الداعى جىلعا ارنالعان “قازاق كۇنتىزبەسى” “قازاقستان” باسپاسىنان باسىلىپ شىقتى. قۇراستىرعان دەيمىز, بىراق جازىپ شىققان نۇرماحان ورازبەك دەسەك, ءادىل بولار ەدى. ويتكەنى, بۇل ءتۇرلى ماعلۇماتتاردى ءتىزىپ شىققان انىقتامالىق قانا ەمەس, وقىرماننىڭ جانىن جادىراتار ناقىشپەن جازىلعان قىسقا-قىسقا ەسسەلەردىڭ, بايىپتى اقىل-كەڭەستەردىڭ, ساراپتامالاردىڭ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز تۋرالى تۇجىرىمداردىڭ جيىنتىعى ىسپەتتەس دۇنيە.
جالپى, “قازاق كۇنتىزبەسى” تۋرالى ايتقاندا, الدىمەن وسىناۋ بەلگىلى قالامگەرىمىزدىڭ ۇلتتىق نىسانامىزدىڭ بىرىنە اينالعان كۇنتىزبەمىزگە قامقورلىعىن اتتاپ وتە المايسىڭ. ءتۇرلى-ءتۇرلى قيىندىقتاردى باستان كەشىپ, بىردە قاعاز, بىردە باسقاسى جەتپەي جاتقان كەزدە دە, قالايدا كۇنتىزبەنى شىعارۋدى توقتاتپاس ءۇشىن ءبىراز تەر توككەنى بار. سودان دا “قازاق كۇنتىزبەسى” جۇيەلى تۇردە جىل سايىن شىعىپ كەلەدى.
بۇرىن جىرتپالى دەيتىن كۇنتىزبە تەك رەسەيدە باسىلاتىن. وعان تاپسىرىس بەرىپ, ونى جەتكىزۋ دە اجەپتاۋىر قارجىنى تالاپ ەتەر ەدى. سول قيىندىقتان شىعۋ ءۇشىن “قازاقستان” باسپاسى ونىڭ ءتۇرىن وزگەرتىپ, ەندى ول ءار بەتى ءبىر كۇنگە ارنالعان شاعىن كىتاپ رەتىندە شىعاتىن بولدى.
بۇدان, ءسىرا, بارلىق جاق تا ۇتقانداي-اۋ. باسپا شەتكە تاپسىرىس بەرىپ, ارتىق شىعىندانىپ جاتپايدى, ال تۇتىنۋشى ونىڭ ءار پاراعىنداعى ماعلۇماتتاردى, انىقتامالىقتاردى, سونداي-اق پايدالى كەڭەستى ءبىر وقىپ, تاستاي سالمايدى, قاجەت كەزىندە قايتا وقۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى. ءتىپتى كەيىنگە دە ساقتاپ, ۇزاق پايداسىن كورەدى.
ەندى كۇنتىزبەنىڭ مازمۇنىنا كەلسەك, وندا الداعى جىلى بولار تالاي وقيعالار تۋرالى قىسقا دا نۇسقا دەيتىندەي ماعلۇماتتار جەتەرلىك. ەڭ باستىسى – ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى اتاپ وتىلەدى. بۇل ۇلى وقيعانى كۇنتىزبە كۇن سايىن ەسكە سالادى – ونىڭ ءار بەتى “تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرماسىنشى جىلى” دەگەن سوزدەرمەن اشىلادى.
كۇنتىزبەدەن ءبىز ەل قادىرلەگەن تالاي قايراتكەرلەرىمىزدىڭ مەرەيلى مۇشەلدى جاسىن بىلەمىز. الداعى جىلى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تاريحىنداعى ايتۋلى تۇلعا – حان ابىلايدىڭ تۋعانىنا 300 جىل تولادى ەكەن. ەل بولىپ اتاپ وتەتىن ايشىقتى مەرەكە. دينا نۇرپەيىسوۆانىڭ 150 جىلدىعى – ونەردىڭ مەرەكەسى بولماق. قازاق ايەلدەرى ىشىنەن العاشقى عىلىم دوكتورى بولعان ءنايلا بازانوۆانىڭ 100 جىلدىعى – عىلىمىمىزدىڭ ءبىر بيىگىن كورسەتپەي مە؟ ادەبي قاۋىم اتاقتى سىنشى ەسماعامبەت سمايىلوۆتىڭ 100 جىلدىعىن اتاپ وتپەك. ايتا بەرسەك, قۇدايعا شۇكىرشىلىك دەيىك, ەڭبەگىن ەلى باعالاعان ابزالدارىمىز بارشىلىق ەكەن. سولاردى قادىرلەي ءبىلۋىمىزدى كۇنتىزبە ەسكە سالادى.
وسىناۋ كىمگە دە بولسا ايتارى دا, بەرەرى دە كوپ دۇنيە ءار ۇيدە تۇرسا, ءجون-اق دەيسىڭ. ءجون بولعانمەن, كوپ ادامعا جەتپەيدى, تارالىمى ازداۋ. سويتسە دە, سونىڭ ءوزى بايقاۋسىزدا قالتارىستا قالىپ قويماي, قاجەت ەتكەن ادامعا جەتسە قۇبا-قۇپ.
ماماديار جاقىپ.
الداعى جىلعا ارنالعان “قازاق كۇنتىزبەسى” “قازاقستان” باسپاسىنان باسىلىپ شىقتى. قۇراستىرعان دەيمىز, بىراق جازىپ شىققان نۇرماحان ورازبەك دەسەك, ءادىل بولار ەدى. ويتكەنى, بۇل ءتۇرلى ماعلۇماتتاردى ءتىزىپ شىققان انىقتامالىق قانا ەمەس, وقىرماننىڭ جانىن جادىراتار ناقىشپەن جازىلعان قىسقا-قىسقا ەسسەلەردىڭ, بايىپتى اقىل-كەڭەستەردىڭ, ساراپتامالاردىڭ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز تۋرالى تۇجىرىمداردىڭ جيىنتىعى ىسپەتتەس دۇنيە.
