كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اقتوبە وڭىرىنە جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, وبلىستاعى يندۋستريالىق-ينوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ ىسكە اسۋ بارىسىمەن, پارتيالىق وقۋدىڭ جاي-كۇيىمەن تانىستى.
وركەندەۋگە قادام باسقان وڭىردە وڭ وزگەرىس كوپ
ەلباسىنىڭ جانىندا مەملەكەتتىك حاتشى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قانات ساۋداباەۆ, “نۇر وتان” حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى اسلان مۋسين بولدى. ەلباسى باستاعان دەلەگاتسيانى اقتوبە حالىقارالىق اۋەجايىندا وبلىس اكىمى ەلەۋسىن ساعىندىقوۆ قارسى الدى.
جاڭا ونىمدەرگە سۇرانىس كوپ
پرەزيدەنتتىك كورتەج اۋەجايدان ءبىردەن ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرىپ وتىرعان ىرگەلى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى – “اقتوبەرەنتگەن” اكتسيونەرلىك قوعامىنا ات باسىن تىرەدى.
“اقتوبەرەنتگەن” اكتسيونەرلىك قوعامى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى راحىمجان يسماعامبەتوۆ ەلباسىن كاسىپورىننىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگىمەن جانە وسىندا سوڭعى كەزدەرى شىعارىلا باستاعان جاڭا ونىمدەرمەن تانىستىردى. ول نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنا “ارمان-2” جانە “ارمان-32” فليۋروگرافيالىق قوندىرعىسىن كورسەتتى. ودان كەيىن جاڭا قۇراستىرىلىپ جاتقان كومپيۋتەرلىك توموگراف جانىنا توقتالىپ, وسى زامانعى وزىق مەديتسينالىق قوندىرعىنىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن تيىمدىلىگى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ قۇرىلتايشىسى “ارسنو” جشس ەكەنى بەلگىلى. “اقتوبەرەنتگەن” اق ەلىمىزدە مەديتسينالىق جانە ونەركاسىپتىك رەنتگەندىك اپپاراتىن وندىرەتىن جالعىز كاسىپورىن بولىپ تابىلادى. مۇندا الىپ جۇرىلەتىن جانە جىلجىمالى رەنتگەندىك دياگنوستيكالىق جانە فليۋروگرافيالىق اپپاراتى, سونىمەن قاتار دانەكەرلەۋ جالعامالارىنىڭ دەفەكتوسكوپياسى ءۇشىن ستاتسيونارلىق جانە جىلجىمالى ونەركاسىپتىك اپپاراتىن شىعارادى.
كاسىپورىن شىعاراتىن 28 ءتۇرلى رەنتگەن اپپاراتىن الەمنىڭ جيىرما ءۇش ەلى پايدالانادى. ولار تمد ەلدەرىندە جانە شەتەلدەردە ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولىپ وتىر. مۇندا رەسەيلىك ارىپتەستەرمەن ءۇش بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرىلعان.
“اقتوبەرەنتگەن” اق شىعاراتىن ءونىمنىڭ اسسورتيمەنتىن جانە ساپالىق ولشەمدەرىن كەڭەيتە وتىرىپ, يننوۆاتسيا سالاسىنا ەلەۋلى كولەمدە قاراجات بولۋدە. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا كاسىپورىن ءوز قاراجاتى جانە “قازاقستان دامۋ بانكى” اق نەسيەسىمەن قارجىلاناتىن 16 قيىقتى وسى زامانعى كومپيۋتەرلىك توموگرافتار ءوندىرۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدا. بۇل جوبا “General ءElectrىc Healthcare” (اقش) كومپانياسىمەن بىرگە تمد ەلدەرى اۋماعىندا ءبىرىنشى رەت قولعا الىنىپ وتىر.
ءوندىرىستى تەحنولوگيالىق جاراقتاندىرۋ, ءوندىرىستىڭ مادەنيەتى مەن قاۋىپسىزدىگى “GE Healthcare”-ءنىڭ بارلىق تالاپتارىنا ساي كەلەتىن دايىندىق جۇمىستارى ءجۇرگىزىلدى. ماۋسىم ايىندا كومپيۋتەرلىك توموگرافتاردى قۇراستىرۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى جۇزەگە اسىرىلدى. وندىرىستىك جەلىنىڭ جوسپارلانعان قۋاتتىلىعى جىلىنا 28 كومپيۋتەرلىك توموگراف شىعارۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى, باعاسى وسىنداي شەتەلدىك قوندىرعىلارعا قاراعاندا 30 پايىزعا تومەن. كومپيۋتەرلىك توموگراف ءوندىرىسى ءۇشىن وسى زامانعى اسا جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق تەحنيكا وندىرىلەتىن جالپى الاڭى 900 شارشى مەتر №3 جاڭا قۇراستىرۋ تسەحى قۇرىلدى.
جوبانىڭ ىسكە اسىرىلۋى وسى زامانعى مەديتسينالىق رەنتگەندىك اپپاراتپەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى مەكەمەلەرىن قامتاماسىز ەتە الادى. كاسىپورىن ونىمدەرى قازاقستان, رەسەي جانە تاعى باسقا تمد ەلدەرىنە وتكىزىلەتىن بولادى. مۇندا قازىردىڭ وزىندە 197 ادام ەڭبەك ەتەدى, ورتاشا ايلىق جالاقى – 73500 تەڭگەنى قۇرايدى.
وسىندا قويىلعان ستەندتەر مەن ماكەتتەر الدىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا وبلىستىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى تۋرالى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى روزا كەمالوۆا باياندادى.
وڭىردە رەسپۋبليكالىق يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگىزىلگەن ون ەكى جوبا بولسا, وبلىستىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا 36 جوبا جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. سولاردىڭ اراسىندا رەسپۋبليكالىق يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگەن جوبالاردى “اقتوبەرەنتگەن” اكتسيونەرلىك قوعامى, “ايس” جشس, “اقتوبە مىس كومپانياسى” جشس جۇزەگە اسىرۋدا جانە وبلىستىق دەڭگەيدەگى “سيتال”, “ۆوسحود وريەل”, “قازاقويلاقتوبە” جشس جانە باسقا كاسىپورىندار ءوڭىردىڭ قارقىندى دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن بولادى. وبلىستا 2020 جىلعا دەيىن جالپى سوماسى 1,8 تريلليون تەڭگە بولاتىن 134 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. ءۇستىمىزدەگى جىلى جالپى سوماسى 143,9 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 43 ۇدەمەلى ينۆەستيتسيالىق-يننوۆاتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلادى. وبلىستا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ سەگىز ايىندا 578,7 ملرد. تەڭگەنىڭ ونەركاسىپ ونىمدەرى ءوندىرىلدى. جالپى كولەم يندەكسى 112 پايىزدى قۇرادى. مەملەكەتتىك ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا جالپى سوماسى 1,0 ترلن. تەڭگە بولاتىن 84 جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا.
