قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسى  №28

2016 جىلعى 27 قاڭتار, استانا, ۇكىمەت ءۇيى وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرىن ىسكە اسىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى 2007 جىلعى 9 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكولوگيالىق كودەكسى 16-بابىنىڭ 4-2) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرىن ىسكە اسىرۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ك.ءماسىموۆ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2016 جىلعى 27 قاڭتارداعى №28 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرىن ىسكە اسىرۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرىن ىسكە اسىرۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) 2007 جىلعى 9 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكولوگيالىق كودەكسى (بۇدان ءارى – كودەكس) 16-بابىنىڭ 4-2) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى جانە وندىرۋشىلەر مەن يمپورتتاۋشىلاردىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى – وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءونىمدى (تاۋارلاردى) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا ءوندىرۋدى جانە (نەمەسە) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋدى جۇزەگە اسىراتىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ مىندەتتەمەلەرى; 2) تىزبە – قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتەتىن وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ونىمدەر (تاۋارلار) تىزبەسى; 3) ءونىم (تاۋارلار) – تىزبەگە قوسىلعان ءونىم (تاۋارلار); 4) ءونىم (تاۋارلار) وراماسى – ءونىمدى (تۋارلاردى) زاقىمدالۋدان, بۇزىلۋدان جانە جوعالتۋدان قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن قۇرال نەمەسە قۇرالدار كەشەنى; 5) شيكىزات پەن ماتەريالدار – تەحنولوگيالىق پروتسەسس ارقىلى دايىن ءونىم الۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن كەز كەلگەن پايدالى قازبا, قۇراۋىش, بولشەك نەمەسە وزگە دە تاۋار; 6) وندىرۋشىلەر – ءونىمدى (تاۋارلاردى) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا ءوندىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار; 7) يمپورتتاۋشىلار – ءونىمدى (تاۋارلاردى) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋدى جۇزەگە اسىراتىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار; 8) وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرىنىڭ وپەراتورى – (بۇدان ءارى – وپەراتور) – وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ايقىندايتىن زاڭدى تۇلعا; 9) قالدىقتار جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن تولەماقى (بۇدان ءارى – تولەماقى) – ءوندىرۋ­شىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى وپەراتورىنا وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورت­تاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن وندىرۋشىلەر (يمپورتتاۋشىلار) جۇزەگە اسىراتىن تولەماقى; 10) وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرۋ تۋرالى شارت (بۇدان ءارى – شارت) وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ۇلگىلىك