ۇيات – سابىر, اقىل – سانا, اشۋ – نامىس, ار – رۋح!
* * *
ۇلتسىز ادام بولمايدى.
* * *
قازاق ايتپايدى – ايتسا قايتپايدى.
* * *
قازاقتىڭ قايراتى قايراقتاي قاتتى, قايسارلىعى بولاتتاي بەرىك بولعانىمەن, جۇرەگى مامىقتاي جۇمساق حالىق.
* * *
قازاقتىڭ كەڭدىگى دالاسىمەن, پەيىلى اسپانىمەن ءولشەنەتىن ۇلت.
* * *
ماداق اللاعا, تاۋبە ادامعا لايىق.
* * *
قاناعات – قارىن ولشەمى.
* * *
ءومىر – اللانىڭ سىيى!
* * *
حان تابىلادى, قان تابىلمايدى.
* * *
دوسىڭدى تابالاعاننان دۇشپانىڭ مۇقالمايدى.
* * *
ازامات اداسارىندا اۋىلداسىمەن الىسادى.
* * *
وسكەن ەردى ونەگەسىز ەلدەسى شالادى.
* * *
بىرلىگى جوق شاڭىراقتىڭ شامى ەرتە سونەدى.
* * *
از ۇلتتىڭ ارمانى كوپ.
* * *
ءتۇزۋ كىسىنىڭ كولەڭكەسى قيسىق تۇسپەيدى.
* * *
دوس كوڭىلىن جۇدەتىپ ۇيىقتاپ, ءتاتتى ءتۇس كورەم دەپ دامەلەنبە.
* * *
وتىرىك اشىلعاندا شىندىق بيىكتەيدى.
* * *
جامان تۋعان باۋىر – دۇشپاننىڭ ەڭ زورى.
* * *
ەلگە كەلگەنىڭدە ەڭكەيىپ ءجۇر.
* * *
اۋىلىڭدا تورگە وزبا.
* * *
بوساعادان بيىك تاۋ جوق.
* * *
ۇيالاس قاسقىر سىرتتا تىستەسسە دە ىنىندە تابىسادى.
* * *
وزىڭە سەنبەسەڭ تاۋەكەل ەتپە, ءتاۋەكەل ەتتىڭ ەكەن – مۇراتىڭا جەتۋگە تىرىس.
* * *
ماقساتتى ادام ەسكەكسىز قايىققا مىنسە دە ارعى بەتكە وتەدى.
* * *
باقىتقا سەنبە – كەلەدى, كەتەدى دەمدە.
* * *
اۋلەكى اكىمنىڭ جۇرگەن جەرى بازار, حالقىنىڭ كورگەنى ازار, سوندا دەرتتى كىم جازار؟
* * *
قازاق – ەستى حالىق, تەكتى جۇرت, كيەلى ەل!
* * *
ءىنىنىڭ ءۇيى – ىننەن تار, قىزدىڭ ءۇيى – قىننان تار.
* * *
ەرىن كۇتكەن ايەل ماڭايىنا سىيلى.
* * *
اتا – جول, اكە – سۇرلەۋ, بالا – ءىز.
* * *
وتباسى – تۋىستىقتان, تۋىستىق – اتادان, اتالىق – رۋدان, رۋلىق – تەكتەن, تەك – ۇلتتان تۇرادى.
* * *
قازاق دالاسىنىڭ تابيعاتى دا ۇشەم قازاق سياقتى سۋلى, نۋلى, ءشولدى ايماق بولىپ ۇشكە بولىنەدى.
* * *
قايىرشى بولعىڭ كەلسە باسىبايلى جەرىڭدى سات, كىرمە اتانعىڭ كەلسە اتاجۇرتىڭنان كوش.
* * *
قازاقتىڭ جانى – بەتكە ۇستار ارى.
* * *
ۇيات – قازاقتىڭ ءبىر اتى.
* * *
قازاق – يمانىن جولداسىم دەيتىن حالىق.
* * *
ۇلتتىق تاربيە – ۇلتتىق رۋحتىڭ نەگىزى.
* * *
ۇلتتىق ءداستۇر – قازاقى سالت-سانانىڭ قالىبى.
* * *
ءتىل – ۇلتتىڭ, حالىقتىڭ, مەملەكەتتىڭ التىن دىڭگەگى.
* * *
كىندىگىڭ كەسىلگەن جەردى كيە تۇت!
* * *
دوستىڭ تۇيرەگەنى جاۋدىڭ وعىنان قاتتى.
* * *
ابايلاماي سويلەسەڭ ءسوز دە ۋ.
* * *
جەر قادىرىن اتاجۇرتتان ۇزاعان ادام, اۋىل قادىرىن جات ەلگە كوشكەن كىسى بىلەدى.
* * *
حالقىن ارداقتاعان ادام اسقاق.
* * *
شىن پەرزەنت – ۇلتىنىڭ ق ۇلى.
* * *
ويلى ادام اداسسا قيامەت قايىمدا دا جول تابادى.
* * *
كورىنگەندى كىسى دەمە.
* * *
ساڭىراۋ سەرىك بولىپ جارىتپايدى.
* * *
قىزدىڭ قازىناسى – ۇستاعان ارى!
* * *
ادام بالاسى بۇگىن كىسى – ەرتەڭ توپىراق.
* * *
ادام ءومىرى – اللانىڭ سىيى.
* * *
توبەسى كوك تىرەگەن جاننىڭ دا جەرگە تۇسەتىن كۇنى كەلەدى.
* * *
ۇلتىڭدى جامانداپ, ۇل بولدىم دەمە.
* * *
التى الاش ەل – الاسا ەل ەمەس.
* * *
ەلشى مەن ەمشىنىڭ تىلەگى ءبىر.
* * *
كەلىن بوپ تۇسكەن بوساعادا بوسانعان ايەل ابىرويلى, اكە شاڭىراعىندا دۇنيەگە كەلگەن بالا باقىتتى, ءوز اجالىمەن بابالارى جاتقان زيراتقا جەرلەنگەن ادامدا ارمان جوق.
* * *
كۇمىس سىنبايدى, شىنى سىنادى.
* * *
قازاق ءوزىن ەمەس, وزگەنى وبەكتەيدى, سىرتتى كۇتەدى, باسقانى باسىنا شىعارادى.
* * *
قازاقتىڭ ۇلەسى قازاقپەن ارالاسقان جۇرتتىڭ بارىندە دە بار.
* * *
ۇلت ۇلاعاتىمەن ۇلىقتى.
* * *
ەل ازاردا وسەكتى كۇيتتەيدى.
* * *
ەكى جاقسى قاعىسسا جامانعا جەم.
* * *
تاۋەلسىزدىككە ۇمتىلعان ۇلت تالابىن تەجەۋ ادىلەتسىزدىكتىڭ ەڭ قاتال ءتۇرى.
* * *
ۇلى اكەسىن, اكەسى ۇلىن بىلمەي وسكەن جەتىمدىكتىڭ ەڭ زورى.
* * *
ءىنىلى-اعانىڭ داۋلاسقانى ءبۇتىندىككە سىن.
* * *
جاۋدىڭ باستىسىن باعىندىرىپ, تىزەلىسىن بۇكتىرگەن ەر ەلىن دە ەل ەتەدى.
* * *
جەتى اتانى, جەتى جۇرت پەن جەتى قازىنانى بىلگەن جىگىتتىڭ سوڭىنان ەرگەن جۇرت جۇتامايدى.
* * *
اركىم توبەڭدە ويناقتاسا باسىم قالاي تاقىر بولدى دەپ تاڭىرقاما!
* * *
ءوزىڭنىڭ ەمەس, ۇلتىڭنىڭ ەسەسى كەتسە نالى!
* * *
جاقسى ەلدىڭ وتكەنى دە ۇلگى.
