زيالى قاۋىم زيالى وي ءبىلدىردى

كەشە قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ الما­تىداعى  رەزيدەنتسياسىندا مەملەكەتتىك حاتشى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قانات ساۋداباەۆ قازاق ادەبيەتىنىڭ ءبىر توپ قالامگەرلەرىن جانە رەسپۋبليكاداعى بەلگىلى اقپارات قۇرالدارى جەتەكشىلەرىن قابىلداپ, القالى كەزدەسۋ وتكىزدى. كەزدەسۋگە كەلگەندەر اراسىندا كورنەكتى عالىم, سىنشى, اكادەميك سەرىك قيراباەۆ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتتارى شەريازدان ەلەۋكەنوۆ, دۋلات يسابەكوۆ, ورازبەك سارسەنباەۆ, نۇرلان ورازالين, جازۋشىلار مارال سقاقباەۆ, بەكسۇلتان نۇرجەكەەۆ, مادەنيەتتانۋشى مۇرات اۋەزوۆ, ت.ب. قالامگەرلەر, سونىمەن قاتار, “قازاقستان” تەلەراديوكورپورا­تسيا­سىنىڭ پرەزيدەنتى جاناي وماروۆ, “قازاق گازەتتەرى” جشس توراعاسى جۇمابەك كەنجالين, بەلگىلى باسىلىمدار باس رەداكتورلارى جۇماباي شاشتاي ۇلى, باقىت ساربالاەۆ, ۇلىقبەك ەسداۋلەتوۆ, نۇرتورە ءجۇسىپ, ءشامشيدين پاتتەەۆ, قالي سارسەنباەۆ, جاناربەك ءاشىمجان بولدى. كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەتتىك حاتشى ەلىمىزدىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعى مەن ەكى جارىم ايدان كەيىن استانادا وتەتىن ۇيىم ءسامميتى جايىندا بايانداي كەلە, مەملەكەت باسشىسىنىڭ رۋحاني سالانى دامىتۋعا تۇراقتى تۇردە قامقورلىق پەن قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. – 8 ايدان بەرى قازاقستان الەمدەگى ەڭ بەدەلدى دە بەلدى ۇيىمنىڭ ءبىرى – ەقىۇ-عا توراعا بولىپ وتىر, – دەدى قانات ساۋداباەۆ. – سونداي-اق, 11 جىل­عا سوزىلعان ۇزىلىستەن كەيىن ۇيىم­عا مۇشە ەلدەر مەملەكەت باسشىلارى­نىڭ ءسامميتى اقوردادا وتپەكشى. سام­ميتكە الەمنىڭ 67 ەلىنەن ۇيىمعا قا­تىسۋشى مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ جانە ارىپتەس مەملەكەتتەر جەتەكشى­لەرى­نىڭ كەلۋى – ەل تاريحىندا بول­ما­عان ايتۋلى وقيعا. ونىڭ ۇستىنە جيىن تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعى قار­ساڭىندا وتكەلى تۇر. بۇل – قازاقستان­نىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قول جەتكىزگەن وراسان زور تابىستارى مەن جەتىستىكتەرىن حالىقارالىق قاۋىم­داستىقتىڭ باعالاۋى. ءارى ۇلكەن حا­لىقارالىق تابىس, ۇلكەن جەڭىس, ورتاق قۋانىش. مىنە, وسى ۇلكەن جەڭىستى, ور­تاق قۋانىشتى ەلىمىزدىڭ رۋحاني, مادەني سالاسىنداعى تۇلعالار رەتىندە باسى-قاسىندا بولىپ, حالىققا جەت­كىزەتىن, ويلارىڭىزبەن بولىسەتىن ءسىز­دەر. سوندىقتان ەلباسى سىزدەرگە وسى سالەمىن جولداپ, حالىقارالىق جيىنعا ۇلكەن ۇلەس قوسادى دەپ ءۇمىت ارتىپ وتىر. ءوز كەزەگىندە ءسوز العان ادەبيەت قايراتكەرلەرى رۋحاني سالانى تۇراقتى تۇردە قولداپ, قامقورلىققا الىپ كەلە جاتقانى ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنا ريزاشىلىق سەزىمدەرىن بىلدىرە كەلە, قازاقستان تاريحىندا ەرەكشە وقيعا بولىپ سانالاتىن ساليقالى جيىن تۋرالى ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. بەل­گىلى