2015 جىلعى 21 ءساۋىر, استانا قالاسى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پايدالى قازبالار قورلارى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا جانە پايدالى قازبالار قورلارى جونىندەگى وڭىرارالىق كوميسسيالار تۋرالى ەرەجەلەردى بەكىتۋ تۋرالى
«جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» 2010 جىلعى 24 ماۋسىمداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 19-بابى 3) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. مىنالار:
1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پايدالى قازبالار قورلارى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا تۋرالى ەرەجە وسى بۇيرىقا 1- قوسىمشاعا سايكەس;
2) پايدالى قازبالار قورلارى جونىندەگى وڭىرارالىق كوميسسيالار تۋرالى ەرەجە وسى بۇيرىققا 2- قوسىمشاعا سايكەس بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتى:
1) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە وسى بۇيرىقتىڭ مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ كوشىرمەسىن مەرزiمدi باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى;
3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرىلۋىن;
4) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە وسى بۇيرىقتىڭ 2-تارماعىنىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالiمەتتەردi ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسiن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق ونىڭ العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ءا.يسەكەشەۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى
___________________ ۆ.شكولنيك
2015 جىلعى 24 ءساۋىر
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ
2015 جىلعى 21 ساۋىردەگى № 472 بۇيرىعىنا 1- قوسىمشا
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پايدالى قازبالار
قورى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا تۋرالى ەرەجە
1. جالپى ەرەجەلەر
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پايدالى قازبالار قورى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسياسى (بۇدان ءارى – قر قمك) جەر قويناۋىنا مەملەكەتتىك ساراپتامانى (بۇدان ءارى – ساراپتاما) جۇزەگە اسىرادى.
2. قر قمك قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ, ولاردىڭ قۇرامى, جۇمىس رەگلامەنتى جانە ءىس جۇرگىزۋ وسى ەرەجەمەن ايقىندالادى.
3. قر قمك جەر قويناۋىن زەردەلەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ۆەدومستۆوسىنىڭ جانىنان قۇرىلادى جانە جۇمىس ىستەيدى.
4. قر قمك قۇزىرەتىنە كەڭ تارالعان پايدالى قازبالاردى قوسپاعاندا, پايدالى قازبالاردىڭ بارلىق تۇرلەرى بويىنشا ساراپتاما جاتادى.
2. قر قمك مىندەتتەرى مەن فۋنكتسيالارى
5. نەگىزگى مىندەتكە سايكەس قر قمك ساراپتاما بارىسىندا مىنالاردى:
1) پايدالى قازبالار قورلارىنىڭ سانى, ساپاسى, قۇرامى, تەحنولوگيالىق قاسيەتتەرى, سونداي-اق جەر قويناۋىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعىن;
2) پايدالى قازبالاردى ءوندىرۋ جانە وندىرۋگە بايلانىستى ەمەس ماقساتتا جەر قويناۋى ۋچاسكەلەرىن پايدالانۋ شارتتارى ءۇشىن گەولوگيالىق, تاۋ-كەن تەحنيكالىق, گيدروگەولوگيالىق, ينجەنەرلىك-گەولوگيالىق, تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق دەرەكتەردىڭ تولىقتىعى مەن دۇرىستىعىن;
3) كەن ورىندارىن قازۋدىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىنىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسىن, كومىرسۋتەك شيكىزاتىن الۋ كوەففيتسيەنتتەرىن, مينەرالدىق-شيكىزاتتىق بازانى كەڭەيتۋ جونىندەگى قورىتىندىلار مەن ۇسىنىستاردى, پايدالانۋعا ارنالعان قورلار مەن جەر قويناۋى ۋچاسكەلەرىنىڭ دايىندىعى دارەجەسىن;
4) جەر قويناۋىن گەولوگيالىق زەردەلەۋ مەن باعالاۋ جونىندەگى ىزدەستىرۋ, بارلاۋ, تاجىريبەلىك-پايدالانۋ جۇمىستارىڭ ناتيجەلەرى مەن ساپاسىن;
5) پايدالى قازبالاردىڭ كەن ورىندارىن جويۋدىڭ نەمەسە كونسەرۆاتسيالاۋدىڭ, پايدالى قازبالاردى ەسەپتەن شىعارۋدىڭ نەمەسە قالعان قورلاردىڭ تەڭگەرىمدىلىك تيەسىلىگىنىڭ وزگەرۋ نەگىزدىلىگىن ايقىندايدى.
