جاڭا...

...كوپىردىڭ قازىعى قاعىلدى قوستاناي قالاسىنىڭ ىرگەسىنەن اعاتىن توبىل وزەنىنىڭ ۇستىنەن تاعى بار جاڭا كوپىر سالىناتىن بول­دى. كوپىردىڭ ۇزىندىعى – 313 مەتر. ونىڭ قۇرىلىسىنا مەملەكەت قازىناسىنان 7 ميلليارد 765 ميل­ليون تەڭگە قارجى ءبولىنىپ وتىر. كوپىردىڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ بار­لىعى دايىن. مامانداردىڭ اي­تۋىنشا, قۇرىلىس وسى كۇزدەن باس­تالىپ, 2012 جىلى اياقتالادى. قۇ­رى­لىستى “كازاحدورستروي” جاۋاپ­كەر­شىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى جۇرگىزەدى. كوكتەمدە قار سۋى ەرىگەن كەزدە تو­بىلدىڭ وسى سالاسى تاسىپ, جول­دان كولىك وتە المايتىن. سونى­مەن قاتار, سۋ استىندا قالعان ساياجاي­لار ءبىراز جىلعا دەيىن پايدالانۋعا كەلمەيتىن. ەندى بولاشاق كوپىر قالا تۇرعىندارى مەن جولاۋشى­لار­عا وسى قيىندىقتاردى ۇمىت­تىراتىن بولادى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, قوستاناي. ...ءونىم شىعارىلا باستادى “اقتوبە مەتالل ەمەس قۇبىرلار زاۋىتى” اكتسيونەرلىك قوعامى جا­قىن­دا جىلۋ جانە ىستىق سۋ جۇيە­لەرى ءۇشىن شىنى تالشىقتى قۇبىر­لار شىعارا باستادى. مۇنداي ءونىم قازاقستاندا, قالا بەردى تمد ەلدە­رىندە ءبىرىنشى رەت وندىرىلۋدە. شى­نى تالشىقتى مۇنداي قۇبىرلار 130 گرادۋس ىستىققا دەيىن ءتوزىم­دى. ەپوكسيدتىك-ۆينيلەفيرلىك شايىر نەگىزىندە كومپوزيتتىك ماتەريالدان جاسالىپ, شىنى تالشىقپەن جانە قاتتى پەنوپوليۋرەتانمەن قاپتال­عان مۇنداي قۇبىردىڭ تىعىزدىعى 70-100 شارشى مەتر-كيلوگرامم بو­لادى. ول كورروزياعا ۇشىرامايدى, ىشكى كورروزيالىق جابىندىنى تالاپ ەتپەيدى, مەتالل قۇبىرلارعا قاراعاندا جىلۋدى 100 ەسە ۇنەم­دەيدى, ىشكى جاعىندا تات تۇرمايدى, ميكروبيولوگيالىق كورروزيا بولمايدى. جاڭا ءونىمنىڭ باسقا دا ارتىقشىلىقتارىمەن بىرگە, بۇل قۇبىرلار 50 جىل پايدالانىلادى. كاسىپورىننىڭ شىنى تال­شىق­تى قۇبىرلارىنا سۇرانىس جوعارى. قازىر زاۋىت ۇجىمى سۋ مۇنارا­لارى­نا جانە ءتۇتىن تارتاتىن ۇلكەن سىيىمدىلىقتاعى قۇبىرلارعا ارنالعان ءۇشىنشى قوندىرعىنى يگەرۋگە دايىندالۋدا. ساتىبالدى ءساۋىرباي, اقتوبە وبلىسى. ...مەشىتتەر اشىلدى سىرداريا اۋدانىنا قاراستى امانكەلدى اۋىلىندا سايىپنازار احۋن اتىنداعى مەشىت ءۇيى حالىق يگىلىگىنە بەرىلدى. سايىپنازار احۋن – كەزىندە شورتانباي جىراۋمەن ايتىساتىن اتاقتى زامان اقىننىڭ شوبەرەسى. سايىپنازار الدىمەن بۇ­قاراداعى “كوكالتاش” مەدرە­سە­سىن­دە, بەرتىن كەلە ىستامبۇلدا, سو­سىن مىسىر قالاسىندا ءدارىس الا­دى. ول اراب, پارسى, شاعاتاي, وزبەك تىلدەرىن ەركىن مەڭگەرىپ, ءدىني ۋاعىزدى جەتىك بىلگەنى ءۇشىن ەڭ جوعارعى عىلىمي اتاق – ءمۇساننيف اتاعىن الادى. ەلگە ورالعان ول ءومىرىنىڭ اقىرىنا دەيىن مەدرەسەدە بالالارعا ءدارىس بەرىپ, ەكى مەشىتتى قاتار ۇستايدى. ونىڭ سوڭىندا بىرنەشە جازبالارى, اراب, پارسى, شاعاتاي تىلدەرىندە جازىلعان داس­تاندارى قالعان. سونداي-اق, جاڭاقورعان اۋدا­نى­نا قاراستى قوسۇيىڭكى اۋىلىندا دا ءساندى مەشىت ءۇيى بوي كوتەردى. مەشىتتىڭ اشىلۋ راسىمىنە ەلىمىزدىڭ باس ءمۇفتيى ءابساتتار قاجى دەر­بىسالى اتباسىن بۇرىپ, اۋىل تۇر­عاندارىنىڭ يگىلىكتى ىستەرىنە زور ريزاشىلىق ءبىلدىردى. اۋدان اكىمى بەكمىرزا ەلاما­نوۆ ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋىندا حا­لىق­تى اۋىزبىرشىلىككە, يماندى­لىق­قا شاقىرسا, اۋىل اقساقالدارى مەشىت ءۇيىن سالعان بەلگىلى كاسىپكەر مەيرامبەك قوسپانباەۆقا اق العىستارىن ايتىپ, ات مىنگىزدى. ەركىن ءابىل, قىزىلوردا وبلىسى.