ارمان ورىندالار امالدار

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىندا ىشكى ىستەر ورگان­دارىنا ماڭىزدى جاۋاپكەرشىلىك ارتىلىپ وتىر. سونىڭ ناقتى اي­عا­عىنداي, اعىمداعى جىلدىڭ 1 قاڭ­تارىنان باستاپ «5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا 100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىن ورىنداۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭى باس­تالدى. مەملەكەتتى, ەكونوميكا مەن قوعامدى دامىتۋ ءۇشىن قاعيداتتى جاڭا قۇقىقتىق ورتا قالىپتاستىراتىن 59 زاڭ كۇشىنە ەندى. بۇل ورايدا, ەلباسىنىڭ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ار­مانعا باستايتىن جول» اتتى ماقا­لاسىنداعى ەكىنشى رەفورماعا قۇقىق ءتارتىبى جانە زاڭدىلىق ءما­سەلەلەر ەنىپ وتىر. وندا «ءبىز­گە بارلىق قۇقىق قورعاۋ ور­گان­­­دا­رىنىڭ جانە بارىنەن بۇرىن پوليتسيانىڭ ادامداردىڭ ءمۇد­دەسى مەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى نى­عايتۋ قىزمەتىندە تۇ­رۋىنا قول جەتكىزۋىمىز قاجەت. بۇل ءۇشىن جەر­­گىلىكتى بيلىك ورگاندارى مەن جەرگىلىكتى قوعامداستىقتارعا ەسەپ بەرەتىن جەرگىلىكتى پوليتسيا قىز­مەتى قۇرىلادى. جەرگىلىكتى پولي­تسيا قىزمەتىنىڭ قاراۋىنا قوعامدىق ءتارتىپ كۇزەتى, تۇرمىستىق قىلمىسقا قارسى تۇرۋ, جول قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مەن ۇساق قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا اتىمەن توزبەۋشىلىك ماسەلەلەرى بەرىلىپ وتىر», دەلىنگەن. ءبىز بۇل مىندەتتەردى ورىنداۋعا ءبىر كىسىدەي جۇمىلا كىرىسىپ كەتتىك. بارشاعا ءمالىم, ۇلت جوسپارىندا­عى 30-قادامدا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن حالىققا ەسەپ بەرەتىن جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىن قۇرۋ قاجەتتىلىگى اتالعان ەدى. سوندىقتان, بۇل ورايدا قايتادان قۇرىلعان قىزمەتتەردىڭ قۇزىرەتىنە, ەڭ الدىمەن, قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ, قوعامدىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسە­لەلەرى جۇكتەلدى. جەرگىلىكتى پوليتسيا قۇرىلىمىنا ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى, جول-پاترۋلدىك پوليتسياسى مەن باسقا دا بولىنىستەر كىرەدى. ولار, ءبىر ءسوز­بەن ايتقاندا, حالىقپەن كۇن­دەلىكتى تىعىز بايلانىستاعى قىز­مەتكەرلەر. مۇنداعى تۇپكى ماقسات – پوليتسيا قىزمەتىن اشىق ءارى ءادىل ەتۋ بولسا, ءبىر جاعىنان جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتى قۇقىق قورعاۋ قىز­مەتىنە تارتا وتىرىپ, سول اۋدان مەن كەنتتە تۋىنداعان كۇردەلى ماسەلەلەردى بىرىگىپ شەشۋ بولىپ تابىلادى. حالىقپەن باستاپقى جانە بايلانىستىرۋشى بۋىن – ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى جوسپاردىڭ 30-قادامىن ىسكە اسىرۋعا زور ىنتامەن كىرىستى. حالىققا ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋلەرىن وتكىزىپ, ازاماتتارعا الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق ماسەلەلەر بويىنشا قۇقىقتىق كومەك كور­سەتۋدە. ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينس­پەك­تورىنىڭ حالىقپەن ەتەنە بايلانىسۋى ونىڭ جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىنە وڭ اسەرىن تيگىزەدى جانە حالىقتىڭ پوليتسياعا دەگەن كوزقاراسىن قا­لىپتاستىرادى. وسىنى ەسكەرە وتى­­رىپ, ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردى تاڭداۋ تاجىريبەسى ەنگىزىلەدى ءجا­نە داۋىس بەرۋ تاسىلىمەن اتالعان ۋچاسكەلىك پوليتسيانى حالىقتىڭ ءوزى تاڭدايدى. وسى رەتتە قوعامدىق ينستيتۋت­تاردىڭ ءرولى ايتارلىقتاي. بىزدە پوليتسيا قىزمەتىنە باقىلاۋ جاسايتىن قوعامدىق كەڭەس جۇمىس ىستەيدى, ال ونىڭ قۇرامىنا پارلامەنت