29 قىركۇيەك, 2010

جۇرەكتەگى جازۋلار

1390 رەت
كورسەتىلدى
21 مين
وقۋ ءۇشىن
ۇيات – سابىر, اقىل – سانا, اشۋ – نامىس, ار – رۋح! * * * ۇلتسىز ادام بولمايدى. * * * قازاق ايتپايدى – ايتسا قايت­پايدى. * * * قازاقتىڭ قايراتى قايراقتاي قات­­تى, قايسارلىعى بولاتتاي بەرىك بول­عانىمەن, جۇرەگى مامىقتاي جۇمساق حالىق. * * * قازاقتىڭ كەڭ­­­­­­دىگى دا­لا­سى­­مەن, پەيىلى اس­پانىمەن ءول­شە­نەتىن ۇلت. * * * ماداق ال­لا­­عا, تاۋبە ادام­­­­عا لايىق. * * * قاناعات – قا­­­­رىن ولشەمى. * * * ءومىر – اللانىڭ سىيى! * * * حان تابىلادى, قان تابىلمايدى. * * * دوسىڭدى تابالاعاننان دۇشپا­نىڭ مۇقالمايدى. * * * ازامات اداسارىندا اۋىلداسىمەن الىسادى. * * * وسكەن ەردى ونەگەسىز ەلدەسى شالادى. * * * بىرلىگى جوق شاڭىراقتىڭ شامى ەرتە سونەدى. * * * از ۇلتتىڭ ارمانى كوپ. * * * ءتۇزۋ كىسىنىڭ كولەڭكەسى قيسىق تۇسپەيدى. * * * دوس كوڭىلىن جۇدەتىپ ۇيىقتاپ, ءتاتتى ءتۇس كورەم دەپ دامەلەنبە. * * * وتىرىك اشىلعاندا شىندىق بيىك­تەيدى. * * * جامان تۋعان باۋىر – دۇشپان­­نىڭ ەڭ زورى. * * * ەلگە كەلگەنىڭدە ەڭكەيىپ ءجۇر. * * * اۋىلىڭدا تورگە وزبا. * * * بوساعادان بيىك تاۋ جوق. * * * ۇيالاس قاسقىر سىرتتا تىستەسسە دە ىنىندە تابىسادى. * * * وزىڭە سەنبەسەڭ تاۋەكەل ەتپە, ءتا­ۋە­­كەل ەتتىڭ ەكەن – مۇراتىڭا جەتۋگە تىرىس. * * * ماقساتتى ادام ەسكەكسىز قايىققا مىنسە دە ارعى بەتكە وتەدى. * * * باقىتقا سەنبە – كەلەدى, كەتەدى دەمدە. * * * اۋلەكى اكىمنىڭ جۇرگەن جەرى با­زار, حالقىنىڭ كورگەنى ازار, سوندا دەرتتى كىم جازار؟ * * * قازاق – ەستى حالىق, تەكتى جۇرت, كيەلى ەل! * * * ءىنىنىڭ ءۇيى – ىننەن تار, قىزدىڭ ءۇيى – قىننان تار. * * * ەرىن كۇتكەن ايەل ماڭايىنا سىي­لى. * * * اتا – جول, اكە – سۇرلەۋ, بالا – ءىز. * * * وتباسى – تۋىستىقتان, تۋىستىق – اتادان, اتالىق – رۋدان, رۋلىق – تەكتەن, تەك – ۇلتتان تۇرادى. * * * قازاق دالاسىنىڭ تابيعاتى دا ۇشەم قازاق سياقتى سۋلى, نۋلى, ءشولدى ايماق بولىپ ۇشكە بولىنەدى. * * * قايىرشى بولعىڭ كەلسە باسى­بايلى جەرىڭدى سات, كىرمە اتانعىڭ كەلسە اتاجۇرتىڭنان كوش. * * * قازاقتىڭ جانى – بەتكە ۇستار ارى. * * * ۇيات – قازاقتىڭ ءبىر اتى. * * * قازاق – يمانىن جولداسىم دەيتىن حالىق. * * * ۇلتتىق تاربيە – ۇلتتىق رۋحتىڭ نەگىزى. * * * ۇلتتىق ءداستۇر – قازاقى سالت-سانانىڭ قالىبى. * * * ءتىل – ۇلتتىڭ, حالىقتىڭ, مەملەكەتتىڭ التىن دىڭگەگى. * * * كىندىگىڭ كەسىلگەن جەردى كيە تۇت! * * * دوستىڭ تۇيرەگەنى جاۋدىڭ وعى­نان قاتتى. * * * ابايلاماي سويلەسەڭ ءسوز دە ۋ. * * * جەر قادىرىن اتاجۇرتتان ۇزاعان ادام, اۋىل قادىرىن جات ەلگە كوشكەن كىسى بىلەدى. * * * حالقىن ارداقتاعان ادام اسقاق. * * * شىن پەرزەنت – ۇلتىنىڭ ق ۇلى. * * * ويلى ادام اداسسا قيامەت قاي­ىم­دا دا جول تابادى. * * * كورىنگەندى كىسى دەمە. * * * ساڭىراۋ سەرىك بولىپ جارىتپايدى. * * * قىزدىڭ قازىناسى – ۇستاعان ارى! * * * ادام بالاسى بۇگىن كىسى – ەرتەڭ توپىراق. * * * ادام ءومىرى – اللانىڭ سىيى. * * * توبەسى كوك تىرەگەن جاننىڭ دا جەرگە تۇسەتىن كۇنى كەلەدى. * * * ۇلتىڭدى جامانداپ, ۇل بولدىم دەمە. * * * التى الاش ەل – الاسا ەل ەمەس. * * * ەلشى مەن ەمشىنىڭ تىلەگى ءبىر. * * * كەلىن بوپ تۇسكەن بوساعادا بو­­­­­سان­­عان ايەل ابىرويلى, اكە شاڭىرا­عىن­دا دۇنيەگە كەلگەن بالا باقىتتى, ءوز اجالىمەن بابالارى جاتقان زي­راتقا جەرلەنگەن ادامدا ارمان جوق. * * * كۇمىس سىنبايدى, شىنى سىنادى. * * * قازاق ءوزىن ەمەس, وزگەنى وبەكتەيدى, سىرتتى كۇتەدى, باسقانى باسىنا شىعارادى. * * * قازاقتىڭ ۇلەسى قازاقپەن ارالاس­قان جۇرتتىڭ بارىندە دە بار. * * * ۇلت ۇلاعاتىمەن ۇلىقتى. * * * ەل ازاردا وسەكتى كۇيتتەيدى. * * * ەكى جاقسى قاعىسسا جامانعا جەم. * * * تاۋەلسىزدىككە ۇمتىلعان ۇلت تالا­بىن تەجەۋ ادىلەتسىزدىكتىڭ ەڭ قاتال ءتۇرى. * * * ۇلى اكەسىن, اكەسى ۇلىن بىلمەي وسكەن جەتىمدىكتىڭ ەڭ زورى. * * * ءىنىلى-اعانىڭ داۋلاسقانى ءبۇتىن­دىككە سىن. * * * جاۋدىڭ باستىسىن باعىندىرىپ, تىزەلىسىن بۇكتىرگەن ەر ەلىن دە ەل ەتەدى. * * * جەتى اتانى, جەتى جۇرت پەن جەتى قازىنانى بىلگەن جىگىتتىڭ سوڭىنان ەرگەن جۇرت جۇتامايدى. * * * اركىم توبەڭدە ويناقتاسا باسىم قالاي تاقىر بولدى دەپ تاڭىرقاما! * * * ءوزىڭنىڭ ەمەس, ۇلتىڭنىڭ ەسەسى كەتسە نالى! * * * جاقسى ەلدىڭ وتكەنى دە ۇلگى. * * * ءوز ۇلتىڭدى وزگەگە تانىستىرۋدان ۇيالما! * * * ءتىلىڭدى ءبىل, تاريحىڭدى ءبىل, سالت-ءداستۇرىڭدى اسپەتتە! * * * ەلدەن بالالىق كەتپەسە ەستى جۇرت بوپ ەسەيۋ قيىن. * * * ەل ەسەيمەسە ەتەك جيىلمايدى. * * * بالالىققا جاراعان بالا اتالىققا دا جارايدى. * * * جىلى ءسوز ىشكى مۇزدى دا ەرىتەدى. * * * مال باعا بىلگەن قازاق جان دا باعا بىلەدى. * * * قازاق