* * *
ءوز ۇلتىڭدى وزگەگە تانىستىرۋدان ۇيالما!
* * *
ءتىلىڭدى ءبىل, تاريحىڭدى ءبىل, سالت-ءداستۇرىڭدى اسپەتتە!
* * *
ەلدەن بالالىق كەتپەسە ەستى جۇرت بوپ ەسەيۋ قيىن.
* * *
ەل ەسەيمەسە ەتەك جيىلمايدى.
* * *
بالالىققا جاراعان بالا اتالىققا دا جارايدى.
* * *
جىلى ءسوز ىشكى مۇزدى دا ەرىتەدى.
* * *
مال باعا بىلگەن قازاق جان دا باعا بىلەدى.
* * *
قازاق اقىلسىزدىعىنان ازباعان, بويىندا رۋح, جىگەر, نامىستىڭ جوقتىعىنان ازعان.
* * *
جامانشىلىققا ىلىككەن كىسىنى تەرەڭگە باتىرمايتىن كۇش – بويىنداعى ەرىك-جىگەرى.
* * *
كوپتى جونگە سالاتىن سەزىم – اقىل!
* * *
سىنعان بۇتاق – وتىن.
* * *
جۇرتىڭا پانا بولا الماساڭ, بالاسى بوپ سوڭىنان ەر.
* * *
جۇرت جۇمىسى جۇمىلا جۇمىلعاندا جىلجيدى.
* * *
ۇلتتىڭ ءتىلى كەتسە, حالىقتىڭ قۇنى كەتەدى.
* * *
جارىسقا تۇسپەگەن حالىق نامىستى بىلمەيدى.
* * *
قۋانىشى مەن قايعىسى وت باسىنان اسپايتىن شاڭىراقتا ۇلتتىق رۋح قالىپتاسپايدى.
* * *
رۋحسىز حالىق – شوعى جوق وت.
* * *
ولىدەن قارىز قايتپايدى.
* * *
الاشتىڭ اتىن الاش شىعارادى.
* * *
قازاق جانىن ارى ءۇشىن قياتىن حالىق.
* * *
توزار ەلدىڭ جانجالى ءوز ىشىندە.
* * *
قارا قازاق – كوررۋپتسيانى بىلمەيتىن تازا قازاق.
* * *
ءار قازاق – دارا, ءبىر ءوزى – ءبىر بۇقارا!
* * *
قازاققا قازاقتىڭ عانا جانى اشيدى.
* * *
قازاق قازاق قالپىندا قازاقشا قادىرلى.
* * *
قازاق قازاققا قىساستىق قىلسا قىرسىزدىعى.
* * *
جاقسى بولسا جاتتىڭ دا جاتتىعى جوق.
* * *
سەزىم ادامزاتقا ورتاق!
* * *
شەت ەل وزىڭە پانا بولعانمەن جانعا سايا بولمايدى.
* * *
سىرت جەردى مەكەن ەتكەننىڭ ءوز وكسىگى وزىندە.
* * *
الاش بالاسىنان اتا سۇراسپا!
* * *
ىرگە قىمتالماسا ساڭىلاۋ كوپ.
* * *
اسپان قانداي بيىك, ادام قالاي الاسا – جەر مەن كوكتەي ايىرما!
* * *
تارازى – ولشەم. تاۋبە – قاناعات!
* * *
ءومىردىڭ ءبارى بۇيرىق, تاعدىر.
* * *
تاربيە بەسىكتەن, كيە شاڭىراقتان.
* * *
باق ۇشقالاق, تاق تايعاناق.
* * *
اق پەن قارا كۇن مەن تۇندەي.
* * *
جۇلدىز – قول جەتپەس جارىق.
* * *
اي – سۇلۋلىق سيمۆولى.
* * *
كۇن – جارىق دۇنيەنىڭ نۇرى.
* * *
جات ءتۇڭىلسىن دەسەڭ تۋعانىڭدى تۋ تۇت.
* * *
باردا سىيلاس, جوقتا قولداس.
* * *
ادام جەكە تۇرعانىندا جالعىز, كوپپەن جۇرت, ۇيقىسىندا ەل, ەل قالپىندا حالىق, حالىق بولعاندا مەملەكەت!
* * *
ءبۇتىن بۇزىلمايدى.
* * *
اۋزىڭ الا بولسا, بوتەننەن تاياقتى قالاي جەدىم دەمە.
* * *
اراز اعايىن اراشاعا كەلمەيدى.
* * *
سۇيگەنىڭە سۋىما!
* * *
جارىڭدى جامانداما.
* * *
سەنىم مەن سەزىم ەگىز.
* * *
ەرلى-زايىپتى جۇپ – دومبىرانىڭ قوس شەگى, قوس قۇلاق, ءبىر تيەك, توعىز پەرنەسى.
* * *
ىسكەر باسشىنىڭ قوسشىسى كوپ.
* * *
بالاڭا بەرەر باستى ەنشىڭ – ءتاربيە. ەكىنشى ەنشىڭ – وقۋ. شاڭىراعىڭدى ۇستاپ قالار ۇلىڭا سودان كەيىن وسيەت ەتەرىڭ – ۇلتىڭنىڭ ءتىلى, ءدىنى, ءدىلى. قالعانىن بالاڭ پەشەنەسىنەن كورەر, اللاعا جاعىمدى پەرزەنت بولسا بىلايعى ىرىزدىق-نەسىبەسىن ءتاڭىرى بەرەدى.
* * *
اباي: “عىلىمدى ىزدەپ, دۇنيەنى كوزدەپ, ەكى جاققا ءۇڭىلدىم”, – دەيدى. ءتالىم ءسوز!
* * *
قۇدايدىڭ قۇدىرەتىنە كۇدىكتەنبە.
* * *
وركەندەگەن ەل دەڭگەيى كوسەگەسى كوگەرگەن جۇرتتىڭ ءىلىم-ءبىلىم ءدارەجەسىمەن ولشەنەدى.
* * *
ۇلگىسىز جۇرت بوپ كەتپەسەك قايسى – قوعامدا جەزوكشەلىك بەلەڭ الدى.
* * *
كەيدە كوز الدىڭا ەلدى الىپ, جەردى الىپ, اپشىنى قۋىرىپ كەلە جاتقان ايداھارلار ەلەستەيدى. سولاردىڭ ءىسىپ-كەۋىپ, كەزەرگەن ءتۇر-بەينەسىن كورگەندە ەسىڭە بىردە رەسەيدىڭ مۋلتفيلمدەرىندەگى جىن-پەرىلەر, كەيدە قىتايدىڭ قاراقۇرىم قاپتاعان نوياندارى تۇسەدى.
* * *
اكە – ارقا, اعا – جاعا, ءىنى – تىرەك, ۇرپاق – بولاشاققا سالعان جول.
* * *
اتاڭنان قالعان ارىق بولسا, ەگىن ەگەرگە توعان تارت.
* * *
جارلىنى جەبە.
* * *
ساعى سىنعاندى سىرتتاما.
* * *
باسىنا ءىس تۇسكەن پاقىرعا قول بەر.
* * *
ەلىم دەگەننىڭ سوڭىنا ەر.
* * *
جات جەردە دە ەسىڭدە ەلىڭ بولسىن!
* * *
بولعاندى كۇندەمە, وزعاندى تابالاما, جەتكەندى جاسىتپا!
* * *
ەڭبەكپەن كەلگەن بايلىق ءسىڭىمدى, اق-ادال تاپقان مال جۇعىمدى.
* * *
ءوزى وسكەندى وسەكتەمە!
* * *
قازاقتىڭ اڭعالى, سارتتىڭ دەلدالى كوپ.
* * *
حاس ارۋدىڭ دا بالتىرىنا شىبىن قونادى.