ەسەپتى كەزەڭدە 54,7 ملرد. تەڭگە بولاتىن 18 جاڭا نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 6,7 پايىز ءوستى. وسى كەزگە دەيىن 218,5 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. وبلىستىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمى 4414,5 ملن. اقش دوللارىن قۇرادى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارى 2,4 پايىز, ولاردا جۇمىس ىستەيتىندەر سانى 2,0 پايىز, ال شىعارعان تاۋارلار مەن كورسەتكەن قىزمەتتەرى 6,9 پايىز ءوستى. سونداي-اق بيۋدجەتكە تۇسەتىن تولەمدەر مەن سالىقتار ارتتى. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا 5,8 ملرد. تەڭگە باعىتتالدى.
وبلىستاعى قوعامدىق-ساياسي تۇراقتىلىققا ەكونوميكانىڭ قارقىندى دامۋىمەن بىرگە, “نۇر وتان” حدپ وبلىستىق فيليالىنىڭ, بەلسەندى جۇمىس ىستەيتىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن 8 ەتنو-مادەني ورتالىقتىڭ ىقپالى زور.
ەلباسى كوڭىل اۋدارعان ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ قاي-قايسىسى دا ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزدى. 110 سيىرعا ارنالعان تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن سالىپ جاتقان “ايس” جشس جوبا ىسكە قوسىلعاندا وبلىستى ءسۇت جانە ءسۇت ونىمدەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتەتىن بولادى. 23,3 ميلليون اقش دوللارى كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلعان “پاريجسكايا كوممۋنا” جشس-نىڭ مال شارۋاشىلىعى كەشەنى جىلىنا 40 مىڭ شوشقا وسىرۋگە, 3200 توننا شوشقا ەتىن وندىرۋگە باعىتتالعان. ەلباسى بولاشاقتا ءجۇزەگە اسىرىلاتىن جوبالارعا جاتاتىن “جاڭاجول گتەس-ءى”, “باتىسكالي” جشس, “قاندىاعاش گتەس-100”, “قازاقويلاقتوبە” جشس سياقتى كاسىپورىنداردىڭ وندىرىستىك نەگىزدەمەلەرىمەن تانىستى.
پارتيالىق وقۋ ورتالىعى اشىلدى
ەلباسى “نۇر وتان” حدپ جوعارى پارتيا مەكتەبىنىڭ اقتوبە ايماقتىق ورتالىعىنا كەلدى. وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا “نۇر وتان” حدپ-نىڭ جوعارى پارتيالىق مەكتەبى اشىلعان بولاتىن. مەكتەپتىڭ اشىلۋى پارتيا ومىرىندەگى ماڭىزدى وقيعالاردىڭ بىرىنە اينالعانى بەلگىلى. بۇل كادرلاردى پارتيا جۇمىسىنىڭ زاماناۋي سيپاتى مەن تاسىلىنە وقىتاتىن بىرەگەي ورتالىق قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ءوڭىرلەردىڭ ىشىندە العاشقى بولىپ اقتوبە قالاسىندا “نۇر وتان” حدپ جوعارى پارتيا مەكتەبىنىڭ ايماقتىق ورتالىعى ءوز ەسىگىن ايقارا اشتى. “نۇر وتان” حدپ اقتوبە فيليالىنىڭ عيماراتى ءتورت قاباتتى, جالپى اۋماعى 4781,70 شارشى مەتردى قۇرايدى. عيمارات 2008 جىلى قايتا وڭدەۋدەن وتكىزىلدى. وسىندا 2008 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا قازاقستان جانە رەسەي ەلدەرى پرەزيدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن شەكارالاس ايماقتاردىڭ بەسىنشى فورۋمى بولىپ ءوتتى. عيماراتقا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. جالعاپ سالىنىپ جاتقان 3 قاباتتى عيماراتتىڭ جالپى اۋماعى 4347, 17 شارشى مەتردى قۇرايدى. ونىڭ ءبىرىنشى قاباتىندا ەكى وقۋ اۋديتورياسى, ەكى كومپيۋتەر كلاسى, ەكى اكت زالى, اسحانا ورنالاسادى. ەكىنشى قاباتىندا 350 ورىنعا ارنالعان التى وقۋ اۋديتورياسى مەن ءماجىلىس زالى بولادى, ءۇشىنشى قاباتتا تاعى دا التى وقۋ اۋديتورياسى ورنالاسادى. پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەكتەپ فيليالىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىمەن تانىستى, كىتاپحانانى كوردى. سودان كەيىن اقتوبە, اتىراۋ, باتىس قازاقستان جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىنان كەلگەن باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارى توراعالارىمەن, اقتوبە بولىمشەسىنىڭ جۇمىسشىلارىمەن جانە وبلىستىڭ پارتيا اكتيۆىمەن كەزدەستى. ولار بۇل جولعى سەميناردىڭ العاشقى تىڭداۋشىلارى بولدى دەسە دە بولادى.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار الدىندا ءسوز العان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى پارتيانىڭ وتكەن سەزىندە باستاۋىش ۇيىمداردىڭ بەدەلىن بارىنشا كوتەرە وتىرىپ, ەلدىڭ ەرتەڭىنە, حالىقتىڭ ماقسات-مۇددەسىنە قىزمەت ەتەتىندەي كادرلىق ساياسات ۇستانۋعا تاپسىرما بەرىلگەنىن جەتكىزدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2020 جىلعا ارنالعان ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىن ورىنداۋ بارىسىندا پارتيا قىزمەتكەرلەرى مەن بەلسەندىلەرى ءۇشىن جەرگىلىكتى جەرلەردە قازاقستاندىقتاردى قوعامدى دامىتۋعا جۇمىلدىرۋ ايرىقشا ماڭىزدى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
– ەلمەن جانە حالىقپەن جۇمىس ىستەۋ دەموكراتيالىق ەلدە وڭاي ەمەس, باسقالار قالاي جۇمىس ىستەۋ كەرەك ەكەنىن ءبىلۋىمىز كەرەك, جاڭا ساياسي تەحنولوگيالاردى ۇيرەنۋىمىز قاجەت. جالپى, پارتيادا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كادرلاردىڭ, ونىڭ ىشىندە باستاۋىش ۇيىمدار توراعالارىنىڭ دارەجەسى بيىك بولماسا حالىقپەن جۇمىس ىستەۋ قيىن. قانداي ماسەلەگە دە حالىقتىڭ مۇددەسىنەن كەلۋ كەرەك. حالىقتى تولعانتقان بارلىق ماسەلەلەردى وڭ شەشۋگە ۇيتقى بولۋ قاجەت. كادرلاردى وقىتۋ ءۇشىن ساياساتتانۋ جاعىنان عىلىمي ءبىلىمى بار عالىمداردى تارتۋىمىز كەرەك. تاۋەلسىزدىگىن جاڭا عانا العان ەلدەر ءۇشىن بيلىكتىڭ پارتياسى بولۋى الەمدىك تاجىريبەدە بار. جاپونيادا, سينگاپۋردا, مالايزيادا سولاي بولعان. “نۇر وتان” حدپ – حالىقتىڭ پارتياسى. تاياۋداعى 40-50 جىلدا ەلدەگى تۇراقتىلىق پەن بىرلىكتى قامتاماسىز ەتىپ, سايلاۋلاردا جەڭىسكە جەتۋى ءتيىس, – دەدى ەلباسى.