6. قر قمك ءوز قىزمەتىندە مىناداي فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىرادى:
1) پايدالى قازبالار قورلارىنىڭ مەملەكەتتىك تەڭگەرىمىنە قويۋعا نەگىز بولىپ تابىلاتىن بارلانعان پايدالى قازبالار قورىنىڭ رەنتابەلدىلىگى تۋرالى قورىتىندى بەرەدى;
2) پايدالى قازبالار قورىنىڭ سانى مەن ساپاسىن, ولاردىڭ رەسپۋبليكا ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزىن, ءوندىرۋدىڭ تاۋ-كەن تەحنيكالىق, گيدروگەولوگيالىق, ەكولوگيالىق جانە باسقا دا جاعدايلارىنا وبەكتيۆتى باعا بەرەدى;
3) كەلىسىمشارتتىق اۋماقتاعى بارلاۋ ناتيجەسىندە كوممەرتسيالىق تابۋ فاكتىسىن راستايدى;
4) بارلاۋمەن جانە (نەمەسە) وندىرۋمەن بايلانىستى ەمەس جەراستى قۇرىلىستارىن سالۋعا جانە پايدالانۋعا جارامدى جەر قويناۋى ۋچاسكەلەرى تۋرالى گەولوگيالىق اقپاراتقا مەملەكەتتىك ساراپتاما جۇرگىزەدى.
7. قر قمك ساراپتاما بارىسىندا:
1) ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردان, جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگانعا ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمدار مەن مەكەمەلەردەن جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردان وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى اقپاراتتى, قۇجاتتاردى جانە ماتەريالداردى سۇراتۋى جانە الۋى;
2) ساراپتاما پروتسەسىندە ءوز قۇزىرەتى شەگىندە تاۋەلسىز ساراپشىلاردى تارتۋى;
3) قاجەتتىلىگىنە قاراي ساراپتاما جۇرگىزىلەتىن وبەكتىلەردە كوشپەلى وتىرىستاردى وتكىزۋى;
4) جەر قويناۋىن پايدالانۋشى قۇزىرەتتى ورگان قولدانىستاعى كەلىسىمشارتقا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزگەنگە دەيىن كەلىسىمشارتتىق تالاپتاردا ايتىلعان جەر قويناۋىن پايدالانۋ وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ مەرزىمدەر بۇزعان جاعدايدا, ساراپتاماعا ۇسىنىلعان ەسەپتەردى كەرى قايتارۋى;
5) ءوز فۋنكتسيالارىنا كىرەتىن ماسەلەلەر بويىنشا شەشىمدەر قابىلداۋى مۇمكىن.
3. قر قمك قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ
8. قر قمك وتىرىستارى قاجەتتىلىگىنە قاراي, بىراق ايىنا كەمىندە ءبىر رەت وتكىزىلەدى.
9. قر قمك وتىرىستارى جۇمىس جانە پلەنارلىق وتىرىستار بولىپ بولىنەدى. جۇمىس بابىندا قاراۋ ناتيجەسى قر قمك شەشىمىنىڭ جوباسى بولىپ تابىلادى. قر قمك پلەنارلىق وتىرىسىندا ساراپتالاتىن ەسەپتەر بويىنشا شەشىم قابىلدانادى.
10. قر قمك القالى ورگاندار بولىپ تابىلادى. شەشىم وتىرىسقا قاتىسىپ وتىرعان كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ كوپشىلىك داۋىسىمەن قابىلدانادى. شەشىمدەردى قابىلداۋ كەزىندە داۋىستار تەڭ بولعان جاعدايدا, توراعالىق ەتۋشىنىڭ داۋىسى شەشۋشى بولىپ تابىلادى.
11. قر قمك جۇمىس ورگانى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتى بولىپ تابىلادى.
12. قر قمك وتىرىستارىنا كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى بولىپ تابىلمايتىن لاۋازىمدى تۇلعالار شاقىرىلۋى مۇمكىن.
13. قر قمك توراعاسى ونىڭ قىزمەتىنە جەتەكشىلىك ەتەدى, ادىستەمەلىك باسشىلىقتى جۇزەگە اسىرادى. توراعا بولماعان كەزدە ونىڭ مىندەتتەرىن قر قمك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اتقارادى.
14. ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قر قمك-گە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋدا ولارعا جاردەم كورسەتەدى.
15. قر قمك عىلىمي حاتشىسى ساراپتاماعا ەسەپتەردىڭ قابىلدانۋىن جانە ولاردى كوميسسيالاردىڭ پلەنارلىق وتىرىستارىنا دايىنداۋدى ۇيىمداستىرادى.
