*جامبىل – 170
رەسەي استاناسىندا قازاقتىڭ جىر الىبىنا ارنالعان كەش ءوتتى
وتكەن دۇيسەنبىدە ماسكەۋدىڭ ۇلتتار ۇيىندە حح عاسىردىڭ گومەرى اتانعان قازاق حالقىنىڭ ۇلى اقىنى جامبىل جاباەۆتىڭ 170 جىلدىعىنا ارنالعان ادەبي-سازدى كەش بولىپ ءوتتى. بۇل كەشتى رەسەي فەدەراتسياسىنداعى قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ جانە ۇلتتار ءۇيىنىڭ قولداۋىمەن قازاق جاستارىنىڭ وداعى ۇيىمداستىردى. ماسكەۋدىڭ ادەبي قوعامداستىقتارىنىڭ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ, قازاق دياسپوراسى قوعامدىق ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى, قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر كەشكە مولىنان جينالدى.
رەسەي ادەبي پالاتاسى اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى گەورگي برەگمان ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىندە جامبىل جاباەۆتىڭ ەكى زاماندا ءومىر ءسۇرىپ ۇلگەرگەنىن اتاپ كورسەتتى. «ونىڭ شىعارماشىلىعىن ەكى كەزەڭگە بولۋگە بولادى. رەۆوليۋتسياعا دەيىن ونىڭ ولەڭ-جىرلارى نەگىزىنەن ەپوستىق باعىتتا بولىپ, حالىق ومىرىنە ارنالدى. ال توڭكەرىستەن كەيىن ول سوۆەتتىك ءومىردى شىنشىلدىقپەن جىرلادى. مۇنىڭ ءوزى سول كەزدەگى سوۆەتتىك پوەزيادان تۇبىرىنەن وزگەشە بولىپ كەلدى. مەنىڭ پايىمداۋىمشا, جامبىل پوەزياسى سول كەزدەگى ءبىرتۇتاس كەڭەس وداعىنداعى قازاقستان مەن رەسەيدى ماڭگىلىككە بىرىكتىردى. ونىڭ شىنايىلىعى ءاربىر شىعارماسىنان ايقىن كورىنەدى», – دەدى گ.برەگمان.
بۇدان كەيىن ءسوز العان رەسەي جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى دينا امانجولوۆا ۇلى اقىننىڭ ەرەكشە ميسسياسىنا توقتالىپ, ونسىز قازاق مادەنيەتىن كوزگە ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەستىگىن ايتتى.
– ءوز ومىرىندە كوپتى كورگەن ابىز رەتىندەگى جامبىل جاباەۆتىڭ ۇلىلىعى سوندا, ول ءوز حالقى الدىنداعى اقىندىق جاۋاپكەرشىلىگىن تەرەڭ تۇسىنە الدى. ءبىز قازاقتار ءۇشىن ءسوز ونەرىنىڭ, ءسوز مادەنيەتىنىڭ توتەنشە ماڭىزدىلىعىن بىلەمىز. ۇلى اقىن وسى ورايداعى ميسسياسىن دا تاماشا اتقاردى. سونداي-اق, ءبىز جامبىل شىعارمالارىن ورىس ءتىلدى تىڭدارمانعا ۇعىنىقتى جەتكىزە بىلگەن بەساسپاپ ءتارجىماشى كۋزنەتسوۆتىڭ دا كەرەمەت ەڭبەگىن باعالاۋىمىز كەرەك, – دەگەن د.امانجولوۆانىڭ ءسوزىن قاۋىم جاقسى قابىلدادى.
جامبىلدىڭ ءوز ولەڭ-جىرلارىندا, تولعاۋلارىندا قازاق حالقىنىڭ ءومىرى تۋرالى شىنشىل دا كوركەم ورنەكتەر جاساعانى, سازدى يمپروۆيزاتسيا – سۋىرىپ سالمالىقتىڭ ساڭلاق حاس شەبەرى بولعانى بەلگىلى. اقىن باتىرلار تۋرالى قاھارماندىق داستاندار تولعادى. ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا جامبىلدىڭ جالىندى جىرلارى جاۋىنگەرلەردى ەرلىككە جىگەرلەندىردى, ونىڭ ولەڭدەرىن جاتقا ايتتى. عاسىر جاساعان جىراۋ جاسامپاز ەرلىكتى اسقاقتاتتى, كۇيكى پەندەشىلىكتى جىر جولدارىمەن جەرلەدى.
كەشكە قازاقستاندىق جاستاردىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمدارى كورىك قوستى. جينالعان قاۋىم جامبىلدىڭ دومبىرادا ورىندالعان مۋزىكالىق شىعارمالارىن, عاجاپ جىرلارىن تىڭدادى. ولار سونداي-اق, جىر الىبىنىڭ الماتىدا, الاتاۋ بوكتەرىندە تۇراتىن ۇرپاقتارىنىڭ بەينەجولداۋىن تاماشالاپ كوردى.
