نەمەسە شاقپاقتاس قايتىپ كرەمني, «شاقپاقاتا» قالاي «كرەمەنەۆكا» اتاندى؟
رەۆوليۋتسيونەر, «قىزىل كوميسسار», ساياسي جەتەكشى, جۋرناليست, جازۋشى دميتري فۋرمانوۆتىڭ ەسىمى كەڭەس وداعىنىڭ ءدامىن تاتقان ءاربىر ازاماتقا ەتەنە تانىس. كەڭەس ءداۋىرى قانشا دۇرىلدەسە, چاپاەۆ پەن ونىڭ كومەكشىسى پەتكا, پۋلەمەتشى انكا تۋرالى سونشا دۇرىلدەگەن تانىمال ءازىل اڭگىمەلەردى كىم بىلمەيدى, ءتىپتى... ونى كىم ايتپادى؟! ال ەندى شىن مانىندە سول ءبىر وتاندىق ەڭ تانىمال ءارى ەل اراسىندا ەڭ كوپ ايتىلاتىن حالىقتىق انەكدوتتىڭ العاشقى ايتۋشىسى سول فۋرمانوۆتىڭ ءوزى ەكەن دەگەنگە سەنەر مە ەدىڭىز؟ ءجا, بۇل باسقا اڭگىمەنىڭ جەلىسى. ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز, سول قىزىل كوميسسار دميتري فۋرمانوۆتىڭ قازاقستانداعى كۇندەرى. ول 1920 جىلى تاشكەنتتە تۇركىستان مايدانىنىڭ ساياسي جەتەكشىسى بولىپ تاعايىندالادى. ءدال سول تۇستا كەڭەستىك ساياسات ەسىگىنەن ەندى عانا سىعالاي باستاعان الماتىدا (ۆەرنىيدا), اسكەري گارنيزوندا ب ۇلىك شىعادى. ولارمەن جەكەلەپ اڭگىمە وتكىزۋگە تاپسىرما العان ساياسي جەتەكشى شۇعىل تۇردە تاشكەنتتەن الماتىعا اتتانادى. ۇزاق جولدا – شاقپاق اسۋىنان اسقاندا جۋالىنىڭ اتاقتى بورانىنا ۇرىنىپ, كىدىرەدى دە قالادى. ول كەزدەگى تەمىرجول بۋرنىيعا (قازىرگى – مومىش ۇلى اۋىلى) جەتىپ تۇيىقتالىپ تۇرعان كەز ەكەن. جولعا جارامدى ات تاۋىپ, شاناعا جەككەنشە, ءبىر سوقسا ۇيىتقىپ جەتى كۇن سوعاتىن جۋالىنىڭ بورانى جولىن بوگەگەن كوميسسار تەرىسىنە سىيماي باسىن تاسقا دا, تاۋعا دا ۇرادى. ماسكەۋدەن 4 مىڭ شاقىرىم الىستا تاۋلى القاپتىڭ اقتۇتەك بورانىنا ورانىپ, امالسىز جولدان قالعان كەشەگى وڭشىل ەسەر, ونىڭ ويىنا سوندا نە كەلىپ, نە كەتپەدى؟! ءوزىنىڭ «ب ۇلىك» اتتى رومانىندا دميتري فۋرمانوۆ تاشكەنتتەن «جاز جايناتىپ, كۇن كۇلدىرىپ» كەلىپ, بۋرنىيدا بۇرسەڭدەپ وتىرىپ قالعانى تۋرالى تاپتىشتەپ جازادى...