پارتيالىق وقۋ جۇيەسىندە كاسىبيلىكتى تۇراقتى كوتەرۋ تارتىپكە اينالۋعا ءتيىس, ال پارتيا ءوز كادرلارىنىڭ ينتەللەكتۋالدىق جانە قىزمەتتىك وسۋىنە بارلىق جاعدايدى جاساۋى كەرەك. ەلباسى پارتيانىڭ جاڭا باعدارلاماسىن دا نازاردان تىس قالدىرمادى. ونىڭ ماقسات-مىندەتتەرى قازاقستاننىڭ 2020-شى جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ ماقساتتارىمەن ۇيلەسەتىنىن اتاپ ءوتتى. وندا الداعى 10 جىلدا “نۇر وتان” پارتياسى جالپى قوعام مەن قولداۋشىلار الدىنا ۇسىنعالى وتىرعان ساياسي باعىت انىقتالعان.
اقتوبە مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى عالىمجان نۇرىشەۆ ەلدەگى بارلىق يگىلىكتەردىڭ ءبارى ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنان باستاۋ الاتىنىن جەتكىزدى. وركەنيەتتى ەلدەردىڭ وزىمەن تەرەزەسى تەڭ دارەجەدە تۇرعان قازاقستاننىڭ بۇگىنىنەن ەرتەڭى اجارلى بولاتىنىنا پرەزيدەنت جۇرگىزىپ وتىرعان سارابدال ساياساتتىڭ بەرىك نەگىز قالاپ وتىرعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. “اقتوبە مىس كومپانياسى” جشس باستاۋىش پارتيا ۇيىمى اتىنان سويلەگەن الەكساندر كوشيك, ماڭعىستاۋ وبلىستىق تۋريزم, دەنە تاربيەسى جانە سپورت باستاۋىش ۇيىمىنىڭ وكىلى رۋششانيا ەليزارەۆا دا ەلىمىزدەگى ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ, بەرەكە بىرلىكتىڭ جانە ەكونوميكالىق دامۋدىڭ بەرىك تۇعىرىن قالاپ وتىرعان ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتى دەگەن پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆقا جەرگىلىكتى جەردە بىلىكتىلىكتى كوتەرەتىن, ەلىمىزدىڭ داعدارىستان كەيىنگى جاڭارۋىندا اسا قاجەت كاسىبي جانە تەوريالىق ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورتالىعىنىڭ اشىلعانىنا ءوز ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.
سونىمەن قاتار نۇروتاندىقتار مەملەكەت باسشىسىن الداعى 10 جىلدىقتىڭ اۋقىمدى مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋعا, سونداي-اق الداعى ەقىۇ ءسامميتى مەن تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى سىندى مەملەكەتتىك جانە حالىقارالىق ماڭىزدى وقيعالاردىڭ دايىندىعى جانە وتكىزۋ جۇمىستارىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋعا ءازىر ەكەندىكتەرىنە سەندىردى. ەلباسى تاپسىرماسى بويىنشا وسىنداي وقۋ ورتالىقتارى تاعى دا ءۇش ايماقتا اشىلاتىن بولادى.
جاستاردىڭ باستاماسى جالعاسىن تابادى
مەملەكەت باسشىسى كورتەجى مەرەكەدەگىدەي بەزەندىرىلگەن وبلىستىق اكىمدىك الدىنداعى الاڭعا بەت تۇزەدى. قالانىڭ باستى الاڭى ءتۇرلى-ءتۇستى بانەرلەرمەن, ترانسپارانتتارمەن جانە جەلبىرەگەن جالاۋلارمەن بەزەندىرىلگەندىكتەن, قىزىلدى-جاسىلدى ساۋلەلەرمەن استاسقان تەڭىزدەي تولقيدى. جاستاردىڭ كوڭىلدى داۋىستارىنان كۇزگى اسپاننىڭ اۋاسى جاڭعىرىعادى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ باستاعان دەلەگاتسيا مۇشەلەرى ابىلقايىر حان ەسكەرتكىشىنىڭ الدىنا قويىلعان ساحنا تورىنە كوتەرىلدى.
وسىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى اقتوبە وبلىسىنىڭ نۇروتاندىقتارى باستاعان جانە بۇكىل ەل جاستارى قولداعان “اۋىلدىڭ وركەندەۋى – قازاقستاننىڭ ءوركەندەۋى” اتتى مارافون ەستافەتاسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىس جاستارىنىڭ سلەتىنە قاتىستى. شالعايداعى ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ, الەۋمەتتىك مەكەمەلەردىڭ قۇرىلىسى مەن ولارعا ءجوندەۋ جاساۋعا نەگىزدەلگەن اقتوبەلىك جاسوتاندىقتاردىڭ باستاماسى تەك جاستاردىڭ ەمەس, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاراپىنان دا قولداۋ تاپقان بولاتىن. وڭ باستاما كوپ ۇزاماي ءوز ءناتيجەسىن كورسەتىپ, رەسپۋبليكا جاستارىنىڭ كەڭ اۋقىمدى اكتسيا-ەستافەتاسىنا اينالدى. تەك ءبىزدىڭ وبلىستىڭ وزىندە ستۋدەنتتەر مەن قۇرىلىس جاساعى جالاۋى استىندا 70 مىڭنان استام جاستار بىرىكتى.