* * *
رۋزا, ناماز, زەكەت, حاج – قارىز, قارىزدى وتەۋ پارىز.
* * *
ءفاني – بۇل دۇنيە, باقي – و دۇنيە.
* * *
قۇران, تاسپيىق, سالدە, جايناماز – تازا ۇستار كيەڭ.
* * *
قۇران – اللا ءسوزى!
* * *
“ويباي” – شايتاننىڭ ءبىر اتى.
* * *
تۇرىك – تۇراندىعىمەن تۋىس, قازاقتان ەنشى العان ءىنى.
* * *
قازاق پەن قىرعىزدىڭ بوتاسى ءبىرگە بوزداعان ەل, قازان اسقاندا وتتارى قاتار مازداعان جۇرت, توسكەيدە مالى, توسەكتە باسى قوسىلعان اعايىن!
* * *
قازاق – الاۋىز, ورىس – ءبىراۋىز.
* * *
باسىما باقىت قوندى دەپ اسپانداما – تومەندە جەر بار, بيىكپىن دەپ ماقتانبا – قاسىڭدا تاۋ بار.
* * *
سەنىمىڭ الدانعاننان سەكەم ال!
* * *
حاقتىڭ ءىسىن ۇمىتپايتىن ايەل احيرەتتىك جار بولۋعا دا جارايدى.
* * *
وسيەت ءسوزدى ولەر الدىندا ەمەس, ونە بويى ايت.
* * *
ۇلت نامىسىن قورعاۋ ۇرپاق ءىسى, اتا داڭقىن اسپەتتەۋ پەرزەنت پارىزى, اكە اتىن وشىرمەۋ ۇلدىڭ مىندەتى.
* * *
جارىڭدى جاسقاماي جۇمسا, ىممەن ۇعىندىر, تىلىڭمەن ءسۇي!
* * *
ءۇيىڭنىڭ جىلىلىعى توڭباسىڭا جاقسى, ايەلىڭنىڭ جاقسىلىعى وزىڭە جاقسى.
* * *
جاسقانشاق ايەلدىڭ قولى قىسقا.
* * *
ەرى بەدەلىن كوتەرمەسە, ايەلدىڭ باعى اشىلمايدى.
* * *
ايەلگە ۇرسىپ اقىل ۇيرەتە المايسىڭ.
* * *
كۇندىز ۇرسىسىپ, تۇندە تابىسقاننان ماحاببات ەكى بولمايدى.
* * *
سانانى ۋاقىت وياتادى, ءداستۇردى حالىق جاسايدى.
* * *
قىلتيعان قىز – ەريتىن تۇز.
* * *
ۇيدەگى جامان ۇل – اۋلاداعى بۇرالقى قۇل.
* * *
ءار قالاعا ءۇي سال.
* * *
قىز – ءورىس, ۇل – قونىس.
* * *
جىلىكتىڭ مايلىسى, ءسوزدىڭ سايلىسى جاقسى.
* * *
قازاقتىڭ قازاقتى كۇندەگەنى – كۇنشىلدىگى, قازاقتىڭ قازاقتى دەمەگەنى – بىرشىلدىگى.
* * *
جەر – مۇرا. مۇرادان ايرىلۋ – كۇنا.
* * *
وزبەك حالقىندا ءۇش ءتالىم بار. ءبىرى كاسىپ كورسە, مايدا-شۇيدە دەمەيدى, بەل شەشە كىرىسەدى; ەكىنشىسى – وزبەك ءوزبەككە ور قازبايدى, باسقاعا ۇستاپ بەرمەيدى, ءتۇبى بىرگەنى تۇرتپەيدى, اۋىز ءبىرلىگى كۇشتى; ءۇشىنشىسى – جەرگە جاقىن, بار ىرىزدىق-نەسىبەسىن تۇقشىڭداپ ءجۇرىپ جەردەن تابادى, ونگەن ءونىمىن ساتا الادى, ساۋدانى كاسىپ كورەدى.
* * *
تاجىك تاجىكەلەسىپ تابىسادى.
* * *
ورىسپەن قونىستاس بولساڭ ەسەپشى بول!
* * *
باسقا جۇرتقا تۇرمىسقا شىعۋعا بەل بايلاعان قىز الدىمەن ءوز ءتىلىن ۇمىتادى.
* * *
جىكشىل قوعام – ۇزىلەتىن ءجىپ.
* * *
قازاق – تەكتى حالىق, كيەلى ەل, تۇتاس ۇلت. سويتە تۇرا قازاققا كەرەك ءنارسە كوپ. سونىڭ ەڭ باستىسى – ۇلتتىق ءوسىم. نەگىزگى حالىق ءوز جەرىندە باسىم بولمايىنشا قازاقتىڭ باعى اشىلمايدى.
* * *
جاقسىنىڭ داڭقى الىسقا ەستىلەدى.
* * *
جارىق دۇنيەنىڭ قىزىعىن ادام ەكى ساتتە بىلەدى: ءبىرى – باس بوستاندىعىنان ايرىلىپ, قاراڭعى قاپاسقا قامالعاندا, ەكىنشىسى – اۋىرىپ, بالتىرى سىزداپ, ناۋقاسى جانىنا باتقاندا.
* * *
جومارت ادامنىڭ جولى بولادى.
* * *
اشۋ – پىشاق, اقىل – قىناپ.
* * *
تىرىسىندە ادامدى ادام دەمەگەندى دە ولگەنىندە كورىنە ادام قويادى.
* * *
دۇنيەنى ادام بۇزبايدى, قۇداي بولعىسى كەلەتىن كەۋدە بۇزادى.
* * *
جولاۋشىنىڭ جولداسى – جول.
* * *
عۇمىر – داريا, ءومىر – وزەن, تاعدىر – جازمىش.
* * *
جول ۇستىندەگى كىسىنىڭ جانى جاراتقاننىڭ قولىندا.
* * *
ەرسىگە ەرىپ ەلىكپە, ءجونسىزدى كورىپ جەلىكپە.
* * *
قازاقتىڭ قازىناسىن قىمقىرعاندى قورعاما.
* * *
وڭەشتىڭ ق ۇلى ەلدىڭ ۇلى ەمەس.
* * *
ازعان ەلدەن, زيانكەس كىسىدەن بەز.
* * *
ەل بايلىعىن شاشىپ, ابىروي جيناعان مىرزالىق ەمەس – ايدالاعا توككەن سۋ.
* * *
تەك وتىرعاندى تەپكىلەمە.
* * *
كورىنگەننىڭ اۋزىنا قاراپ سويلەگەننەن شەشەن شىقپايدى.
* * *
ەلدەن جيناۋدى ۇيرەنگەن, بەرۋدى بىلمەيدى.
* * *
قازاقتىڭ كەدەيى كەكىرت, بايى شالقاق.
* * *
باستىنى باعىندىرىپ, تىزەلىنى بۇكتىرەتىن – ءسوز!
* * *
حالىق تاريحىن جۇيەلى حاتتاعان حالىق باقىتتى. قاي حالىقتا دا جۇقا تاريح جوق. تاريح عاسىرلار توبىنىڭ بۇكپەسىز قورىتىلعان شىنايى شەجىرەسى.
* * *
ءوزىن تانىعان وزگەنى دە تانيدى.
* * *
حالىقتىڭ ءسانى – ايتاتىن ءانى.
* * *
وتباسىنا تۇسكەن قايعىدان جۇرت باسىنا تۇسكەن قايعى زور.
* * *
بۇرىنعى زامان ۇلتشىلداردى ءىزدەپ تاۋىپ, ارادان الاستايتىن; ءبۇگىنگى قاۋىم ۇلتسىزداردى كورسە قۋانىپ, ارقادان قاعىپ, تورگە شىعارادى.
* * *
ۇيىنە قوناق تۇسپەسە قازاقتىڭ قارنى اشادى.