ادەبيەتانۋشى-عالىم سەرىك قيراباەۆ قالامگەرلەردىڭ جەلتوقسان ايىندا وتەتىن ۇلكەن حالىقارالىق جيىن وتكىزۋگە اتسالىسۋعا, ءبىزدىڭ وسى سالاداعى قول جەتكەن جەتىستىكتەرىمىز بەن تابىستارىمىزدى ناسيحاتتاۋعا, ەكىنشى جاعىنان سىرت ەلدەرمەن قارىم-قاتىناستارىمىز جونىندە پىكىر بىلدىرۋگە شاقىرىلعانىن العا تارتتى. “مىنە, سوعان بارلىعىمىز دا ءبىراۋىز­دان تىلەك قوستىق. بۇل ەلىمىزدىڭ, پرە­زي­دەنتىمىزدىڭ ۇلكەن ابىرويى جانە حال­قىمىزدىڭ الەمگە تانىلاتىن, كورى­نەتىن مەزگىلى تۋعانداي”, دەدى اكادەميك. بۇل باسقوسۋدى رۋحاني كەڭىستىكتىڭ التىن ارقاۋى رەتىندە اتاپ وتكەن جا­زۋ­شىلار وداعىنىڭ توراعاسى نۇرلان ورازالين جىل باسىنان بەرى ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى توراعاسى مىندەتىن اتقارىپ كەلە جاتقان قانات بەكمىر­زا ۇلىمەن وتكەن اڭگىمە قالامگەرلەر ءۇشىن دە, بيلىك ءۇشىن دە, حالىق ءۇشىن دە كەلەلى كەڭەس ەكەنىن جەتكىزدى. “ولاي دەيتىن سەبەبىمىز, قازاق حالقىنىڭ مىڭداعان جىلعا سوزىلاتىن ۇلى تاريحىنا كوز ءجۇ­گىرت­سەك, قازاق حال­قىنىڭ مەملەكەت رەتىندە قالىپ­تاسقان ­حاندىق, ءار­تۇرلى وردالاردىڭ قۇرامىندا, ۇلىستاردىڭ جەكە-جەكە بيلىگىندە بولعان كەزەڭدەرىن بىلەمىز. بىراق, تۇتاسىپ, شىن ماعىنا­سىنداعى الەم تانىعان ۇلكەن ىرگەلى مەملەكەت بولۋى – حح عاسىردىڭ سوڭعى ون جىل­دىعىندا جۇزەگە اسقان ۇلكەن وقيعا, ۇلت ءۇشىن ۇلكەن قۇبىلىس. سول جيىرما جىلعا جەتپەيتىن ۋا­قىت ىشىندە ءوزىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن الىپ, ەندى-ەندى قاناتتانىپ, ەل تا­نىپ ۇلگەرگەن مەملەكەتتىڭ الەمدەگى ۇلكەن بەلدى حالىقارالىق ۇيىمدى باسقارۋى – حالىق ءۇشىن, مەملەكەت ءۇشىن ۇلكەن جەڭىس. ال ەندى ونىڭ وبەكتيۆتى, سۋبەكتيۆتى فاك­تور­لا­رىن تۇگەندەپ كەلگەن كەزدە تۇلعا, ەل دەيتىن ۇعىم بولادى. ياعني, ەلىڭ­دى باسقارعان تۇلعاڭا بايلانىستى ءسىزدىڭ مەملەكەتىڭىز, ەلىڭىز جونىندە باعا بەرىلە باستايدى”, دەدى ن.ورازالين. ءارى قاراي نۇرلان ورازالين قالاي دەگەندە دە الەم مويىنداپ, باعالاعان جاۋاپتى كەزەڭدە تۇرعا­نىمىزدى ايتا كەلىپ, قالامگەرلەر قاۋىمى ەلدىڭ وسىنداي ۇلكەن ەمتيحاندى ابىرويلى اياقتاۋعا, جەلتوقسان ايىندا وتەتىن ۇيىم ءسامميتىنىڭ قارساڭىندا ءوز ۇندەرىن قوساتىندىعىنا سەنىم ءبىلدىردى. ۇيعىر ادەبيەتى كەڭەسىنىڭ ءتور­اعاسى, جازۋشى-دراماتۋرگ, “قۇرمەت بەلگىسى” وردەنىنىڭ يەگەرى احمەتجان اشيري دا بۇگىنگى كەزدەسۋدىڭ ۇلكەن ءمانى بار دەپ ەسەپتەيدى. ەلباسى حالىق ءۇشىن, حالقىنىڭ باقىتى ءۇشىن قىرۋار جۇمىس اتقارىپ جات­قاندا, الەمگە تانىلعان كوشباس­شى جايىندا ءوز ويلارىن جەتكىزۋ زيالى قاۋىمنىڭ پارىزى دەپ بىلەدى. سونداي-اق, قازاقستاندا 132 ۇلت وكىلدەرى تۇراتىن بولسا, ۇي­عىر­لار ءبىر تامىرلى ­– ءتىلىمىز دە, ءدىنىمىز دە ءبىر تۇركى حالىقتارى ەكەنىن, ال ەلباسىنىڭ تۋىسقاندىق, تاتۋلىق­تان قىمبات ۇلى قاسيەت جوق­تىعىن ايتقان دانىشپاندىق ويلارىن وقىرماندارىمىزعا جەت­كىزۋگە مۇددەلى ەكەندىگىن ەرەكشە ىقىلاس­پەن اتادى. گۇلزەينەپ سادىرقىزى.