جالپى, “قازاق كۇنتىزبەسى” تۋرالى ايتقاندا, الدىمەن وسىناۋ بەلگىلى قالامگەرىمىزدىڭ ۇلتتىق نىسانامىزدىڭ بىرىنە اينالعان كۇنتىزبەمىزگە قامقورلىعىن اتتاپ وتە المايسىڭ. ءتۇرلى-ءتۇرلى قيىندىقتاردى باستان كەشىپ, بىردە قاعاز, بىردە باسقاسى جەتپەي جاتقان كەزدە دە, قالايدا كۇنتىزبەنى شىعارۋدى توقتاتپاس ءۇشىن ءبىراز تەر توككەنى بار. سودان دا “قازاق كۇنتىزبەسى” جۇيەلى تۇردە جىل سايىن شىعىپ كەلەدى.
بۇرىن جىرتپالى دەيتىن كۇنتىزبە تەك رەسەيدە باسىلاتىن. وعان تاپسىرىس بەرىپ, ونى جەتكىزۋ دە اجەپتاۋىر قارجىنى تالاپ ەتەر ەدى. سول قيىندىقتان شىعۋ ءۇشىن “قازاقستان” باسپاسى ونىڭ ءتۇرىن وزگەرتىپ, ەندى ول ءار بەتى ءبىر كۇنگە ارنالعان شاعىن كىتاپ رەتىندە شىعاتىن بولدى.
بۇدان, ءسىرا, بارلىق جاق تا ۇتقانداي-اۋ. باسپا شەتكە تاپسىرىس بەرىپ, ارتىق شىعىندانىپ جاتپايدى, ال تۇتىنۋشى ونىڭ ءار پاراعىنداعى ماعلۇماتتاردى, انىقتامالىقتاردى, سونداي-اق پايدالى كەڭەستى ءبىر وقىپ, تاستاي سالمايدى, قاجەت كەزىندە قايتا وقۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى. ءتىپتى كەيىنگە دە ساقتاپ, ۇزاق پايداسىن كورەدى.
ەندى كۇنتىزبەنىڭ مازمۇنىنا كەلسەك, وندا الداعى جىلى بولار تالاي وقيعالار تۋرالى قىسقا دا نۇسقا دەيتىندەي ماعلۇماتتار جەتەرلىك. ەڭ باستىسى – ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى اتاپ وتىلەدى. بۇل ۇلى وقيعانى كۇنتىزبە كۇن سايىن ەسكە سالادى – ونىڭ ءار بەتى “تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرماسىنشى جىلى” دەگەن سوزدەرمەن اشىلادى.
كۇنتىزبەدەن ءبىز ەل قادىرلەگەن تالاي قايراتكەرلەرىمىزدىڭ مەرەيلى مۇشەلدى جاسىن بىلەمىز. الداعى جىلى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تاريحىنداعى ايتۋلى تۇلعا – حان ابىلايدىڭ تۋعانىنا 300 جىل تولادى ەكەن. ەل بولىپ اتاپ وتەتىن ايشىقتى مەرەكە. دينا نۇرپەيىسوۆانىڭ 150 جىلدىعى – ونەردىڭ مەرەكەسى بولماق. قازاق ايەلدەرى ىشىنەن العاشقى عىلىم دوكتورى بولعان ءنايلا بازانوۆانىڭ 100 جىلدىعى – عىلىمىمىزدىڭ ءبىر بيىگىن كورسەتپەي مە؟ ادەبي قاۋىم اتاقتى سىنشى ەسماعامبەت سمايىلوۆتىڭ 100 جىلدىعىن اتاپ وتپەك. ايتا بەرسەك, قۇدايعا شۇكىرشىلىك دەيىك, ەڭبەگىن ەلى باعالاعان ابزالدارىمىز بارشىلىق ەكەن. سولاردى قادىرلەي ءبىلۋىمىزدى كۇنتىزبە ەسكە سالادى.
وسىناۋ كىمگە دە بولسا ايتارى دا, بەرەرى دە كوپ دۇنيە ءار ۇيدە تۇرسا, ءجون-اق دەيسىڭ. ءجون بولعانمەن, كوپ ادامعا جەتپەيدى, تارالىمى ازداۋ. سويتسە دە, سونىڭ ءوزى بايقاۋسىزدا قالتارىستا قالىپ قويماي, قاجەت ەتكەن ادامعا جەتسە قۇبا-قۇپ.
ماماديار جاقىپ.
قازاق سپورتشىلارى وليمپيادانىڭ العاشقى كۇنىندە قالاي ونەر كورسەتتى؟
وليمپيادا • كەشە
قىسقى وليمپيادانىڭ العاشقى التىن جۇلدەسى كىمگە بۇيىردى؟
وليمپيادا • كەشە
ازيا چەمپيوناتى: قازاقستان جەڭىل اتلەتيكادان ەكىنشى التىن جۇلدەنى جەڭىپ الدى
جەڭىل اتلەتيكا • كەشە
ەرتەڭ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە داۋىلدى ەسكەرتۋ جاريالاندى
اۋا رايى • كەشە
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى ساراپشىلاردىڭ قولداۋىنا يە بولدى
اتا زاڭ • كەشە
جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىن برايل قارپىمەن جازۋ ۇسىنىلدى
اتا زاڭ • كەشە