* * *
اكەدەن تۋعان بالانىڭ رۋى بولارى حاق, گاپ ەسەيگەندە ۇلتىنىڭ ۇلى بولا الدى ما – سونى ايت!
* * *
بۇرىن بىرەۋدەن قارىز الۋدى ەرسى كورەتىن قازاق بۇگىندە بىرەۋدەن قارىز الماسا ۇيىقتاي المايتىن كۇيگە جەتتى.
* * *
دوسىڭنان الىستاعىڭ كەلسە قارىز سۇرا.
* * *
نەسيە كىرگەنىندە جاقسى, شىعارىندا جامان.
* * *
ادالدىڭ اقشاسىن ارام تۇسىندە جۇمسايدى.
* * *
داۋلى بولعىڭ كەلسە كورشىڭە قارىز بەر.
* * *
جىلپوستىڭ ءسوزى ءتاتتى, ءدىنى قاتتى.
* * *
قاناعاتشىلدىڭ قارنى توق, ءتاۋبەسىنە كەلە الاتىننىڭ ۋايىمى جوق.
* * *
اتقان تاڭعا قۋان.
* * *
تابيعاتقا ءتىلىڭدى تيگىزبە.
* * *
بيىكتىكتى اسپانعا قاراپ, تۇتاستىقتى جەرگە قاراپ ولشە.
* * *
اۋا – تىنىس, جەر – بەسىك.
* * *
قازاق قازاق ىسىنە قازاق بوپ كىرىسكەندە عانا قازاق ءىسى وڭعا باسادى.
* * *
ءار قازاق قازاق تاۋەلسىزدىگىن ساقتاۋعا جانە قورعاۋعا مىندەتتى ءارى قاسيەتتى بورىش ساناعاندا ۇلت مۇددەسى تۇگەل بولادى.
* * *
قازاق قور حالىق ەمەس – زور حالىق.
* * *
جاقسىدان ءسوز شىعادى جان سەكىلدى, تامىردان اتقىلاعان قان سەكىلدى.
* * *
ۇرى ەسىگىڭدى كورسە, قويماڭنىڭ قۇلپىن وزگەرت.
* * *
جانىڭدى جالداساڭ دا ايەلىڭدى كىسى ەسىگىندە كۇڭ قىلما.
* * *
ءسوز دە ءبىر مىلتىق: قاداپ ايتساڭ وق بوپ تيەدى, قالت ايتساڭ ايدالاعا كەتەدى.
* * *
جازىقسىز جالا جابۋ كۇنانىڭ ەڭ زورى.
* * *
قازاق قازاقتى ىزدەسە قۇت,
قازاق قازاقتى جوعالتسا جۇت.
* * *
كىسىنىڭ كىسىلىگى كىسىلىگىندە.
* * *
ايەلدىڭ جۇرەگى – ەركەكتىڭ تىرەگى.
* * *
قۇراندى وسى كۇنى قاري وقىمايدى, قارا وقيدى.
* * *
اعا بۋىن وتكەن زاماندا مەدرەسە مەن مەشىتتەردى قۇلاتىپ قيراتتى, جاڭا بۋىن بۇل زاماندا مەدرەسە مەن مەشىتتەر سالىپ ورناتتى.
* * *
ۇرەيلەنگەننەن ۇركەكتىك جامان.
* * *
زالىم دا مەشىتكە بارادى.
* * *
تاڭداعان كاسىبىڭ – تاعدىر جازعان سىي!
* * *
ءالدىنىڭ ءالى السىزگە عانا جەتسە ءالدى ءالدى ەمەس.
* * *
باسىڭدا باعىڭ باردا الىس تا, جاقىن دا سىيلايدى, باسىڭنان باعىڭ تايعاندا توبەڭدە قۇل دا, قۇتان دا وينايدى.
* * *
اۋىلىن تورىعان ۇرى – اۋىلدىڭ جاۋى.
* * *
وزدىگىنەن ۇلتسىزدانىپ, تىلىنەن, دىنىنەن, دىلىنەن بەزگەن – ءتىرى ولىك.
* * *
ۇيتقىعان قۇيىن توبەگە قاتەر.
* * *
ىرگە اشىقتا ءۇي جىلىماس.
* * *
تاۋدى جەل جىعىپ قۇلاتا الماس.
* * *
تازا زاتقا دا شاڭ قونادى.
* * *
راحىمشىلىقتى دا يماندى ادام جاسايدى.
* * *
ءىس – ويدىڭ جەمىسى.
* * *
ۇيقى – تىنىس, تىنىعۋ – دەمالىس.
* * *
اقىلدى اللا قوسادى.
* * *
ءسوزدى دە اۋىزعا قۇداي سالادى.
* * *
قاراعا كەلگەن اجال تورەنى دە تابادى.
* * *
توبەگە شىعار الدىندا تومەنگە تۇسەر باسپالداعىڭدى سايلا.
* * *
ادام ادام ەكەنىن ۇمىتپاعاندا عانا ادام!
* * *
قۇداڭدى قۇدايىڭداي سىيلا, بىراق قۇداڭدى قۇدايدىڭ الدىنا قويما!
* * *
جالعاندا ەر – از, ەز – كوپ; تۇلپار – سيرەك, جابى – مول.
* * *
قازاقتار نەگە ايتقان: شال-مال, كەمپىر-سامپىر, جىگىت-مىگىت, قىز-مىز, – دەپ؟ ءبىر كەم دۇنيە. وسى كۇنى: شالدار از, مالدار كوپ; كەمپىرلەر از, سامپىرلار مول; جىگىت از, مىگىت جەتەدى; قىز از, مىز كوپ...
* * *
ادام دارىنسىز بولسا دا قارىنسىز بولمايدى.
* * *
توسەگىنەن ك ۇلىپ تۇرعان ايەل سۇيكىمدى.
* * *
اشىنعانعا اقىل ايتپا.
* * *
تەكتى تۇنەگەن توسەك تازا.
* * *
قۇداي قورىعان قورعاندى قۇيىن قۇلاتپايدى.
* * *
جۇيرىكتى جات تانيدى, تۇلپاردى سىرت كوز كورەدى.
* * *
دوسىنان الشاقتاعان دوس – ۇيىرىنەن ۇرىككەن جىلقى.
* * *
ايدىڭ امانىندا اداسقان دوس تار جەردە قولىن سوزادى دەپ دامەلەنبە.
* * *
ەلدەن شەتتەمە, جۇرتتان قاشپا, حالىقتان بولەكتەنبە!
ۇيات – سابىر, اقىل – سانا, اشۋ – نامىس, ار – رۋح!
* * *
ۇلتسىز ادام بولمايدى.
* * *
قازاق ايتپايدى – ايتسا قايتپايدى.
* * *
قازاقتىڭ قايراتى قايراقتاي قاتتى, قايسارلىعى بولاتتاي بەرىك بولعانىمەن, جۇرەگى مامىقتاي جۇمساق حالىق.
* * *
قازاقتىڭ كەڭدىگى دالاسىمەن, پەيىلى اسپانىمەن ءولشەنەتىن ۇلت.
* * *
ماداق اللاعا, تاۋبە ادامعا لايىق.
* * *
قاناعات – قارىن ولشەمى.
* * *
ءومىر – اللانىڭ سىيى!
* * *
حان تابىلادى, قان تابىلمايدى.
* * *
دوسىڭدى تابالاعاننان دۇشپانىڭ مۇقالمايدى.
* * *
ازامات اداسارىندا اۋىلداسىمەن الىسادى.
* * *
وسكەن ەردى ونەگەسىز ەلدەسى شالادى.
* * *
بىرلىگى جوق شاڭىراقتىڭ شامى ەرتە سونەدى.
* * *
از ۇلتتىڭ ارمانى كوپ.
