26 قاڭتار, 2016

ازاتتىقتى اڭساعان التاي باتىر

612 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
IMG_0722جۋىردا س.بايىشەۆ اتىنداعى اقتوبە وبلىستىق امبەباپ-عىلىمي كىتاپحاناسىنىڭ ءماجىلىس زالىندا تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا جانە ولكە تاريحىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە ارنالعان «ازاتتىقتى اڭساعان التاي باتىر» اتتى عىلىمي-تانىمدىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. كەش قوناقتارى «تاريحتان تاعىلىم تانىتقان تۇلعا» اتتى كىتاپ كورمەسىن تاماشالادى. كورمەگە ولكەتانۋ ءبولىمىنىڭ كىتاپحاناشىسى ر.تابىنباەۆا بيبليوگرافيالىق شولۋ جاساپ, اۆتوماتتاندىرۋ ءبولىمى­نىڭ كىتاپحاناشىسى ا.ترجا­­نو­ۆا كو­رەرمەن نازارىنا ال­تاي با­تىرعا ارنالعان فوتو-­سلايدتى ۇسىندى. ق.جۇبانوۆ اتىنداعى ءاومۋ-ءنىڭ پروفەسسورى, تا­ريح عى­لىم­دارىنىڭ دوكتورى ن.ابدول­لاەۆ ءوز بايانداماسىندا ولكە­تانۋشى عالىم بەركىن قۇر­مانبەكوۆتىڭ تەرەڭ مازمۇندى, عىلىمي دەرەكتىك جاعىنان وتە كۇردەلى «التاي باتىر» كىتابىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتا كەلىپ, بۇگىنگى اڭگىمە ار­قاۋى التاي باتىردىڭ اڭىز-­اڭگىمە ەمەس, ءىرى تاريحي تۇلعا ەكە­نىن, ونىڭ تالانتتى اسكەري قول­باسشى بولۋىمەن قاتار ويشىل, قارا قىلدى قاق جارعان بي بولعاندىعى تۋرالى اڭگىمەلەدى. بايعانين اۋداندىق ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ توراعاسى, ولكەتانۋشى ي.ەرمەكباەۆ التاي باتىردىڭ جەرلەنگەن جەرىن انىقتاۋ قاجەتتىگىن ايتتى. بايانداما بارىسىندا بايعانين ءوڭىرى تەرىساققان وزەنىنىڭ بويىنداعى «التاي قورىمىنىڭ» فوتو-سلايدىن كوپشىلىك نازارىنا ۇسىندى. بايعانين اۋداندىق ولكە­تانۋ مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى ل.جاۋلينا التاي باتىردىڭ ەرلىككە تولى ءومىرى تۋرالى ايتا كەلىپ, ءسوز سوڭىندا بايعانين اۋدانىنداعى ا.س.پۋشكين اتىنداعى مەكتەپكە التاي باتىردىڭ ەسىمىن بەرسە دەگەن ۇسىنىسىن جەتكىزدى. «التاي» سوۆحوزىنىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى, ەڭبەك ارداگەرى ب.كەمەشوۆتىڭ ايتۋىنشا, اتاقتى باتىرلاردىڭ قازا تاپقان نەمەسە جەرلەنگەن جەرى سول باتىردىڭ ەسىمىمەن اتالادى. وسىنى ەسكەرسەك, «التاي قورىمى» باتىردىڭ اتىمەن تەگىن اتالماسا كەرەك. جيىرما جىلدان بەرى شەشىمىن تاپپاي كەلگەن بۇل ماسەلەگە ءبىر نۇكتە قويىپ, تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا وراي كوپشىلىكتىڭ پىكىرىمەن ساناسا وتىرىپ, باتىردىڭ جاتقان جەرىنە بەلگى ورناتىپ, حالىق باراتىن قاسيەتتى ورىن­عا اينالدىرۋ كەرەك-اق. التاي باتىردىڭ ۇرپاعى, قاجى, اۋىل شارۋاشىلىعى ارداگەرى س.حۇسايىنوۆ, اقتو­بە وبلىستىق مادەنيەت, مۇرا­­عات­تار جانە قۇجاتتاما باس­قار­­ماسى باسشىسىنىڭ ءمىن­دەتىن اتقارۋشى ق.ەرمۇقان قازاقتىڭ ازاتتىعى ءۇشىن باسىن وققا بايلاعان باتىرلاردىڭ ەسىمىن جاڭعىرتىپ, ۇلىقتاۋ بۇگىنگى تاڭدا «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسىن ۇستانعان ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزدى ءىس-شارا ەكەندىگىنە توقتالدى. قازاقستاننىڭ مادەنيەت قايرات­كەرى, قحا «بىرلىك» اقساقال­دار كەڭە­­سىنىڭ توراعاسى ە.قۇر­مان­بەك قازاق تاريح­شى­لارى­نىڭ ىشىندە جارمەڭ­كەلەر تاريحىن العاشقى بو­لىپ جازعان بەركىن قۇرمان­بەكوۆتىڭ ولكە تاريحىنا قاتىستى سونىڭ ىشىندە تاريحي تۇلعالارعا ارنالعان ەڭبەكتەرىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. سونداي كولەمدى ەڭبەگىنىڭ ءبىرى «التاي باتىر» كىتابى وقىرمانداردى پاتريو­تيزمگە باۋلۋ, ءوز ولكەسىنىڭ تاريحىن تانۋ جولىندا تاپتىرماس قۇرال بولارىن ايتا كەلىپ, كونفەرەنتسياعا اتسالىسقان بايانداماشىلار مەن قاتىسۋشىلارعا العىس ايتىپ, جىلى لەبىزىن ءبىلدىردى.  بالاگۇل باكيەۆا, س.بايىشەۆ اتىنداعى اقتوبە وبلىستىق امبەباپ-عىلىمي كىتاپحاناسىنىڭ ولكەتانۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى. اقتوبە.
سوڭعى جاڭالىقتار

الداعى كۇندەرى كۇن جىلىنادى

اۋا رايى • بۇگىن, 17:55