16. ساراپتامانىڭ ناتيجەلەرى پايدالى قازبالار قورلارىن بەكىتۋ تۋرالى, قورلاردى ساناتتار بويىنشا ءبولۋ, تاجىريبەلىك-ونەركاسىپتىك ءوندىرۋدىڭ كولەمدەرى مەن مەرزىمدەرى, كومىرسۋتەكتى شيكىزاتتى الۋ كوەففيتسيەنتتەرى, پايدالى قازبالار قورلارىن ەسەپتەن شىعارۋ, جەر قويناۋى تۋرالى اقپاراتتى ونەركاسىپتىك, عىلىمي جانە باسقا ماقساتتاردا قولدانۋ مۇمكىندىكتەرى, ۇسىنىمدار تۋرالى دەرەكتەر, سونداي-اق قر قمك قۇزىرەتىنە كىرەتىن وزگە دە ماسەلەلەر بويىنشا شەشىمدەر كورىنىس تاباتىن حاتتامامەن رەسىمدەلەدى.
17. ساراپتامانىڭ ناتيجەلەرى كورسەتىلگەن حاتتاماعا وتىرىسقا توراعالىق ەتۋشىنىڭ قولى قويىلادى جانە قر قمك بارلىق قاتىسقان مۇشەلەرىنىڭ بۇرىشتاما قولدارى قويىلادى.
4. قر قمك قۇرامى
18. قر قمك توراعادان, ونىڭ ورىنباسارلارىنان, عىلىمي حاتشىدان جانە كوميسسيالار مۇشەلەرىنەن تۇرادى.
19. قر قمك توراعاسى جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى بولىپ تابىلادى. قر قمك توراعاسىنىڭ قر قمك توراعاسى بولماعان كەزەڭدە قر قمك قۇزىرەتى شەگىندە قۇجاتتارعا قول قويۋ قۇقىعىن يەلەنەتىن ورىنباسارى بار.
20. قر قمك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان ۆەدومستۆوسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ تابىلادى.
21. عىلىمي حاتشىلار مەن كوميسسيا مۇشەلەرى جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ بىلىكتى قىزمەتكەرلەرى بولىپ تابىلادى.
قر قمك جەكە قۇرامى كوميتەت توراعاسىنىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلەدى.
5. قر قمك جۇمىس رەگلامەنتى جانە ءىس قاعازدارىن جۇرگىزۋ
22. قر قمك كەزەكتى جىلعا ارنالعان جۇمىس جوسپارى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ وتىنىمدەرى نەگىزىندە قالىپتاستىرىلادى.
23. جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار ساراپتاماعا ەسەپ ۇسىنۋ مەرزىمىن كورسەتە وتىرىپ, وتىنىمدەردى جىبەرەدى.
24. اۋماقتىق بولىمشەلەر جوسپارلاناتىن جىلدىڭ 20 قاڭتارىنا دەيىنگى مەرزىمدە قر قمك اتىنا جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا جيىنتىق مالىمەتتەردى جىبەرەدى.
25. قر قمك جۇمىسىنىڭ جيىنتىق جوسپارىن قر قمك توراعاسى بەكىتەدى.
26. جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعى بار جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا «جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونىندەگى وپەراتسيالاردى جۇرگىزۋ تۋرالى ەسەپتەر بەرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 31 ناۋرىزداعى № 396 بۇيرىعىمەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 11028 تىركەلگەن) جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونىندەگى وپەراتسيالاردى جۇرگىزۋ تۋرالى ەسەپتەر بەرۋ قاعيدالارىنا سايكەس جۇرگىزىلگەن گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى تۋرالى تۇپكىلىكتى ەسەپتى (بۇدان ءارى - ەسەپ) ساراپتاماعا ۇسىنادى.
27. جوسپارلاناتىن جىلدىڭ 30 قاڭتارىنان كەيىن تۇسكەن جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ وتىنىمدەرى قر قمك تىركەلەدى. اتالعان ەسەپتەرگە ساراپتاما مىناداي تۇردە جۇرگىزىلەدى:
1) ءبىرىنشى كەزەكتە جيىنتىق جۇمىس جوسپارىنا سايكەس ەسەپتەر قاراستىرىلادى;
2) ەكىنشى كەزەكتە جوسپارلاناتىن جىلدىڭ 20 قاڭتارىنان كەيىن كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەر بويىنشا ەسەپتەر ولاردىڭ ءتۇسۋ كەزەكتىلىگىنە سايكەس قاراستىرىلادى.
28. جەر قويناۋىن پايدالانۋشى ەسەپتى - كەمىندە ەكى دانادا, ەسەپكە قوسا بەرىلگەن انىقتامالار مەن تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ ساراپتاما قورىتىندىلارىن - كەمىندە ءتورت دانادا ساراپتاماعا جىبەرەدى.