* * *
ءبىزدىڭ اۋىلدا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, مەملەكەتتىك قارسى بارلاۋ قىزمەتىنىڭ «سمەرش» باسقارماسىندا قىزمەت ەتكەن مولجىگىت قۇلجاباەۆ ەسىمدى اتامىز تۇردى. ءومىرىنىڭ اقىرىنا دەيىن شاقپاقاتا اۋىلدىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى قىزمەتىن اتقاردى. ءاردايىم ويى تۇنىق, جانى جايساڭ, ءتانى سەرگەك جۇرەتىن قاريا 80-نەن اسقان جاسىنا قاراماستان تاۋدان قۇلاعان تاستاقساي-شاقپاق وزەنىنىڭ تاستاي سۋىنا تاڭەرتەڭگىلىك ءبىر سۇڭگىپ الىپ, شار بولاتتاي شيرىعىپ جۇرەر ەدى. ايتقان اڭگىمەسى قانداي تۇشىمدى! باسىنا مايىستىرىپ شي قالپاق كيىپ, موينىنا قىسقا قارا گالستۋك بايلاسا – اۋماعان ەۋروپالىق, بورىك كيسە – ازيالىق, ال ەندى تاقيا قيسە تابان استىندا قازاق بولا كەتەتىن اعامىزدىڭ بولمىسىنداعى وسىناۋ قيمىلىنا ساي كەلىپ تۇراتىن بەساسپاپ قابىلەتى كۇردەلى قىزمەتىندە تالاي كادەگە اسقان-اۋ دەپ تاڭداناتىنبىز. پولشا مەن مانچجۋريا اراسىن سان رەت جول قىلعان قۇپيا قىزمەت اگەنتىنىڭ ەرلىك ىستەرىنىڭ شەت جاعاسىن جازۋشى-جۋرناليست ماقۇلبەك رىسداۋلەت ەكەۋمىزدىڭ ەستىگەنىمىز بار-دى. اتامىزدىڭ كوپ سىرى ىشىندە كەتتى...
بىردە مولجىگىت كوكەم ەكەۋمىزدىڭ جولىمىز بۋرنىيدىڭ اۆتوۆوكزالىندا ءتۇيىسىپ, اۋىلعا بىرگە قايتتىق. اۋداننىڭ ءار بۇرىشىنا اۆتوبۋس وسى بەكەتتەن اتتاناتىن بولعاندىقتان دا كورسەتكىش باعان باسىنا ىلىنگەن تەمىر قاڭىلتىرلارعا ەلدى مەكەن اتاۋلارى ءيىن تىرەسىپ ورىسشا جازىلىپ تۇراتىن. كانتەميروۆكا, سامسونوۆكا, الەكسەەۆكا, زىكوۆكا, پەتروۆكا, كاستالەۆكا, ستولىپينكا, اندرەەۆكا, كرەمەنەۆكا... وسىلاي كەتە بەرەدى, كەتە بەرەدى. سول جازبالاردى سۇق ساۋساعىمەن نۇسقاعان اتامىز: «ءبىزدىڭ شاقپاقاتانىڭ نەگە كرەمەنەۆكا اتانعانىن بىلەسىڭ بە؟» دەدى. جاۋابىمدى كۇتپەي «ىلگەرىدە, 20-شى جىلدىڭ قىسىندا تاشكەنتتەن الماتىعا جول تارتقان دميتري فۋرمانوۆ ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ بورانىنا ۇرىنىپ, بۋرنىيدا از-كەم كۇن كىدىرگەن. قيمىلسىز قاراپ جاتۋدى قورلىققا بالاعان بولشەۆيك جەرگىلىكتى اتقارۋ كوميتەتىنىڭ ىسىنە ارالاسىپ, بىرقاتار اۋىلداردىڭ اتىن ءوز بەتىنشە تۇزەگەن...» اقساقالدىڭ ءسوزىن بولمەدىم. «ءتىلماش ارقىلى: «مىناۋ اۋىلدىڭ اتى نەگە شاقپاق؟» دەپ سۇراسا, ءتىلى جەتكەندەر بۇل جەردەگى وزەن بويىندا كادىمگى ءبىر-بىرىنە سوققىلاسا ۇشقىن شىعاراتىن اپپاق تاس كوپ, سودان سوڭ, بۇل اۋليە شاقپاق اتا جاتقان جەر دەپ تۇسىندىرەدى. سوندا الگى كوميسسار جارىقتىق «شاقپاقتاس, ياعني كرەمني, شاقپاقاتا, ياعني, كرەمەنەۆكا» دەپ جەردەن جەتى قويان تاپقانداي قۋانعان ەكەن دەيدى. ەسكىشە وقىعاندار ارالاسپاي, شالا ساۋاتتىلار دىمعا تۇسىنبەي باس يزەسىپ, كەڭەستىك وكىلدىڭ ايتقانىمەن كەلىسكەن دە قويعان...»
