24 شىلدە, 2010

استانا – مەنىڭ ماحابباتىم

980 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن
قازاق كينوسىنىڭ قاتارى تاعى ءبىر تىڭ دۇنيەمەن تو­لىقتى. الەمنىڭ وزگە ەلدەرىمەن باسە­كە­لەسىپ, رۋحاني بىرلىگى مەن ەكو­نوميكالىق قابىلەتى كۇننەن كۇنگە قارىشتاپ دامىپ كەلە جاتقان ەلوردامىز – اس­تا­نا­نىڭ بۇگىنگى جارقىن كەلبەتىن كور­كەم كينو تىلىمەن سۋرەتتەگەن ل.اقىن­جانوۆانىڭ ستسەناريى نەگىزىندە رەجيسسەر ە.شى­نار­باەۆ تۇسىرگەن “استانا – ما­حاب­با­تىم مەنىڭ” كينو­سە­ريالى كو­­­رەر­مەن­مەن قا­ۋى­ش­­تى. زام­ا­ناۋي ءبا­سە­كەلەستىككە قابىلەتتى, كورەرمەن كوڭىلىن وزىنە اۋدارا الا­تىن فيلم تىڭ ىزدەنىستەرگە قۇ­رىل­عان. كينو­تۋىندى اينا­لا­مىزداعى ادام­دار الەمىنىڭ اشەكەيسىز بەت-بەينەسىن اسەرلى سۋرەتتەگەن. ونداعى ءاربىر كەيىپ­كەر ءبىزدىڭ زامانداسىمىز, ءبىزدىڭ تۇستا­سى­مىز, ءتىپتى مىنا ءبىزدىڭ ارقايسىمىزدىڭ كوركەم وبرا­زىمىز دەسەك تە بولادى. تەلەگەي ويعا جەتەلەيتىن مۇنداي دۇنيەنى باستاۋ, باستاعان سوڭ سول ءىستى سوڭىنا دەيىن جەتكىزۋ ءارى ەل ىقىلاسىنا بولەنۋ كەز كەلگەن ونەر يەسىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەس ەڭبەك. ال ە.شى­نارباەۆ بولسا بۇل ۇدەدەن شىعا ءبىلدى. ماقسات ورىندالدى. ەل يگىلىگىنە جارايتىن دۇنيەنى تۋدىردى. مەن نەگىزىنەن ويىندى فيلم رەجيسسەرىمىن. وسى ۋا­قىتقا دەيىن اۆتورلىق في­لمدەر ءتۇسىرىپ كەلدىم. دەگەن­مەن, تەلەسە­ريال­دىڭ ءاربىر ءتۇسىرى­لى­مى­نەن دە مول ءلاززات الا­مىن. ارت-حا­ۋستىق في­لمدە ويدان سۋىرىپ سالۋ ارقىلى جاڭا كينو ءتىلى قالىپتاسادى. ال تەلەسەريال ءتۇسىرۋ الدىن-الا جاسالعان جوسپار بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. “استانا –  ماحابباتىم مەنىڭ” – قازاقستانداعى بۇگىنگى تاڭداعى قۇنى جوعارى, ءارى جوعارى كاسىبي دەڭگەيدە جاسالعان دۇنيە, – دەيدى ول. تۋىندىنىڭ العاشقى كا­درىنان باستاپ كورەرمەندى ءبىر دەممەن ۇستاپ وتىرۋى رەجيس­سەردىڭ قاجىر-قايراتىنىڭ قا­رىمىن ايقىندايدى. ءار سەرياسى اياقتالا سالىسىمەن كورەرمەن ىقىلاسى كەزەكتى جالعاسىن اسىعا كۇتەدى دەسەم, بۇل ءسوزىمدى بۇگىنگى