اكتسيا مۇشەلەرى 380 اۋىلدىق وكرۋگتى كوركەيتۋگە قاتىسىپ, ونداعى 300 ساياباق, سكۆەرلەردى, 3300 كوشە جانە اللەيالاردى تازارتىپ, 230 اشىق سپورت كەشەندەرىن جانە 800 الەۋمەتتىك نىسانداردى قايتا جوندەۋدەن وتكىزىپ, كوركەيۋىنە ۇلەس قوستى. سونداي-اق 1650-دەن استام جينالعان قوقىستى جويىپ, 20 مىڭ توننادان استام قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى شىعاردى, 300 مىڭنان استام جاسىل جەلەك وتىرعىزدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ اكتسيا بەلسەندىلەرىن قۇتتىقتاپ, قىسقاشا ءسوز سويلەدى.
– قازاقستان – ءبىزدىڭ ەلىمىز, سىزدەردىڭ ەلىڭىز, ەرتەڭگى كۇنگى بالالارىڭىزدىڭ ەلى, سوندىقتان ءبىزدىڭ ەلدى مەكەندەرىمىزدىڭ تازا بولىپ, ساۋلەتى مەن كوركى كەلىستى بولسا, اقتوبەلىك جاستاردىڭ “اۋىلدىڭ وركەندەۋى – قازاقستاننىڭ وركەندەۋى” اتتى باستاماسى ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىندا قولداۋ تابۋىنىڭ ارقاسى, 600 مىڭعا جۋىق جاستار ەلدى مەكەندەردى كوگالداندىرۋعا قاتىستى, بۇل جاستاردىڭ پاتريوتتىق سەزىمىن قالىپتاستىرۋدىڭ ءبىر ۇلگىسى بولدى. بۇل باستامانى الداعى جىلدارى دا جالعاستىرا بەرىڭىزدەر, مۇنىڭ ءبارى دە بولاشاق ءۇشىن جاسالىپ جاتقان شارۋا. بۇگىنگى مەرەكەلىك ساتتە سىزدەردى قۇتتىقتاۋ ءۇشىن ارنايى كەلدىم. ەلدىڭ بولاشاعى وزدەرىڭىزسىزدەر, وسىلاي ەڭبەكتىڭ ءدامىن تاتىپ, ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى بويلارىڭىزعا سىڭىرە بەرىڭىزدەر, – دەدى ەلباسى.
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ مارافون اكتسياعا بەلسەنە قاتىسىپ, ءونىمدى ەڭبەك ەتكەن №32 مەكتەپ گيمنازياسىنىڭ 10 سىنىپ وقۋشىسى نۇرسۇلتان دوسەكەشوۆكە, اقتوبە كولىك, كوممۋنيكاتسيا جانە جاڭا تەحنولوگيالار كوللەدجىنىڭ وقۋشىسى ولگا گانيناعا جانە №30 ورتا مەكتەپتىڭ وقۋشىسى جارماعانبەتوۆكە اۆتوكولىك كىلتتەرىن تاپسىردى.
اكتسيا-مارافونعا قاتىسۋشىلار اتىنان ءسوز العان №32 ورتا مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ 10 سىنىپ وقۋشىسى نۇرسۇلتان دوسەكەشوۆ جاستاردىڭ باستاماسىنا ۇدايى قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقان ەلباسىنا العىس سەزىمىن ءبىلدىردى. اتا-اناسىنىڭ ەلباسىنداي ازامات بولسىن دەپ ءوزىنىڭ ەسىمىن نۇرسۇلتان قويعانىن ماقتانىشپەن جەتكىزدى. اقتوبە كولىك, كوممۋنيكاتسيا جانە جاڭا تەحنولوگيالار كوللەدجىنىڭ 2 كۋرس وقۋشىسى ولگا گانينا ەلباسىنا جاستاردىڭ ءبىلىم الۋىنا, كاسىبي ماماندىققا يە بولۋىنا جانە ازامات بولىپ قالىپتاسۋىنا جاسالىپ وتىرعان قامقورلىق پەن كورسەتىلىپ وتىرعان سەنىمگە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. وعان وزدەرىنىڭ جاقسى وقۋمەن جانە تارتىبىمەن جاۋاپ بەرەتىندىكتەرىنە سەندىردى.
ساۋلەتى كەلىسكەن ساياباق
ودان كەيىن مەملەكەت باسشىسى ورتالىق مادەنيەت جانە دەمالىس ساياباعىن ارالاپ كوردى. اقتوبەلىكتەر مەن قالا قوناقتارىنىڭ سۇيىكتى ورنىنا اينالعان ساياباق جۋىردا عانا قايتا جوندەۋدەن وتكەن ەدى. ساياباق اۋماعى 42 گەكتاردى قۇرايدى, كوگالداندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, جاياۋ جۇرگىنشىلەر ءۇشىن جولدار سالىنعان.
ساياباقتىڭ ورتالىق الاڭىنداعى قورعاندا بيىكتىگى 91 مەتر تۋتۇعىر ورنالاسقان. تۋتۇعىر نەگىزىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرىمەن بەزەندىرىلگەن بارەلەف قۇرايدى.
ەلباسى سۋرەتشىلەر جانىنا ايالداپ, ولاردىڭ تۋىندىلارىنا نازار اۋداردى. جاساندى سۋ ايدىنىنداعى سۋدومودەلشىلەردىڭ جۇمىستارىن تاماشالادى. بالالاردىڭ ويىن قالاشىعىندا بولدى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ سۇراقتارىنا دا جاۋاپ بەردى. ەلباسى اقتوبەگە جىل سايىن كەلەتىنىن ايتىپ, قالانىڭ جاڭارىپ, جاسارىپ كەلە جاتقانىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. اقتوبەنىڭ ەلىمىزدەگى ۇزدىك قالالار قاتارىنا جاتاتىنىن ايتتى. ال وسى ساياباقتى ءسىزدىڭ اتىڭىزبەن اتاۋعا قالاي قارايسىز دەگەن ساۋالعا مۇدىرمەستەن ونداي باستامانىڭ كوڭىلىنە قونبايتىنىن جەتكىزدى. اتىن اتاپ, ءتۇسىن تۇستەمەي-اق ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى اتىنداعى دەسە قارسىلىعى جوقتىعىن ءبىلدىردى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ساياباقتىڭ جاراقتاندىرىلۋى مەن جاسانۋىنا كوڭىلى تولدى.
جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرگەندە ەلباسى وڭىردەگى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىنا ريزا ەكەندىگىن ايتىپ, وبلىس اكىمىنىڭ جۇمىسىنا جاقسى دەگەن باعا بەردى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي, سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
وركەندەۋگە قادام باسقان وڭىردە وڭ وزگەرىس كوپ
ەلباسىنىڭ جانىندا مەملەكەتتىك حاتشى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قانات ساۋداباەۆ, “نۇر وتان” حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى اسلان مۋسين بولدى. ەلباسى باستاعان دەلەگاتسيانى اقتوبە حالىقارالىق اۋەجايىندا وبلىس اكىمى ەلەۋسىن ساعىندىقوۆ قارسى الدى.
جاڭا ونىمدەرگە سۇرانىس كوپ
پرەزيدەنتتىك كورتەج اۋەجايدان ءبىردەن ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرىپ وتىرعان ىرگەلى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى – “اقتوبەرەنتگەن” اكتسيونەرلىك قوعامىنا ات باسىن تىرەدى.
“اقتوبەرەنتگەن” اكتسيونەرلىك قوعامى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى راحىمجان يسماعامبەتوۆ ەلباسىن كاسىپورىننىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگىمەن جانە وسىندا سوڭعى كەزدەرى شىعارىلا باستاعان جاڭا ونىمدەرمەن تانىستىردى. ول نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنا “ارمان-2” جانە “ارمان-32” فليۋروگرافيالىق قوندىرعىسىن كورسەتتى. ودان كەيىن جاڭا قۇراستىرىلىپ جاتقان كومپيۋتەرلىك توموگراف جانىنا توقتالىپ, وسى زامانعى وزىق مەديتسينالىق قوندىرعىنىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن تيىمدىلىگى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ قۇرىلتايشىسى “ارسنو” جشس ەكەنى بەلگىلى. “اقتوبەرەنتگەن” اق ەلىمىزدە مەديتسينالىق جانە ونەركاسىپتىك رەنتگەندىك اپپاراتىن وندىرەتىن جالعىز كاسىپورىن بولىپ تابىلادى. مۇندا الىپ جۇرىلەتىن جانە جىلجىمالى رەنتگەندىك دياگنوستيكالىق جانە فليۋروگرافيالىق اپپاراتى, سونىمەن قاتار دانەكەرلەۋ جالعامالارىنىڭ دەفەكتوسكوپياسى ءۇشىن ستاتسيونارلىق جانە جىلجىمالى ونەركاسىپتىك اپپاراتىن شىعارادى.
كاسىپورىن شىعاراتىن 28 ءتۇرلى رەنتگەن اپپاراتىن الەمنىڭ جيىرما ءۇش ەلى پايدالانادى. ولار تمد ەلدەرىندە جانە شەتەلدەردە ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولىپ وتىر. مۇندا رەسەيلىك ارىپتەستەرمەن ءۇش بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرىلعان.
“اقتوبەرەنتگەن” اق شىعاراتىن ءونىمنىڭ اسسورتيمەنتىن جانە ساپالىق ولشەمدەرىن كەڭەيتە وتىرىپ, يننوۆاتسيا سالاسىنا ەلەۋلى كولەمدە قاراجات بولۋدە. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا كاسىپورىن ءوز قاراجاتى جانە “قازاقستان دامۋ بانكى” اق نەسيەسىمەن قارجىلاناتىن 16 قيىقتى وسى زامانعى كومپيۋتەرلىك توموگرافتار ءوندىرۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدا. بۇل جوبا “General ءElectrىc Healthcare” (اقش) كومپانياسىمەن بىرگە تمد ەلدەرى اۋماعىندا ءبىرىنشى رەت قولعا الىنىپ وتىر.
ءوندىرىستى تەحنولوگيالىق جاراقتاندىرۋ, ءوندىرىستىڭ مادەنيەتى مەن قاۋىپسىزدىگى “GE Healthcare”-ءنىڭ بارلىق تالاپتارىنا ساي كەلەتىن دايىندىق جۇمىستارى ءجۇرگىزىلدى. ماۋسىم ايىندا كومپيۋتەرلىك توموگرافتاردى قۇراستىرۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى جۇزەگە اسىرىلدى. وندىرىستىك جەلىنىڭ جوسپارلانعان قۋاتتىلىعى جىلىنا 28 كومپيۋتەرلىك توموگراف شىعارۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى, باعاسى وسىنداي شەتەلدىك قوندىرعىلارعا قاراعاندا 30 پايىزعا تومەن. كومپيۋتەرلىك توموگراف ءوندىرىسى ءۇشىن وسى زامانعى اسا جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق تەحنيكا وندىرىلەتىن جالپى الاڭى 900 شارشى مەتر №3 جاڭا قۇراستىرۋ تسەحى قۇرىلدى.
جوبانىڭ ىسكە اسىرىلۋى وسى زامانعى مەديتسينالىق رەنتگەندىك اپپاراتپەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى مەكەمەلەرىن قامتاماسىز ەتە الادى. كاسىپورىن ونىمدەرى قازاقستان, رەسەي جانە تاعى باسقا تمد ەلدەرىنە وتكىزىلەتىن بولادى. مۇندا قازىردىڭ وزىندە 197 ادام ەڭبەك ەتەدى, ورتاشا ايلىق جالاقى – 73500 تەڭگەنى قۇرايدى.
وسىندا قويىلعان ستەندتەر مەن ماكەتتەر الدىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا وبلىستىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى تۋرالى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى روزا كەمالوۆا باياندادى.
وڭىردە رەسپۋبليكالىق يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگىزىلگەن ون ەكى جوبا بولسا, وبلىستىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا 36 جوبا جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. سولاردىڭ اراسىندا رەسپۋبليكالىق يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگەن جوبالاردى “اقتوبەرەنتگەن” اكتسيونەرلىك قوعامى, “ايس” جشس, “اقتوبە مىس كومپانياسى” جشس جۇزەگە اسىرۋدا جانە وبلىستىق دەڭگەيدەگى “سيتال”, “ۆوسحود وريەل”, “قازاقويلاقتوبە” جشس جانە باسقا كاسىپورىندار ءوڭىردىڭ قارقىندى دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن بولادى. وبلىستا 2020 جىلعا دەيىن جالپى سوماسى 1,8 تريلليون تەڭگە بولاتىن 134 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. ءۇستىمىزدەگى جىلى جالپى سوماسى 143,9 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 43 ۇدەمەلى ينۆەستيتسيالىق-يننوۆاتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلادى. وبلىستا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ سەگىز ايىندا 578,7 ملرد. تەڭگەنىڭ ونەركاسىپ ونىمدەرى ءوندىرىلدى. جالپى كولەم يندەكسى 112 پايىزدى قۇرادى. مەملەكەتتىك ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا جالپى سوماسى 1,0 ترلن. تەڭگە بولاتىن 84 جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا.
