رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ نورماتيۆتىك قاۋلىسى №14-نق

2015 جىلعى 28 قاراشا, استانا قالاسى سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ راسىمدىك ستاندارتتارىن ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ قاعيدالارىن بەكiتۋ تۋرالى «مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2015 جىلعى 12 قاراشاداعى زاڭىنىڭ 8-بابى 2-تارماعىنىڭ 2) تارماقشاسىنا سايكەس رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتى (بۇدان ءارى – ەسەپ كوميتەتى) قاۋلى ەتەدى: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ راسىمدىك ستاندارتتارىن ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ قاعيدالارى بەكiتىلسىن. 2. زاڭ ءبولىمى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) وسى نورماتيۆتىك قاۋلىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى نورماتيۆتىك قاۋلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالانۋعا جىبەرىلۋىن; 3) وسى نورماتيۆتىك قاۋلىنىڭ ەسەپ كوميتەتىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىنا ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى قاۋلىنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ ەسەپ كوميتەتىنىڭ اپپارات باسشىسىنا جۇكتەلسىن. 4. وسى نورماتيۆتىك قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنiنەن كەيىن كۇنتiزبەلiك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگiزiلەدi. توراعا ق.جاڭبىرشين. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ 2015 جىلعى 28 قاراشاداعى № 14-نق نورماتيۆتىك قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ راسىمدىك ستاندارتتارىن ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ راسىمدىك ستاندارتتارىن ازىرلەۋ مەن بەكىتۋدىڭ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2015 جىلعى 12 قاراشاداعى زاڭىنىڭ 8-بابى 2-تارماعىنىڭ 2) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى جانە سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ راسىمدىك ستاندارتتارىن ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) راسىمدىك ستاندارتتاردىڭ سىنىپتاماسى – راسىمدىك ستاندارتتاردى كوديفيكاتسيالاۋدىڭ قۇرىلىمدانعان جۇيەسى; 2) سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ راسىمدىك ستاندارتتارى (بۇدان ءارى – راسىمدىك ستاندارتتار) – سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتى جانە قارجىلىق باقىلاۋدى جۇرگىزۋگە (راسىمدەرىنە, تەتىكتەرى مەن ادىستەرىنە) جانە سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتىنە قويىلاتىن راسىمدىك تالاپتاردان تۇراتىن قۇجاتتار. 2. راسىمدىك ستاندارتتاردى ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ ءتارتىبى 3. سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارىنا ارنالعان راسىمدىك ستاندارتتار مىنالار ەسكەرىلە وتىرىپ ازىرلەنەدى: 1) ولاردى ازىرلەۋگە قويىلعان ماقساتتارعا سايكەستىگى; 2) ولاردا جازىلعان ەرەجەلەردى ءبىر ماعىنادا ءتۇسىنۋ; 3) ولاردىڭ ەرەجەلەرىن جازۋدىڭ دايەكتىلىگى مەن تۇتاستىعى; 4) ءوزى رەگلامەنتتەيتىن ءماندى تولىققاندى قامتۋ; 5) سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ بۇرىن قابىلداعان قۇقىقتىق (ادىسنامالىق) قۇجاتتارىمەن ءوزارا بايلانىسىن جانە كەلىسىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ ەرەجەلەرىنىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ; 6) ولاردىڭ ەرەجەلەرىنىڭ ورىندالۋ ساپاسىن وبەكتيۆتى باعالاۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتۋ; 7) بارلىق راسىمدىك ستاندارتتاردا بىرىڭعاي تەرمينولوگيانى قولدانۋ جانە ولاردىڭ بىردەي ءتۇسىندىرىلۋى. 