اقىلسىزدىعىنان ازباعان, بويىندا رۋح, جىگەر, نامىستىڭ جوق­تىعى­نان ازعان. * * * جامانشىلىققا ىلىككەن كىسىنى تەرەڭگە باتىرمايتىن كۇش – بويىن­داعى ەرىك-جىگەرى. * * * كوپتى جونگە سالاتىن سەزىم – اقىل! * * * سىنعان بۇتاق – وتىن. * * * جۇرتىڭا پانا بولا الماساڭ, بالا­سى بوپ سوڭىنان ەر. * * * جۇرت جۇمىسى جۇمىلا جۇمىل­عاندا جىلجيدى. * * * ۇلتتىڭ ءتىلى كەتسە, حالىقتىڭ قۇنى كەتەدى. * * * جارىسقا تۇسپەگەن حالىق نامىس­تى بىلمەيدى. * * * قۋانىشى مەن قايعىسى وت با­سىنان اسپايتىن شاڭىراقتا ۇلتتىق رۋح قالىپتاسپايدى. * * * رۋحسىز حالىق – شوعى جوق وت. * * * ولىدەن قارىز قايتپايدى. * * * الاشتىڭ اتىن الاش شىعارادى. * * * قازاق جانىن ارى ءۇشىن قياتىن حالىق. * * * توزار ەلدىڭ جانجالى ءوز ىشىندە. * * * قارا قازاق – كوررۋپتسيانى بىلمەيتىن تازا قازاق. * * * ءار قازاق – دارا, ءبىر ءوزى – ءبىر بۇقارا! * * * قازاققا قازاقتىڭ عانا جانى اشيدى. * * * قازاق قازاق قالپىندا قازاقشا قادىرلى. * * * قازاق قازاققا قىساستىق قىلسا قىرسىزدىعى. * * * جاقسى بولسا جاتتىڭ دا جاتتىعى جوق. * * * سەزىم ادامزاتقا ورتاق! * * * شەت ەل وزىڭە پانا بولعانمەن جانعا سايا بولمايدى. * * * سىرت جەردى مەكەن ەتكەننىڭ ءوز وكسىگى وزىندە. * * * الاش بالاسىنان اتا سۇراسپا! * * * ىرگە قىمتالماسا ساڭىلاۋ كوپ. * * * اسپان قانداي بيىك, ادام قالاي الاسا – جەر مەن كوكتەي ايىرما! * * * تارازى – ولشەم. تاۋبە – قاناعات! * * * ءومىردىڭ ءبارى بۇيرىق, تاعدىر. * * * تاربيە بەسىكتەن, كيە شاڭىراقتان. * * * باق ۇشقالاق, تاق تايعاناق. * * * اق پەن قارا كۇن مەن تۇندەي. * * * جۇلدىز – قول جەتپەس جارىق. * * * اي – سۇلۋلىق سيمۆولى. * * * كۇن – جارىق دۇنيەنىڭ نۇرى. * * * جات ءتۇڭىلسىن دەسەڭ تۋعانىڭدى تۋ تۇت. * * * باردا سىيلاس, جوقتا قولداس. * * * ادام جەكە تۇرعانىندا جالعىز, كوپ­پەن جۇرت, ۇيقىسىندا ەل, ەل قال­پىندا حالىق, حالىق بولعاندا مەملەكەت! * * * ءبۇتىن بۇزىلمايدى. * * * اۋزىڭ الا بولسا, بوتەننەن تاياق­تى قالاي جەدىم دەمە. * * * اراز اعايىن اراشاعا كەلمەيدى. * * * سۇيگەنىڭە سۋىما! * * * جارىڭدى جامانداما. * * * سەنىم مەن سەزىم ەگىز. * * * ەرلى-زايىپتى جۇپ – دومبى­­رانىڭ قوس شەگى, قوس قۇلاق, ءبىر تيەك, توعىز پەرنەسى. * * * ىسكەر باسشىنىڭ قوسشىسى كوپ. * * * بالاڭا بەرەر باستى ەنشىڭ – ءتار­­­بيە. ەكىنشى ەنشىڭ – وقۋ. شاڭىرا­عىڭ­دى ۇستاپ قالار ۇلىڭا سودان كەيىن وسيەت ەتەرىڭ – ۇلتىڭنىڭ ءتىلى, ءدىنى, ءدى­لى. قالعانىن بالاڭ پەشەنەسىنەن كو­رەر, اللاعا جاعىمدى پەرزەنت بولسا بى­لاي­عى ىرىزدىق-نەسىبەسىن ءتاڭىرى بەرەدى. * * * اباي: “عىلىمدى ىزدەپ, دۇنيەنى كوزدەپ, ەكى جاققا ءۇڭىلدىم”, – دەيدى. ءتالىم ءسوز! * * * قۇدايدىڭ قۇدىرەتىنە كۇدىكتەنبە. * * * وركەندەگەن ەل دەڭگەيى كوسەگەسى كو­­گەرگەن جۇرتتىڭ ءىلىم-ءبىلىم ءدا­رە­جەسىمەن ولشەنەدى. * * * ۇلگىسىز جۇرت بوپ كەتپەسەك قايسى – قوعامدا جەزوكشەلىك بەلەڭ الدى. * * * كەيدە كوز الدىڭا ەلدى الىپ, جەر­دى الىپ, اپشىنى قۋىرىپ كەلە جاتقان ايداھارلار ەلەستەيدى. سولار­­دىڭ ءىسىپ-كەۋىپ, كەزەرگەن ءتۇر-بەينەسىن كورگەندە ەسىڭە بىردە رەسەيدىڭ مۋلت­فيلمدەرىندەگى جىن-پەرىلەر, كەيدە قىتايدىڭ قاراقۇرىم قاپتاعان نوياندارى تۇسەدى. * * * اكە – ارقا, اعا – جاعا, ءىنى – تىرەك, ۇرپاق – بولاشاققا سالعان جول. * * * اتاڭنان قالعان ارىق بولسا, ەگىن ەگەرگە توعان تارت. * * * جارلىنى جەبە. * * * ساعى سىنعاندى سىرتتاما. * * * باسىنا ءىس تۇسكەن پاقىرعا قول بەر. * * * ەلىم دەگەننىڭ سوڭىنا ەر. * * * جات جەردە دە ەسىڭدە ەلىڭ بولسىن! * * * بولعاندى كۇندەمە, وزعاندى تابالاما, جەتكەندى جاسىتپا! * * * ەڭبەكپەن كەلگەن بايلىق ءسىڭىمدى, اق-ادال تاپقان مال جۇعىمدى. * * * ءوزى وسكەندى وسەكتەمە! * * * قازاقتىڭ اڭعالى, سارتتىڭ دەل­دالى كوپ. * * * حاس ارۋدىڭ دا بالتىرىنا شىبىن قونادى. * * * رۋزا, ناماز, زەكەت, حاج – قارىز, قارىزدى وتەۋ پارىز. * * * ءفاني – بۇل دۇنيە, باقي – و دۇنيە. * * * قۇران, تاسپيىق, سالدە, جايناماز – تازا ۇستار كيەڭ. * * * قۇران – اللا ءسوزى! * * * “ويباي” – شايتاننىڭ ءبىر اتى. * * * تۇرىك – تۇراندىعىمەن تۋىس, قازاقتان ەنشى العان ءىنى. * * * قازاق پەن قىرعىزدىڭ بوتاسى ءبىر­­گە بوزداعان ەل, قازان اسقاندا وتتارى قاتار مازداعان جۇرت, توسكەيدە مالى, توسەكتە باسى قوسىلعان اعايىن! * * * قازاق – الاۋىز, ورىس – ءبىراۋىز. * * * باسىما باقىت قوندى دەپ اسپان­­داما – تومەندە جەر بار, بيىكپىن دەپ ماقتانبا – قاسىڭدا تاۋ بار. * * * سەنىمىڭ الدانعاننان سەكەم ال! * * * حاقتىڭ ءىسىن ۇمىتپايتىن ايەل احيرەتتىك جار بولۋعا دا جارايدى. * * * وسيەت ءسوزدى ولەر الدىندا ەمەس, ونە بويى ايت. * * * ۇلت نامىسىن قورعاۋ ۇرپاق