شارت نەگىزىندە وپەراتور مەن وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) اراسىندا جاسالاتىن شارت; 11) مامانداندىرىلعان ۇيىمدار – ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋ, تاسىمالداۋ, قايتا وڭدەۋ, زالالسىزداندىرۋ, پايدالانۋ جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋ جونىندەگى قىزمەتتەردىڭ ءبىر نەمەسە بىرنەشە ءتۇرىن جۇزەگە اسىراتىن دارا كاسىپكەرلەر جانە زاڭدى تۇلعالار; 12) تولەماقىنىڭ تولىقتىعى تۋرالى قۇجات – اقپارات ەلەكتروندىق تسيفرلىق نىساندا بەرىلگەن جانە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبامەن كۋالاندىرىلعان, وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋ ماقساتىندا تولەماقىنىڭ تولىق كولەمدە تولەنۋىن راستايتىن قۇجات. وسى قاعيدالاردا پايدالانىلاتىن وزگە دە ۇعىمدار مەن انىقتامالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس قولدانىلادى. 3. وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى جونىندەگى تالاپتار كودەكستىڭ 285-1-بابىنىڭ 2-تارماعىندا كورسەتىلگەن وندىرۋشىلەرگە (يمپورتتاۋشىلارعا) قولدانىلمايدى. 4. وندىرۋشىلەر (يمپورتتاۋشىلار) وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى مىناداي تاسىلدەردىڭ بىرىمەن قامتاماسىز ەتەدى: 1) قويىلاتىن تالاپتاردى قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان ايقىندايتىن قالدىقتاردى جيناۋدىڭ, قايتا وڭدەۋدىڭ جانە كادەگە جاراتۋدىڭ مەنشىكتى جۇيەسىن (بۇدان ءارى – مەنشىكتى جيناۋ جۇيەسى) قولدانۋ. قالدىقتاردى جيناۋدىڭ, قايتا وڭدەۋدىڭ جانە كادەگە جاراتۋدىڭ مەنشىكتى جۇيەسىن قولدانۋ جونىندەگى تالاپتار اۆتوموبيل كولىك قۇرالدارىن وندىرۋشىلەرگە جانە يمپورتتاۋشىلارعا قولدانىلمايدى; 2) وپەراتورمەن شارت جاساسۋ جانە وپەراتوردىڭ بانك شوتىنا تولەماقى تۇرىندە اقشا ەنگىزۋ. 5. تولەماقىنى وپەراتورمەن شارت جاساسقان وندىرۋشىلەر (يمپورتتاۋشىلار) جۇرگىزەدى. 6. تولەماقى قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتەتىن تولەماقىنى ەسەپتەۋ ادىستەمەسىنىڭ نەگىزىندە ەسەپتەلەدى. تولەماقىنى وندىرۋشىلەر مەن يمپورتتاۋشىلار وپەراتوردىڭ ەسەپ شوتىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۆاليۋتاسىندا تولەيدى. ەسەپ شوت تۋرالى اقپارات وپەراتوردىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرىلادى. 7. تولەماقى وسى قاعيدالار كۇشىنە ەنگەن كۇنگە دەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا وندىرىلگەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلىنگەن, سونىڭ ىشىندە ىشكى تۇتىنۋ ءۇشىن شىعارۋ كەدەندىك راسىمىنە قويىلعان ونىمگە (تاۋارلارعا) قاتىستى تولەنبەيدى. 8. وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى: 1) وپەراتورمەن شارت جاساسقان وندىرۋشىلەر (يمپورتتاۋشىلار) ءۇشىن – تولەماقى ەنگىزگەن ساتتەن باستاپ; 2) مەنشىكتى جيناۋ جۇيەسىن قولداناتىن وندىرۋشىلەر (يمپورتتاۋشىلار) ءۇشىن – ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋدى ورىنداۋ تۋرالى ەسەپتىلىك ۇسىنعان جانە دەرەكتەردى وپەراتور راستاعان كۇننەن باستاپ ورىندالدى دەپ ەسەپتەلەدى. 2. وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ ءتارتىبى 1. قالدىقتاردى تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرۋ تۋرالى شارت جاساسۋ ءتارتىبى 9. وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا وپەراتور مەن وندىرۋشىلەر (يمپورتتاۋشىلار) اراسىندا شارت جاسالادى. 10. ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرۋ تۋرالى شارتتىڭ ۇلگىلىك نىسانىن وپەراتور بەكىتەدى. 11. شارت ۇزارتۋ مۇمكىندىگىمەن جاسالادى. شارتتا وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋ, تاسىمالداۋ, قايتا وڭدەۋ, زالالسىزداندىرۋ, پايدالانۋ جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋ بويىنشا ءىس-شارالار كورسەتىلەدى. 2. وپەراتوردىڭ بانك شوتىنا تولەماقى رەتىندە اقشا سالۋ ءتارتىبى 12. اۆتوكولىك قۇرالدارىن ءوندىرۋ كەزىندە پايدالانىلاتىن شيكىزات پەن ماتەريالداردى يمپورتتاۋشىلاردى قوسپاعاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا تىزبەگە سايكەس ءونىم (تاۋارلار) اكەلۋدى جۇزەگە اسىراتىن يمپورتتاۋشىلاردىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرىن ىسكە اسىرۋى مىناداي كەزەڭدەردى قامتيدى: 1) تولەماقىنىڭ تولەۋگە جاتاتىن سوماسى جونىندە اقپارات الۋ ءۇشىن ينتەرنەت-رەسۋرس ارقىلى نەمەسە قاعاز تاسىعىشتا ءوتىنىم بەرىلەدى. تولەماقى تولەۋ قاجەت بولماعان جاعدايدا وپەراتور بۇل تۋرالى ءوتىنىش بەرۋشىنى حاباردار ەتەدى; 2) وپەراتور تولەماقىنى قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتكەن تولەماقىنى ەسەپتەۋ ادىستەمەسىنىڭ نەگىزىندە ەسەپتەيدى; 3) يمپورتتاۋشىنىڭ تولەماقىنى تولەۋدى جۇرگىزۋى; 4) تولەماقى ەسەپتىك شوتىنا كەلىپ تۇسكەن ساتتەن باستاپ ءۇش جۇمىس كۇنى ىشىندە وپەراتور تولەماقىنىڭ تولىقتىعى تۋرالى قۇجاتتى ۇسىنادى. 13. اۆتوكولىك قۇرالدارىن يمپورتتاۋشىلاردى جانە اۆتوكولىك قۇرالدارىن ءوندىرۋ كەزىندە پايدالانىلاتىن شيكىزات پەن ماتەريالداردى يمپورتتاۋشىلاردى قوسپاعاندا, تولەماقىنىڭ تولەۋگە جاتاتىن سوماسى جونىندەگى اقپاراتتى الۋعا ارنالعان وتىنىمگە مىناداي قۇجاتتار قوسا بەرىلەدى: 1) شوت-فاكتۋرا (ينۆويس); 2) وراما پاراعى; 3) كولىك جۇكقۇجاتتارى; 4) ءونىمنىڭ پاسپورتتارى (جاساۋشى زاۋىت بەرگەن, بار بولسا). 14. اۆتوكولىك قۇرالدارىن جانە اۆتوكولىك قۇرالدارىن ءوندىرۋ كەزىندە پايدالانىلاتىن شيكىزات پەن ماتەريالداردى قوسپاعاندا, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلىنگەن ءونىم (تاۋارلار) ءۇشىن تولەماقىنى ەسەپتەۋ جانە اكەلۋدى راستاۋ ءۇشىن قاجەتتى قوسىمشا قۇجاتتار مىنالار بولىپ تابىلادى: 1) تاۋارلاردى اكەلۋ جانە «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنە (سالىق كودەكسى) سايكەس جاناما سالىقتاردى تولەۋ تۋرالى ءوتىنىش; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قىزمەتىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى بەرەتىن مەملەكەتتىك باقىلاۋدان وتكەنى تۋرالى تالون; 3) حالىقارالىق تاسىمالداۋدى راستايتىن «CMR» (حالىقارالىق تاۋار-كولىك جۇكقۇجاتى) (بۇدان ءارى – «CMR») جانە (نەمەسە) ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتىڭ اۋماعىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا تاۋارلاردىڭ ورنىن اۋىستىرعانىن راستايتىن وزگە دە قۇجاتتار. 