29. قر قمك قاراۋىنا تۇسەتىن ەسەپتى الدىن الا ءتيىستى قور جونىندەگى وڭىرارالىق كوميسسيالارمەن (بۇدان ءارى - قوك) قارالادى جانە ونىڭ قورىتىندىسىمەن سۇيەمەلدەنەدى.
30. ساراپتاماعا كەلىپ تۇسەتىن ەسەپتى عىلىمي حاتشى وسى ەرەجەنىڭ 28 جانە 29-تارماقتارىندا كوزدەلگەن, بەلگىلەنگەن تالاپتاردىڭ سايكەستىگى مانىنە باعالانادى.
31. ۇسىنىلعان ەسەپ وسى ەرەجەنىڭ تالاپتارىنا سايكەس بولعان كەزدە, ونى عىلىمي حاتشى تىركەيدى, ودان كەيىن ساراپتاماعا قابىلدانعان بولىپ ەسەپتەلەدى, بۇل تۋرالى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىعا تۇسكەن كۇنىنەن باستاپ ون جۇمىس كۇنى ىشىندە جازباشا حابارلانادى.
32. قر قمك مۇشەلەرىنە ولاردىڭ تىركەلۋىنە قاراي ساراپتاماعا ەسەپتەردىڭ كەلىپ ءتۇسۋى تۋرالى عىلىمي حاتشى حابارلايدى.
33. قر قمك قاراۋىنا تۇسكەن ەسەپ كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارىنا بەرىلەدى, ول كەلىپ تۇسكەن ماتەريالداردىڭ سالالىق باعىتىنا سايكەس كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ ىشىنەن ساراپتاما جۇرگىزۋگە جاۋاپتىلاردى ايقىندايدى.
34. ساراپتاما گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىندا ارنايى ءبىلىمى بار جانە ساراپتاما ناتيجەلەرىنە مۇددەلى ەمەس تاۋەلسىز ساراپشىلاردى تارتا وتىرىپ, ەسەپ تىركەلگەن ساتىتەن باستاپ ءۇش ايعا دەيىنگى مەرزىمدە جۇرگىزىلەدى. اسا كۇردەلى نە كولەمى ۇلكەن ەسەپتى قاراعان جاعدايدا, ساراپتامانى جۇرگىزۋ مەرزىمى كوميسسيا توراعاسىنىڭ شەشىمى بويىنشا ۇزارتىلۋى مۇمكىن, بىراق ەكى ايدان اسا ۇزارتىلمايدى.
35. تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ ءتىزىمىن قر قمك توراعاسىنىڭ ۇسىنىمى بويىنشا جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ۆەدومستۆو باسشىسى بەكىتەدى.
36. تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ ەسەپتى ساراپتاۋ قورىتىندىلارىن العاننان كەيىن جانە كوميسسيانىڭ جاۋاپتى مۇشەلەرى ەسەپتى زەرتتەگەننەن كەيىن جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار وكىلدەرىنىڭ, ەسەپ ورىنداۋشىلاردىڭ تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن قر قمك جۇمىس وتىرىسى وتكىزىلەدى.
37. قر قمك-ءنىڭ جۇمىس وتىرىستارى قر قمك توراعا ورىنباسارىنىڭ, ال ول بولماعان كەزدە كوميسسيانىڭ ساراپتاما وتكىزۋگە جاۋاپتى مۇشەسىنىڭ توراعالىق ەتۋىمەن جۇرگىزىلەدى. جۇمىستى قاراۋ ناتيجەسى قر قمك شەشىمنىڭ جوباسى بولىپ تابىلادى.
38. كوميسسيانىڭ پلەنارلىق وتىرىستارى قر قمك توراعاسىنىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وتكىزىلەدى. توراعا بولماعان جاعدايدا, وتىرىستى ونىڭ ورىنباسارى وتكىزەدى.
39. پلەنارلىق وتىرىس وتكىزىلگەنگە دەيىن ءۇش جۇمىس كۇنى بۇرىن عىلىمي حاتشى قر قمك-ءنىڭ مۇشەلەرىنە قارالاتىن وبەكتى بويىنشا ەسەپتىڭ نەگىزگى مازمۇنى قىسقاشا تۇردە كورسەتىلگەن انىقتامانى تانىسۋ ءۇشىن ۇسىنادى. قر قمك مۇشەسىنىڭ تالابى بويىنشا وعان تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ قورىتىندىلارى جانە وزگە ماتەريالدار ۇسىنىلادى.