كەڭەستىك ساياسي قايراتكەر دميتري فۋرمانوۆتىڭ بولمىسىنا دەگەن اۋەستىك مەنىڭ بويىمدا سول كەزدەن باستالعان. جازۋشىنىڭ بارشاعا ايگىلى «چاپاەۆ» رومانىنىڭ بەتىن اشپاعانمەن, كينوسىن بالا كەزدەن سان رەت كورىپ وستىك. ال... «ب ۇلىك» رومانىن الدەنەشە رەت پاراقتاپ شىعۋعا تۋرا كەلدى.
* * *
اقىن, جازۋشى, جۋرناليست, كومپوزيتور, ءانشى... ءبىر ادامنىڭ بويىنا جۇعىستىرىپ تابيعاتتىڭ بەرگەن وسىنشاما سىيىن قالاي سالماقتاپ كورسەڭىز دە ءوز ەركىڭىز! جو-جوق... بۇل جولعى اڭگىمە دميتري فۋرمانوۆ جايلى ەمەس! باس رەداكتور, ونوماستيكا ءبولىمىنىڭ باستىعى, اۋداندىق ءماسليحات حاتشىسى, اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى, اقپاراتتىق-ساراپتامالىق ورتالىقتىڭ ديرەكتورى... القالى توپ مىنبەگە كەزەكتەسە شىعىپ, جىگىت اعاسىنىڭ اتقارعان, اتقارىپ جۇرگەن قىزمەتى تۋرالى ءتىزىپ, مايىن تامىزىپ ايتىپ جاتتى, ايتىپ جاتتى. الماتىنىڭ تورىندەگى قاسيەتتى قارا شاڭىراق, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇلكەن زالىنا جينالعان حالىق جۋالىنىڭ جايساڭىنا ات مىنگىزۋگە دەيىن باردى. ەڭبەگى بار, اتقارعان قىزمەتى لايىقتى. جۇرت بىلمەگەن سوڭ دا... ءبىر جايتتى ۇمىتتى, ءبارى ونىڭ تۋما دارىن ەكەندىگىنە كوبىرەك كوڭىل بولەتىن سەكىلدى. سوندا: «ول – اتاقتى كوميسساردىڭ ءىسىن تۇزەگەن احمەتوۆ قوي», دەگەن ءبىر اۋىز ءسوز مەنىڭ كومەكەيىمدە بۇلكىلدەگەن كۇيىندە سىرتقا شىقپاي قالدى-اي...
مىرزاحان احمەتوۆ ءدال دميتري فۋرمانوۆ سەكىلدى ساياسي جەتەكشى بولماعانمەن, جەرگىلىكتى جەردەگى يدەولوگيالىق ءىس-شارالارعا بەلسەنە قاتىسقان بەدەلدى ازامات. جامبىل وبلىسىنىڭ جۋالى اۋدانىندا تۋعان. قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن العان جىلدارى مىرزاحان جۋالىداعى ەكى تىلدە شىعاتىن «جاڭا ءومىر» گازەتىنىڭ رەداكتورى ەدى.
– اينالدىرعان 2-3 جىلدىڭ ىشىندە قۇي سەن, قۇي سەنبە – اۋدانداعى 52 اۋىلدىڭ 47-سىنە بايىرعى ءوز اتاۋىن قايتارىپ بەردىم, – دەيدى مىرزاحان قىزبالانا سويلەپ. – كۇيگەندە ءوزىمنىڭ كوكەلەرىمنەن كۇيدىم عوي... ءبىر كۇنى قىرعىزستانمەن شەكاراداعى اندرەەۆكادان, كىل قازاقتار تۇراتىن اۋىلدان تۇرعىندار كەلىپتى. ءبىرىنىڭ اۋزىنا ءبىرى تۇكىرىپ قويعانداي, «ول نە, اۋىلدىڭ اتىن وزگەرتۋ دەگەن, بىزگە اندرەەۆكا اتاۋى ۇنايدى...» دەيدى. اندرەەۆكادان ايىرىلسا, كۇللى اۋىلى جەر بەتىنەن جوعالاتىنداي-اق قامىعىپ تۇر. ءبىر ساعات لەكتسيا وقىدىم. اۋدانداعى الاتاۋ اۋىلى دۇنيەگە جاڭا اتاۋمەن وسىلاي كەلگەن! جۇرت كەتكەندە, «ءۇھ» دەپ وتىرا كەتتىم. شارشاعاننان ەمەس, ارينە! ايداۋعا ءجۇرىپ, ايتقانعا كونىپ, ابدەن كونبىس بولعان حالىقتىڭ مومىندىعىنا قامىقتىم. بۇرىنعىعا كوزى دە, قۇلاعى دا, ەتى دە ۇيرەنگەن. بولماسا, تەگى سول ەسكى اۋىلدا وزگە ءبىر ۇلت وكىلىن ىزدەسەڭ ەمگە تاپپايسىڭ...