* * *
ءتۇزۋ كىسىنىڭ كولەڭكەسى قيسىق تۇسپەيدى.
* * *
دوس كوڭىلىن جۇدەتىپ ۇيىقتاپ, ءتاتتى ءتۇس كورەم دەپ دامەلەنبە.
* * *
وتىرىك اشىلعاندا شىندىق بيىكتەيدى.
* * *
جامان تۋعان باۋىر – دۇشپاننىڭ ەڭ زورى.
* * *
ەلگە كەلگەنىڭدە ەڭكەيىپ ءجۇر.
* * *
اۋىلىڭدا تورگە وزبا.
* * *
بوساعادان بيىك تاۋ جوق.
* * *
ۇيالاس قاسقىر سىرتتا تىستەسسە دە ىنىندە تابىسادى.
* * *
وزىڭە سەنبەسەڭ تاۋەكەل ەتپە, ءتاۋەكەل ەتتىڭ ەكەن – مۇراتىڭا جەتۋگە تىرىس.
* * *
ماقساتتى ادام ەسكەكسىز قايىققا مىنسە دە ارعى بەتكە وتەدى.
* * *
باقىتقا سەنبە – كەلەدى, كەتەدى دەمدە.
* * *
اۋلەكى اكىمنىڭ جۇرگەن جەرى بازار, حالقىنىڭ كورگەنى ازار, سوندا دەرتتى كىم جازار؟
* * *
قازاق – ەستى حالىق, تەكتى جۇرت, كيەلى ەل!
* * *
ءىنىنىڭ ءۇيى – ىننەن تار, قىزدىڭ ءۇيى – قىننان تار.
* * *
ەرىن كۇتكەن ايەل ماڭايىنا سىيلى.
* * *
اتا – جول, اكە – سۇرلەۋ, بالا – ءىز.
* * *
وتباسى – تۋىستىقتان, تۋىستىق – اتادان, اتالىق – رۋدان, رۋلىق – تەكتەن, تەك – ۇلتتان تۇرادى.
* * *
قازاق دالاسىنىڭ تابيعاتى دا ۇشەم قازاق سياقتى سۋلى, نۋلى, ءشولدى ايماق بولىپ ۇشكە بولىنەدى.
* * *
قايىرشى بولعىڭ كەلسە باسىبايلى جەرىڭدى سات, كىرمە اتانعىڭ كەلسە اتاجۇرتىڭنان كوش.
* * *
قازاقتىڭ جانى – بەتكە ۇستار ارى.
* * *
ۇيات – قازاقتىڭ ءبىر اتى.
* * *
قازاق – يمانىن جولداسىم دەيتىن حالىق.
* * *
ۇلتتىق تاربيە – ۇلتتىق رۋحتىڭ نەگىزى.
* * *
ۇلتتىق ءداستۇر – قازاقى سالت-سانانىڭ قالىبى.
* * *
ءتىل – ۇلتتىڭ, حالىقتىڭ, مەملەكەتتىڭ التىن دىڭگەگى.
* * *
كىندىگىڭ كەسىلگەن جەردى كيە تۇت!
* * *
دوستىڭ تۇيرەگەنى جاۋدىڭ وعىنان قاتتى.
* * *
ابايلاماي سويلەسەڭ ءسوز دە ۋ.
* * *
جەر قادىرىن اتاجۇرتتان ۇزاعان ادام, اۋىل قادىرىن جات ەلگە كوشكەن كىسى بىلەدى.
* * *
حالقىن ارداقتاعان ادام اسقاق.
* * *
شىن پەرزەنت – ۇلتىنىڭ ق ۇلى.
* * *
ويلى ادام اداسسا قيامەت قايىمدا دا جول تابادى.
* * *
كورىنگەندى كىسى دەمە.
* * *
ساڭىراۋ سەرىك بولىپ جارىتپايدى.
* * *
قىزدىڭ قازىناسى – ۇستاعان ارى!
* * *
ادام بالاسى بۇگىن كىسى – ەرتەڭ توپىراق.
* * *
ادام ءومىرى – اللانىڭ سىيى.
* * *
توبەسى كوك تىرەگەن جاننىڭ دا جەرگە تۇسەتىن كۇنى كەلەدى.
* * *
ۇلتىڭدى جامانداپ, ۇل بولدىم دەمە.
* * *
التى الاش ەل – الاسا ەل ەمەس.
* * *
ەلشى مەن ەمشىنىڭ تىلەگى ءبىر.
* * *
كەلىن بوپ تۇسكەن بوساعادا بوسانعان ايەل ابىرويلى, اكە شاڭىراعىندا دۇنيەگە كەلگەن بالا باقىتتى, ءوز اجالىمەن بابالارى جاتقان زيراتقا جەرلەنگەن ادامدا ارمان جوق.
* * *
كۇمىس سىنبايدى, شىنى سىنادى.
* * *
قازاق ءوزىن ەمەس, وزگەنى وبەكتەيدى, سىرتتى كۇتەدى, باسقانى باسىنا شىعارادى.
* * *
قازاقتىڭ ۇلەسى قازاقپەن ارالاسقان جۇرتتىڭ بارىندە دە بار.
* * *
ۇلت ۇلاعاتىمەن ۇلىقتى.
* * *
ەل ازاردا وسەكتى كۇيتتەيدى.
* * *
ەكى جاقسى قاعىسسا جامانعا جەم.
* * *
تاۋەلسىزدىككە ۇمتىلعان ۇلت تالابىن تەجەۋ ادىلەتسىزدىكتىڭ ەڭ قاتال ءتۇرى.
* * *
ۇلى اكەسىن, اكەسى ۇلىن بىلمەي وسكەن جەتىمدىكتىڭ ەڭ زورى.
* * *
ءىنىلى-اعانىڭ داۋلاسقانى ءبۇتىندىككە سىن.
* * *
جاۋدىڭ باستىسىن باعىندىرىپ, تىزەلىسىن بۇكتىرگەن ەر ەلىن دە ەل ەتەدى.
* * *
جەتى اتانى, جەتى جۇرت پەن جەتى قازىنانى بىلگەن جىگىتتىڭ سوڭىنان ەرگەن جۇرت جۇتامايدى.
* * *
اركىم توبەڭدە ويناقتاسا باسىم قالاي تاقىر بولدى دەپ تاڭىرقاما!
* * *
ءوزىڭنىڭ ەمەس, ۇلتىڭنىڭ ەسەسى كەتسە نالى!
* * *
جاقسى ەلدىڭ وتكەنى دە ۇلگى.
* * *
ءوز ۇلتىڭدى وزگەگە تانىستىرۋدان ۇيالما!
* * *
ءتىلىڭدى ءبىل, تاريحىڭدى ءبىل, سالت-ءداستۇرىڭدى اسپەتتە!
* * *
ەلدەن بالالىق كەتپەسە ەستى جۇرت بوپ ەسەيۋ قيىن.
* * *
ەل ەسەيمەسە ەتەك جيىلمايدى.
* * *
بالالىققا جاراعان بالا اتالىققا دا جارايدى.
* * *
جىلى ءسوز ىشكى مۇزدى دا ەرىتەدى.
* * *
مال باعا بىلگەن قازاق جان دا باعا بىلەدى.
* * *
قازاق اقىلسىزدىعىنان ازباعان, بويىندا رۋح, جىگەر, نامىستىڭ جوقتىعىنان ازعان.
* * *
جامانشىلىققا ىلىككەن كىسىنى تەرەڭگە باتىرمايتىن كۇش – بويىنداعى ەرىك-جىگەرى.
* * *
كوپتى جونگە سالاتىن سەزىم – اقىل!
* * *
سىنعان بۇتاق – وتىن.
* * *
جۇرتىڭا پانا بولا الماساڭ, بالاسى بوپ سوڭىنان ەر.