40. ەگەر قر قمك-ءنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنا كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە جارتىسى قاتىسقان جاعدايدا, ول زاڭدى دەپ ەسەپتەلەدى. قر قمك-ءنىڭ مۇشەلەرى ءوزىنىڭ وتىرىسقا قاتىسۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتىگىن باسقا تۇلعاعا بەرە المايدى.
41. پلەنارلىق وتىرىستاردا شەشىمدەر ونىڭ مۇشەلەرى داۋسىنىڭ كوپشىلىگىمەن قابىلدانادى.
42. شەشىم قابىلداۋ كەزىندە كوميسسيا مۇشەلەرى تەڭ داۋىسقا يە بولادى. داۋىستار تەڭ بولعان جاعدايدا, توراعالىق ەتۋشى داۋىس بەرگەن شەشىم قابىلداندى دەپ ەسەپتەلەدى.
43. قابىلدانعان شەشىمگە كەلىسپەيتىن قر قمك-ءنىڭ مۇشەلەرى ەرەكشە پىكىر بىلدىرۋگە قۇقىلى. ەرەكشە پىكىر ونىڭ نەگىزدەمەسىن قامتيتىن جەكە قۇجاتپەن رەسىمدەلەدى جانە قارالاتىن ماتەريالدارعا قوسا بەرىلەدى.
44. قر قمك توراعاسىنىڭ, ال ول بولماعان كەزدە - ورىنباسارىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا شەشىمنىڭ جوباسى سىرتتاي داۋىس بەرۋ تارتىبىمەن كوميسسيا مۇشەلەرىنە جىبەرىلۋى مۇمكىن.
45. كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ سىرتتاي داۋىس بەرۋگە ارنالعان مەرزىمى داۋىس بەرۋ ءۇشىن حاتتاما جوباسىن تاراتقان كۇننەن باستاپ ءۇش جۇمىس كۇنىنەن اسپاۋعا ءتيىس. سىرتتاي داۋىس بەرۋ مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن كوميسسيا مۇشەلەرى عىلىمي حاتشىعا وزدەرىنىڭ پىكىرىن بىلدىرەتىن جازباشا جاۋاپتاردى جىبەرەدى. كورسەتىلگەن مەرزىمدە جازباشا جاۋاپ ۇسىنباعان جاعدايدا, كوميسسيا مۇشەسى قابىلدانعان جوبا شەشىمىنە داۋىس بەردى دەپ ەسەپتەلەدى. ەگەر جوبا بويىنشا كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جالپى سانىنىڭ كوپشىلىگى داۋىس بەرگەن جاعدايدا, سىرتتاي داۋىس بەرۋ ءوتتى دەپ ەسەپتەلەدى. شەشىم جوباسى بويىنشا سىرتتاي داۋىس بەرۋدىڭ ناتيجەلەرى حاتتامامەن رەسىمدەلەدى.
46. قر قمك پلەنارلىق وتىرىسىنىڭ حاتتاماسى وتىرىس وتكەن كۇننەن باستاپ ون ءتورت جۇمىس كۇنى ىشىندە جاسالادى. حاتتامادا ساراپتاماعا ۇسىنىلعان ەسەپتىڭ ماتەريالدارى تۋرالى مالىمەتتەر, ساراپتاما بارىسىندا انىقتالعان ەسكەرتۋلەر, قر قمك شەشىمى جانە ولاردىڭ ۇسىنىمدارى قامتىلادى.
47. قر قمك پلەنارلىق وتىرىسىنىڭ دايىندالعان حاتتاماسى كۇنتىزبەلىك وتىز كۇن ىشىندە ءتيىستى اۋماقتىق بولىمشەگە, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتى «قازگەواقپارات» رەسپۋبليكالىق گەولوگيالىق اقپارات ورتالىعى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىنە (بۇدان ءارى – «قازگەواقپارات» رگاو) جىبەرىلەدى. عىلىمي حاتشى ساراپتامادان وتكەن ەسەپتى «قازگەواقپارات» رگاو گەولوگيالىق قورىنا تۇراقتى ساقتاۋعا تاپسىرۋ تۋرالى حابارلاندىرۋدىڭ كوشىرمەسىن العان ساتتەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون ءتورت كۇن ىشىندە جەر قويناۋىن پايدالانۋشىعا قر قمك-ءنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنىڭ حاتتاماسىن جىبەرەدى.
48. ساراپتامادان وتكەن ەسەپكە, ەسەپ ورىنداۋشىلارى پلەنارلىق وتىرىستا قابىلدانعان شەشىمدەر جانە قر قمك حاتتاماسىندا كورىنىس تاپقان قاجەتتى تولىقتىرۋلار مەن تۇزەتۋلەر ەنگىزەدى.
49. ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەردىڭ سايكەستىگىن ۇسىنىلعان ەسەپتى ساراپتاۋدان وتكىزۋگە جاۋاپتى تۇلعالار تەكسەرەدى جانە ەسەپتى ورىنداۋشىلاردىڭ, ەسكەرتۋلەر بەيىمى جونىندەگى تاۋەلسىز ساراپشىنىڭ جانە قر قمك جۇمىس ورگانى مامانىنىڭ قولدارى قويىلعان اكتىمەن كۋالاندىرىلادى.
50. ساراپتامادان وتكەن ەسەپكە ءتيىستى وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەننەن كەيىن, سونداي-اق ولاردى قوسىمشا تۇزەتۋلەرسىز قابىلداعان جاعدايدا, جۇرگىزىلگەن گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى تۋرالى ساراپتامادان وتكەنىن كۋالاندىراتىن ءمورتابان قويىلادى.
51. قابىلدانعان قورلاردىڭ ساناتتارى, حاتتامانىڭ ءنومىرى, پلەنارلىق وتىرىس وتكىزىلگەن كۇنى, سونداي-اق ساراپتالاتىن ماتەريالداردىڭ قارالۋىنا جاۋاپتى تۇلعانىڭ قولى ءمورتاباندا كورىنىس تابادى. ءمورتاباندار ەسەپ ءماتىنىنىڭ تيتۋل پاراعىندا جانە قورلاردىڭ بۇعاتتالعانىن مەن ساناتتارعا بولىنگەنىن كورسەتەتىن گرافيكالىق قوسىمشالاردىڭ ءاربىر پاراعىنا قويىلادى.
52. ەگەر ساراپتالاتىن ەسەپكە جاسالعان ساراپتامانىڭ ناتيجەسى بويىنشا قر قمك تەرىس قورىتىندىسى الىنسا, جەر قويناۋىن پايدالانۋشى حاتتامادا جازىلعان ەسكەرتۋلەر مەن ۇسىنىمداردى ەسكەرە وتىرىپ, ولاردى پىسىقتاعان كەزدە ەسەپتى قايتالاما ساراپتاماعا ۇسىنا الادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ
2015 جىلعى 21 ساۋىردەگى № 472 بۇيرىعىنا 2- قوسىمشا
پايدالى قازبالار قورى جونىندەگى وڭىرارالىق
كوميسسيالار تۋرالى ەرەجە
1. جالپى ەرەجەلەر
1. پايدالى قازبالار قورى جونىندەگى وڭىرارالىق كوميسسيالار (بۇدان ءارى - قوك) جەر قويناۋىنا مەملەكەتتىك ساراپتامانى (بۇدان ءارى - ساراپتاما) جۇزەگە اسىرادى.
2. قوك قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ, ولاردىڭ قۇرامى, جۇمىس رەگلامەنتى جانە ءىس جۇرگىزۋ وسى ەرەجەمەن ايقىندالادى.
3. قوك جەر قويناۋىن زەردەلەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىنىڭ (بۇدان ءارى - اۋماقتىق بولىمشەلەر) جانىنان قۇرىلادى جانە جۇمىس ىستەيدى.
4. قوك قۇزىرەتىنە كەڭ تارالعان پايدالى قازبالاردىڭ تۇرلەرى بويىنشا ساراپتاما, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا (بۇدان ءارى - قر قمك) ساراپتاماسىنا كەلىپ تۇسەتىن ەسەپتەردى الدىن الا قاراۋ جاتادى.
