وڭ وزگەرىستەردىڭ باستاۋى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ۇلت جوسپارى –قا­­زاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» ماقالاسىن وقىپ, تەرەڭىرەك تانىستىم. زامان جۇگىن ارقالاعان بۇل ماڭىزدى قۇجاتتا ايتىلعان ماسەلەلەر ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن بۇگىنگى كۇنى مەيلىنشە وزەكتى. ءبىز, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ماماندارى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتالعان ماقالاسىنان وزىمىزگە قاجەتتى مىندەتتەر مەن ماقساتتاردى ايقىن اڭعارا الامىز. اگرارلىق سالا ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى ماسەلە جەرمەن جۇمىس ەكەنى بەلگىلى. «بەس ينستيتۋتتىق رەفورما «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارى ارقىلى وسى باعىتتاعى كوپ ماسەلەلەردى شەشۋگە جول اشىلدى دەۋگە تولىق نەگىز بار. ول ەلباسىنىڭ اتالعان ماقالاسىندا: «فەرمەرلىك پەن بۇكىل اگرارلىق سەكتوردى دامىتۋ ءۇشىن ايتارلىقتاي ىنتالاندىرۋشى كۇش جەر كودەكسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر بولدى» دەپ اتاپ كورسەتىلگەن. وسى ارقىلى جەرمەن جۇمىس ىستەيتىن اگروونەركاسىپتىك كەشەن نىساندارى, فەرمەرلەر قاۋىمى جەردى پايدالانۋدا كوپتەگەن جەڭىلدىكتەرگە قول جەتكىزە الدى. وندىرىستە جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋعا بايلانىستى باتىل قادامدارعا جول اشىلعان. ماقالادا ايتىلعان كوپ ماسەلەلەردىڭ ەگىنشىلىكپەن شۇعىل­داناتىن اۋداندارعا تىكەلەي قاتىسى بار. بۇل جونىندە ءبىز ەلباسى تاپسىرمالارىن ورىنداۋعا ءازىرمىز. ناقتى باعىتتار بويىنشا شەشۋشى جۇمىستار قولعا الىنىپ وتىر دەپ باتىل ايتا الامىز. وتكەن جىلدى, الەمدىك نارىقتاعى كۇردەلى جاعدايعا قاراماستان, ءتاۋىر ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرمەن قورىتىندىلادىق. اۋا رايى قولايسىز, قۋاڭ­شىلىقتى بولعانىمەن, سالىس­تىرمالى تۇردە, الدىڭعى جىلعا قاراعاندا وسىمدىك شارۋا­شى­لىعىندا جوعارى ءونىم الىندى. سۋارمالى ەگىس ۇلعايىپ, مال­ازىعىندىق القاپتارداعى ءتۇسىم ۇلعايدى. قازىر اۋدانداعى ءىرى اگرو­ونەر­كاسىپتىك قۇرىلىمدار, شارۋا قوجالىقتارى جاڭا جىلدىڭ ونىمىنە نەگىز قالاۋعا كىرىسىپ كەتتى. ەگىس القاپتارىندا قىسقى اگروتەحنيكالىق شارالار قولعا الىنىپ, ىجداعاتتى جۇرگىزىلۋدە. ەلباسى ماقالاسىندا ايتىلعان تاپسىرمالاردى ورىنداۋدىڭ بەرىك نەگىزى بۇگىننەن قالانۋدا. كىم-كىمنىڭ دە ىلگەرى كۇنگە ۇمىتپەن قارايتىنى شىندىق. وعان الەمنىڭ دامىعان وتىز ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋگە باعىت ۇستاپ وتىرعانىمىز دا ۇمتىلدىرادى. بۇل انشەيىن ايتىلا سالعان اڭگىمە ەمەس, جان-جاقتى زەرتتەلىپ, باعدارلامالىق باعىتتارى اي­قىندالعان مەجە. الەمدىك قارجى داعدارىسى جاعدايىندا قول جەتكەن تابىستاردان تابان تايدىرماي, ىلگەرىلەۋگە ءىز اشاتىن ەلباسىنىڭ «بەس ينستيتۋتتىق رەفورما – 100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن العا تارتۋى بۇعان سەندىرە تۇسكەن-ءدى. ەندى مىنە, «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» ماقالاسىندا مەملەكەت باسشىسى بۇل باعدارلامانىڭ باياندىلىعىن قامتاماسىز ەتەتىن قادامداردى پراكتيكالىق جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزگى تۇيىندەرىن تارقاتىپ بەردى. باعدارلاما بار, باسىم باعىتتار ايقىندالدى, ولاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەكتىگى «سوقىرعا تاياق ۇس­تات­قانداي» العا تارتىلدى. ەن­دىگى ماسەلە جۇمىلا ىسكە كىرىسۋگە, ىركىلمەي ەڭبەك ەتۋگە كەلىپ تىرەلەدى دەر ەدىم. بۇل باعىتتا ءاربىر قازاقستاندىق وزىندىك ۇلەس قوساتىنداي شارۋا تىندىرسا, ەلىمىزدىڭ داعدارىستى ەڭسەرىپ قانا قويماي, دامۋعا سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى كەڭەستە رەفورمالاردى كوزبوياۋشىلىققا اينالدىرۋعا جول بەرۋگە بولمايتىنىن قاتاڭ ەسكەرتكەن بولاتىن. جاڭا زاڭدار قابىلدانىپ, بىرقاتار قۇرىلىمدار مەن جۇيەلەرگە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. تەك وسى ۇلى ماقسات جولىندا مەملەكەتتى, ەكونوميكا مەن قوعامدى دامىتۋ ءۇشىن قاعيداتتى جاڭا قۇقىقتىق ورتا قالىپتاستىراتىن 59 زاڭ كۇشىنە ەنگەن ەكەن. مۇنىڭ ءوزى داعدارىستا دا دامۋعا باعىت ۇستاعان ەلىمىزدىڭ كۇردەلى كەزەڭنەن قىسىلماي وتەتىنىنە سەندىرە تۇسەدى. بۇعان ارقايسىمىزدىڭ اتسالىسۋىمىز ازاماتتىق پارىزىمىز بولماق. ال, ۇلت جوسپارىن پراكتيكالىق جۇزەگە اسىرۋ – قوعامدىق دامۋ­داعى وڭ وزگەرىستەردىڭ باستاۋى بولاتىنىنا سەنىم مول. شاميل سارينوۆ, مارتوك اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى. اقتوبە وبلىسى.