* * *
جۇرت جۇمىسى جۇمىلا جۇمىلعاندا جىلجيدى.
* * *
ۇلتتىڭ ءتىلى كەتسە, حالىقتىڭ قۇنى كەتەدى.
* * *
جارىسقا تۇسپەگەن حالىق نامىستى بىلمەيدى.
* * *
قۋانىشى مەن قايعىسى وت باسىنان اسپايتىن شاڭىراقتا ۇلتتىق رۋح قالىپتاسپايدى.
* * *
رۋحسىز حالىق – شوعى جوق وت.
* * *
ولىدەن قارىز قايتپايدى.
* * *
الاشتىڭ اتىن الاش شىعارادى.
* * *
قازاق جانىن ارى ءۇشىن قياتىن حالىق.
* * *
توزار ەلدىڭ جانجالى ءوز ىشىندە.
* * *
قارا قازاق – كوررۋپتسيانى بىلمەيتىن تازا قازاق.
* * *
ءار قازاق – دارا, ءبىر ءوزى – ءبىر بۇقارا!
* * *
قازاققا قازاقتىڭ عانا جانى اشيدى.
* * *
قازاق قازاق قالپىندا قازاقشا قادىرلى.
* * *
قازاق قازاققا قىساستىق قىلسا قىرسىزدىعى.
* * *
جاقسى بولسا جاتتىڭ دا جاتتىعى جوق.
* * *
سەزىم ادامزاتقا ورتاق!
* * *
شەت ەل وزىڭە پانا بولعانمەن جانعا سايا بولمايدى.
* * *
سىرت جەردى مەكەن ەتكەننىڭ ءوز وكسىگى وزىندە.
* * *
الاش بالاسىنان اتا سۇراسپا!
* * *
ىرگە قىمتالماسا ساڭىلاۋ كوپ.
* * *
اسپان قانداي بيىك, ادام قالاي الاسا – جەر مەن كوكتەي ايىرما!
* * *
تارازى – ولشەم. تاۋبە – قاناعات!
* * *
ءومىردىڭ ءبارى بۇيرىق, تاعدىر.
* * *
تاربيە بەسىكتەن, كيە شاڭىراقتان.
* * *
باق ۇشقالاق, تاق تايعاناق.
* * *
اق پەن قارا كۇن مەن تۇندەي.
* * *
جۇلدىز – قول جەتپەس جارىق.
* * *
اي – سۇلۋلىق سيمۆولى.
* * *
كۇن – جارىق دۇنيەنىڭ نۇرى.
* * *
جات ءتۇڭىلسىن دەسەڭ تۋعانىڭدى تۋ تۇت.
* * *
باردا سىيلاس, جوقتا قولداس.
* * *
ادام جەكە تۇرعانىندا جالعىز, كوپپەن جۇرت, ۇيقىسىندا ەل, ەل قالپىندا حالىق, حالىق بولعاندا مەملەكەت!
* * *
ءبۇتىن بۇزىلمايدى.
* * *
اۋزىڭ الا بولسا, بوتەننەن تاياقتى قالاي جەدىم دەمە.
* * *
اراز اعايىن اراشاعا كەلمەيدى.
* * *
سۇيگەنىڭە سۋىما!
* * *
جارىڭدى جامانداما.
* * *
سەنىم مەن سەزىم ەگىز.
* * *
ەرلى-زايىپتى جۇپ – دومبىرانىڭ قوس شەگى, قوس قۇلاق, ءبىر تيەك, توعىز پەرنەسى.
* * *
ىسكەر باسشىنىڭ قوسشىسى كوپ.
* * *
بالاڭا بەرەر باستى ەنشىڭ – ءتاربيە. ەكىنشى ەنشىڭ – وقۋ. شاڭىراعىڭدى ۇستاپ قالار ۇلىڭا سودان كەيىن وسيەت ەتەرىڭ – ۇلتىڭنىڭ ءتىلى, ءدىنى, ءدىلى. قالعانىن بالاڭ پەشەنەسىنەن كورەر, اللاعا جاعىمدى پەرزەنت بولسا بىلايعى ىرىزدىق-نەسىبەسىن ءتاڭىرى بەرەدى.
* * *
اباي: “عىلىمدى ىزدەپ, دۇنيەنى كوزدەپ, ەكى جاققا ءۇڭىلدىم”, – دەيدى. ءتالىم ءسوز!
* * *
قۇدايدىڭ قۇدىرەتىنە كۇدىكتەنبە.
* * *
وركەندەگەن ەل دەڭگەيى كوسەگەسى كوگەرگەن جۇرتتىڭ ءىلىم-ءبىلىم ءدارەجەسىمەن ولشەنەدى.
* * *
ۇلگىسىز جۇرت بوپ كەتپەسەك قايسى – قوعامدا جەزوكشەلىك بەلەڭ الدى.
* * *
كەيدە كوز الدىڭا ەلدى الىپ, جەردى الىپ, اپشىنى قۋىرىپ كەلە جاتقان ايداھارلار ەلەستەيدى. سولاردىڭ ءىسىپ-كەۋىپ, كەزەرگەن ءتۇر-بەينەسىن كورگەندە ەسىڭە بىردە رەسەيدىڭ مۋلتفيلمدەرىندەگى جىن-پەرىلەر, كەيدە قىتايدىڭ قاراقۇرىم قاپتاعان نوياندارى تۇسەدى.
* * *
اكە – ارقا, اعا – جاعا, ءىنى – تىرەك, ۇرپاق – بولاشاققا سالعان جول.
* * *
اتاڭنان قالعان ارىق بولسا, ەگىن ەگەرگە توعان تارت.
* * *
جارلىنى جەبە.
* * *
ساعى سىنعاندى سىرتتاما.
* * *
باسىنا ءىس تۇسكەن پاقىرعا قول بەر.
* * *
ەلىم دەگەننىڭ سوڭىنا ەر.
* * *
جات جەردە دە ەسىڭدە ەلىڭ بولسىن!
* * *
بولعاندى كۇندەمە, وزعاندى تابالاما, جەتكەندى جاسىتپا!
* * *
ەڭبەكپەن كەلگەن بايلىق ءسىڭىمدى, اق-ادال تاپقان مال جۇعىمدى.
* * *
ءوزى وسكەندى وسەكتەمە!
* * *
قازاقتىڭ اڭعالى, سارتتىڭ دەلدالى كوپ.
* * *
حاس ارۋدىڭ دا بالتىرىنا شىبىن قونادى.
* * *
رۋزا, ناماز, زەكەت, حاج – قارىز, قارىزدى وتەۋ پارىز.
* * *
ءفاني – بۇل دۇنيە, باقي – و دۇنيە.
* * *
قۇران, تاسپيىق, سالدە, جايناماز – تازا ۇستار كيەڭ.
* * *
قۇران – اللا ءسوزى!
* * *
“ويباي” – شايتاننىڭ ءبىر اتى.
* * *
تۇرىك – تۇراندىعىمەن تۋىس, قازاقتان ەنشى العان ءىنى.
* * *
قازاق پەن قىرعىزدىڭ بوتاسى ءبىرگە بوزداعان ەل, قازان اسقاندا وتتارى قاتار مازداعان جۇرت, توسكەيدە مالى, توسەكتە باسى قوسىلعان اعايىن!
* * *
قازاق – الاۋىز, ورىس – ءبىراۋىز.
* * *
باسىما باقىت قوندى دەپ اسپانداما – تومەندە جەر بار, بيىكپىن دەپ ماقتانبا – قاسىڭدا تاۋ بار.
* * *
سەنىمىڭ الدانعاننان سەكەم ال!
* * *
حاقتىڭ ءىسىن ۇمىتپايتىن ايەل احيرەتتىك جار بولۋعا دا جارايدى.
* * *
وسيەت ءسوزدى ولەر الدىندا ەمەس, ونە بويى ايت.
