قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №1187

2015 جىلعى 9 جەلتوقسان, استانا قالاسى ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانىڭ تولنۇسقالىعىن تەكسەرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «ەلەكتروندىق قۇجات جانە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا تۋرالى» 2003 جىلعى 7 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 5-بابىنىڭ 1-تارماعى 10) تارماقشاسىنا سايكەس, بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانىڭ تولنۇسقالىعىن تەكسەرۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ بايلانىس, اقپاراتتاندىرۋ جانە اقپارات كوميتەتى (ت.ب. قازانعاپ): 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ ەتالوندىق باقىلاۋ بانكىنە ەنگىزۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق اقپارات ورتالىعىنا رەسمي جاريالاۋعا ونىڭ كوشىرمەلەرىن باسپا جانە ەلەكتروندى تۇردە جىبەرۋدى; 3) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرۋدى; 1) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتىك تىركەلگەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە وسى بۇيرىقتىڭ 2-تارماعىنىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق ونىڭ العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ قولدانىسقا ەنگiزiلەدi جانە 2016 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ تۋىنداعان قۇقىقتىق قاتىناستارعا قولدانىلادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ءا.يسەكەشەۆ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 9 جەلتوقسانداعى №1187 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانىڭ تۇپنۇسقالىعىن تەكسەرۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانىڭ تۇپنۇسقالىعىن تەكسەرۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «ەلەكتروندىق قۇجات جانە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا تۋرالى» 2003 جىلعى 7 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى (بۇدان ءارى – زاڭ) 5-بابىنىڭ 10) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى جانە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانىڭ تۇپنۇسقالىعىن تەكسەرۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) اقپاراتتى كريپتوگرافيالىق قورعاۋ قۇرالى (بۇدان ءارى – اكقق) – كريپتوگرافيالىق تۇرلەندىرۋ الگوريتمدەرىن, كىلتتەردى ءوندىرۋدى, قالىپتاستىرۋدى, ءبولۋدى جانە باسقارۋدى جۇزەگە اسىراتىن قۇرال; 2) كەرى قايتارىپ الىنعان تىركەۋ كۋالىكتەرىنىڭ ءتىزىمى (بۇدان ءارى – كتكت) – ارەكەتى توقتاتىلعان تىركەۋ كۋالىكتەرى, ولاردىڭ سەريالىق نومىرلەرى, كەرى قايتارۋ (جويۋ) سەبەبى مەرزىمى جانە تۋرالى مالىمەتتەر قامتىلعان تىركەۋ كۋالىكتەرى تىركەلىمىنىڭ بولىگى; 3) كۋالاندىرۋشى ورتالىق – ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا اشىق كىلتىنىڭ ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانىڭ جابىق كىلتىنە سايكەستىگىن كۋالاندىراتىن, سونداي-اق تىركەۋ كۋالىگىنىڭ دۇرىستىعىن راستايتىن زاڭدى تۇلعا; 4) تىركەۋ كۋالىگى – ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانىڭ زاڭمەن بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەستىگىن راستاۋ ءۇشىن كۋالاندىرۋشى ورتالىق بەرەتىن قاعاز تاسىعىشتاعى قۇجات نەمەسە ەلەكتروندىق قۇجات; 5) ەلەكتروندىق قۇجات – وزىندەگى اقپارات ەلەكتروندىق-تسيفرلىق نىساندا ۇسىنىلعان جانە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا ارقىلى كۋالاندىرىلعان