2. قوك مىندەتتەرى مەن فۋنكتسيالارى
5. نەگىزگى مىندەتكە سايكەس ساراپتاما بارىسىندا قوك مىنالاردى:
1) پايدالى قازبالار قورلارىنىڭ سانى, ساپاسى, قۇرامى, تەحنولوگيالىق قاسيەتتەرى, سونداي-اق جەر قويناۋىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعىن;
2) پايدالى قازبالاردى ءوندىرۋ جانە وندىرۋگە بايلانىستى ەمەس ماقساتتا جەر قويناۋى ۋچاسكەلەرىن پايدالانۋ شارتتارى ءۇشىن گەولوگيالىق, تاۋ-كەن تەحنيكالىق, گيدروگەولوگيالىق, ينجەنەرلىك-گەولوگيالىق, تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق دەرەكتەردىڭ تولىقتىعى مەن دۇرىستىعىن;
3) كەن ورىندارىن قازۋدىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىنىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسىن, كومىرسۋتەك شيكىزاتىن الۋ كوەففيتسيەنتتەرىن, مينەرالدىق-شيكىزاتتىق بازانى كەڭەيتۋ جونىندەگى قورىتىندىلار مەن ۇسىنىستاردى, پايدالانۋعا ارنالعان قورلار مەن جەر قويناۋى ۋچاسكەلەرىنىڭ دايىندىعى دارەجەسىن;
4) جەر قويناۋىن گەولوگيالىق زەردەلەۋ مەن باعالاۋ جونىندەگى ىزدەستىرۋ, بارلاۋ, تاجىريبەلىك-پايدالانۋ جۇمىستاردىڭ ناتيجەلەرى مەن ساپاسىن;
5) پايدالى قازبالاردىڭ كەن ورىندارىن جويۋدىڭ نەمەسە كونسەرۆاتسيالاۋدىڭ, پايدالى قازبالاردى ەسەپتەن شىعارۋدىڭ نەمەسە قالعان قورلاردىڭ تەڭگەرىمدىلىك تيەسىلىگىنىڭ وزگەرۋ نەگىزدىلىگىن ايقىندايدى.
6. قوك ءوز قىزمەتىندە مىناداي فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىرادى:
1) قور جونىندەگى كوميسسيا وتىرىسىنىڭ حاتتاماسى تۇرىندە پايدالى قازبالار قورلارىنىڭ مەملەكەتتىك تەڭگەرىمىنە قويۋعا نەگىز بولىپ تابىلاتىن بارلانعان پايدالى قازبالار قورىنىڭ رەنتابەلدىلىگى تۋرالى قورىتىندى بەرەدى;
2) پايدالى قازبالار قورىنىڭ سانى مەن ساپاسىن, ولاردىڭ رەسپۋبليكا ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزىن, ءوندىرۋدىڭ تاۋ-كەن تەحنيكالىق, گيدروگەولوگيالىق, ەكولوگيالىق جانە باسقا دا جاعدايلارىنا وبەكتيۆتى باعا بەرەدى;
3) كەلىسىمشارتتىق اۋماقتاعى بارلاۋ ناتيجەسىندە كوممەرتسيالىق تابۋ فاكتىسىن راستايدى.
7. قوك ساراپتاما بارىسىندا:
1) ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردان, جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگانعا ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمدار مەن مەكەمەلەردەن جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردان وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى اقپاراتتى, قۇجاتتاردى جانە ماتەريالداردى سۇراتۋى جانە الۋى;
2) ساراپتاما پروتسەسىندە ءوز قۇزىرەتى شەگىندە تاۋەلسىز ساراپشىلاردى تارتۋى;
3) قاجەتتىلىگىنە قاراي ساراپتاما جۇرگىزىلەتىن وبەكتىلەردە كوشپەلى وتىرىستاردى وتكىزۋى;
4) جەر قويناۋىن پايدالانۋشى قۇزىرەتتى ورگان قولدانىستاعى كەلىسىمشارتقا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزگەنگە دەيىن كەلىسىمشارتتىق تالاپتاردا ايتىلعان جەر قويناۋىن پايدالانۋ وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋ مەرزىمىن بۇزعان جاعدايدا, ساراپتاماعا بەرىلگەن ەسەپتەردى كەرى قايتارۋى;
5) ءوز فۋنكتسيالارىنا كىرەتىن ماسەلەلەر بويىنشا شەشىمدەر قابىلداۋى مۇمكىن.
3. قوك قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ
8. قوك وتىرىستارى قاجەتتىلىگىنە قاراي, بىراق ايىنا كەمىندە ءبىر رەت وتكىزىلەدى.
9. قوك وتىرىستارى جۇمىس جانە پلەنارلىق وتىرىستار بولىپ بولىنەدى. جۇمىس بابىندا قاراۋ ناتيجەسى قوك شەشىمىنىڭ جوباسى بولىپ تابىلادى. قوك پلەنارلىق وتىرىسىندا ساراپتالاتىن ەسەپتەر بويىنشا شەشىم قابىلدانادى.
10. قوك القالى ورگاندار بولىپ تابىلادى. شەشىم وتىرىسقا قاتىسىپ وتىرعان كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ كوپشىلىك داۋىسىمەن قابىلدانادى. شەشىمدەردى قابىلداۋ كەزىندە داۋىستار تەڭ بولعان جاعدايدا, توراعالىق ەتۋشىنىڭ داۋىسى شەشۋشى بولىپ تابىلادى.