* * *
ۇلت نامىسىن قورعاۋ ۇرپاق ءىسى, اتا داڭقىن اسپەتتەۋ پەرزەنت پارىزى, اكە اتىن وشىرمەۋ ۇلدىڭ مىندەتى.
* * *
جارىڭدى جاسقاماي جۇمسا, ىممەن ۇعىندىر, تىلىڭمەن ءسۇي!
* * *
ءۇيىڭنىڭ جىلىلىعى توڭباسىڭا جاقسى, ايەلىڭنىڭ جاقسىلىعى وزىڭە جاقسى.
* * *
جاسقانشاق ايەلدىڭ قولى قىسقا.
* * *
ەرى بەدەلىن كوتەرمەسە, ايەلدىڭ باعى اشىلمايدى.
* * *
ايەلگە ۇرسىپ اقىل ۇيرەتە المايسىڭ.
* * *
كۇندىز ۇرسىسىپ, تۇندە تابىسقاننان ماحاببات ەكى بولمايدى.
* * *
سانانى ۋاقىت وياتادى, ءداستۇردى حالىق جاسايدى.
* * *
قىلتيعان قىز – ەريتىن تۇز.
* * *
ۇيدەگى جامان ۇل – اۋلاداعى بۇرالقى قۇل.
* * *
ءار قالاعا ءۇي سال.
* * *
قىز – ءورىس, ۇل – قونىس.
* * *
جىلىكتىڭ مايلىسى, ءسوزدىڭ سايلىسى جاقسى.
* * *
قازاقتىڭ قازاقتى كۇندەگەنى – كۇنشىلدىگى, قازاقتىڭ قازاقتى دەمەگەنى – بىرشىلدىگى.
* * *
جەر – مۇرا. مۇرادان ايرىلۋ – كۇنا.
* * *
وزبەك حالقىندا ءۇش ءتالىم بار. ءبىرى كاسىپ كورسە, مايدا-شۇيدە دەمەيدى, بەل شەشە كىرىسەدى; ەكىنشىسى – وزبەك ءوزبەككە ور قازبايدى, باسقاعا ۇستاپ بەرمەيدى, ءتۇبى بىرگەنى تۇرتپەيدى, اۋىز ءبىرلىگى كۇشتى; ءۇشىنشىسى – جەرگە جاقىن, بار ىرىزدىق-نەسىبەسىن تۇقشىڭداپ ءجۇرىپ جەردەن تابادى, ونگەن ءونىمىن ساتا الادى, ساۋدانى كاسىپ كورەدى.
* * *
تاجىك تاجىكەلەسىپ تابىسادى.
* * *
ورىسپەن قونىستاس بولساڭ ەسەپشى بول!
* * *
باسقا جۇرتقا تۇرمىسقا شىعۋعا بەل بايلاعان قىز الدىمەن ءوز ءتىلىن ۇمىتادى.
* * *
جىكشىل قوعام – ۇزىلەتىن ءجىپ.
* * *
قازاق – تەكتى حالىق, كيەلى ەل, تۇتاس ۇلت. سويتە تۇرا قازاققا كەرەك ءنارسە كوپ. سونىڭ ەڭ باستىسى – ۇلتتىق ءوسىم. نەگىزگى حالىق ءوز جەرىندە باسىم بولمايىنشا قازاقتىڭ باعى اشىلمايدى.
* * *
جاقسىنىڭ داڭقى الىسقا ەستىلەدى.
* * *
جارىق دۇنيەنىڭ قىزىعىن ادام ەكى ساتتە بىلەدى: ءبىرى – باس بوستاندىعىنان ايرىلىپ, قاراڭعى قاپاسقا قامالعاندا, ەكىنشىسى – اۋىرىپ, بالتىرى سىزداپ, ناۋقاسى جانىنا باتقاندا.
* * *
جومارت ادامنىڭ جولى بولادى.
* * *
اشۋ – پىشاق, اقىل – قىناپ.
* * *
تىرىسىندە ادامدى ادام دەمەگەندى دە ولگەنىندە كورىنە ادام قويادى.
* * *
دۇنيەنى ادام بۇزبايدى, قۇداي بولعىسى كەلەتىن كەۋدە بۇزادى.
* * *
جولاۋشىنىڭ جولداسى – جول.
* * *
عۇمىر – داريا, ءومىر – وزەن, تاعدىر – جازمىش.
* * *
جول ۇستىندەگى كىسىنىڭ جانى جاراتقاننىڭ قولىندا.
* * *
ەرسىگە ەرىپ ەلىكپە, ءجونسىزدى كورىپ جەلىكپە.
* * *
قازاقتىڭ قازىناسىن قىمقىرعاندى قورعاما.
* * *
وڭەشتىڭ ق ۇلى ەلدىڭ ۇلى ەمەس.
* * *
ازعان ەلدەن, زيانكەس كىسىدەن بەز.
* * *
ەل بايلىعىن شاشىپ, ابىروي جيناعان مىرزالىق ەمەس – ايدالاعا توككەن سۋ.
* * *
تەك وتىرعاندى تەپكىلەمە.
* * *
كورىنگەننىڭ اۋزىنا قاراپ سويلەگەننەن شەشەن شىقپايدى.
* * *
ەلدەن جيناۋدى ۇيرەنگەن, بەرۋدى بىلمەيدى.
* * *
قازاقتىڭ كەدەيى كەكىرت, بايى شالقاق.
* * *
باستىنى باعىندىرىپ, تىزەلىنى بۇكتىرەتىن – ءسوز!
* * *
حالىق تاريحىن جۇيەلى حاتتاعان حالىق باقىتتى. قاي حالىقتا دا جۇقا تاريح جوق. تاريح عاسىرلار توبىنىڭ بۇكپەسىز قورىتىلعان شىنايى شەجىرەسى.
* * *
ءوزىن تانىعان وزگەنى دە تانيدى.
* * *
حالىقتىڭ ءسانى – ايتاتىن ءانى.
* * *
وتباسىنا تۇسكەن قايعىدان جۇرت باسىنا تۇسكەن قايعى زور.
* * *
بۇرىنعى زامان ۇلتشىلداردى ءىزدەپ تاۋىپ, ارادان الاستايتىن; ءبۇگىنگى قاۋىم ۇلتسىزداردى كورسە قۋانىپ, ارقادان قاعىپ, تورگە شىعارادى.
* * *
ۇيىنە قوناق تۇسپەسە قازاقتىڭ قارنى اشادى.
* * *
اكەدەن تۋعان بالانىڭ رۋى بولارى حاق, گاپ ەسەيگەندە ۇلتىنىڭ ۇلى بولا الدى ما – سونى ايت!
* * *
بۇرىن بىرەۋدەن قارىز الۋدى ەرسى كورەتىن قازاق بۇگىندە بىرەۋدەن قارىز الماسا ۇيىقتاي المايتىن كۇيگە جەتتى.
* * *
دوسىڭنان الىستاعىڭ كەلسە قارىز سۇرا.
* * *
نەسيە كىرگەنىندە جاقسى, شىعارىندا جامان.
* * *
ادالدىڭ اقشاسىن ارام تۇسىندە جۇمسايدى.
* * *
داۋلى بولعىڭ كەلسە كورشىڭە قارىز بەر.
* * *
جىلپوستىڭ ءسوزى ءتاتتى, ءدىنى قاتتى.
* * *
قاناعاتشىلدىڭ قارنى توق, ءتاۋبەسىنە كەلە الاتىننىڭ ۋايىمى جوق.
* * *
اتقان تاڭعا قۋان.
* * *
تابيعاتقا ءتىلىڭدى تيگىزبە.
* * *
بيىكتىكتى اسپانعا قاراپ, تۇتاستىقتى جەرگە قاراپ ولشە.
* * *
اۋا – تىنىس, جەر – بەسىك.
* * *
قازاق قازاق ىسىنە قازاق بوپ كىرىسكەندە عانا قازاق ءىسى وڭعا باسادى.
* * *
ءار قازاق قازاق تاۋەلسىزدىگىن ساقتاۋعا جانە قورعاۋعا مىندەتتى ءارى قاسيەتتى بورىش ساناعاندا ۇلت مۇددەسى تۇگەل بولادى.
* * *
قازاق قور حالىق ەمەس – زور حالىق.
* * *
جاقسىدان ءسوز شىعادى جان سەكىلدى, تامىردان اتقىلاعان قان سەكىلدى.
* * *
ۇرى ەسىگىڭدى كورسە, قويماڭنىڭ قۇلپىن وزگەرت.
* * *
جانىڭدى جالداساڭ دا ايەلىڭدى كىسى ەسىگىندە كۇڭ قىلما.
* * *
ءسوز دە ءبىر مىلتىق: قاداپ ايتساڭ وق بوپ تيەدى, قالت ايتساڭ ايدالاعا كەتەدى.
* * *
جازىقسىز جالا جابۋ كۇنانىڭ ەڭ زورى.
* * *
قازاق قازاقتى ىزدەسە قۇت,
قازاق قازاقتى جوعالتسا جۇت.
* * *
كىسىنىڭ كىسىلىگى كىسىلىگىندە.
* * *
ايەلدىڭ جۇرەگى – ەركەكتىڭ تىرەگى.
* * *
قۇراندى وسى كۇنى قاري وقىمايدى, قارا وقيدى.
* * *
اعا بۋىن وتكەن زاماندا مەدرەسە مەن مەشىتتەردى قۇلاتىپ قيراتتى, جاڭا بۋىن بۇل زاماندا مەدرەسە مەن مەشىتتەر سالىپ ورناتتى.
* * *
ۇرەيلەنگەننەن ۇركەكتىك جامان.
* * *
زالىم دا مەشىتكە بارادى.
* * *
تاڭداعان كاسىبىڭ – تاعدىر جازعان سىي!
* * *
ءالدىنىڭ ءالى السىزگە عانا جەتسە ءالدى ءالدى ەمەس.
* * *
باسىڭدا باعىڭ باردا الىس تا, جاقىن دا سىيلايدى, باسىڭنان باعىڭ تايعاندا توبەڭدە قۇل دا, قۇتان دا وينايدى.
* * *
اۋىلىن تورىعان ۇرى – اۋىلدىڭ جاۋى.
* * *
وزدىگىنەن ۇلتسىزدانىپ, تىلىنەن, دىنىنەن, دىلىنەن بەزگەن – ءتىرى ولىك.
* * *
ۇيتقىعان قۇيىن توبەگە قاتەر.
* * *
ىرگە اشىقتا ءۇي جىلىماس.
* * *
تاۋدى جەل جىعىپ قۇلاتا الماس.
* * *
تازا زاتقا دا شاڭ قونادى.
* * *
راحىمشىلىقتى دا يماندى ادام جاسايدى.
* * *
ءىس – ويدىڭ جەمىسى.
* * *
ۇيقى – تىنىس, تىنىعۋ – دەمالىس.
* * *
اقىلدى اللا قوسادى.
* * *
ءسوزدى دە اۋىزعا قۇداي سالادى.
* * *
قاراعا كەلگەن اجال تورەنى دە تابادى.
* * *
توبەگە شىعار الدىندا تومەنگە تۇسەر باسپالداعىڭدى سايلا.
* * *
ادام ادام ەكەنىن ۇمىتپاعاندا عانا ادام!
* * *
قۇداڭدى قۇدايىڭداي سىيلا, بىراق قۇداڭدى قۇدايدىڭ الدىنا قويما!
* * *
جالعاندا ەر – از, ەز – كوپ; تۇلپار – سيرەك, جابى – مول.
* * *
قازاقتار نەگە ايتقان: شال-مال, كەمپىر-سامپىر, جىگىت-مىگىت, قىز-مىز, – دەپ؟ ءبىر كەم دۇنيە. وسى كۇنى: شالدار از, مالدار كوپ; كەمپىرلەر از, سامپىرلار مول; جىگىت از, مىگىت جەتەدى; قىز از, مىز كوپ...
* * *
ادام دارىنسىز بولسا دا قارىنسىز بولمايدى.
* * *
توسەگىنەن ك ۇلىپ تۇرعان ايەل سۇيكىمدى.
* * *
اشىنعانعا اقىل ايتپا.
* * *
تەكتى تۇنەگەن توسەك تازا.
* * *
قۇداي قورىعان قورعاندى قۇيىن قۇلاتپايدى.
* * *
جۇيرىكتى جات تانيدى, تۇلپاردى سىرت كوز كورەدى.
* * *
دوسىنان الشاقتاعان دوس – ۇيىرىنەن ۇرىككەن جىلقى.
* * *
ايدىڭ امانىندا اداسقان دوس تار جەردە قولىن سوزادى دەپ دامەلەنبە.
* * *
ەلدەن شەتتەمە, جۇرتتان قاشپا, حالىقتان بولەكتەنبە!
استانادا رەفەرەندۋمدى قولداۋعا باعىتتالعان جاستار كونتسەرتىنە 10 مىڭنان استام ادام قاتىستى
رەفەرەندۋم • بۇگىن, 20:27
ميحايل شايدوروۆ وليمپياداداعى جەڭىسى ءۇشىن قانشا سىياقى الادى؟
سپورت • بۇگىن, 20:20
Aitu ەكوجۇيەسى: اۋقىمدى كەڭەيۋ جانە 1 ميلليون بەلسەندى پايدالانۋشى مەجەسىنە جاقىنداۋ
تەحنولوگيا • بۇگىن, 18:44
ەرتەڭ اۋا رايىنا بايلانىستى بىرنەشە وڭىردە ەسكەرتۋ جاسالدى
اۋا رايى • بۇگىن, 18:04
وليمپيادا-2026: بياتلونشى ۆلاديسلاۆ كيرەەۆ ءىز كەسۋ جارىسىندا سىنعا ءتۇستى
وليمپيادا • بۇگىن, 17:36
ميحايل شايدوروۆ: وليمپياداداعى جەڭىسىمە دەنيس تەننىڭ ىقپالى زور
سپورت • بۇگىن, 16:56
قازاقستان ارتىستىك جۇزۋدەن الەم كۋبوگى كەزەڭىندە ەكى التىن مەدال جەڭىپ الدى
سپورت • بۇگىن, 16:48
ۇلتتىق كىتاپحانادا جولتاي ءالماش ۇلىنىڭ جاڭا كىتاپتارى تانىستىرىلدى
قوعام • بۇگىن, 15:43
فريستايل-موگۋل: پاۆەل كولماكوۆ وليمپيادادا 1/8 فينالعا دەيىن جەتتى
وليمپيادا • بۇگىن, 15:35
وسكەمەندە اۋانىڭ لاستانۋىنا بايلانىستى وقۋشىلار قاشىقتان وقيدى
ايماقتار • بۇگىن, 14:36
بەلگىلى ينجەنەر – دىنمۇحامەد قوناەۆتىڭ تۋىسى التاي قادىرجانوۆ دۇنيەدەن ءوتتى
وقيعا • بۇگىن, 14:23
الماتى وبلىسىندا بەس كولىكتىڭ قاتىسۋىمەن جاپپاي جول اپاتى بولدى
وقيعا • بۇگىن, 13:45
استانادا LRT ايالداماسىنان ءورت شىقتى
وقيعا • بۇگىن, 13:14
European Open: ەسميگۋل كۋيۋلوۆا ەل قورجىنىنا كۇمىس جۇلدە سالدى
سپورت • بۇگىن, 12:15