قۇجات; 6) ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمى جۇيەسى (بۇدان ءارى – ەقاج) – وعان قاتىسۋشىلار اراسىنداعى قاتىناستار وسى زاڭمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكىلەرىمەن رەتتەلەتىن ەلەكتروندىق قۇجاتتارمەن الماسۋ جۇيەسى; 7) ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمى جۇيەسىنە قاتىسۋشى (بۇدان ءارى – ەقاج قاتىسۋشى) – ەلەكتروندىق قۇجاتتاردى جيناۋ, وڭدەۋ, ساقتاۋ, بەرۋ, ىزدەستىرۋ جانە تاراتۋ پروتسەستەرىنە قاتىسۋشى جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا, مەملەكەتتىك ورگان نەمەسە لاۋازىمدى تۇلعا; 8) ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا (بۇدان ءارى – ەتسق) – ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا قۇرالدارىمەن جاسالعان جانە ەلەكتروندىق قۇجاتتىڭ دۇرىستىعىن, ونىڭ تيەسىلىلىگىن جانە مازمۇنىنىڭ وزگەرمەيتىندىگىن راستايتىن ەلەكتروندىق تسيفرلىق نىشاندار تەرىلى; 9) ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا قۇرالدارى (بۇدان ءارى – ەتسق قۇرالدارى) – ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانى جاساۋ جانە تۇپنۇسقالىعىن تەكسەرۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن باعدارلامالىق جانە تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ جيىنتىعى. 2. ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانىڭ تۇپنۇسقالىعىن تەكسەرۋ ءتارتىبى 3. ەقاج قاتىسۋشى قول قويۋشى تاراپتىڭ تىركەۋ كۋالىگىن قامتيتىن ەلەكتروندىق قۇجاتتى العان كەزدە ەقاج قاتىسۋشىسىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى (بۇدان ءارى-اقپاراتتىق جۇيە) ارقىلى: 1) قول قويۋشى تاراپتىڭ تىركەۋ كۋالىگىن تەكسەرۋ; 2) ەلەكتروندىق قۇجاتتاعى ەتسق-نى تەكسەرۋ جولىمەن ەتسق تۇپنۇسقالىعىن تەكسەرۋدى جۇزەگە اسىرادى. 4. اقپاراتتىق جۇيە اكقق مەن كۋالاندىرۋشى ورتالىقتىڭ ەتسق قۇرالدارىن پايدالانا وتىرىپ, مىناداي تەكسەرۋلەردى ورىنداۋ ارقىلى قول قويۋشى تاراپتىڭ تىركەۋ كۋالىكتەرىن تەكسەرەدى: 1) تىركەۋ كۋالىگىنىڭ جارامدىلىق مەرزىمىن تەكسەرۋ. كۋالاندىرۋشى ورتالىقتاردىڭ ارالىق تىركەۋ كۋالىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, تەكسەرiلەتiن تiركەۋ كۋالiگىنەن كۋالاندىرۋشى ورتالىعىنىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن نەگىزگى تiركەۋ كۋالىگىنە دەيىن قولدانىس مەرزىمدەرىن تەكسەرۋ; 2) تىركەۋ كۋالىگىن كەرى قايتارۋعا (جويۋعا) قاتىستى تەكسەرۋ. تىركەۋ كۋالىگىن كەرى قايتارىلۋعا (جويۋعا) قاتىستى تەكسەرۋ مىناداي ادىستەردىڭ بىرىمەن جۇزەگە اسىرىلادى: كۋالاندىرۋشى ورتالىقتىڭ قتكت نەگىزىندە. وسى تەكسەرۋ ءادىسى تەكسەرىلىپ وتىرعان تىركەۋ كۋالىگى كۋالاندىرۋشى ورتالىعىنىڭ قتكت قولدانۋ مەرزىمى باستالعان ساتتەن جويىلعاندىعىن راستايدى; On-line Certificate Status Protocol (بۇدان ءارى- OCSP) حاتتاماسىنا نەگىزدەلگەن تىركەۋ كۋالىگىنىڭ جويىلعاندىعىنا قاتىستى ونلاين تەكسەرۋ. وسى تەكسەرۋ ءادىسى تەكسەرىلىپ وتىرعان تىركەۋ كۋالىگى OCSP تۇبىرتەگىندە قالىپتاستىرىلعان ساتىندە جويىلعاندىعىن راستايدى; قوسىمشا قتكت نەگىزىندە. اتالعان سەرۆيس قتكت سەرۆيسىمەن بىرگە پايدالانادى, بۇل قتكت سەرۆيسىنە قاراعاندا بارىنشا وزەكتىلەندىرىلگەن اقپاراتتى الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى تەكسەرۋ ءادىسى تەكسەرىلىپ وتىرعان تىركەۋ كۋالىگى كۋالاندىرۋشى ورتالىعىنىڭ قوسىمشا قتكت قولدانۋ مەرزىمى باستالعان ساتتەن جويىلعاندىعىن راستايدى; 3) تىركەۋ كۋالىگىنىڭ ەتسق پايدالانۋ سالاسىن تەكسەرۋ. تەكسەرۋ «كىلتتى