15. اۆتوكولىك قۇرالدارىن جانە اۆتوكولىك قۇرالدارىن ءوندىرۋ كەزىندە پايدالانىلاتىن شيكىزات پەن ماتەريالداردى قوسپاعاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ مۇشەلەرى بولىپ تابىلمايتىن مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىنان اكەلىنگەن ءونىم (تاۋارلار) ءۇشىن تولەماقىنى ەسەپتەۋ جانە اكەلۋدى راستاۋ ءۇشىن قاجەتتى قوسىمشا قۇجاتتار مىنالار بولىپ تابىلادى: 1) تاۋار جۇكقۇجاتى; 2) ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ كەدەن زاڭناماسىنا جانە كەدەن ءىسى سالاسىنداعى ۇلتتىق زاڭناماعا سايكەس رەسىمدەلگەن كەدەندىك دەكلاراتسيا. 16. تولەماقىنى يمپورتتاۋشىلار, وندىرۋشىلەر جاسالعان شارت نەگىزىندە جۇرگىزەدى. 17. وندىرۋشىلەردىڭ, يمپورتتاۋشىلاردىڭ قالدىقتاردى جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن تولەماقىنى دۇرىس ەسەپتەۋىن, تولىق جانە ۋاقتىلى اۋدارۋىن باقىلاۋدى وپەراتور جۇزەگە اسىرادى. 18. اۆتوكولىك قۇرالدارىن وندىرۋشىلەردى (يمپورتتاۋشىلاردى) قوسپاعاندا, وسى قاعيدالاردىڭ 16-تارماعىنا سايكەس وپەراتورمەن شارت جاساسقان وندىرۋشىلەر (يمپورتتاۋشىلار) تولەماقىنى مىناداي مەرزىمدەردە جۇزەگە اسىرادى: 1) وندىرۋشىلەر تولەماقىنى كورسەتىلگەن كەزەڭدە ءوندىرىس بولعان كەزدە توقسان سايىن, ەسەپتى توقساننان كەيىنگى ايدىڭ 25-كۇنىنەن كەشىكتىرمەي جۇزەگە اسىرادى; 2) يمپورتتاۋشىلار ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە بولىپ تابىلمايتىن مەملەكەتتەردەن اكەلىنگەن ءونىم (تاۋارلار) ءۇشىن تولەماقىنى «ىشكى تۇتىنۋ ءۇشىن شىعارۋ» كەدەندىك راسىمىنە قويعانعا دەيىن جۇزەگە اسىرادى; 3) يمپورتتاۋشىلار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىنان اكەلىنگەن ءونىم (تاۋارلار) ءۇشىن تولەماقىنى وسىنداي ءونىم (تاۋار) وتكىزىلگەن كەزگە دەيىن جۇزەگە اسىرادى. 19. تولەماقى سوماسىن ەسەپتەۋدىڭ دۇرىستىعىن تەكسەرۋدى وپەراتور اقپاراتتى العان كۇننەن باستاپ جيىرما جۇمىس كۇنى ىشىندە جۇزەگە اسىرادى. 3. اۆتوكولىك قۇرالدارىن وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ ەرەكشەلىكتەرى 20. وندىرۋشىلەر (يمپورتتاۋشىلار) اۆتوكولىك قۇرالدارىنا قاتىستى تولەماقىنى اۆتوكولىك قۇرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جول ءجۇرىسى تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس باستاپقى تىركەلگەنگە دەيىن ەنگىزەدى. وندىرۋشىلەر (يمپورتتاۋشىلار) اۆتوكولىك قۇرالدارىن باستاپقى تىركەلگەنگە دەيىن وتكىزگەن جاعدايدا, تولەماقى وسىنداي اۆتوكولىك قۇرالدارى وتكىزىلگەنگە دەيىن جۇرگىزىلەدى. 21. وپەراتور تولەماقىنى ەسەپتىك شوتقا ەنگىزگەننەن كەيىن اۆتوكولىك قۇرالدارىنىڭ وندىرۋشىلەرىنە (يمپورتتاۋشىلارىنا) بەرەتىن, سايكەستەندىرۋ ءنومىرى (Vehicle Identification Number) (بۇدان ءارى ‒ VIN كود) كورسەتىلگەن تولەماقىنىڭ تولىقتىعى تۋرالى قۇجات وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەردى ورىنداعانىن راستايتىن قۇجات بولىپ تابىلادى. 22. وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەردى ورىنداعانىن راستايتىن قۇجات بولعان كەزدە, اۆتوكولىك قۇرالىن باستاپقى تىركەۋدى جول ءجۇرىسى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان جۇزەگە اسىرادى. 