قالاي دەسەك تە, مىرزاحان احمەتوۆ – تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا اتقا اسىعىپ مىنگەن اتپال ازاماتتاردىڭ بىرەگەيى. الدىمەن «اتام زاماننان كىل قازاقتار تۇراتىن اۋىلداردىڭ اتاۋى نەگە ورىسشا!؟» دەگەن تاقىرىپپەن «ەگەمەنگە» – شەرحان مۇرتازاعا, جوعارعى كەڭەسكە – ومىربەك بايگەلدىگە حاتتى ءۇستى-ۇستىنە جازادى. ونداعىسى – ول ەكەۋى دە جۋالىنىڭ جايىن جاقسى بىلەدى! وبلىستا, اۋداندا اتقا ءمىنىپ جۇرسە دە كولەڭكەسىنەن قورقاتىن احمەتوۆتىڭ ءبازبىر اعالارى «ەلدى دۇرلىكتىرەسىڭ» دەگەننەن اسا المايدى. بىراق, العىر اقىن العان باعىتىنان قايتپايدى. گازەتىنىڭ بەتى – تەك قانا جەر-سۋ اتتارىن وزگەرتۋگە شاقىرعان ۇندەۋلەرمەن تولادى... ءبىر كۇنى مىرزاحاندى جۋالى اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى نيكولاي كونونەنكو شاقىرادى. بارسا اشۋلى ەكەن. قىپ-قىزىل. «مىرزاحان, – دەيدى توراعا, – ەل امان, جۇرت تىنىشتا سەلولاردىڭ اتىن وزگەرتۋ دەگەن پالەنى شىعارعان سەنسىڭ, ەندى اياعىنا دەيىن ءوزىڭ جەتكىز. مەنى ارالاستىرما... مەن كارتوپ جينايمىن با, اۋىلدىڭ اتىن وزگەرتەم بە؟..» دەپ بۋلىعىپ بارىپ توقتايدى. توراعانىڭ كەلىسىمىن العان احمەتوۆتىڭ ەكىنشى تىنىسىنىڭ اشىلعانى سول تۇس.
– قۋانعاننان تىماعىمدى اسپانعا اتتىم. سەرگەي نيكولاەۆيچ نوسيكوۆ دەگەن ءومىر-باقي جەر كوميتەتىندە ىستەگەن, جاسى زەينەتكەرلىككە تاياعان, قازاقشاعا ءبىر كىسىدەي كوسىلەتىن قارت دوسىم بار ەدى. قاسىما وتىرعىزىپ الامىن دا ءبىرىنشى اۋىلعا بارىپ, جينالىس وتكىزەمىن. جەر-سۋ اتتارىنا قاتىستى قۇجاتتارىن قانشاما جىل بويى استىنا قۇر باسىپ وتىرماعان ەكەن سەرگەي قاريا. جارادى! ءوزى بۇكىل جۋالىنىڭ بۇرىنعى-كەيىنگى جەر-سۋ اتاۋلارىن, تاريحىن كەرەمەت ءبىلۋشى ەدى. اۋىلدىڭ اتىن وزگەرتەمىز دەگەن جينالىستا قارسى شىققان بىرەۋ-مىرەۋ بولسا: «ال جارايدى, ءسوزدى سەرگەي نيكولاەۆيچكە بەرەيىك, قۇجاتپەن سويلەسىن», دەيمىن. يماندى بولعىر, سونداي سابىرلى, جىلى عانا جىميىپ قوياتىن, كوپ سويلەمەيتىن ازامات ەدى. تالايدىڭ اۋزىنا قۇم قۇيدى. سەرگەي باردا نە قام بار, ارى قاراي, كەلەسى اۋىلعا تارتامىز دا كەتەمىز...
