قيىنشىلىققا قايىسپاۋدىڭ قامى قاراستىرىلعان

بيىلعى جىل – قازاق­ستان­دىقتار ءۇشىن ەرەكشە جىل. اتا-بابالار ارمان ەتكەن تاۋەلسىزدىگىمىزگە 25 جىل تولادى. ايتۋلى مەرە­كەنى لايىقتى قارسى الۋ وتان­داستارىمىزدىڭ قاي-قاي­سىسىنا دا ۇلكەن جاۋاپ­كەرشىلىك, مىندەت جۇكتەيدى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنتىمىز ءوزىنىڭ: «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» اتتى ماقالاسىندا: «ءححى عاسىردىڭ ورتاسىنا قاراي ءبىز قازاقستاننىڭ الەمدەگى اسا دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋىنا قول جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەپ اتاپ كورسەتتى. كوپ كوكەيىندە بۇل ءسوزدىڭ, ءبىزدىڭ بولاشاعى ءبىرتۇتاس ۇلت رەتىندە قالىپتاسۋىمىزدىڭ تياناعى ەكەندىگى انىق. وسى باعىتتا بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىن تەرەڭ تۇسىنە وتىرىپ, ىنتىماقتى ەڭبەك ەتۋ تالاپ ەتىلەدى. الداعى مىندەت ايقىن, ورتاعا تاس­تالعان وي سالماقتى. ەرتەرەكتە «ءبارىن دە كادر شەشەدى» دەگەن قاناتتى ءسوز بولاتىن. ول قازىردە ءمانىن جويعان جوق, بىلىكتى كادر قاشاندا كەرەك, قانداي دا ءبىر كۇرمەۋى قيىن ىستەر تاجىريبەلى ماماندار ارقىلى جۇزەگە اسىرىلىپ, جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزىلەدى. سولاي بولا تۇرا, شەتكى ايماقتاردا ءوز ورنىنا لايىقتى ەمەس مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, ماماندىعىنا ساي ەمەس توسىن جانداردىڭ كەزدەسىپ قالاتىنى جاسىرىن ەمەس. اتالعان ابەستىكتىڭ سالدارى ماڭىزى زور مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ءوز دارەجەسىندە ورىندالۋىنا نۇقسان كەلتىرەدى. مۇنىڭ حالىق سەنىمىنە سەلكەۋ تۇسىرەتىن سالدارى تاعى بار. وسى ورايدا, ەلباسىنىڭ مەملەكەتتىك اپپاراتتى كاسىبيلەندىرۋ جونىندەگى ماسەلەسى ورىندى قويىلىپ وتىر دەپ ويلايمىن. قىزمەتكەردىڭ تومەنگى باسپالداقپەن بىرتىندەپ كوتەرىلىپ, ماماندىعىنا ساي تاجىريبە جيناقتاۋى, ورتامەن ءتىل تابىسا الاتىن قابىلەتكە يە بولۋى ونىڭ كاسىبي دارەجەسىن كوتەرە تۇسەدى. سونىمەن قاتار, ار­مان­شىل دا تالانتتى جاس­تاردىڭ تالابىن جۇزەگە اسىرىپ, بولاشاققا دەگەن ءۇمىتىن نىعايتارى انىق. ايتپەسە, تامىر-تانىس ارقىلى جۇمىسقا ورنالاسۋ, بارماق باستى, كوز قىستىمەن قالتالىنىڭ بولىمسىز بالاسىنىڭ وزىنە ساي ەمەس شەكپەندى كيۋى ەشكىمگە دە ابىروي اپەرمەيدى. بۇل – تەك ءىستى شاتاستىرىپ قويمايدى, جالپى جۇيەگە زالال كەلتىرەتىن كەسەلدى شارۋا. پرەزيدەنتىمىزدىڭ كورەگەن ساياساتىنان تۋىنداعان باعىت الداعى ۋاقىتتا مۇنداي ورەسكەلدىككە جول بەرمەسى بەلگىلى. ەلىمىز جىلدان-جىلعا دامۋ ءۇس­تىن­دە. مۇنى سىر وڭىرىندەگى اۋىل شارۋاشى­لىعىمەن قاتار, ونەركاسىپتىڭ وسۋىنەن دە كورۋگە بولادى. مىس پەن مىرىش, ۋران وندىرىلەتىن ەجەلگى ايماق وركەنيەت تالابىنا قاراي قادام باستى. كەشەگى كۇندەرى جارامسىز جول مەن جارىقسىز كوشەدە جۇرۋگە مويىنسۇنعان اۋىل قازاعى قازىر ونداي قولايسىزدىقتاردى ۇمىتقان. جاڭا مەكتەپ پەن جابدىقتى اۋرۋحانالار قىزمەت كورسەتەدى. ياعني, شەتكى ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى جاقسارىپ, تالاپقا ساي تىرشىلىك ەتۋگە ءازىر دەگەن ءسوز. ەلباسى ۇسىنعان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ جولىندا ەسەلى ەڭبەك ەتىپ, اۋىزبىرلىك تانىتۋ بارشا قازاقستاندىقتىڭ ارمانىن جاقىنداتادى دەپ ويلايمىن. ءاربىر قازاقستان ازاماتى ەلباسى ۇسىنعان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە اتسالىسۋى كەرەك. مىنە, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» باعدارلامالىق ماقالاسىندا وسىنى ناقتىلاپ ايتىپ وتىر. ءوزىنىڭ 2015 جىلدىڭ ساۋىرىندە وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋى سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا پرەزيدەنت 5 ىلكىمدى جوباسىن جاريالاپ, ونى جۇزەگە اسىرۋدا اتقارىلاتىن «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىندا اينالىپ وتە المايتىن الەمدىك داعدارىستان شىعار جولدى باعامدايتىن ءىس-شارالاردى بەلگىلەگەن بولاتىن. ەندى, مىنە, ەلباسى سول ماسەلەگە قايتا اينالىپ, مەجەلەنگەن مىندەتتەردى ورىنداۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭىن ايقىنداپ, ەلدىڭ كوڭىلىن تاعى اۋداردى. كوپتەگەن كوكەيكەستى ماسەلەلەرگە جاۋاپ بەردى. ويتكەنى, وسى جىل الەم ءۇشىن وڭايعا سوقپاي تۇرعانىن ءبارىمىز سەزەمىز. قازاقستان – قارىشتاپ دامىپ كەلە جاتقان جاس مەملەكەت. الدىمىزدان الەمنىڭ جان-جاقتى دامىعان 30 وزىق ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋ مىندەتى مەنمۇندالايدى. بۇل ءۇشىن 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى قولعا الىندى. ونى داعدارىس كەزىندە قالاي جۇزەگە اسىرۋ كەرەكتىگى ماقالادا ايقىن كورسەتىلگەن. مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەنىندەي, كەز كەلگەن رەفورما زاڭمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس. سوندىقتان, ۇكىمەت پەن پارلامەنت زاڭنامالاردى وزگەرتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار اتقاردى. مەملەكەتتى, ەكونوميكا مەن قوعامدى دامىتۋ ءۇشىن, جاڭا قۇقىقتىق ورتا قالىپتاستىراتىن 59 زاڭ كۇشىنە ەندى. ولار ءبىزدىڭ قازاقستاندىق ارمانىمىز – ءححى عاسىردا الدىڭعى قاتارداعى ۇلگىلى مەملەكەت بولۋىمىزعا جول اشپاق. پرەزيدەنت سونىمەن قاتار, قابىلدانعان زاڭداردا, اسىرەسە, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ماسەلەسىنە كوپ كوڭىل ءبولدى. سوت جۇيەسىنىڭ 5 ساتىلىدان 3 ساتىلىعا كوشكەندىگىن, جۇرت­شىلىقتىڭ سوت تورەلىگىنە تەز ءارى ادىلەتتى قول جەتكىزۋىنە مەيلىنشە زاماناۋي تۇرعىدا مۇمكىندىك بەرەتىندىگىن جەت­كىزدى. مۇنىڭ دا وركەنيەتتى قوعام­داس­تىق قاتارىنا ەنۋگە دەگەن ءوز ۇمتىلى­سىمىزدىڭ كورىنىسى ەكەندىگى داۋسىز. ءار بۋىننىڭ ءوز ارمانى بار. «بىزگە اتا-بابالارىمىزدىڭ كوپتەگەن ۇرپاقتارى ءۇشىن قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى اسىل ارمان بولىپ كەلدى. ءبىز ولاردىڭ ازات جانە تاۋەلسىز وتاندى اڭساعان كوپ عاسىرلىق قيالدارىن ءىس جۇزىنە اسىردىق. ءبىز, قازىرگى قازاقستاندىقتار ءۇشىن تاۋەلسىزدىك