ءىسى, اتا داڭقىن اسپەتتەۋ پەرزەنت پارىزى, اكە اتىن وشىرمەۋ ۇلدىڭ مىندەتى. * * * جارىڭدى جاسقاماي جۇمسا, ىممەن ۇعىندىر, تىلىڭمەن ءسۇي! * * * ءۇيىڭنىڭ جىلىلىعى توڭباسىڭا جاقسى, ايەلىڭنىڭ جاقسىلىعى وزىڭە جاقسى. * * * جاسقانشاق ايەلدىڭ قولى قىسقا. * * * ەرى بەدەلىن كوتەرمەسە, ايەلدىڭ باعى اشىلمايدى. * * * ايەلگە ۇرسىپ اقىل ۇيرەتە المايسىڭ. * * * كۇندىز ۇرسىسىپ, تۇندە تابىس­قاننان ماحاببات ەكى بولمايدى. * * * سانانى ۋاقىت وياتادى, ءداستۇردى حالىق جاسايدى. * * * قىلتيعان قىز – ەريتىن تۇز. * * * ۇيدەگى جامان ۇل – اۋلاداعى بۇرالقى قۇل. * * * ءار قالاعا ءۇي سال. * * * قىز – ءورىس, ۇل – قونىس. * * * جىلىكتىڭ مايلىسى, ءسوزدىڭ سايلى­سى جاقسى. * * * قازاقتىڭ قازاقتى كۇندەگەنى – كۇنشىلدىگى, قازاقتىڭ قازاقتى دەمە­گەنى – بىرشىلدىگى. * * * جەر – مۇرا. مۇرادان ايرىلۋ – كۇنا. * * * وزبەك حالقىندا ءۇش ءتالىم بار. ءبى­رى كاسىپ كورسە, مايدا-شۇيدە دەمەيدى, بەل شەشە كىرىسەدى; ەكىنشىسى – وزبەك ءوز­بەككە ور قازبايدى, باسقاعا ۇستاپ بەر­مەيدى, ءتۇبى بىرگەنى تۇرتپەيدى, اۋىز ءبىر­لىگى كۇشتى; ءۇشىنشىسى – جەرگە جا­قىن, بار ىرىزدىق-نەسىبەسىن تۇقشىڭ­داپ ءجۇرىپ جەردەن تابادى, ونگەن ءونى­مىن ساتا الادى, ساۋدانى كاسىپ كورەدى. * * * تاجىك تاجىكەلەسىپ تابىسادى. * * * ورىسپەن قونىستاس بولساڭ ەسەپشى بول! * * * باسقا جۇرتقا تۇرمىسقا شىعۋعا بەل بايلاعان قىز الدىمەن ءوز ءتىلىن ۇمىتادى. * * * جىكشىل قوعام – ۇزىلەتىن ءجىپ. * * * قازاق – تەكتى حالىق, كيەلى ەل, تۇتاس ۇلت. سويتە تۇرا قازاققا كەرەك ءنار­­سە كوپ. سونىڭ ەڭ باستىسى – ۇلت­تىق ءوسىم. نەگىزگى حالىق ءوز جەرىندە باسىم بول­مايىنشا قازاقتىڭ باعى اشىلمايدى. * * * جاقسىنىڭ داڭقى الىسقا ەستىلەدى. * * * جارىق دۇنيەنىڭ قىزىعىن ادام ەكى ساتتە بىلەدى: ءبىرى – باس بوستان­دى­عى­نان ايرىلىپ, قاراڭعى قاپاسقا قا­مال­عاندا, ەكىنشىسى – اۋىرىپ, بال­تى­رى سىزداپ, ناۋقاسى جانىنا باتقاندا. * * * جومارت ادامنىڭ جولى بولادى. * * * اشۋ – پىشاق, اقىل – قىناپ. * * * تىرىسىندە ادامدى ادام دەمەگەندى دە ولگەنىندە كورىنە ادام قويادى. * * * دۇنيەنى ادام بۇزبايدى, قۇداي بولعىسى كەلەتىن كەۋدە بۇزادى. * * * جولاۋشىنىڭ جولداسى – جول. * * * عۇمىر – داريا, ءومىر – وزەن, تاعدىر – جازمىش. * * * جول ۇستىندەگى كىسىنىڭ جانى جاراتقاننىڭ قولىندا. * * * ەرسىگە