* * *
اۋدانداعى جەر-سۋ اتاۋلارىنا قاتىستى اڭگىمەدە دميتري فۋرمانوۆتىڭ ەسىمىن ەكىنشى رەت مىرزاحاننىڭ اۋزىنان ەستىدىم.
– شاقپاقتى – كرەمەنەۆكا, باقالىنى – بۋرنو-وكتيابركا, قاراسازدى – پەتروۆكا دەپ قىزىل كوميسساردىڭ ءوزى قويعان ەكەن دەگەندى مەن دە ۇلكەن كىسىلەردىڭ اۋزىنان تالاي ەستىگەنمىن. بىراق, ەشقانداي قۇجات جوق. 20-شى جىل. قۇجات تۇگىلى ەلدىڭ ورىسشا دا ساۋاتى جوق كەز ەمەس پە؟! ونىڭ ۇستىنە ارادا ءجۇز جىلداي ۋاقىت ءوتىپ كەتتى... ماسكەۋ مەن الماتىنىڭ تاريحى ەمەس, جۋالىنىڭ تاريحى كىمگە كەرەك بولدى دەيسىڭ؟ كوزى تىرىسىندە سەرگەي نيكولاەۆيچتەن سۇراعانىم بار: «وسىلاي دا وسىلاي, رەۆوليۋتسيونەر فۋرمانوۆ ءبىزدىڭ اۋىلداردى ورىسشالاپ كەتىپتى عوي», دەپ. «ءيا, مەن ەستىگەنمىن, بىراق اۋىلداردىڭ ءبارىن ەمەس...» دەيتىن جارىقتىق ءوزىنىڭ قانداسى ءۇشىن اقتالعانداي كەيىپ تانىتىپ.
دەي تۇرعانمەن, وسى دميتري فۋرمانوۆقا ءوزىمنىڭ ءبىر سۇيسىنەتىن دە جايىم بار. جولجازبا تەكتەس «ب ۇلىك» رومانىندا جۋالىنىڭ بورانىنان باسقا اۋىل-ايماعى تۋرالى ءتىس جارماعانىمەن, اۋداننان شىعا بەرە الماتىعا دەيىنگى جول بويىنداعى بەكەتتەردىڭ قازاقشا اتاۋلارىن سول جىلدارداعىداي قاز-قالپىندا جازىپ قالدىرىپتى. مەنى تاڭعالدىرعانى دا وسى. كۇيىك (كايۋك) اسۋىنان باستاپ اسا, اۋليەاتا, ۇشبۇلاق, اقشولاق, اقىرتوبە, مەركى, شۋ, قارابالتا, شالدابار, قورداي, قاسكەلەڭ, الماتى (ۆەرنىي) دەي كەلىپ, قاي جەردە ات اۋىستىرعانىن, قاي جەردە جايلى جاتقانىن ءتىزىپ جازادى. الماتىدان شەلەكتى باسىپ ءوتىپ سوگەتىگە دەيىن بارعانى دا پاراققا ءتۇسىپتى. جەتىسۋداعى رەۆوليۋتسيالىق ۇيانىڭ بەلسەندىلەرى تۋرالى ايتقان ءبىر جەردە جاندوسوۆ, ءبىر جەردە جاربولوۆ دەپ شاتاساتىنى دا كەزدەستى...
مىرزاحاننىڭ ەرلىگى – ەرلىك-اق. بۇگىنگى جۋالىنىڭ حالقى اۋىلىنىڭ اتى سول تۇستاعى اۋداندىق «جاڭا ءومىر» – «نوۆايا جيزن» گازەتىنىڭ رەداكتورى, ودان كەيىنگى ونوماستيكالىق كوميتەتتىڭ توراعاسى بولىپ جۇرگەندەگى احمەتوۆتىڭ قايسارلىق ءىسى ەكەنىن ۇمىتقان دا ەمەس. بىراق, كوبىنىڭ فۋرمانوۆتىڭ قالامىنان تۋعان اۋدانداعى ورىسشا جەر-سۋ اتاۋلارىنان حابارى جوق. ايتپاقشى, 1992 جىلى جۋالى اۋداندىق كەڭەسىنىڭ سەسسياسىندا سەڭدى بۇزىپ قازاقشا بايانداما جاساعان دا وسى دەپۋتات مىرزاحان احمەتوۆ!