پايدالانۋ» (KeyUsage) تiركەۋ كۋالiگى جولىنىڭ ءمانiن تەكسەرۋدى قامتيدى. ەگەر «كىلتتى پايدالانۋ» ءورىسى «تسيفرلىق قولتاڭبا» مەن «باستارتپاۋشىلىق» ماندەرىن قامتيتىن بولسا, وندا كورسەتىلگەن تىركەۋ كۋالىگى ەتسق ءۇشىن پايدالانىلادى. ال, ەگەر «كىلتتى پايدالانۋ» جولى «تسيفرلىق قولتاڭبا» مەن «كىلتتەردى شيفرلاۋ» ماندەرىن قامتيتىن بولسا, وندا وسى كورسەتىلگەن تىركەۋ كۋالىگى اۋتەنتيفيكاتسيا ءۇشىن سايكەستەندىرۋ; 4) تiركەۋ كۋالiگى ساياساتىنىڭ ءنومiرiن جانە ونى پايدالانۋدىڭ رۇقسات ەتىلگەن ادiستەرiن تەكسەرۋ. ەگەر تەكسەرiلىپ وتىرعان تiركەۋ كۋالىگىنىڭ ساياساتى ونى پايدالانۋدى شەكتەۋدى كوزدەيتىن بولسا (تەك ءبىر عانا جۇيەدە), وندا وسى تiركەۋ كۋالiگى جانە ونىڭ تيiستi جابىق كiلتى اۆتوماتتى تۇردە باسقا جۇيەلەردە پايدالانىلمايدى; 5) ۋاقىت بەلگىسىن تەكسەرۋ. وسى كۋالاندىرۋشى ورتالىقتا الىنعان ۋاقىت بەلگىسى تۇبىرتەگىن تەكسەرۋ ۇزاق مەرزىم ساقتالاتىن ەلەكتروندىق قۇجاتتار ءۇشiن جۇرگىزىلەدى جانە قۇجاتقا قول قويىلعان ساتتە قالىپتاسىپ, ۋاقىتتىڭ كورسەتىلگەن كەزەڭىندە قۇجاتقا قول قويۋدىڭ دالەلى بولىپ تابىلادى. ۋاقىت بەلگىسى تۇبىرتەكتە كورسەتىلگەن ۋاقىتتا ەتسق بولعانىنىڭ دالەلى بولىپ تابىلادى; 6) قۇجاتقا قول قويعان تۇلعانىڭ وكىلەتتىگىن تەكسەرۋ. وكىلەتتىكتەردى تەكسەرۋ تەتىكتەرى اقپاراتتىق جۇيەگە جۇكتەلەدى. سونداي-اق وكىلەتتىكتەردى بۇل تۋرالى اقپارات تىركەۋ كۋالىگىندە بولعان جاعدايدا تەكسەرۋگە بولادى. 7) كۋالاندىرۋشى ورتالىقتاردىڭ ارالىق تىركەۋ كۋالىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, تەكسەرiلەتiن تiركەۋ كۋالiگىنەن كۋالاندىرۋشى ورتالىعىنىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن نەگىزگى تiركەۋ كۋالىگىنە دەيىن دۇرىس تىزبەگىنىڭ قۇرىلۋىن تەكسەرۋ. ۋاقىت بەلگىسىن تەكسەرۋدى قوسپاعاندا, ەگەر ەتسق نەمەسە تىركەۋ كۋالىگى 4-تارماقتاعى تەكسەرۋ كريتەريلەرىنىڭ ەڭ بولماسا بىرەۋىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەۋى انىقتالسا, ەتسق نەمەسە تىركەۋ كۋالىگى جارامسىز بولىپ ەسەپتەلەدى. 5. اقپاراتتىق جۇيە ەلەكتروندىق قۇجاتتاعى ەتسق-نى قول قويۋشى تاراپتىڭ تiركەۋ كۋالiگىندەگى ەتسق اشىق كىلتىن پايدالانۋ ارقىلى تەكسەرەدى. ەلەكتروندىق قۇجاتتا قول قويۋشى تاراپتىڭ تiركەۋ كۋالiگى بولۋعا ءتيىس. 6. ەتسق-نى تەكسەرۋ قۇجاتقا قول قويىلعان ءتارتىپتىڭ كەرى تارتىبىمەن مىناداي سحەما بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى: 1) جونەلتۋشiنiڭ ەتسق اشىق كiلتiنىڭ كومەگىمەن حابارلاما حەشىنىڭ (جiبەرۋشiنiڭ قولى) ءمانى اشىلادى; 2) حەش – فۋنكتسياسىنىڭ كومەگىمەن تۇپنۇسقالىق حابارلامانىڭ باقىلاۋ سوماسى ەسەپتەلەدى. ەكى باقىلاۋ سومانى سالىستىرۋ جۇرگىزىلىپ, ەگەر ولار تەڭ بولسا قويىلعان قول دۇرىس دەپ ەسەپتەلەدى, ەگەر تەڭ بولماسا, قويىلعان قول دۇرىس ەمەس دەپ ەسەپتەلەدى. 7. ەتسق مەن تىركەۋ كۋالىگىنىڭ تۇپنۇسقالىلىعىن تەكسەرۋدى تەحنيكالىق ىسكە اسىرۋ اقپاراتتىق جۇيەگە جۇكتەلەدى. 8. كو اكقق پايدالانا وتىرىپ ەتسق تۇپنۇسقالىلىعىن راستاۋدى (بەلگىلەۋدى) العان كەزدە ەتسق تەكسەرۋ ءراسىمىن جۇرگىزگەننەن كەيىن اقپاراتتىق جۇيە ارقىلى الىنعان قۇجات ەلەكتروندىق قۇجات بولىپ تانىلادى. 9. اكقق پايدالانا وتىرىپ ەتسق تولنۇسقالىعان تەكسەرۋ ءراسىمىن جۇرگىزگەننەن كەيىن ەتسق سايكەسسىزدىگى ايقىندالعان جاعدايدا, اقپاراتتىق جۇيە ارقىلى الىنعان قۇجات ەلەكتروندىق قۇجات بولىپ تانىلمايدى. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2016 جىلعى 14 قاڭتار نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №12864 بولىپ ەنگىزىلدى.