قۇقىق قورعاۋ قادامدارى
الماتى باس پروكۋراتۋرا جانە “ادام قۇقىقتارى ءۇشىن حارتياسى” قوعامدىق قورىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن “قىلمىستىق زاڭنامالاردى قىلمىستان ارىلتۋ جانە ىزگىلەندىرۋ” اتتى دوڭگەلەك ۇستەل بولىپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى قۇقىق قورعاۋ قىزمەتى مەن سوت جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى” جارلىعىن جانە “ازاپتاۋلارعا جانە باسقا دا قاتىگەز, ادامگەرشىلىككە جاتپايتىن نەمەسە ار-نامىستى قورلايتىن ءىس-ارەكەتتەر مەن جازالاۋ تۇرلەرىنە قارسى كونۆەنتسياعا فاكۋلتاتيۆتىك حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى” زاڭدى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان جيىندا كۇن تارتىبىندە تۇرعان ماسەلەلەر كەڭىنەن تالقىلاندى.
“قىلمىستىق زاڭنامالاردى قىلمىستان ارىلتۋ جانە ىزگىلەندىرۋ” اتتى جيىنعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تالعات دوناقوۆ, كونستيتۋتسيالىق كەڭەس توراعاسى يگور روگوۆ, باس پروكۋروردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يوگان مەركەل “ادام قۇقىقتارى ءۇشىن حارتياسى” قوعامدىق قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى جەمىس تۇرماعامبەتوۆا قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. فورۋمنىڭ جۇمىسىنا سونداي-اق پارلامەنتتىڭ, جوعارعى سوتتىڭ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جىلدىڭ تامىز ايىنداعى جارلىعىندا ەلىمىزدە قىلمىستىق ساياساتتى ىزگىلەندىرۋگە باستى نازار اۋدارىلعان بولاتىن. شىن مانىسىندە دە, قىلمىستىق زاڭنامالاردى ىزگىلەندىرۋدىڭ قوعام ءۇشىن قاجەتتىلىگى وراسان ەكەندىگىن جيىندا ءسوز العان سالا باسشىلارى اتاپ كورسەتتى. وتكەن جىلداردا قىلمىسقا دەگەن كوزقاراستىڭ تىم قاتايىڭقىراپ كەتۋىنەن تەمىر تورعا قامالعاندار سانى كۇرت ءوسىپ كەتكەندىگى جاسىرىن ەمەس. سونىڭ ءناتيجەسىندە قاپاستاعىلار سانى جاعىنان قازاقستان بۇگىندە الەمدە ون جەتىنشى ورىندى يەلەنۋدە, سوندىقتان دا قىلمىستىق زاڭنامالاردى بارىنشا ىزگىلەندىرۋ ماسەلەسى قازىرگى كەزەڭدەگى باستى تالاپتاردىڭ بىرىنە اينالىپ وتىرعاندىعى ءسوزسىز.
بۇل ورايدا جيىندا ءسوز العان كونستيتۋتسيالىق كەڭەس توراعاسى يگور روگوۆتىڭ “قىلمىستىق جازانى ىزگىلەندىرۋ, تۇپتەپ كەلگەندە قىلمىسكەرلەرگە جەڭىلدىك جاساۋ دەگەن ءسوز ەمەس, كەرىسىنشە, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىس ساپاسىن جاقسارتۋ” دەگەن سالماقتى پىكىرىن اتاپ كورسەتكەن ءجون.
سالا باسشىلارىنىڭ پىكىرىنشە, قىلمىستىق زاڭنامانى ىزگىلەندىرۋ دەگەنىمىز, قوعامدا زاڭ تالاپتارىن بۇزۋشىلىققا, قىلمىستىق ارەكەتتەرگە دەگەن كوزقاراستى وزگەرتىپ, ونى مۇلدەم جەڭىلدەتۋ ەمەس. بۇل ورايداعى ەڭ باستى مىندەت – قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىستارىن جۇيەلەندىرىپ, بۇل باعىتتاعى جاۋاپكەرشىلىكتى بارىنشا كۇشەيتۋ. باس پروكۋروردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يوگان مەركەلدىڭ پىكىرىنشە “قىلمىستىق زاڭنامالاردى ىزگىلەندىرىپ, جازا تاعايىنداۋدا مۇمكىندىگىنشە جەڭىلدىكتەردى قاراستىرۋدىڭ پايداسى وراسان”.
“قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى قۇقىق قورعاۋ قىزمەتى مەن سوت جۇيەسىنىڭ ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋ تۋرالى” مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان جيىندا سوت جۇيەسىندەگى احۋال دا قامتىلدى.
باقىت بالعارينا, الماتى.