نازار قاسىم.
رەسەي استاناسىندا قازاقتىڭ جىر الىبىنا ارنالعان كەش ءوتتى
وتكەن دۇيسەنبىدە ماسكەۋدىڭ ۇلتتار ۇيىندە حح عاسىردىڭ گومەرى اتانعان قازاق حالقىنىڭ ۇلى اقىنى جامبىل جاباەۆتىڭ 170 جىلدىعىنا ارنالعان ادەبي-سازدى كەش بولىپ ءوتتى. بۇل كەشتى رەسەي فەدەراتسياسىنداعى قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ جانە ۇلتتار ءۇيىنىڭ قولداۋىمەن قازاق جاستارىنىڭ وداعى ۇيىمداستىردى. ماسكەۋدىڭ ادەبي قوعامداستىقتارىنىڭ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ, قازاق دياسپوراسى قوعامدىق ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى, قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر كەشكە مولىنان جينالدى.
رەسەي ادەبي پالاتاسى اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى گەورگي برەگمان ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىندە جامبىل جاباەۆتىڭ ەكى زاماندا ءومىر ءسۇرىپ ۇلگەرگەنىن اتاپ كورسەتتى. «ونىڭ شىعارماشىلىعىن ەكى كەزەڭگە بولۋگە بولادى. رەۆوليۋتسياعا دەيىن ونىڭ ولەڭ-جىرلارى نەگىزىنەن ەپوستىق باعىتتا بولىپ, حالىق ومىرىنە ارنالدى. ال توڭكەرىستەن كەيىن ول سوۆەتتىك ءومىردى شىنشىلدىقپەن جىرلادى. مۇنىڭ ءوزى سول كەزدەگى سوۆەتتىك پوەزيادان تۇبىرىنەن وزگەشە بولىپ كەلدى. مەنىڭ پايىمداۋىمشا, جامبىل پوەزياسى سول كەزدەگى ءبىرتۇتاس كەڭەس وداعىنداعى قازاقستان مەن رەسەيدى ماڭگىلىككە بىرىكتىردى. ونىڭ شىنايىلىعى ءاربىر شىعارماسىنان ايقىن كورىنەدى», – دەدى گ.برەگمان.
بۇدان كەيىن ءسوز العان رەسەي جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى دينا امانجولوۆا ۇلى اقىننىڭ ەرەكشە ميسسياسىنا توقتالىپ, ونسىز قازاق مادەنيەتىن كوزگە ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەستىگىن ايتتى.
– ءوز ومىرىندە كوپتى كورگەن ابىز رەتىندەگى جامبىل جاباەۆتىڭ ۇلىلىعى سوندا, ول ءوز حالقى الدىنداعى اقىندىق جاۋاپكەرشىلىگىن تەرەڭ تۇسىنە الدى. ءبىز قازاقتار ءۇشىن ءسوز ونەرىنىڭ, ءسوز مادەنيەتىنىڭ توتەنشە ماڭىزدىلىعىن بىلەمىز. ۇلى اقىن وسى ورايداعى ميسسياسىن دا تاماشا اتقاردى. سونداي-اق, ءبىز جامبىل شىعارمالارىن ورىس ءتىلدى تىڭدارمانعا ۇعىنىقتى جەتكىزە بىلگەن بەساسپاپ ءتارجىماشى كۋزنەتسوۆتىڭ دا كەرەمەت ەڭبەگىن باعالاۋىمىز كەرەك, – دەگەن د.امانجولوۆانىڭ ءسوزىن قاۋىم جاقسى قابىلدادى.
جامبىلدىڭ ءوز ولەڭ-جىرلارىندا, تولعاۋلارىندا قازاق حالقىنىڭ ءومىرى تۋرالى شىنشىل دا كوركەم ورنەكتەر جاساعانى, سازدى يمپروۆيزاتسيا – سۋىرىپ سالمالىقتىڭ ساڭلاق حاس شەبەرى بولعانى بەلگىلى. اقىن باتىرلار تۋرالى قاھارماندىق داستاندار تولعادى. ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا جامبىلدىڭ جالىندى جىرلارى جاۋىنگەرلەردى ەرلىككە جىگەرلەندىردى, ونىڭ ولەڭدەرىن جاتقا ايتتى. عاسىر جاساعان جىراۋ جاسامپاز ەرلىكتى اسقاقتاتتى, كۇيكى پەندەشىلىكتى جىر جولدارىمەن جەرلەدى.
كەشكە قازاقستاندىق جاستاردىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمدارى كورىك قوستى. جينالعان قاۋىم جامبىلدىڭ دومبىرادا ورىندالعان مۋزىكالىق شىعارمالارىن, عاجاپ جىرلارىن تىڭدادى. ولار سونداي-اق, جىر الىبىنىڭ الماتىدا, الاتاۋ بوكتەرىندە تۇراتىن ۇرپاقتارىنىڭ بەينەجولداۋىن تاماشالاپ كوردى.
نازار قاسىم.