23. تولەماقى ەنگىزىلگەن كەزدەن باستاپ اۆتوكولىك قۇرالدارىن وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋ­شىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى ورىندالدى دەپ ەسەپتەلەدى, ال وسىنداي كولىك قۇرالدارىڭ تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جيناۋدى, تاسىمالداۋدى, قايتا وڭدەۋدى, زالالسىزداندىرۋدى, پايدالانۋدى جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر وپەراتورعا اۋىسادى. 24. وسى قاعيدالاردىڭ 7-تارماعىندا كورسەتىلگەن اۆتوكولىك قۇرالدارىن تولەماقىنى جۇزەگە اسىرماي مەملەكەتتىك تىركەۋ ەسەبىنە الۋ ءۇشىن ولاردىڭ شىعارىلعان نەمەسە اكەلىنگەن كۇنىن راستايتىن قۇجاتتار مىنالار بولىپ تابىلادى: 1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا شىعارىلعاندار ءۇشىن – تومەندە سانامالانعان قۇجاتتاردىڭ كەز كەلگەنى: ەركىن قويمادان شىعارۋ كەزىندەگى كەدەندىك دەكلاراتسيا; ءونىمنىڭ شىعارىلعانىن راستايتىن كولىك قۇرالىنىڭ پاسپورتى; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە بولىپ تابىلمايتىن مەملەكەتتەردەن اكەلىنگەندەر ءۇشىن – تاۋارلارعا دەكلاراتسيا; 3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىنان اكەلىنگەندەر ءۇشىن – سالىق زاڭناماسىنا سايكەس مىناداي قۇجاتتاردىڭ ءبىرى قوسا بەرىلگەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قىزمەتىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى بەرەتىن مەملەكەتتىك باقىلاۋدان وتكەنى تۋرالى تالون» (كورسەتىلگەن تالوننىڭ راستالماعان كوشىرمەسىنە جول بەرىلەدى): ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە ەلدىڭ ەكسپورتتاۋشىسىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى يمپورتتاۋشىعا بەرۋدى راستايتىن, بەرىلەتىن اۆتوكولىك قۇرالدارىنىڭ سايكەستەندىرۋ نومىرلەرى (VIN كودتارى) كورسەتىلگەن قابىلداۋ-تاپسىرۋ اكتىسى; اكەلىنەتىن اۆتوموبيلدەردىڭ سايكەستەندىرۋ نومىرلەرى (VIN كودتارى) كورسەتىلگەن «كولىك جۇكقۇجاتى»; حالىقارالىق تاسىمالداۋدى راستايتىن, اكەلىنەتىن اۆتوكولىك قۇرالدارىنىڭ سايكەستەندىرۋ نومىرلەرى (VIN كودتارى) كورسەتىلگەن «CMR» حالىقارالىق تاۋار-كولىك جۇكقۇجاتى. 25. اۆتوكولىك قۇرالدارىن ءوندىرۋ ءۇشىن شيكىزات پەن ماتەريالدار رەتىندە پايدالانىلاتىن ءونىم (تاۋار) ءۇشىن تولەماقىنى كولىك قۇرالدارىن ءوندىرۋشى تۇپكىلىكتى تاۋار ءۇشىن تولەماقى تۇرىندە تولەيدى. 3. وپەراتوردىڭ مامانداندىرىلعان ۇيىمدارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ءتارتىبى 26. وپەراتور وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا مامانداندىرىلعان ۇيىمدارمەن شارت جاساسادى. 27. مامانداندىرىلعان ۇيىمدار بولەك جيناۋ جانە قايتا وڭدەۋ شىعىندارىنىڭ وتەماقىسىن الۋ ءۇشىن وپەراتورعا ەسەپتى توقساننان كەيىنگى ايدىڭ 10-كۇنىنەن كەشىكتىرمەي مىناداي قۇجاتتاردى ۇسىنادى: 1) وتەماقى الۋعا ارنالعان ەركىن نىسانداعى ءوتىنىش; 2) تاۋار-كولىك جۇكقۇجاتتارىنىڭ كۇندەرى مەن نومىرلەرىن, جۇك الۋشىلاردى جانە ولار بويىنشا بەرىلگەن قالدىقتاردىڭ مولشەرىن (توننا, بىرلىك) كورسەتە وتىرىپ, ءونىم (تاۋارلار) قالدىقتارىن جانە ولاردىڭ وراماسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا ءاربىر قالدىق ءتۇرى بويىنشا جەكە ودان ءارى زالالسىزداندىرۋ جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋ ءۇشىن بەرۋگە ارنالعان تاۋار-كولىك