تاۋەلسىزدىك – ومىرلىك قۇندىلىق

«ءار ۇرپاقتىڭ ءوز ارمانى بار, ولاردا تەك جەكە جانە وتباسىلىق يگىلىكتەرگە عانا ۇمتىلىس كورىنىس تاپپايدى. ولاردا قاشاندا تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك سەزىمى, ءوز حالقى مەن وتانىنىڭ باقىتى تۋرالى اڭسار ايقىن كورىنەدى. اتا-بابالارىمىزدىڭ كوپتەگەن ۇرپاقتارى ءۇشىن قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى اسىل ارمان بولىپ كەلدى. ءبىز ولاردىڭ ازات جانە تاۋەل­سىز وتاندى اڭساعان كوپعا­­­سىر­لىق قيالدارىن ءىس جۇزىنە اسىر­دىق. ءبىز قازىرگى قازاقستان­دىقتار ءۇشىن تاۋەلسىزدىك كوپەتنوس­­تى قو­عامىمىزدىڭ ناقتى جوعارى ءومىر­لىك قۇندىلىعىنا اينالدى. ءبىز وسىدان بار-جوعى شيرەك عاسىر بۇ­رىن عانا بارلىق اقىل-ويىمىز بەن جۇرەگىمىزدى باۋراپ العان كوپ­­­تەگەن وي-نيەتتەرىمىزگە قول جەتكىزدىك». ءيا, ەلباسى نۇرسۇلتان ­نازار­­باەۆتىڭ «ەگەمەن قازاق­ستان­نىڭ» كەشەگى سانىندا جاريا­لانعان «ۇلت جوسپارى – قازاق­ستان­دىق ارمانعا باستايتىن جول» ماقالاسىن ءدال وسىلاي باستاۋى­نىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. شىنىندا دا, تاۋەل­سىزدىكتى بابالارىمىز عاسىرلار بويى اڭسادى. قازاق ەلىنىڭ كەلە­شەگى ءۇشىن و شەتى مەن بۇ شەتىنە كوز جەتپەيتىن ۇلان-عايىر دالانى بۇگىنگى ۇرپاعىنا قالدىرۋ ءۇشىن قانىن دا توكتى, جانىن دا بەردى. ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان تۇستا قازاقستاننىڭ بولاشاعىنا كۇمانمەن قاراۋشىلار كوپ ەدى. ويتكەنى, سول تۇستا ەل ەكونوميكاسى تورتتاعانداپ جاتىر ەدى. ءونىم وندىرمەك تۇگىلى جالاقى مەن زەينەتاقىنى ۋاقىتىندا تولەۋ مۇڭ بولاتىن. جۇمىس ورىندارى ءالسىن-ءالسىن قىسقارىپ جاتتى. شەكارامىز دا اشىق بولاتىن. ءتىپتى, ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتامىز دا بولمادى. بۇل – بۇدان شيرەك عاسىر بۇرىنعى جاعداي. ال قازىر شە؟ ءيا, قازىر تاۋەلسىز قازاقستانىمىز قارىشتاپ دامىدى, الەمگە تانىلدى. ارينە, بۇگىنگى باقۋاتتى تۇرمىسقا, جاڭارعان, جاڭعىرعان ەكونوميكالىق دۇمپۋگە ءبىر كۇندە قول جەتكىزدىك دەسەك, ارتىق ايتقاندىق بولار. شىن مانىندە, و باستان ازاتتىقتى اڭساعان ەل-جۇرت نۇرسۇلتان نازارباەۆقا زور ءۇمىت ارتىپ, تاۋەلسىز قازاقستاندى وركەنيەتتى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسارىنا سەنىم ءبىلدىردى. بۇل سەنىم – ەلىم دەيتىن ەرگە كورسە­تىلگەن سەنىم ەدى. سەنىمدى اقتاۋ كوش­باسشىلىق قاسيەتى بار ازامات­تىڭ عانا قولىنان كەلەدى. ەل­باسى ەلدىڭ سەنىمىن اقتاۋ ءۇشىن كۇندىز كۇلكىدەن, تۇندە