تاڭدا ءوزىمىزدىڭ وتاندىق دۇنيە­لە­رىمىزگە سۋساپ وتىرعان جۇر­ت­شىلىقتىڭ “استانا – ما­حاب­باتىم مەنىڭ” كينوسە­ريالىن كورىپ جاتقاندىعى دالەلدەيدى. ارينە, بۇنداي ۇدەدەن شى­عۋدا ءفيلمنىڭ اۋەنىن جازعان اقتوتى رايىمقۇلوۆانىڭ دا سىڭىرگەن ەڭبەگى از ەمەس. سىرلى ساعىنىش پەن قۇشتارلىق لەبى ەسەتىن ءارلى اۋەن قالا ءساۋ­لەتىمەن بىتە قايناسىپ, پوليفونيالىق گارمونياسىن تاپقان. ول تۋرالى كومپو­زيتوردىڭ ءوزى بىلاي دەيدى: بۇل جوباعا قاتىسۋ تۋرالى ۇسىنىس ەرمەك شىنارباەۆتان جانە “ەۆرازيا پروداكشن” پروديۋسەرلىك ورتالىعىنان ءتۇستى. العاشقىدا ءتۇرلى وي-تولعانىستار از بولمادى. باستاپقىدا ءار سەرياعا ار­نايى ءان جازارمىز دەپ ويلاعان ەدىك, الايدا, كوپشىلىككە تانىمال بولىپ, ءفيلمنىڭ جالپى سارىنىن ساقتايتىن ءبىر عانا اۋەننىڭ قالعانىن قالادىق. ينسترۋمەنتالدى ءدۇ­نيەنى قاجەت ەتتىك, سەبەبى, بۇل اۋەن في­لمنىڭ بويتۇمارىنا اينا­لىپ, قاي جەردە تىڭ­داساڭىز دا, ويىڭىزعا بىردەن وسى تەلەحيكايا ورالسا دەگەن ويدا بولدىق. مىنە, وسى ويى­مىزعا جەتتىك دەپ ەسەپتەيمىن. كينوتۋىندىداعى كەيىپ­كەرلەر گالەرەياسى ۇلكەن ىزدەنىستىڭ, ىجداھاتتىلىقتىڭ, ادام جانىن تەرەڭ تاني ءبىلۋدىڭ ارقاسىندا جارىققا شىق­قاندىعىن ونىڭ ءاربىر دە­تالىنان انىق اڭعارۋعا بولادى. مىسالى, شەتەلدەگى وقۋىن ءتامامداپ, تۋعان ەلىنە ورالعان باس كەيىپكەردىڭ ءبىرى ەرلان العاشقى كورىنىستەردىڭ بىرىندە-اق ءوزىنىڭ بىرگە وقىعان دوسى ابزالدىڭ ءاپ­كەسىن كو­رگەن بوي­دا “مەن ءسىزدى بۇ­­رىن دا ءبىر كور­­گەن سەكىلدىمىن! ءسىز تەلەار­نا­لاردىڭ بىرىندە قىزمەت اتقارماۋشى ما ەدىڭىز؟ ” دەپ اڭعال دا, اشىق كوڭىلىن باي­قاتادى. الايدا, اقكوڭىل جىگىتتىڭ ماڭدايىنا جازىلعان تاعدىر سىيى بۇرالاڭى مەن بۇلتارىسى كوپ ءومىر سوقپاعى ەكەن. بىردە ول ارمان قالانىڭ اسەم كوشەلەرىن ارالاپ كەلە جاتىپ, اياق استىنان رولدە وتىرعان دوسىنىڭ كەسىرىنەن اۆتوكولىك اپاتىنا ۇشىرايدى. ءناتي­جەسىندە, جالانىڭ ءبارى موي­نىنا ءىلىنىپ, ون ءبىر اي مەرزىم كولەمىندە اباقتىعا جابىلادى. الايدا, ابزالدىڭ اپكەسىنىڭ كومەگىنىڭ ارقاسىندا  بوستاندىققا شىعادى. كومەك