جۇكقۇجاتتارىنىڭ تىزىمدەمەسى; 3) ءونىم (تاۋارلار) قالدىقتارىن جانە ولاردىڭ وراماسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا ودان ءارى زالالسىزداندىرۋ جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋ ءۇشىن بەرۋگە ارنالعان تاۋار-كولىك جۇكقۇجاتتارىنىڭ كوشىرمەلەرى; 4) زاڭدى تۇلعانىڭ (دارا كاسىپكەردىڭ) ءونىم (تاۋارلار) قالدىقتارىن جانە تۇتىنۋ قالدىقتارىنان ولاردىڭ وراماسىن جيناۋدى (قايتا وڭدەۋدى) ەسەپكە الۋ دەرەكتەرى; 5) وپەراتور بەلگىلەگەن نىسان بويىنشا قالدىقتاردى بولەك جيناۋ جانە قايتا وڭدەۋ بويىنشا شىعىستاردى وتەۋگە بولىنەتىن قاراجات سوماسىنىڭ ەسەپتەمەسى; 6) قالدىقتاردى بولەك جيناۋ جانە قايتا وڭدەۋ بويىنشا شىعىستاردى وتەۋ كورسەتىلگەن قالدىقتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا زالالسىزداندىرۋ جانە كادەگە جاراتۋ بويىنشا مەنشىكتى وندىرىستىك قۋاتتاردا زالالسىزداندىرۋ جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋ ءۇشىن بەرىلگەن جاعدايدا جۇرگىزىلەدى; 7) ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن بولەك جيناۋعا جانە قايتا وڭدەۋگە بايلانىستى شىعىنداردى راستايتىن قۇجاتتار. 28. وسى قاعيدالاردىڭ 27-تارماعىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتاردىڭ تولىقتىعىن وپەراتور وسى قۇجاتتار ۇسىنىلعان كۇننەن باستاپ 5 جۇمىس كۇنى ىشىندە تەكسەرەدى. تولىق ەمەس قۇجاتتار پاكەتى ۇسىنىلعان جاعدايدا وپەراتور وتەماقىدان باس تارتادى. 29. مامانداندىرىلعان ۇيىمداردىڭ وپەراتوردان وتەماقى الۋ ماقساتىندا ەسەپتى كەزەڭ ءبىر توقسان بولىپ تابىلادى. 30. قالدىقتاردى بولەك جيناۋعا جانە قايتا وڭدەۋگە بايلانىستى تىكەلەي شىعىندار عانا وتەۋگە جاتادى, ولار مىنالارعا: 1) «بۋحگالتەرلىك ەسەپ جانە قارجىلىق ەسەپتىلىك تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس باستاپقى ەسەپكە الۋ قۇجاتتارىنا; 2) كورسەتىلگەن قالدىقتاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا زالالسىزداندىرۋ جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋ ءۇشىن بەرگەن جاعدايدا وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى وعان (ولارعا) تارالاتىن ءونىم (تاۋارلار) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرىنەن ايىرىلعاننان كەيىن تۇزىلەتىن قالدىقتار جانە ولاردىڭ وراماسى تۇرلەرىنىڭ بولىنىسىندەگى شىعىندار جونىندەگى دەرەكتەرگە, وسىنداي تىكەلەي شىعىنداردىڭ قايتا وڭدەلگەن, پايدالانىلعان جانە كادەگە جاراتىلعان قالدىقتاردى وتكىزۋدەن الىنعان ءتيىستى كىرىستەردەن ارتىق بولۋ سوماسىنا نەگىزدەلەدى. 31. تىكەلەي شىعىندار مەن ءتيىستى تابىستار حالىقارالىق قارجىلىق ەسەپتىلىك ستاندارتتارىنا سايكەس قارجىلىق ەسەپتىلىكتە ۇسىنىلادى. 32. مامانداندىرىلعان ۇيىمداردىڭ قالدىقتاردى بولەك جيناۋ جانە قايتا وڭدەۋ بويىنشا شىعىستارىن (امورتيزاتسيا بويىنشا شىعىنداردى قوسپاعاندا) وتەۋ: 1) مامانداندىرىلعان ۇيىمدار تولەيتىن قاراجات ەسەبىنەن, ەلدى مەكەندەردە قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى جيناۋ جانە اكەتۋ بويىنشا تاريفتەر ەسەبىنەن اقتالاتىن; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ بويىنشا مەنشىكتى وندىرىستىك قۋاتتاردا ودان ءارى زالالسىزداندىرىلماعان جانە كادەگە جاراتىلماعان قالدىقتارعا قاتىستى جۇرگىزىلمەيدى. 