جانە قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى, كورنەكتى قوعام قايراتكەرلەرى, باق وكىلدەرى كىرەدى. بۇل جۇمىس قازىرگى ۋاقىتتا ۇلت جوسپارىنىڭ 31-قادامىنا سايكەس جۇرگىزىلۋدە. اقپاراتتىق رەسۋرستاردىڭ وزىق مۇمكىندىكتەرىن, اسىرەسە, عالامتور جەلىسىن ەسكەرە وتىرىپ, ەلوردالىق ءىىد بلوگى قۇرىلىپ, ول قوعاممەن جاندى قارىم-قاتىناس ءتاسىلىنىڭ بىرىنە اينالدى. وسى رەتتە ازامات­تار تاراپىنان كۇن سايىن ءتۇسىپ جاتقان قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى حابارلامالاردى ايتا كەتۋگە بولادى. بارلىق حابارلامالار مىندەتتى تۇردە قارالىپ, ۋاقتىلى جاۋاپ بەرىلەدى. كەرى بايلانىستى كۇشەيتۋ ءۇشىن دەپارتامەنتتىڭ بارلىق ءبو­لىم­شەلەرىندە «سەنىم تەلەفوندارى» جۇمىس ىستەيدى. اپتا سايىن ءىىد جانە اۋداندىق ءىىب جەتەكشىلەرى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ فيليالىندا ازاماتتاردى قابىلدايدى. قالالىق بيلىكپەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىلعان. 2050 جىلى ەلوردانىڭ الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك ون قالا­سىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋ تۇ­­جىرىمداماسىن ەسەپكە الا وتىرىپ, ەلوردالىق اكىم­دىكپەن ال­دىڭعى قاتارلى, زاماناۋي تەحنولوگيالار ەنگىزىلۋدە. ەڭ ءبىرىنشى – بۇل كەڭ كولەمدى جوبا, ياعني «ءتىر­شىلىك قارەكەتىن كەشەندى قام­­­تاماسىز ەتۋ جۇيەسىن» ەنگىزۋ حالىققا قىزمەت كورسەتەتىن قالا­لىق قىزمەت جۇمىسىن ءبىرشاما جەڭىلدەتەدى. بۇل – ساۋدا, ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىندا, الەۋمەتتىك نىساندار, مەكتەپ, قوعامدىق كو­لىك جانە حالىقتىڭ كوپ جينا­لاتىن ورىندارىنا كوپتەگەن بەي­نە­باقىلاۋ كامەرالارىن ورناتۋ. ولاردىڭ قاتارىنا ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسى جانە اۆتوماتتى رەجىمدە ادامنىڭ قاتىسۋىنسىز اۆ­تو­­كولىك لەگىن باسقارا الاتىن «اقىل­دى» باعدارشامداردى قوسۋعا بولادى. ەلوردالىق پوليتسەيلەر ءتيىمدى بەينەتىركەگىشتەردى قولدانىسقا ەنگىزدى. بەينەتىركەگىشتەر قۇقىق بۇزۋشىلىقتى تەك تىركەپ قانا قويماي, سىبايلاس جەمقورلىق كو­رى­نىستەرىنە قارسى تۇرادى. قازىرگى كۇنى استانادا بارلىق جول-پات­رۋلدىك پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى تولىق­تاي بەينەتىركەگىشتەرمەن قام­تىلدى. ولاردان بولەك, بەي­نەت­ىركەگىشتەرمەن ۋچاسكەلىك ينس­پەكتورلار, يۋۆەنالدى پوليتسيا جانە جەدەل-تەرگەۋ توپتارى مەن قىزمەتتىك ارنايى اۆتوكولىك جاب­دىقتالۋدا. ءبىزدىڭ دەپارتامەنتكە ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنە دايىندىق كەزىندە جانە شارانى ابىرويمەن وتكىزۋدە قالا تۇرعىندارى مەن قو­ناقتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ, سونداي-اق, قىلمىستىڭ جانە قۇقىق بۇزۋ­شىلىقتىڭ الدىن الۋدا ۇلكەن مىندەت جۇكتەلەدى. بۇل ورايدا, پوليتسەيلەرگە شەت تىلدەردى وقىتۋدى جالعاستىرىپ كەلەمىز. بۇگىنگى كۇنى ەلوردالىق پوليتسيانىڭ 200 قىزمەتكەرى اعىل­شىن ءتىلى كۋرستارىن ءتامامداپ, سەر­تيفيكاتتارىن الدى. بۇل شەتەل ازاماتتارىنىڭ حابارلامالارىنا جەدەل ارەكەت ەتۋگە جانە ەلوردا­لىق پوليتسيانىڭ وڭ ءيميدجىن قالىپ­تاستىرادى. سونىمەن قا­تار, وسىن­­­داي سيپاتتاعى حالىق­ارا­لىق كورمەلەرىن جۇرگىزگەن شەتەل­دەردىڭ وڭتايلى تاجىريبەلەرى تالقىلانۋدا. استانا قالاسى ءىىد باسشىلىعى مەن جەكە قۇرامى ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا بۇدان ءارى دە بار امالداردى قولعا الىپ, جالپى حالىقتىڭ پوليتسياعا سەنىمىن ارتتىرىپ, جۇمىستى جانداندىرا تۇسەرىنە سەنىم مول. امانتاي اۋباكىروۆ, استانا قالاسى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى.