15 قىركۇيەك, 2010

وبلىستا كارتوپ جيناۋ جۇمىسى باستالدى.

660 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
جاڭبىرسىز جاز, كارتوپ, باعا... كوكتەن تامشى تامىز­باعان جاڭبىرسىز جاز قوستاناي وڭىرىندەگى كار­توپ شىعىمىنا دا اسەرىن تي­گىزبەي قويمادى. اسقا كوپ پاي­دالانۋىنا بايلانىستى حالىق­تىڭ ءوزى “ەكىنشى نان” دەپ اتاپ كەت­كەن بۇل ازىقتىڭ شى­عىمى دا, ءونىمى دە وڭىردە بىركەلكى ەمەس. “يۆولگا-حولدينگ” جاۋاپ­كەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­تەستىگىنىڭ اگرونومى الەك­ساندر ەلكين كارتوپتىڭ گەك­تارىنا اينا­لىمى 300 تسەنت­­نەردەن كەلىپ جاتقا­نىن ايتىپ جەلپى­نىپ قويدى. ول قۋاڭشىلىق جىلى مۇن­داي تابىسقا تاڭ­دانۋ­دىڭ قاجەتى جوق­­­­تىعىن ايت­تى. سەبەبى, شارۋا­شى­لىق وزىق تەح­نولوگيانى پايدا­لان­عالى دا ءبىرشاما جىل بولدى. ونىڭ ۇستىنە كارتوپ ەككەن القاپ توبىل وزەنىنىڭ تابا­نىندا جاتىر, تامىر ىلعالدان تاپشى بولعان جوق. گەرما­نيا­دان الدىرعان وزىق تەح­نيكا ونىمدىلىك كە­­پىلى بو­لىپ وتىر. بۇگىندە قوستا­نايلىقتاردىڭ بار­لىعى دا القاپقا شىققان دەر­سىڭ, كارتوپ جيناۋ ناۋ­قانى يۆول­گا­لىق شارۋاشى­لىق­تاردا قىزىپ تۇر. نەگىزى كارتوپ وبلىستىڭ باسقا وڭىرىنە قا­راعاندا قوستا­ناي اۋدا­نىندا كوپ ەگىلەدى. مۇن­داعى “اق­قۇدىق”, “ساد­چي­كوۆ” جاۋاپكەر­شىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى مەن “تەررا” شا­­رۋا­شىلىق قوجالىقتارى ءار گەك­تاردان 150 تسەنتنەردەن كار­توپ جي­نادى. سۋارمالى جەر­دەگى القاپ­تاردا وسىنداي مول تابىسقا قول جەتكى­زىلدى. وب­لىس­تا ءىرى شارۋاشى­لىقتار, شارۋا قوجالىقتارى, جەكە سەك­تورداعى, ياعني تۇرعىن­دار­دىڭ باقشا­لارى مەن ساياجاي­لارىنىڭ بارلى­عىن قوسىپ ەسەپتەگەندە 9850 گەكتار جەرگە كار­توپ ەگىلگەن. الايدا تەحني­كاسى, سۋى بار ءىرى شارۋاشى­لىق قانا القاپتى جازداي سۋدان تاپ­شى ەتكەن جوق. ال شاعىن قوجا­لىقتار مەن تۇرعىندار سۋدى تەك كوكتەن تىلەدى. قىر­كۇيەك مولشى­لىعىن جاساپ جات­قان دا سۋارمالى جەردىڭ كار­توبى. الايدا جاۋاپكەر­شى­­لىگى شەكتەۋلى سە­رىكتەستىكتەردىڭ كارتوپ القابى بار­لىق كو­لەمنىڭ ون پايى­زى­نا دا جەت­پەيدى, ياعني 648 گەكتار عانا. ونىڭ ەسەسىنە جەكە سەك­تورداعى كارتوپ القابىنىڭ كو­لەمى 7800 گەكتاردان اسادى. قالعان القاپ شارۋا قوجا­لىق­تارىنىڭ ەنشىسىندە. جازداي ارقاسىن كۇنگە كۇي­دىرىپ, باقشا­دان شىقپاي, كار­توپتىڭ ءشو­بىن ج ۇلىپ, قو­ڭىزىن تازالاعانمەن تۇرعىن­دار بيىل ءونىمدى وتكەن جىل­عىدان بىرنەشە ەسە از جينادى. – وتكەن جىلى التى قاپ العان جەردەن بيىل ءۇش قاپقا جەتەر-جەتپەس كارتوپ قازىپ الدىم. بىل­تىر ءۇش قاپ الساق تا كارتوبىمىز ءىرى بولعان ەدى, بيىلعى جيناعانى­مىز بۇرشاق سە­كىلدى, – دەيدى سا­رىكول اۋدا­نىنداعى لەس­­­نوي اۋىلى­نىڭ تۇرعىنى بولتىرىك مەدەباەۆ. – كۇتىمى كەم بولعان جوق, بىراق ىلعال تاپ­شى جىلى بۇل داقىل دۇرىس ونبەيدى. ءبىر بولتىرىك ەمەس, باقشا ۇستا­عان­داردىڭ كوپ­شىلىگىنىڭ ايتارى وسى. ال ساياجايلار سۋا­رىلعان­دىقتان قا­لالىقتاردىڭ جيناعان ءونىمى جا­مان ەمەس. كۇتىمى كەلىسكەن ساياجايدىڭ بەرەكەسى بار. وبلىستىق اۋىل شارۋاشى­لىعى باس­قارما­سى­نىڭ مامانى ناتاليا فە­دوروۆانىڭ اي­تۋىنشا, وبلىستا ورتا ەسەپپەن 140-150 مىڭ توننا كار­توپ جي­نالۋعا ءتيىس. ال وبلىس تۇر­عىن­دا­رىنىڭ جىل بويعى ازىق­تىق كارتوپقا سۇرانىمى 65-66 مىڭ توننا بولادى. قازىر تۇرعىن­دار­دى كارتوپ تۇسىمىمەن قاتار ونىڭ باعا­سى دا ويلاندىرادى. ازىرگە قوستا­ناي بازار­لارىندا ونىڭ كيلوسى 70-75 تەڭگە. ءتىپ­تى كارتوپ ەگە­تىن شارۋا­شىلىق­تار كوتەرمە بازار­لاردا ءونىم­نىڭ كيلوسىن 50-60 تەڭ­گەدەن ساتىپ جا­تىر. قانشا قۋاڭ­شى­لىق بولعا­نى­مەن دە جەتكىلىكتى كارتوپ جينال­عان­دىقتان ونىڭ باعاسى قىس ايلارىندا شارىق­تاماۋعا ءتيىس دەگەن ءۇمىت تە جوق ەمەس. بىراق نارىق­تىڭ ءوز زاڭى بار, باعا دا سوعان با­عىنادى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, قوستاناي.
سوڭعى جاڭالىقتار