ەرىپ ەلىكپە, ءجونسىزدى كورىپ جەلىكپە. * * * قازاقتىڭ قازىناسىن قىمقىر­عاندى قورعاما. * * * وڭەشتىڭ ق ۇلى ەلدىڭ ۇلى ەمەس. * * * ازعان ەلدەن, زيانكەس كىسىدەن بەز. * * * ەل بايلىعىن شاشىپ, ابىروي جي­­ناعان مىرزالىق ەمەس – ايدالاعا توككەن سۋ. * * * تەك وتىرعاندى تەپكىلەمە. * * * كورىنگەننىڭ اۋزىنا قاراپ سويلە­گەننەن شەشەن شىقپايدى. * * * ەلدەن جيناۋدى ۇيرەنگەن, بەرۋدى بىلمەيدى. * * * قازاقتىڭ كەدەيى كەكىرت, بايى شال­قاق. * * * باستىنى باعىندىرىپ, تىزەلىنى بۇكتىرەتىن – ءسوز! * * * حالىق تاريحىن جۇيەلى حاتتاعان حالىق باقىتتى. قاي حالىقتا دا جۇ­قا تاريح جوق. تاريح عاسىرلار تو­بى­نىڭ بۇكپەسىز قورىتىلعان شىنايى شەجىرەسى. * * * ءوزىن تانىعان وزگەنى دە تانيدى. * * * حالىقتىڭ ءسانى – ايتاتىن ءانى. * * * وتباسىنا تۇسكەن قايعىدان جۇرت باسىنا تۇسكەن قايعى زور. * * * بۇرىنعى زامان ۇلتشىلداردى ءىز­دەپ تاۋىپ, ارادان الاستايتىن; ءبۇ­گىن­گى قاۋىم ۇلتسىزداردى كورسە قۋا­نىپ, ارقادان قاعىپ, تورگە شىعارادى. * * * ۇيىنە قوناق تۇسپەسە قازاقتىڭ قارنى اشادى. * * * اكەدەن تۋعان بالانىڭ رۋى بولارى حاق, گاپ ەسەيگەندە ۇلتىنىڭ ۇلى بولا الدى ما – سونى ايت! * * * بۇرىن بىرەۋدەن قارىز الۋدى ەرسى كورەتىن قازاق بۇگىندە بىرەۋدەن قارىز الماسا ۇيىقتاي المايتىن كۇيگە جەتتى. * * * دوسىڭنان الىستاعىڭ كەلسە قا­رىز سۇرا. * * * نەسيە كىرگەنىندە جاقسى, شىعا­رىندا جامان. * * * ادالدىڭ اقشاسىن ارام تۇسىندە جۇمسايدى. * * * داۋلى بولعىڭ كەلسە كورشىڭە قارىز بەر. * * * جىلپوستىڭ ءسوزى ءتاتتى, ءدىنى قاتتى. * * * قاناعاتشىلدىڭ قارنى توق, ءتاۋ­بەسىنە كەلە الاتىننىڭ ۋايىمى جوق. * * * اتقان تاڭعا قۋان. * * * تابيعاتقا ءتىلىڭدى تيگىزبە. * * * بيىكتىكتى اسپانعا قاراپ, تۇتاس­تىقتى جەرگە قاراپ ولشە. * * * اۋا – تىنىس, جەر – بەسىك. * * * قازاق قازاق ىسىنە قازاق بوپ كىرىس­كەندە عانا قازاق ءىسى وڭعا باسادى. * * * ءار قازاق قازاق تاۋەلسىزدىگىن ساق­تاۋعا جانە قورعاۋعا مىندەتتى ءارى قا­سيەتتى بورىش ساناعاندا ۇلت مۇددەسى تۇگەل بولادى. * * * قازاق قور حالىق ەمەس – زور حالىق. * * * جاقسىدان ءسوز شىعادى جان سە­كىل­دى, تامىردان اتقىلاعان قان سە­كىلدى. * * * ۇرى ەسىگىڭدى كورسە, قويماڭنىڭ قۇلپىن وزگەرت. * * * جانىڭدى جالداساڭ دا ايەلىڭدى كىسى ەسىگىندە كۇڭ قىلما. * * * ءسوز دە ءبىر