تالاي-تالاي حالىقتىق ءىستى تىندىرىپ تاستاپ بۇگىندە الماتىنىڭ تورىندە اباي اتاسىنىڭ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتە ۇلكەن ءبىر ورتالىقتى باسقارىپ وتىرعان احمەتوۆتە ارمان بار ما؟! بار ەكەن!
– جارايدى, مەن قىزىل كوميسساردىڭ ساياسي قاتەسىن تۇزەدىم-اق. ونىڭ ءوز قولىمەن جازىپ قويعان اتاۋلارىن ءوز ورنىنا قايتاردىم. مەكتەپتەرگە نە جورىق دەسەڭىزشى...
شەراعاڭنىڭ ءىنىسى «شامنىڭ جارىعىنىڭ تۇبىنە تۇسپەگەنىنە» كۇيىنەدى.
«اۋدان ورتالىعىن قوسقاندا 47 اۋىلدىڭ اتىن وزگەرتكەنمەن, سول اۋداننىڭ ورتالىعىنداعى ەكى مەكتەپتىڭ اتاۋىن جاڭالاۋدى ۇمىتىپپىن!.. ودان بەرى دە تالاي اكىم اۋىستى. ءبارىنە دە ەسكەرتىپ كەلەمىن, ەستيتىنىم, ءبىر-اق اۋىز ءسوز: «وي, مىرزەكە, جەتپەي تۇرعانى سول ما...» دەپ وزىمە كەيدى. اۋدان ورتالىعى باۋىرجان مومىش ۇلى اۋىلىنداعى ءۇلكەن ەكى مەكتەپ – وردجونيكيدزە مەن گەرتسەن اتىندا. ءشاكىرتتەردەن بارىپ تۇرىپ: «گەرتسەن كىم؟ وردجونيكيدزە كىم؟» دەپ سۇراعانىمدا, «عارىشكەر... دەپۋتات» دەپ ايتقاندارىن ءوز قۇلاعىممەن ەستىدىم...
* * *
الدىمەن ەسەر بولىپ, كەيىننەن قىزىل كوميسسار اتانعان دميتري فۋرمانوۆ پەن جۋالىلىق اقىن مىرزاحان احمەتوۆكە قاتىستى اڭگىمەمىزدى وسىمەن ءتامامدار دا ەدىم-اۋ, بىراق... تاياۋدا الەۋمەتتىك جەلىدەگى ەلەۋسىز ءبىر جاڭالىققا نازارىم اۋدى. تاعى دا فۋرمانوۆ!.. ونداعى بەينەلەنگەن سۋرەتتىڭ سوزىنە بىلاي دەپ جازىلىپتى: «مەدەۋ, 1954 جىل. بۇل جەردە العاش رەت 1920 جىلى دەمالىس الاڭى اشىلدى. ونى ۇيىمداستىرعان جازۋشى, كوميسسار فۋرمانوۆ ەدى. ول مەدەۋ اتاۋىن ورىس تىلىنە ىڭعايلاپ العاش رەت «مەدەو» دەپ تۇزەتتى. بۇعان دەيىن شاتقال اتاقتى مەتسەنات-اعارتۋشى مەدەۋ پۇسىرمانوۆتىڭ اتىمەن اتالاتىن...».
دەمەك, ديما اعاڭىز تاۋلى ءارى قارلى وڭىرلەرگە اياق باسقاندا جەر-سۋ اتاۋلارىن وزگەرتۋدە الدىنا جان سالمايتىن ۇشقىر بولىپ شىقتى! الدە, ىزالى كوميسساردىڭ كوز الدىنا ۇنەمى مۇرتى شيراتىلعان كومديۆ... تۇسىنىكسىز تىلدە سويلەيتىن تاشكەنت.. اقبورانى تۇتەگەن جۋالى... ەلەستەپ كەتىپ ءجۇردى مە ەكەن؟
تالعات ءسۇيىنباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