كوپەتنوستى قوعامىمىزدىڭ ناقتى جوعارى ومىرلىك قۇندىلىعىنا اينالدى. ءبىز وسىدان بار-جوعى شيرەك عاسىر بۇرىن عانا بارلىق اقىل-ويىمىز بەن جۇرەگىمىزدى باۋراپ العان كوپتەگەن وي-نيەتتەرىمىزگە قول جەتكىزدىك», – دەي وتىرىپ, پرەزيدەنت تاۋەلسىزدىگىمىزدى ودان ءارى نىعايتۋ جولىندا بار كۇش-جىگەرىمىزدى سالۋىمىز كەرەكتىگىن شەگەلەپ ءوتتى. بيىل 25 جىلدىعى اتالىپ وتىلمەك تاۋەلسىزدىكتى ەلدەگى بارلىق ۇلت وكىلدەرى قاستەرلەۋى ءتيىس. وسى ورايدا, قوعامدىق كەلىسىم ۇيىمدارى دا ازاتتىقتان اسقان قاسيەتتى ۇعىم جوق ەكەندىگىن, كەلىسىم مەن بىرلىكتىڭ ەل دامۋىنىڭ كەپىلى ەكەندىگىن كەڭىنەن ءتۇسىندىرۋى كەرەك. باعدارلامالىق ماقالادا ايتىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى بەلسەنە قاتىساتىنى ءسوزسىز. الدىمەن, بۇل – جۇرتشىلىق اراسىندا ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزۋ مەن ەلباسى قويعان تاپسىرمالار بويىنشا بىرىگىپ, «ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ, ءبىر جاعادان باس شىعارۋ» دەگەن ۇعىم. ارقايسىمىز ەلباسى ۇسىنعان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا, مىقتى مەملەكەتىمىزدىڭ قالىپتاسىپ, نىعايۋىنا بەلسەنە اتسالىسقانىمىز ابزال. بۇل ءۇشىن ءبىز ەلىمىزدە بەيبىتشىلىك پەن ۇلتارالىق تاتۋلىقتى جانە ءوزارا سىيلاستىقتى ساقتاي وتىرىپ, ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا كۇش سالۋعا ءتيىسپىز. ءومىرىمىزدىڭ سان سالاسىنداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەرگە توقتالعان ەلباسى بۇل جولى دا الەۋمەتتىك, ءتىل, ءبىلىم مەن مادەنيەت سالالارىن اينالىپ وتكەن جوق. ءۇش جاڭا تۇجىرىمداما ازىرلەنگەنى – بىرتەكتىلىك پەن بىرتۇتاستىقتى نىعايتۋ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن, دەنە تاربيەسى مەن سپورتتى 2025 جىلعا دەيىن دامىتۋ ماسەلەلەرى باعدارلامالىق ماقالاعا ارقاۋ بولعان. «مادەني ساياسات تۇجىرىمداماسىنا, مەملەكەتتىك دامۋ جانە تىلدەردىڭ جۇمىس ىستەۋى, ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنا ماڭىزدى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. ونىڭ سىرتىندا تۋريستىك سالانى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى, 2020 جىلعا دەيىن ءۇش ءتىلدى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ جول كارتاسى ازىرلەندى», – دەدى ەلباسى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇل باعدار­لامالىق ماقالانى ەل پرەزيدەنتىنىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى مەن بىلتىرعى 30 قاراشاداعى «قازاقستان – جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا ارنالعان جولداۋىنىڭ جالعاسى دەپ قابىلداۋىمىز كەرەك. دالىرەك ايتساق, بۇل – سول يگى ىستەردى تاعى دا ءبىر سۇزگىدەن وتكىزىپ, پىسىقتاپ الۋ. بۇل رەتتە بارشامىز ەرىنبەي ەڭبەك ەتىپ, ءبىز عانا ەمەس, كۇللى تورتكىل دۇنيەنىڭ باسىنا تۇسكەن قيىنشىلىقتان قايىسپاي ءوتۋدىڭ قامىن قاراستىرۋعا ءتيىسپىز. نۇرماحان ەلتاي, جازۋشى, «اقپارات سالاسىنىڭ ۇزدىگى». قىزىلوردا وبلىسى.