, بۇل 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 11 پايىز­عا ار­تىق. بۇل رەتتە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە كەلىپ ءتۇس­كەن جوسپاردان تىس تۇسىمدەردىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىنە جۋىعى استاناعا تيەسىلى. كوپ جاعدايدا ءساتتى يندۋستريالىق-ين­نو­ۆاتسيالىق دامۋ وڭ كورسەتكىشتەرگە سەپتىگىن تيگىزدى. وتكەن جىلى ينۆەستيتسيا­لار كولەمى 773 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. بۇل الدىڭعى جىلدىڭ كورسەتكىشتەرىنە قاراعاندا 15 پايىزعا ارتىق. استانا بۇگىندە جالپىعا ورتاق ەڭ­بەك قالاسىنا اينالدى. 2015 جىلى 18 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلدى, جوعارى كاسىبي كادرلار جۇمىس ىستەيدى, ەلوردادا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,6 پايىزعا دەيىن تومەندەدى, بۇل ورتاشا رەس­پۋبليكالىق كورسەتكىشتەن تومەن. «ميگراتسيانىڭ كوپتىگىنە قاراماستان, ەل­ور­دادا جۇمىسسىزدىق كورسەتكىشى ەل بويىنشا ەڭ تومەن بولىپ سانالادى. قالادا جۇمىسسىزدىق جوق دەسە دە بولادى. سەبەبى, 1 ميلليونعا جۋىقتايتىن قالادا 3 مىڭ ادام عانا جۇمىسسىزدار قاتارىندا. ولار قايتا وقىتىلۋدا جانە باسقا قوعامدىق جۇمىستارعا جىبەرىلىپ جاتىر. جۇمىس ىزدەگەن ادامعا جۇمىس تابىلادى», دەدى اكىم. سونداي-اق, اكىم 2016 جىلى استانادا 3-6 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ 95 پايىزى مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتىلاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. «ءبىلىم باسقارماسىنا ءتيىستى مىندەت قويىلدى. بىراق ماسەلەنى كەشەندى تۇردە شەشۋ كەرەك. جىل سايىن بالاباقشالار پايدالانۋعا بەرىلەدى, ونىڭ ۇستىنە قالادا تۋ مەن كوشى-قون دەڭگەيلەرى جوعارى. كۇن سايىن 60 ءسابي دۇنيەگە كەلەدى, 90-100 بالا كەزەككە تۇرادى. بۇل ماسەلەنى شەشۋ جولدارىنىڭ ءبىرى جەكە بيزنەستىڭ مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە­لەر قۇرىلىسىنا قاتىسۋى بولىپ تابىلادى. اكىمدىك وسى ماقساتتا دايىن جوبالار مەن جەر ۋچاسكەلەرىن بەرۋگە ءازىر. 2015 جىلى ەلوردانىڭ مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارىندا ورىندار تاپشىلىعىن جويۋ ءۇشىن 10 بالاباقشا تاپسىرىلدى, سونىڭ ىشىندە مجس ەسەبىنەن ەكى بالاباقشا اشىلدى. بۇگىندە استانادا 188 مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە جۇمىس ىستەيدى, ولارعا 34 مىڭنان استام بالا بارادى. وتكەن اپتادا ەلوردادا كەزەك بويىنشا بالاباقشالارعا توپتاۋ باستالدى. بيىل ەلوردادا العاش رەت 8 مىڭعا جۋىق ورىن بەرىلدى», دەدى اكىم. وتكەن جىلى استانا قۇرىلىس سالا­سىندا قالا تاريحىنداعى ەڭ ۇزدىك كور­سەتكىشكە قول جەتكىزىپتى. 