قولىن سوزعان كەلىن­شەكتىڭ بار ماقساتى – ءبىلىمدى, بىلىكتى, سىمباتىنا اقىلى ساي جىگىتتىڭ كوڭىلىن وزىنە اۋدارىپ الۋ ەدى. بىراق ۇستانىمى بەرىك, جانى تازا جىگىت ەسەبى تۇگەل سۇلۋدىڭ ەركىنە كونىڭكىرەمەيدى. نيەتىنە امالى ساي كەلىپ, ءىنجۋ اتتى سۇيرىكتەي ارۋمەن اۋەجايدا كەزدەسەدى. بۇل جاي عانا كەزدەسۋ ەمەس-تۇعىن. بۇل كەزدەسۋ  بىرنەشە تاعدىردىڭ تىرلىگىنە توسىن جاڭالىق پەن جاڭ­عىرتۋلار ەنگىزگەن, قيلى حيكايالارعا وزەك بولاتىن وقيعالاردىڭ سەبەبى-ءتىن. قازاقستان مەن تۇركيا بىرلەسىپ جاساعان بۇل دۇنيەنى تۇسىرۋگە ەكى ەلدىڭ دە ارتىستەرى قاتىسقان. العاشقى مينۋت­تاردان-اق ەكى ەل اكتەرلەرىنىڭ شەبەرلىگى كوزگە ۇرادى. كورەرمەنىن باۋراعان بۇل ەسىمدەر توبىندا – جاننا قۋانىشەۆا, گۇلنار دوسماتوۆا, بايان ەسەنتاەۆا, ءادىل احمەتوۆ, داستان ورازبەكوۆ, باحار اكچا, ەرمان بۋرمالي, ەردال دجين­دورۋكتار بار. ارقايسىسىنىڭ ەسىمى حالىققا ەتەنە تانىس كينو مايتالماندارى اتالمىش تۋىندى ارقىلى تاعى دا ءبىر رەت سۇيىكتى كورەرمەندەرىمەن كەڭىنەن قاۋىشتى. ولاردىڭ 80 پايىزى قازاقستان جاعىنان بولسا, 20 پايىزى تۇركيا تاراپىنان تارتىلعان. وعان ەلىمىزدەن دە, تۇرىك ەلىنەن دە ەڭ مىقتى شىعارماشىلىق توپتار مەن كاسىبي ماماندار جۇمىس ىستەگەن. فيلمگە تاڭداپ الىنعان ءتۇسىرۋ ايماقتارى دا بىردەن كوز تارتىپ, اسەم ۇيلەسىمدىلىكپەن جارقىن جاراسىم تاپقان. بىرقاتار سيۋجەتتەر انكارادا, ىستامبۇلدا, ءمارمار تەڭىزىنىڭ جاعاسىندا, استانادا ءتۇسىرىل­گەن. سونداي-اق فيلمدە كو­رىنىس تاپقان ءزاۋلىم عيماراتتار مەن كوككە شاپشىعان سۋ بۇرقاقتارى, ت.ب. كوركەم كورى­نىستەر استانانىڭ دامىعان كەلبەتىن, بەيبىت ەلدىڭ باياندى بولاشاعىن ايگىلەپ تۇرعانداي. بىراق, ءفيلمدى جارىققا شىعارعان شىعارماشىلىق توپ ەركىن قيالدىڭ, كوركەم شىن­دىقتىڭ كەڭىستىگىنەن شىعانداپ كەتپەگەن. ءارسىز اسىرەلەۋ, پايىمسىز پافوسقا مۇلدە جول بەرمەگەن. ءبارى دە تابيعي تازا قالپىندا سۋرەتتەلگەن. ءتۇيىپ ايتقاندا, كورەرمەننىڭ ءبىر دەممەن “استانا – ماحابباتىم مەنىڭ” دەگەن ىستىق ىقىلاسىن تۋدىراتىنداي... ايناگۇل ادامبەكوۆا, استانا.
سوڭعى جاڭالىقتار