ەسەپتى كەزەڭدە 54,7 ملرد. تەڭگە بولاتىن 18 جاڭا نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 6,7 پايىز ءوستى. وسى كەزگە دەيىن 218,5 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. وبلىستىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمى 4414,5 ملن. اقش دوللارىن قۇرادى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارى 2,4 پايىز, ولاردا جۇمىس ىستەيتىندەر سانى 2,0 پايىز, ال شىعارعان تاۋارلار مەن كورسەتكەن قىزمەتتەرى 6,9 پايىز ءوستى. سونداي-اق بيۋدجەتكە تۇسەتىن تولەمدەر مەن سالىقتار ارتتى. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا 5,8 ملرد. تەڭگە باعىتتالدى.
وبلىستاعى قوعامدىق-ساياسي تۇراقتىلىققا ەكونوميكانىڭ قارقىندى دامۋىمەن بىرگە, “نۇر وتان” حدپ وبلىستىق فيليالىنىڭ, بەلسەندى جۇمىس ىستەيتىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن 8 ەتنو-مادەني ورتالىقتىڭ ىقپالى زور.
ەلباسى كوڭىل اۋدارعان ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ قاي-قايسىسى دا ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزدى. 110 سيىرعا ارنالعان تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن سالىپ جاتقان “ايس” جشس جوبا ىسكە قوسىلعاندا وبلىستى ءسۇت جانە ءسۇت ونىمدەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتەتىن بولادى. 23,3 ميلليون اقش دوللارى كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلعان “پاريجسكايا كوممۋنا” جشس-نىڭ مال شارۋاشىلىعى كەشەنى جىلىنا 40 مىڭ شوشقا وسىرۋگە, 3200 توننا شوشقا ەتىن وندىرۋگە باعىتتالعان. ەلباسى بولاشاقتا ءجۇزەگە اسىرىلاتىن جوبالارعا جاتاتىن “جاڭاجول گتەس-ءى”, “باتىسكالي” جشس, “قاندىاعاش گتەس-100”, “قازاقويلاقتوبە” جشس سياقتى كاسىپورىنداردىڭ وندىرىستىك نەگىزدەمەلەرىمەن تانىستى.
پارتيالىق وقۋ ورتالىعى اشىلدى
ەلباسى “نۇر وتان” حدپ جوعارى پارتيا مەكتەبىنىڭ اقتوبە ايماقتىق ورتالىعىنا كەلدى. وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا “نۇر وتان” حدپ-نىڭ جوعارى پارتيالىق مەكتەبى اشىلعان بولاتىن. مەكتەپتىڭ اشىلۋى پارتيا ومىرىندەگى ماڭىزدى وقيعالاردىڭ بىرىنە اينالعانى بەلگىلى. بۇل كادرلاردى پارتيا جۇمىسىنىڭ زاماناۋي سيپاتى مەن تاسىلىنە وقىتاتىن بىرەگەي ورتالىق قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ءوڭىرلەردىڭ ىشىندە العاشقى بولىپ اقتوبە قالاسىندا “نۇر وتان” حدپ جوعارى پارتيا مەكتەبىنىڭ ايماقتىق ورتالىعى ءوز ەسىگىن ايقارا اشتى. “نۇر وتان” حدپ اقتوبە فيليالىنىڭ عيماراتى ءتورت قاباتتى, جالپى اۋماعى 4781,70 شارشى مەتردى قۇرايدى. عيمارات 2008 جىلى قايتا وڭدەۋدەن وتكىزىلدى. وسىندا 2008 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا قازاقستان جانە رەسەي ەلدەرى پرەزيدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن شەكارالاس ايماقتاردىڭ بەسىنشى فورۋمى بولىپ ءوتتى. عيماراتقا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. جالعاپ سالىنىپ جاتقان 3 قاباتتى عيماراتتىڭ جالپى اۋماعى 4347, 17 شارشى مەتردى قۇرايدى. ونىڭ ءبىرىنشى قاباتىندا ەكى وقۋ اۋديتورياسى, ەكى كومپيۋتەر كلاسى, ەكى اكت زالى, اسحانا ورنالاسادى. ەكىنشى قاباتىندا 350 ورىنعا ارنالعان التى وقۋ اۋديتورياسى مەن ءماجىلىس زالى بولادى, ءۇشىنشى قاباتتا تاعى دا التى وقۋ اۋديتورياسى ورنالاسادى. پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەكتەپ فيليالىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىمەن تانىستى, كىتاپحانانى كوردى. سودان كەيىن اقتوبە, اتىراۋ, باتىس قازاقستان جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىنان كەلگەن باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارى توراعالارىمەن, اقتوبە بولىمشەسىنىڭ جۇمىسشىلارىمەن جانە وبلىستىڭ پارتيا اكتيۆىمەن كەزدەستى. ولار بۇل جولعى سەميناردىڭ العاشقى تىڭداۋشىلارى بولدى دەسە دە بولادى.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار الدىندا ءسوز العان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى پارتيانىڭ وتكەن سەزىندە باستاۋىش ۇيىمداردىڭ بەدەلىن بارىنشا كوتەرە وتىرىپ, ەلدىڭ ەرتەڭىنە, حالىقتىڭ ماقسات-مۇددەسىنە قىزمەت ەتەتىندەي كادرلىق ساياسات ۇستانۋعا تاپسىرما بەرىلگەنىن جەتكىزدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2020 جىلعا ارنالعان ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىن ورىنداۋ بارىسىندا پارتيا قىزمەتكەرلەرى مەن بەلسەندىلەرى ءۇشىن جەرگىلىكتى جەرلەردە قازاقستاندىقتاردى قوعامدى دامىتۋعا جۇمىلدىرۋ ايرىقشا ماڭىزدى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
– ەلمەن جانە حالىقپەن جۇمىس ىستەۋ دەموكراتيالىق ەلدە وڭاي ەمەس, باسقالار قالاي جۇمىس ىستەۋ كەرەك ەكەنىن ءبىلۋىمىز كەرەك, جاڭا ساياسي تەحنولوگيالاردى ۇيرەنۋىمىز قاجەت. جالپى, پارتيادا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كادرلاردىڭ, ونىڭ ىشىندە باستاۋىش ۇيىمدار توراعالارىنىڭ دارەجەسى بيىك بولماسا حالىقپەن جۇمىس ىستەۋ قيىن. قانداي ماسەلەگە دە حالىقتىڭ مۇددەسىنەن كەلۋ كەرەك. حالىقتى تولعانتقان بارلىق ماسەلەلەردى وڭ شەشۋگە ۇيتقى بولۋ قاجەت. كادرلاردى وقىتۋ ءۇشىن ساياساتتانۋ جاعىنان عىلىمي ءبىلىمى بار عالىمداردى تارتۋىمىز كەرەك. تاۋەلسىزدىگىن جاڭا عانا العان ەلدەر ءۇشىن بيلىكتىڭ پارتياسى بولۋى الەمدىك تاجىريبەدە بار. جاپونيادا, سينگاپۋردا, مالايزيادا سولاي بولعان. “نۇر وتان” حدپ – حالىقتىڭ پارتياسى. تاياۋداعى 40-50 جىلدا ەلدەگى تۇراقتىلىق پەن بىرلىكتى قامتاماسىز ەتىپ, سايلاۋلاردا جەڭىسكە جەتۋى ءتيىس, – دەدى ەلباسى.