ۇيقى­دان ايىرىلا ءجۇرىپ, ەڭبەك ەتتى. وتاندىق ەكونوميكانى دامىلسىز دامىتۋ ءۇشىن شەتەل ينۆەس­تورلارىن قازاقستانعا ينۆەستيتسيا سالۋعا شاقىردى. مىنە, ەلدىڭ الەمدەگى ابىرويىن, انا ءتىلىمىزدىڭ مارتەبەسىن وسىلاي كوتەرگەن نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاندى الەمدەگى ەڭ وزىق 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنگىزۋ ماقساتىن كوزدەپ كەلەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ كەشەگى سانىندا جاريالانعان «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستار جول» ماقالاسىندا ناقتى باعىتتاردى ايقىنداپ بەردى. بۇل جوسپاردىڭ ىسكە اسارىنا ەش كۇمانىمىز جوق. ويتكەنى, ءبىزدىڭ شەتەلدىكتەرمەن تەڭ دارەجەدە باسەكەلەس بولا الاتىن ۇلتتىق ماماندارىمىز بار. دسۇ-عا مۇشە ەلدەر رىنوگىنا ەكسپورتتاي الاتىن ەڭ ساپالى ونىمدەرىمىز بار. الەم ەلدەرىنىڭ كوبىنىڭ قولى جەتە قويماعان جاپونيا, كورەيا, چەحيا كولىكتەرى دە وزىمىزدە قۇراس­تىرىلادى. تەمىرجول سالاسىنىڭ لوكوموتيۆتەرى مەن جايلى ۆاگوندارىن ءوزىمىز شىعارا الامىز. ءبىزدىڭ شەبەر قولدى قىز-كەلىنشەكتەرىمىز قالى كىلەمدەردى دە توقيدى, الەمدىك برەندتەردەن كەم تۇسپەيتىن كيىمدەردى تىگەدى. ەڭ تەرەڭ مۇناي ۇڭعىمالارىن بۇرعىلايتىن قوندىرعىلاردى شىعارۋدى قولعا الدىق. تەڭىزدىڭ اساۋ تولقىندارىندا شايقالماي جۇزەتىن كەمەلەرىمىز دە وزىمىزدىكى. ۇلت جوسپارى – بارشامىزدىڭ ارمانىمىزدى ىسكە اسىرۋعا جول اشاتىن كەشەندى قۇجات. ەلبا­سى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ اشىق­تى­عىن قالاپ وتىر. شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ وركەن جايۋى ءۇشىن «سالىق تۋرالى» كودەكس­تى جاڭعىرت­تىردى. قاراپايىم جۇمىس­شى­نىڭ مۇددەسىن قورعايتىن «ەڭبەك تۋرالى» كودەكستىڭ جاڭا نۇسقا­سىن ەنگىزدى. ەڭ باستىسى – كوپ­ەتنوستى ەلىمىزدەگى تۇراق­تىلىق­تىڭ بۋىنىن بەكىتتى. ۇلتتىق قۇندىلىق­تارىمىزدان باستاۋ العان تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ومىرلىك قۇندىلىققا اينالۋىنا نەگىز قالادى. مۇنىڭ سىرتىندا تاريحىمىز بۇرىن بەيمالىم بولىپ كەلگەن تىڭ دەرەكتەرمەن تولىعىپ جاتىر. مادەني مۇرا­مىز جاڭعىرىپ, ۇلتتىق ونەرى­مىزدىڭ ابىرويى اسقاقتادى. جاس­تاردىڭ وتانشىلدىق سەزىمى وياندى. وسىنىڭ ءبارى بارشانىڭ بيىك مۇراتى – ۇلت جوسپارىندا ناقتى كو­رىنىس تاۋىپ وتىر. دەمەك, ءبىز ال­داعى ۋاقىتتا دا بيىككە ۇمتىلىپ, اسقاق مۇراتتارعا قول جەتكىزەمىز. ءابىلحان تولەۋىشوۆ, حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى. اتىراۋ.