4. راسىمدىك ستاندارتتاردى ازىرلەۋ كەزىندە مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ستاندارتتارى (بۇدان ءارى – ستاندارتتار) مەن مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ جۇرگىزۋدى رەگلامەنتتەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر, حالىقارالىق جوعارى اۋديت ورگاندارىنىڭ ۇيىمى (INTOSAI) قابىلداعان جوعارى اۋديت ورگاندارىنىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارىنىڭ (ISSAI) جانە اۋديت سالاسىنداعى باسقا دا حالىقارالىق ستاندارتتاردىڭ (بۇدان ءارى – حالىقارالىق ستاندارتتار) قولايلى تالاپتارى ەسكەرىلەدى. 5. راسىمدىك ستاندارتتاردى ازىرلەۋ مەملەكەتتىك ءاۋديتتى جانە قارجىلىق باقىلاۋدى جۇرگىزۋدىڭ قاعيداتتارىن, راسىمدەرىن, تەتىكتەرى مەن ادىستەرىن, ناتيجەلەرىن رەسىمدەۋدى, سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارى قىزمەتتەرىنىڭ باعىتتارىنا قاراي ءىس-شارالاردى ايقىنداۋدى كوزدەيدى. 6. ەسەپ كوميتەتى راسىمدىك ستاندارتتاردى ازىرلەمەستەن بۇرىن ولاردىڭ تىزبەسىن, ولاردى ازىرلەۋ مەرزىمدەرىن, جاۋاپتى ورىنداۋشىلاردى قالىپتاستىرادى. قاجەت بولعان جاعدايدا, راسىمدىك ستاندارتتىڭ تاعايىندالۋىنا قاراي, ەسەپ كوميتەتى ونى ازىرلەۋ ءۇشىن سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ, مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, قوعامدىق اۋديتورلىق جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ, عىلىمي مەكەمەلەردىڭ وكىلدەرىنەن تۇراتىن جۇمىس توبىن قۇرادى. 7. راسىمدىك ستاندارتتاردىڭ تىزبەسىن قالىپتاستىرۋ نەمەسە وعان كەزەكتى جوسپارلانعان كەزەڭگە ارنالعان وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ كەزىندە: 1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنداعى وزگەرىستەر; 2) راسىمدىك ستاندارتتاردى وزەكتى ەتۋدىڭ قاجەتتىلىگىنە بايلانىستى, ولاردى ءىس جۇزىندە ىسكە اسىرۋ كەزىندە تۋىندايتىن ماسەلەلەر; 3) حالىقارالىق ستاندارتتارعا وزگەرىستەر; 4) ەسەپ كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى مەن قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىنىڭ ۇسىنىستارى; 5) وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ تەكسەرۋ كوميسسيالارىنىڭ (بۇدان ءارى – تەكسەرۋ كوميسسياسى) ۇسىنىستارى ەسكەرىلەدى. 8. راسىمدىك ستاندارتتاردىڭ تىزبەسى بويىنشا ۇسىنىستار جوسپارلانعان كەزەڭنىڭ الدىنداعى جىلدىڭ 15 قازانىنان كەشىكتىرىلمەي, ەسەپ كوميتەتىنىڭ ادىسنامالىق قامتاماسىز ەتۋگە جاۋاپتى قۇرىلىمدىق بولىمشەسىنە ۇسىنىلادى. 9. راسىمدىك ستاندارتتاردىڭ تىزبەسى ەسەپ كوميتەتىنىڭ عىلىمي-ادىسنامالىق كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا قارالۋعا جانە ماقۇلدانۋعا جاتادى. 10. راسىمدىك ستاندارتتار وسى قاعيدالارعا قوسىمشاعا سايكەس سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ راسىمدىك ستاندارتتارىنىڭ سىنىپتاماسى (بۇدان ءارى – سىنىپتاماسى) ەسكەرىلە وتىرىپ ازىرلەنەدى. 11. راسىمدىك ستاندارتتىڭ قۇرىلىمى مىناداي بولادى: 1) رەگلامەنتتەيتىن پارامەترلەر; 2) جالپى ەرەجەلەر; 3) تاقىرىپتىق جانە باسقا دا بولىمدەر (قاجەت بولعان جاعدايدا); 4) قوسىمشالار (قاجەت بولعان جاعدايدا). 