پارتيالىق وقۋ جۇيەسىندە كاسىبيلىكتى تۇراقتى كوتەرۋ تارتىپكە اينالۋعا ءتيىس, ال پارتيا ءوز كادرلارىنىڭ ينتەللەكتۋالدىق جانە قىزمەتتىك وسۋىنە بارلىق جاعدايدى جاساۋى كەرەك. ەلباسى پارتيانىڭ جاڭا باعدارلاماسىن دا نازاردان تىس قالدىرمادى. ونىڭ ماقسات-مىندەتتەرى قازاقستاننىڭ 2020-شى جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ ماقساتتارىمەن ۇيلەسەتىنىن اتاپ ءوتتى. وندا الداعى 10 جىلدا “نۇر وتان” پارتياسى جالپى قوعام مەن قولداۋشىلار الدىنا ۇسىنعالى وتىرعان ساياسي باعىت انىقتالعان.
اقتوبە مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى عالىمجان نۇرىشەۆ ەلدەگى بارلىق يگىلىكتەردىڭ ءبارى ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنان باستاۋ الاتىنىن جەتكىزدى. وركەنيەتتى ەلدەردىڭ وزىمەن تەرەزەسى تەڭ دارەجەدە تۇرعان قازاقستاننىڭ بۇگىنىنەن ەرتەڭى اجارلى بولاتىنىنا پرەزيدەنت جۇرگىزىپ وتىرعان سارابدال ساياساتتىڭ بەرىك نەگىز قالاپ وتىرعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. “اقتوبە مىس كومپانياسى” جشس باستاۋىش پارتيا ۇيىمى اتىنان سويلەگەن الەكساندر كوشيك, ماڭعىستاۋ وبلىستىق تۋريزم, دەنە تاربيەسى جانە سپورت باستاۋىش ۇيىمىنىڭ وكىلى رۋششانيا ەليزارەۆا دا ەلىمىزدەگى ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ, بەرەكە بىرلىكتىڭ جانە ەكونوميكالىق دامۋدىڭ بەرىك تۇعىرىن قالاپ وتىرعان ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتى دەگەن پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆقا جەرگىلىكتى جەردە بىلىكتىلىكتى كوتەرەتىن, ەلىمىزدىڭ داعدارىستان كەيىنگى جاڭارۋىندا اسا قاجەت كاسىبي جانە تەوريالىق ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورتالىعىنىڭ اشىلعانىنا ءوز ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.
سونىمەن قاتار نۇروتاندىقتار مەملەكەت باسشىسىن الداعى 10 جىلدىقتىڭ اۋقىمدى مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋعا, سونداي-اق الداعى ەقىۇ ءسامميتى مەن تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى سىندى مەملەكەتتىك جانە حالىقارالىق ماڭىزدى وقيعالاردىڭ دايىندىعى جانە وتكىزۋ جۇمىستارىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋعا ءازىر ەكەندىكتەرىنە سەندىردى. ەلباسى تاپسىرماسى بويىنشا وسىنداي وقۋ ورتالىقتارى تاعى دا ءۇش ايماقتا اشىلاتىن بولادى.
جاستاردىڭ باستاماسى جالعاسىن تابادى
مەملەكەت باسشىسى كورتەجى مەرەكەدەگىدەي بەزەندىرىلگەن وبلىستىق اكىمدىك الدىنداعى الاڭعا بەت تۇزەدى. قالانىڭ باستى الاڭى ءتۇرلى-ءتۇستى بانەرلەرمەن, ترانسپارانتتارمەن جانە جەلبىرەگەن جالاۋلارمەن بەزەندىرىلگەندىكتەن, قىزىلدى-جاسىلدى ساۋلەلەرمەن استاسقان تەڭىزدەي تولقيدى. جاستاردىڭ كوڭىلدى داۋىستارىنان كۇزگى اسپاننىڭ اۋاسى جاڭعىرىعادى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ باستاعان دەلەگاتسيا مۇشەلەرى ابىلقايىر حان ەسكەرتكىشىنىڭ الدىنا قويىلعان ساحنا تورىنە كوتەرىلدى.
وسىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى اقتوبە وبلىسىنىڭ نۇروتاندىقتارى باستاعان جانە بۇكىل ەل جاستارى قولداعان “اۋىلدىڭ وركەندەۋى – قازاقستاننىڭ ءوركەندەۋى” اتتى مارافون ەستافەتاسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىس جاستارىنىڭ سلەتىنە قاتىستى. شالعايداعى ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ, الەۋمەتتىك مەكەمەلەردىڭ قۇرىلىسى مەن ولارعا ءجوندەۋ جاساۋعا نەگىزدەلگەن اقتوبەلىك جاسوتاندىقتاردىڭ باستاماسى تەك جاستاردىڭ ەمەس, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاراپىنان دا قولداۋ تاپقان بولاتىن. وڭ باستاما كوپ ۇزاماي ءوز ءناتيجەسىن كورسەتىپ, رەسپۋبليكا جاستارىنىڭ كەڭ اۋقىمدى اكتسيا-ەستافەتاسىنا اينالدى. تەك ءبىزدىڭ وبلىستىڭ وزىندە ستۋدەنتتەر مەن قۇرىلىس جاساعى جالاۋى استىندا 70 مىڭنان استام جاستار بىرىكتى.
