جەدەل جانە ناقتى

ۇكىمەت ەلباسىنىڭ قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋعا كىرىستى جۋىقتا اقوردادا ەلىمىزدىڭ قۇقىق قورعاۋ سالاسىن رەفورمالاۋعا ارنالعان كەڭەس وتكەنى بەلگىلى. سوندا ەلباسى ۇكىمەتكە وسى ماسەلەگە قاتىستى بىرقاتار تاپسىرمالار بەرگەن بولاتىن. ۇكىمەت ەلباسىنىڭ وسى تاپ­سىرمالارىن دەرەۋ جۇزەگە اسىرۋ ءىسىن قولعا الدى. وسى ماسەلەگە باي­لانىستى وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا تاپسىرمالاردى ورىنداۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرى انىقتالىپ, ولاردى قارجىلاي قامتاماسىز ەتۋدىڭ جولدارى قاراستىرىلدى. اتالعان ماسەلەگە بايلانىستى پرەزيدەنت جارلىعىندا ۇكىمەتكە پرەزيدەنت اكىمشىلىگىمەن جانە قاۋىپسىزدىك كەڭەسىمەن بىرلەسە وتى­رىپ تاپسىرمالاردى ورىنداۋدىڭ شارالار جوسپارىن 1 ايدىڭ ىشىندە قامتاماسىز ەتۋ مىندەتتەلگەن ەدى. وسىعان وراي قارجى, دەنساۋلىق ساق­تاۋ, ءبىلىم جانە عىلىم, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىك­تە­رى ءبىر اپتانىڭ ىشىندە جەكەلەگەن مەم­لەكەتتىك ورگانداردى  قايتا ۇيىمداستىرۋ ءىسىن قامتاماسىز ەتىپ, قارجىلاردى ءبولۋدىڭ, شتات­تان تىس قىزمەتتەردىڭ ءتارتىپ­تەرىن اي­قىن­­داپ, وسىعان سايكەس قاۋ­لى­نىڭ جوباسىن ازىرلەپ ۇلگەرۋى كەرەك. سونىڭ ىشىندە پرەمەر-مي­نيستر ىشكى ىستەر مينيستر­لى­گىنە قۇقىق بۇزۋ­شى­لىقتىڭ ال­دىن الۋ سالا­لىق باع­دارلاماسىن ازىرلەۋگە كىرى­سۋدى, ال ادىلەت مي­نيسترلىگىنە ءوت­پەلى كەزەڭ ىشىندە سوت شەشىمدەرىن ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋدى جۇكتەدى. قۇقىق قورعاۋ سالاسىن رە­فور­مالاۋ ءىسى وسى ماسەلەدە ناق­تىلىق پەن ايقىندىقتى قالىپ­تاستىرۋى ءتيىس.  ازىرگە سالالار بويىنشا قىز­­مەت­تەردى اتقارۋ ءتارتىبى ءارتۇرلى زاڭ­دار بويىنشا رەتتەلىپ ءجۇر. سوعان سايكەس قىزمەتكەرلەردىڭ قۇ­قىقتىق مارتەبەسى, ەڭبەك جاع­دايى, جەڭىل­دىك­تەرى مەن زەينەت­اقىلىق تولەم­دەرى دە ءارتۇرلى زاڭ­دارمەن رەت­تەل­گەن. ادىلەت مي­نيسترى راشيد ءتۇ­سىپبەكوۆتىڭ اي­تۋىنشا, “قۇقىق قور­عاۋ قىزمەتى تۋرالى”, “قۇقىق قورعاۋ قىز­مەتىنىڭ ماسەلەلەرى بوي­ىنشا كەيبىر زاڭ اكتىلەرىنە تۇزە­تۋ­لەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋ­را­لى” زاڭ جوبالارىنىڭ قابىلدانۋى سالاداعى مىنە, وسىنداي پروبلە­ما­لاردى جوياتىن بولادى. جاڭا نور­ما­تيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە قىز­مەتكەرلەردىڭ نەگىزگى فۋنك­تسيا­لا­رىن, اسكەري جانە ارناۋلى دارە­­جەلەرىن, اتاقتارىن ايقىن­دايتىن ەرەجەلەر ەنگىزىلەدى. ارينە, سالانى رەفورمالاۋعا قاتىستى وسىنداي وزگەرىستەر قو­سىم­شا قارجى شىعىندارىن قا­جەت ەتەتىندىكتەرى تۇسىنىكتى. وسى­عان بايلانىستى راشيد ءتۇسىپ­بەكوۆ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ەن­گىزىلۋى ءتيىس اقشالاي قاراجات­تاردىڭ كو­لەمى مەن ءبولىنۋ ءتارتىبىن ۇسىندى. وسى بويىنشا قىزمەتكەرلەردىڭ زەينەت­اقىلىق قامتۋ دەڭگەيىن تەڭەستىرۋ ءۇشىن 2012 جىلعا – 4 ميلليارد 84 ميلليون تەڭگە, 2013 جىلعا – 3 ميلليارد 805 ميلليون تەڭگە, 2014 جىلعا 3 ميلليارد 794 ميل­ليون تەڭگە قاجەت بولماق. مۇ­نىڭ سىر­تىن­دا قوسىمشا سايكەس شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن تاعى دا 6 ميلليارد تەڭگە كەرەك. ماسەلەنى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى وتىرىستا اي­تىل­­عان ماسەلەلەردى ەسكەرە وتى­رىپ ەل­باسى بەرگەن تاپسىرمانى بارىنشا جەدەل جانە ناقتى جۇزەگە اسىرۋ قاجەتتىگىن تاعى ءبىر ەسكە سالدى. سۇڭعات ءالىپباي.