• 01 قازان, 2010
زاڭنامانى ىزگىلەندىرۋ قىلمىسكەرگە جەڭىلدىك جاساۋ ەمەس
قۇقىق قورعاۋ قادامدارى
الماتى باس پروكۋراتۋرا جانە “ادام قۇقىقتارى ءۇشىن حارتياسى” قوعامدىق قورىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن “قىلمىستىق زاڭنامالاردى قىلمىستان ارىلتۋ جانە ىزگىلەندىرۋ” اتتى دوڭگەلەك ۇستەل بولىپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى قۇقىق قورعاۋ قىزمەتى مەن سوت جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى” جارلىعىن جانە “ازاپتاۋلارعا جانە باسقا دا قاتىگەز, ادامگەرشىلىككە جاتپايتىن نەمەسە ار-نامىستى قورلايتىن ءىس-ارەكەتتەر مەن جازالاۋ تۇرلەرىنە قارسى كونۆەنتسياعا فاكۋلتاتيۆتىك حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى” زاڭدى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان جيىندا كۇن تارتىبىندە تۇرعان ماسەلەلەر كەڭىنەن تالقىلاندى.
“قىلمىستىق زاڭنامالاردى قىلمىستان ارىلتۋ جانە ىزگىلەندىرۋ” اتتى جيىنعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تالعات دوناقوۆ, كونستيتۋتسيالىق كەڭەس توراعاسى يگور روگوۆ, باس پروكۋروردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يوگان مەركەل “ادام قۇقىقتارى ءۇشىن حارتياسى” قوعامدىق قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى جەمىس تۇرماعامبەتوۆا قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. فورۋمنىڭ جۇمىسىنا سونداي-اق پارلامەنتتىڭ, جوعارعى سوتتىڭ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جىلدىڭ تامىز ايىنداعى جارلىعىندا ەلىمىزدە قىلمىستىق ساياساتتى ىزگىلەندىرۋگە باستى نازار اۋدارىلعان بولاتىن. شىن مانىسىندە دە, قىلمىستىق زاڭنامالاردى ىزگىلەندىرۋدىڭ قوعام ءۇشىن قاجەتتىلىگى وراسان ەكەندىگىن جيىندا ءسوز العان سالا باسشىلارى اتاپ كورسەتتى. وتكەن جىلداردا قىلمىسقا دەگەن كوزقاراستىڭ تىم قاتايىڭقىراپ كەتۋىنەن تەمىر تورعا قامالعاندار سانى كۇرت ءوسىپ كەتكەندىگى جاسىرىن ەمەس. سونىڭ ءناتيجەسىندە قاپاستاعىلار سانى جاعىنان قازاقستان بۇگىندە الەمدە ون جەتىنشى ورىندى يەلەنۋدە, سوندىقتان دا قىلمىستىق زاڭنامالاردى بارىنشا ىزگىلەندىرۋ ماسەلەسى قازىرگى كەزەڭدەگى باستى تالاپتاردىڭ بىرىنە اينالىپ وتىرعاندىعى ءسوزسىز.
بۇل ورايدا جيىندا ءسوز العان كونستيتۋتسيالىق كەڭەس توراعاسى يگور روگوۆتىڭ “قىلمىستىق جازانى ىزگىلەندىرۋ, تۇپتەپ كەلگەندە قىلمىسكەرلەرگە جەڭىلدىك جاساۋ دەگەن ءسوز ەمەس, كەرىسىنشە, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىس ساپاسىن جاقسارتۋ” دەگەن سالماقتى پىكىرىن اتاپ كورسەتكەن ءجون.
سالا باسشىلارىنىڭ پىكىرىنشە, قىلمىستىق زاڭنامانى ىزگىلەندىرۋ دەگەنىمىز, قوعامدا زاڭ تالاپتارىن بۇزۋشىلىققا, قىلمىستىق ارەكەتتەرگە دەگەن كوزقاراستى وزگەرتىپ, ونى مۇلدەم جەڭىلدەتۋ ەمەس. بۇل ورايداعى ەڭ باستى مىندەت – قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىستارىن جۇيەلەندىرىپ, بۇل باعىتتاعى جاۋاپكەرشىلىكتى بارىنشا كۇشەيتۋ. باس پروكۋروردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يوگان مەركەلدىڭ پىكىرىنشە “قىلمىستىق زاڭنامالاردى ىزگىلەندىرىپ, جازا تاعايىنداۋدا مۇمكىندىگىنشە جەڭىلدىكتەردى قاراستىرۋدىڭ پايداسى وراسان”.
“قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى قۇقىق قورعاۋ قىزمەتى مەن سوت جۇيەسىنىڭ ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋ تۋرالى” مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان جيىندا سوت جۇيەسىندەگى احۋال دا قامتىلدى.
باقىت بالعارينا, الماتى.
ەرتەڭ اۋا رايىنا بايلانىستى بىرنەشە وڭىردە ەسكەرتۋ جاسالدى
اۋا رايى • كەشە
فريستايل-موگۋل: پاۆەل كولماكوۆ وليمپيادادا 1/8 فينالعا دەيىن جەتتى
وليمپيادا • كەشە
وسكەمەندە اۋانىڭ لاستانۋىنا بايلانىستى وقۋشىلار قاشىقتان وقيدى
ايماقتار • كەشە
استانادا LRT ايالداماسىنان ءورت شىقتى
وقيعا • كەشە