مىلتىق: قاداپ ايتساڭ وق بوپ تيەدى, قالت ايتساڭ ايدالاعا كەتەدى. * * * جازىقسىز جالا جابۋ كۇنانىڭ ەڭ زورى. * * * قازاق قازاقتى ىزدەسە قۇت, قازاق قازاقتى جوعالتسا جۇت. * * * كىسىنىڭ كىسىلىگى كىسىلىگىندە. * * * ايەلدىڭ جۇرەگى – ەركەكتىڭ تىرەگى. * * * قۇراندى وسى كۇنى قاري وقى­مايدى, قارا وقيدى. * * * اعا بۋىن وتكەن زاماندا مەدرەسە مەن مەشىتتەردى قۇلاتىپ قيراتتى, جاڭا بۋىن بۇل زاماندا مەدرەسە مەن مەشىتتەر سالىپ ورناتتى. * * * ۇرەيلەنگەننەن ۇركەكتىك جامان. * * * زالىم دا مەشىتكە بارادى. * * * تاڭداعان كاسىبىڭ – تاعدىر جازعان سىي! * * * ءالدىنىڭ ءالى السىزگە عانا جەتسە ءالدى ءالدى ەمەس. * * * باسىڭدا باعىڭ باردا الىس تا, جاقىن دا سىيلايدى, باسىڭنان باعىڭ تايعاندا توبەڭدە قۇل دا, قۇتان دا وينايدى. * * * اۋىلىن تورىعان ۇرى – اۋىلدىڭ جاۋى. * * * وزدىگىنەن ۇلتسىزدانىپ, تىلىنەن, دىنىنەن, دىلىنەن بەزگەن – ءتىرى ولىك. * * * ۇيتقىعان قۇيىن توبەگە قاتەر. * * * ىرگە اشىقتا ءۇي جىلىماس. * * * تاۋدى جەل جىعىپ قۇلاتا الماس. * * * تازا زاتقا دا شاڭ قونادى. * * * راحىمشىلىقتى دا يماندى ادام جاسايدى. * * * ءىس – ويدىڭ جەمىسى. * * * ۇيقى – تىنىس, تىنىعۋ – دەمالىس. * * * اقىلدى اللا قوسادى. * * * ءسوزدى دە اۋىزعا قۇداي سالادى. * * * قاراعا كەلگەن اجال تورەنى دە تابادى. * * * توبەگە شىعار الدىندا تومەنگە تۇسەر باسپالداعىڭدى سايلا. * * * ادام ادام ەكەنىن ۇمىتپاعاندا عانا ادام! * * * قۇداڭدى قۇدايىڭداي سىيلا, بىراق قۇداڭدى قۇدايدىڭ الدىنا قويما! * * * جالعاندا ەر – از, ەز – كوپ; تۇلپار – سيرەك, جابى – مول. * * * قازاقتار نەگە ايتقان: شال-مال, كەمپىر-سامپىر, جىگىت-مىگىت, قىز-مىز, – دەپ؟ ءبىر كەم دۇنيە. وسى كۇنى: شالدار از, مالدار كوپ; كەمپىرلەر از, سامپىرلار مول; جىگىت از, مىگىت جەتەدى; قىز از, مىز كوپ... * * * ادام دارىنسىز بولسا دا قارىنسىز بولمايدى. * * * توسەگىنەن ك ۇلىپ تۇرعان ايەل سۇيكىمدى. * * * اشىنعانعا اقىل ايتپا. * * * تەكتى تۇنەگەن توسەك تازا. * * * قۇداي قورىعان قورعاندى قۇيىن قۇلاتپايدى. * * * جۇيرىكتى جات تانيدى, تۇلپاردى سىرت كوز كورەدى. * * * دوسىنان الشاقتاعان دوس – ۇيىرىنەن ۇرىككەن جىلقى. * * * ايدىڭ امانىندا اداسقان دوس تار جەردە قولىن سوزادى دەپ دامەلەنبە. * * * ەلدەن شەتتەمە, جۇرتتان قاشپا, حالىقتان بولەكتەنبە!
سوڭعى جاڭالىقتار