اكتسيا مۇشەلەرى 380 اۋىلدىق وكرۋگتى كوركەيتۋگە قاتىسىپ, ونداعى 300 ساياباق, سكۆەرلەردى, 3300 كوشە جانە اللەيالاردى تازارتىپ, 230 اشىق سپورت كەشەندەرىن جانە 800 الەۋمەتتىك نىسانداردى قايتا جوندەۋدەن وتكىزىپ, كوركەيۋىنە ۇلەس قوستى. سونداي-اق 1650-دەن استام جينالعان قوقىستى جويىپ, 20 مىڭ توننادان استام قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى شىعاردى, 300 مىڭنان استام جاسىل جەلەك وتىرعىزدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ اكتسيا بەلسەندىلەرىن قۇتتىقتاپ, قىسقاشا ءسوز سويلەدى.
– قازاقستان – ءبىزدىڭ ەلىمىز, سىزدەردىڭ ەلىڭىز, ەرتەڭگى كۇنگى بالالارىڭىزدىڭ ەلى, سوندىقتان ءبىزدىڭ ەلدى مەكەندەرىمىزدىڭ تازا بولىپ, ساۋلەتى مەن كوركى كەلىستى بولسا, اقتوبەلىك جاستاردىڭ “اۋىلدىڭ وركەندەۋى – قازاقستاننىڭ وركەندەۋى” اتتى باستاماسى ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىندا قولداۋ تابۋىنىڭ ارقاسى, 600 مىڭعا جۋىق جاستار ەلدى مەكەندەردى كوگالداندىرۋعا قاتىستى, بۇل جاستاردىڭ پاتريوتتىق سەزىمىن قالىپتاستىرۋدىڭ ءبىر ۇلگىسى بولدى. بۇل باستامانى الداعى جىلدارى دا جالعاستىرا بەرىڭىزدەر, مۇنىڭ ءبارى دە بولاشاق ءۇشىن جاسالىپ جاتقان شارۋا. بۇگىنگى مەرەكەلىك ساتتە سىزدەردى قۇتتىقتاۋ ءۇشىن ارنايى كەلدىم. ەلدىڭ بولاشاعى وزدەرىڭىزسىزدەر, وسىلاي ەڭبەكتىڭ ءدامىن تاتىپ, ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى بويلارىڭىزعا سىڭىرە بەرىڭىزدەر, – دەدى ەلباسى.
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ مارافون اكتسياعا بەلسەنە قاتىسىپ, ءونىمدى ەڭبەك ەتكەن №32 مەكتەپ گيمنازياسىنىڭ 10 سىنىپ وقۋشىسى نۇرسۇلتان دوسەكەشوۆكە, اقتوبە كولىك, كوممۋنيكاتسيا جانە جاڭا تەحنولوگيالار كوللەدجىنىڭ وقۋشىسى ولگا گانيناعا جانە №30 ورتا مەكتەپتىڭ وقۋشىسى جارماعانبەتوۆكە اۆتوكولىك كىلتتەرىن تاپسىردى.
اكتسيا-مارافونعا قاتىسۋشىلار اتىنان ءسوز العان №32 ورتا مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ 10 سىنىپ وقۋشىسى نۇرسۇلتان دوسەكەشوۆ جاستاردىڭ باستاماسىنا ۇدايى قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقان ەلباسىنا العىس سەزىمىن ءبىلدىردى. اتا-اناسىنىڭ ەلباسىنداي ازامات بولسىن دەپ ءوزىنىڭ ەسىمىن نۇرسۇلتان قويعانىن ماقتانىشپەن جەتكىزدى. اقتوبە كولىك, كوممۋنيكاتسيا جانە جاڭا تەحنولوگيالار كوللەدجىنىڭ 2 كۋرس وقۋشىسى ولگا گانينا ەلباسىنا جاستاردىڭ ءبىلىم الۋىنا, كاسىبي ماماندىققا يە بولۋىنا جانە ازامات بولىپ قالىپتاسۋىنا جاسالىپ وتىرعان قامقورلىق پەن كورسەتىلىپ وتىرعان سەنىمگە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. وعان وزدەرىنىڭ جاقسى وقۋمەن جانە تارتىبىمەن جاۋاپ بەرەتىندىكتەرىنە سەندىردى.
ساۋلەتى كەلىسكەن ساياباق
ودان كەيىن مەملەكەت باسشىسى ورتالىق مادەنيەت جانە دەمالىس ساياباعىن ارالاپ كوردى. اقتوبەلىكتەر مەن قالا قوناقتارىنىڭ سۇيىكتى ورنىنا اينالعان ساياباق جۋىردا عانا قايتا جوندەۋدەن وتكەن ەدى. ساياباق اۋماعى 42 گەكتاردى قۇرايدى, كوگالداندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, جاياۋ جۇرگىنشىلەر ءۇشىن جولدار سالىنعان.
ساياباقتىڭ ورتالىق الاڭىنداعى قورعاندا بيىكتىگى 91 مەتر تۋتۇعىر ورنالاسقان. تۋتۇعىر نەگىزىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرىمەن بەزەندىرىلگەن بارەلەف قۇرايدى.
ەلباسى سۋرەتشىلەر جانىنا ايالداپ, ولاردىڭ تۋىندىلارىنا نازار اۋداردى. جاساندى سۋ ايدىنىنداعى سۋدومودەلشىلەردىڭ جۇمىستارىن تاماشالادى. بالالاردىڭ ويىن قالاشىعىندا بولدى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ سۇراقتارىنا دا جاۋاپ بەردى. ەلباسى اقتوبەگە جىل سايىن كەلەتىنىن ايتىپ, قالانىڭ جاڭارىپ, جاسارىپ كەلە جاتقانىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. اقتوبەنىڭ ەلىمىزدەگى ۇزدىك قالالار قاتارىنا جاتاتىنىن ايتتى. ال وسى ساياباقتى ءسىزدىڭ اتىڭىزبەن اتاۋعا قالاي قارايسىز دەگەن ساۋالعا مۇدىرمەستەن ونداي باستامانىڭ كوڭىلىنە قونبايتىنىن جەتكىزدى. اتىن اتاپ, ءتۇسىن تۇستەمەي-اق ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى اتىنداعى دەسە قارسىلىعى جوقتىعىن ءبىلدىردى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ساياباقتىڭ جاراقتاندىرىلۋى مەن جاسانۋىنا كوڭىلى تولدى.
جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرگەندە ەلباسى وڭىردەگى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىنا ريزا ەكەندىگىن ايتىپ, وبلىس اكىمىنىڭ جۇمىسىنا جاقسى دەگەن باعا بەردى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي, سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