2015 جىلى 1 ملن. 759 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن, بۇل الدىڭعى جىلعى كورسەتكىشتەرگە قاراعاندا ەكى ەسەگە جۋىق ارتىق. قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 14 پايىز, 471,6 ملرد. تەڭگەگە دەيىن ءوستى. «الدىڭعى جىلعى كورسەتكىشتەرگە قا­راعاندا ەكى ەسەگە جۋىق ارتىق» دەگەن ءسوز­دىڭ استارىندا قاندايلىق ۇلكەن جۇمىس جاتقانىن ءوزىڭىز شامالاي بەرىڭىز. اكىم سونداي-اق, شاھاردىڭ ەكولوگيا­لىق احۋالى ءوزىن الاڭداتاتىنىن ايتا كەلە, اسىرەسە, اۋانىڭ تازالىعىنا ايرىقشا نازار اۋدارۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. ەسەپ­تەۋلەرگە قاراعاندا, كۇن سايىن قالا اتموسفەراسىنا 100 تونناعا تارتا زياندى زاتتار شىعارىلادى ەكەن. «وسى جاعدايعا بايلانىستى شارالاردىڭ كەشەندى جوسپارى قابىلداندى. ەكى جىلدىڭ ىشىندە ءبىز اۆتونومدى قازاندىقتار مەن جەكە سەكتوردى, ياعني 22 مىڭنان استام ءۇيدى گازبەن جىلىتۋعا تولىقتاي كوشىرەمىز. قالانىڭ كوممۋنالدىق قىزمەتتەرىنىڭ كولىكتەرى گاز-موتور وتىنىن پايدالاناتىن بولادى», دەدى ءا. جاقسىبەكوۆ. قوعامدىق كولىك تاقىرىبى قالا تۇر­عىندارى ءۇشىن اسا وزەكتى ەكەندىگىنە توق­تالعان اكىم كولىك-لوگيستيكالىق ينفرا­قۇرىلىمى سالاسىنداعى 2016 جىلعا ارنالعان جوسپارلارىمەن ءبولىستى. بۇل سالادا جۇيەلى تۇرعىدان قاراۋدى قاجەت ەتەتىن بىرقاتار كەشەندى ماسەلەلەر بار. سول سەبەپتى, ەلوردادا وتكەن جىلى باستالعان كولىكتىك رەفورمالار بيىل دا جالعاسىن تابادى. ناتيجەسىندە, جول ءجۇرۋ اقىسىن ەلەكتروندى تولەۋ جۇيەسى, 7 قوسىمشا ەكسپرەسس-مارشرۋت, 8 كوشە بويىنشا «Bus Lane» باعدارلاماسى جانە ەلوردانىڭ 4 كوشەسىندەگى بىرجاقتى قوزعالىس سياقتى ماڭىزدى جوبالار ىسكە قوسىلادى. «بۇگىن كولىك كەپتەلەگىن تومەندەتۋ ماقساتىندا, سونداي-اق, الەمدىك ءتاجىري­بەگە سۇيەنە وتىرىپ, قالادا سارالانعان جۇمىس ۋاقىتىن ەنگىزۋ جوسپارى ازىرلەندى. قالا اكىمدىگىنىڭ بارلىق قۇرىلىمدارى جاڭا كەستەگە كوشتى, قازىرگى كەزدە ورتا­لىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, ۇلتتىق كوم­­­­­پا­نيالارمەن جانە جەكەمەنشىكتى ۇيىمدارمەن, جوو-لارمەن, مەكتەپتەرمەن جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. اتالعان جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ جۇكتەمەنى 20 پايىزعا تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى اكىم. ءا.جاقسىبەكوۆ سونداي-اق, استانادا جەدەل جاردەمنىڭ كەلۋ ۋاقىتىن بارىنشا قىسقارتۋ تاپسىرماسى قويىلىپ وتىرعاندىعىن اتاپ ءوتتى. اكىم ءوز ەسەبىندە استانانىڭ الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى سالاسىن­داعى بارلىق ماسەلەنى قامتىدى. ال تۇرعىنداردىڭ بىرقاتار جەكەلەگەن ماسە­لەلەرى قابىلداۋدا ايتىلىپ, سوعان وراي جاۋاپتى باسقارمالارعا ءتيىس تاپسىرمالار بەرىلدى. ەلوردا اكىمى كەشەگى ەسەبى ارقىلى ءوزىنىڭ ىسكەرلىگىن, مەملەكەتشىلدىگىن كەلىستى كورسەتتى دەپ ايتۋدىڭ ەش ارتىعى جوق دەپ بىلەمىز. دينارا بىتىكوۆا, «ەگەمەن قازاقستان». استانا.