12. رەگلامەنتتەيتىن پارامەترلەر راسىمدىك ستاندارتتى بەكىتەتىن ەسەپ كوميتەتىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىسىنىڭ دەرەكتەمەلەرىنەن, سىنىپتاماعا سايكەس كودتان جانە راسىمدىك ستاندارتتىڭ اتاۋىنان تۇرادى. «جالپى ەرەجەلەر» دەگەن بولىمدە راسىمدىك ستاندارتتىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرى, تاعايىندالۋى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنىڭ, ستاندارتتاردىڭ, حالىقارالىق ستاندارتتاردىڭ, مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ جۇرگىزۋدى رەگلامەنتتەيتىن قۇجاتتاردىڭ ءتيىستى ەرەجەلەرىنە, نەگىزگى تەرميندەرگە (ۇعىمدارعا) جانە ولارعا انىقتامالارعا سىلتەمەلەر اشىپ كورسەتىلەدى. «تاقىرىپتىق جانە باسقا دا بولىمدەر» دەگەن بولىمدە مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ قاعيداتتارى, تاسىلدەرى, ادىستەرى, راسىمدەرى, تەتىكتەرى جانە ولاردىڭ ناتيجەلەرىن رەسىمدەۋگە قويىلاتىن تالاپتار, سونداي-اق سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارى قىزمەتىنىڭ باعىتتارى اشىپ كورسەتىلەدى. ءاربىر راسىمدىك ستاندارت ءۇشىن تاقىرىپتىق بولىمدەردىڭ اتاۋلارى ولاردىڭ ەرەكشەلىكتەرى ەسكەرىلە وتىرىپ ايقىندالادى. «قوسىمشالار» دەگەن بولىمدە راسىمدىك ستاندارتتا سىلتەمەسى بار نىساندار مەن قۇجاتتار (اقپارات, كەستەلەر, ەسەپتەۋلەر, دياگراممالار, ماتەريالدار) قامتىلادى. سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ راسىمدىك ستاندارتتارىن ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ قاعيدالارىنا قوسىمشا سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ راسىمدىك ستاندارتتارىنىڭ سىنىپتاماسى راسىمدىك ستاندارتتىڭ كودى سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ جانە قارجىلىق باقىلاۋدىڭ راسىمدىك ستاندارتتارىنىڭ جۇيەسى 1 2 1-ءبولىم. قىزمەتتى جوسپارلاۋ 001-099 سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن جوسپارلاۋ 2-ءبولىم. سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتى جۇرگىزۋ 100-499 سىرتقى مەملەكەتتىك ءاۋديتتى جۇرگىزۋ 100-199 تيىمدىلىك ءاۋديتى 101-199 مەملەكەتتىك باسقارۋ سالالارى جانە ەكونوميكانىڭ سالالارى بويىنشا تيىمدىلىك ءاۋديتىن جۇرگىزۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى 200-299 سايكەستىك ءاۋديتى 201-299 مەملەكەتتىك باسقارۋ سالالارى جانە ەكونوميكانىڭ سالالارى بويىنشا سايكەستىك ءاۋديتىن جۇرگىزۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى 300-399 قارجىلىق ەسەپتىلىك ءاۋديتى 302-399 مەملەكەتتىك باسقارۋ سالالارى بويىنشا قارجىلىق ەسەپتىلىك ءاۋديتىن, شوعىرلاندىرىلعان قارجىلىق ەسەپتىلىك ءاۋديتىن جۇرگىزۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى 400-599 ءاۋديتتىڭ مامانداندىرىلعان سالالارى 400-499 تيىمدىلىك ءاۋديتىنىڭ مامانداندىرىلعان سالالارى 500-599 سايكەستىك ءاۋديتىنىڭ مامانداندىرىلعان سالالارى 600-699 ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ جۇمىسىن پايدالانۋ 3-ءبولىم. مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ ساپاسىن باقىلاۋ 700-749 مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ستاندارتتارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ 750-799 سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارى جۇرگىزەتىن ءاۋديتتىڭ ساپاسىن باقىلاۋ 4-ءبولىم. قارجىلىق باقىلاۋ 800-899 قارجىلىق باقىلاۋدىڭ دەن قويۋ شارالارى 5-ءبولىم. ساراپتامالىق-تالداۋ قىزمەتى جانە ەسەپتىلىك 900-999 سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ ساراپتامالىق-تالداۋ قىزمەتى 6-ءبولىم. سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلى 1000-1099 سىرتقى مەملەكەتتىك اۋديت جانە قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 24 جەلتوقسانداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №12499 بولىپ ەنگىزىلدى.