33. وپەراتور ءوزىنىڭ بانكتىك شوتىنا كەلىپ تۇسكەن اقشانى كودەكستىڭ 285-2-بابىندا كوزدەلگەن ماقساتتارعا باعىتتايدى. 4. وپەراتوردىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارمەن, اۋدانداردىڭ, وبلىستىق جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ءتارتىبى 34. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى توقسان سايىنعى نەگىزدە قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ سۇراۋ سالۋى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلىنگەن, يمپورتتاۋشىلاردىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى وعان (ولارعا) تارالاتىن ءونىم (تاۋارلار) جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسى تۋرالى مالىمەتتەردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جولدايدى. 35. مەملەكەتتىك كىرىس ورگاندارى قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا جولدايتىن مالىمەتتەر مىناداي اقپاراتتى قامتيدى: 1) ءوندىرۋشىنىڭ نەمەسە يمپورتتاۋشىنىڭ اتاۋى, بيزنەس سايكەستەندىرۋ نومىرى/جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى; 2) ءىس جۇزىندەگى جانە زاڭدى مەكەنجايى, بايلانىس دەرەكتەرى (تەلەفونى, ەلەكتروندىق پوشتاسىنىڭ مەكەنجايى); 3) وندىرۋشىلەردىڭ, يمپورتتاۋشىلاردىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى وعان (ولارعا) تارالاتىن ءونىم (تاۋارلار) اتاۋى جانە كودى; 4) وندىرۋشىلەردىڭ, يمپورتتاۋشىلاردىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى وعان (ولارعا) تارالاتىن ءونىمدى (تاۋارلاردى) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا اكەلۋ كۇنى; 5) وندىرۋشىلەردىڭ, يمپورتتاۋشىلاردىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى وعان (ولارعا) تارالاتىن ءونىم (تاۋارلار) وراماسىنىڭ اتاۋى جانە كودى; 6) وندىرۋشىلەردىڭ, يمپورتتاۋشىلاردىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى وعان (ولارعا) تارالاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) نەتتو جانە برۋتتو سالماعى; 7) جۇرگىزىلگەن تولەماقى سوماسى جانە كۇنى. 36. ءوندىرۋشىنىڭ, يمپورتتاۋشىنىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا وپەراتور قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننان وسى قاعيدالاردىڭ 35-تارماعىندا كورسەتىلگەن مالىمەتتەردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارىنان اقپارات العان كەزدەن باستاپ كۇنتىزبەلىك 30 كۇن ىشىندە الادى. 37. ولار بويىنشا ءىس جۇرگىزۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قۇزىرەتىنە جاتقىزىلعان اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق بەلگىلەرى بار ارەكەتتەر انىقتالعان كەزدە وپەراتور وسىنداي قۇقىق بۇزۋشىلىق بويىنشا بار ماتەريالداردى قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا بەرەدى. 38. وپەراتور جىل سايىن ەسەپتى جىلدان كەيىنگى ءاربىر جىلدىڭ 1 مامىرىنا دەيىن قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى تۋرالى ەسەپ ۇسىنادى. 39. قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا وپەراتور ۇسىناتىن ەسەپ مىنالاردى قامتيدى: 1) ءوندىرۋشى, يمپورتتاۋشى تۋرالى جالپى مالىمەتتەر (زاڭدى تۇلعانىڭ تولىق جانە قىسقارتىلعان اتاۋى/دارا كاسىپكەردىڭ تەگى, اتى جانە اكەسىنىڭ اتى, بيزنەس سايكەستەندىرۋ نومىرى/جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى, ءىس جۇزىندەگى جانە زاڭدى مەكەنجايى, تەلەفون نومىرلەرى جانە ەلەكتروندىق پوشتاسىنىڭ مەكەنجايى (بار بولسا); 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا ىشكى تۇتىنۋ ءۇشىن شىعارىلعان (اكەلىنگەن), وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىم (تاۋارلار) جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسى تۋرالى دەرەكتەر; 3) كادەگە جاراتۋعا جاتاتىن قالدىقتاردىڭ كولەمى تۋرالى مالىمەتتەر (قالدىقتار قۇرامىنداعى ءاربىر قۇراۋىش بولىگىندە) جانە ءىس جۇزىندە ورىندالعان كولەم كورسەتكىشى; 4) وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ) تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرى جوعالعاننان كەيىن پايدا بولعان قالدىقتاردى جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسىن جيناۋ, تاسىمالداۋ, قايتا وڭدەۋ, زالالسىزداندىرۋ, پايدالانۋ جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋ بويىنشا جۇرگىزىلگەن جۇمىس تۋرالى مالىمەتتەر; 5) وندىرۋشىلەردىڭ (يمپورتتاۋشىلاردىڭ) كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەلەرى قولدانىلاتىن ءونىمدى (تاۋارلاردى) پايدالانۋدان قالعان قالدىقتار جانە ونىڭ (ولاردىڭ) وراماسى ەسەپتى كەزەڭدە بەرىلگەن زاڭدى تۇلعالار, دارا كاسىپكەرلەر تۋرالى مالىمەتتەر. 40. اۋدانداردىڭ, وبلىستىق جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى وپەراتورمەن بىرلەسىپ, قالدىقتاردى جيناۋ, اكەتۋ, زالالسىزداندىرۋ, قايتا وڭدەۋ جانە كادەگە جاراتۋ بويىنشا وپەراتسيالاردى جۇزەگە اسىراتىن سۋبەكتىلەر اراسىنداعى تاريفتەردىڭ مولشەرى جانە ولاردى ءبولۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 41. اۋدانداردىڭ, وبلىستىق جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى قالدىقتاردى جيناۋ, تاسىمالداۋ, قايتا وڭدەۋ, زالالسىزداندىرۋ, پايدالانۋ جانە (نەمەسە) كادەگە جاراتۋ بويىنشا وپەراتسيالاردى جۇزەگە اسىراتىن سۋبەكتىلەر اراسىندا تاريفتەردىڭ مولشەرى جانە ولاردى ءبولۋ ءتارتىبىن وزگەرتۋ قاجەت بولعان جاعدايدا تۋىنداعان جاعدايدا قۇرامىنا وپەراتور كىرەتىن جۇمىس توبىن قۇرادى. 42. جۇمىس توبى ءبىر اي مەرزىمدە اۋدانداردىڭ, وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگاندارىنا قالدىقتاردى جيناۋ, اكەتۋ, زالالسىزداندىرۋ, قايتا وڭدەۋ جانە كادەگە جاراتۋ ءتاريفىنىڭ وزگەرتىلگەن مولشەرىن بەكىتۋگە ۇسىنادى. 43. اۆتوكولىك قۇرالدارىن وندىرۋشىلەردى قوسپاعاندا, وندىرۋشىلەر ەسەپتى جىلدان كەيىنگى ءاربىر جىلدىڭ 1 ناۋرىزىنان كەشىكتىرمەي قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگانعا وتكەن كۇنتىزبەلىك جىل ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا اينالىمعا شىعارىلعان ءونىمنىڭ (تاۋارلاردىڭ), ونىڭ ىشىندە وسىنداي ءونىم (تاۋارلار) وراماسىنىڭ سانى تۋرالى اقپاراتتى ۇسىنادى. 44. قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان وسى قاعيدالاردىڭ 43-تارماعىندا كورسەتىلگەن اقپاراتتى وپەراتورعا ەسەپتى جىلدان كەيىنگى ءاربىر جىلدىڭ 1 ساۋىرىنەن كەشىكتىرمەي بەرەدى.