11. قوك جۇمىس ورگاندارى قاراۋعا كەلىپ تۇسكەن ەسەپتەردىڭ سالالىق باعىتى بويىنشا ءتيىستى اۋماقتىق بولىمشەلەردىڭ ماماندارىنان قۇرىلاتىن جۇمىس توپتارى بولىپ تابىلادى.
12. قوك وتىرىستارىنا كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى بولىپ تابىلمايتىن لاۋازىمدى تۇلعالار شاقىرىلۋى مۇمكىن.
13. قوك توراعالارى ءتيىستى وڭىرارالىق كوميسسيانىڭ قىزمەتىنە باسشىلىق ەتەدى.
14. ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قوك-گە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋدا ولارعا جاردەم كورسەتەدى.
15. قوك عىلىمي حاتشىلارى ساراپتاماعا ەسەپتەردىڭ قابىلدانۋىن جانە ولاردى كوميسسيالاردىڭ پلەنارلىق وتىرىستارىنا دايىنداۋدى ۇيىمداستىرادى.
16. ساراپتامانىڭ ناتيجەلەرى پايدالى قازبالار قورلارىن بەكىتۋ تۋرالى, قورلاردى ساناتتار بويىنشا ءبولۋ, تاجىريبەلىك-ونەركاسىپتىك ءوندىرۋدىڭ كولەمدەرى مەن مەرزىمدەرى, كومىرسۋتەكتى شيكىزاتتى الۋ كوەففيتسيەنتتەرى, پايدالى قازبالار قورلارىن ەسەپتەن شىعارۋ, جەر قويناۋى تۋرالى اقپاراتتى ونەركاسىپتىك, عىلىمي جانە باسقا ماقساتتاردا قولدانۋ مۇمكىندىكتەرى, ۇسىنىمدار تۋرالى دەرەكتەر, سونداي-اق قوك قۇزىرەتىنە كىرەتىن وزگە دە ماسەلەلەر بويىنشا شەشىمدەر كورىنىس تاباتىن حاتتامامەن رەسىمدەلەدى.
17. ساراپتامانىڭ ناتيجەلەرى كورسەتىلگەن حاتتاماعا وتىرىسقا توراعالىق ەتۋشىنىڭ قولى قويىلادى جانە قوك بارلىق قاتىسقان مۇشەلەرىنىڭ بۇرىشتاما قولدارى قويىلادى.
4. قوك قۇرامى
18. قوك توراعادان, ونىڭ ورىنباسارلارىنان, عىلىمي حاتشىدان جانە كوميسسيالار مۇشەلەرىنەن تۇرادى.
19. قوك توراعالارى ءتيىستى اۋماقتىق بولىمشەلەردىڭ باسشىلارى بولىپ تابىلادى. قوك توراعالارىنىڭ ورىنباسارلارى ءتيىستى اۋماقتىق بولىمشەلەردىڭ باسشىلارىنىڭ ورىنباسارلارى بولىپ تابىلادى.
20. عىلىمي حاتشىلار مەن كوميسسيا مۇشەلەرى جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ, گەولوگيالىق ماماندىقتارى بار بىلىكتى قىزمەتكەرلەرى بولىپ تابىلادى.
قوك جەكە قۇرامى ءتيىستى اۋماقتىق بولىمشەلەر باسشىسىنىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلەدى.
5. قوك جۇمىس رەگلامەنتى جانە ءىس قاعازدارىن جۇرگىزۋ
21. قوك كەزەكتى جىلعا ارنالعان جۇمىس جوسپارى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ وتىنىمدەرى نەگىزىندە قالىپتاستىرىلادى.
22. جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار ساراپتاماعا ەسەپ ۇسىنۋ مەرزىمىن كورسەتە وتىرىپ, وتىنىمدەردى جىبەرەدى.
23. اۋماقتىق بولىمشەلەر جوسپارلاناتىن جىلدىڭ 20 قاڭتارىنا دەيىنگى مەرزىمدە قر قمك اتىنا جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا جيىنتىق مالىمەتتەردى جىبەرەدى.
24. قوك جيىنتىق جوسپارلارىن ولاردىڭ توراعالارى بەكىتەدى.
25. جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعى بار جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا «جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونىندەگى وپەراتسيالاردى جۇرگىزۋ تۋرالى ەسەپتەر بەرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 31 ناۋرىزداعى № 396 بۇيرىعىمەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 11028 تىركەلگەن) جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋ جونىندەگى وپەراتسيالاردى جۇرگىزۋ تۋرالى ەسەپتەر بەرۋ قاعيدالارىنا سايكەس جۇرگىزىلگەن گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى تۋرالى تۇپكىلىكتى ەسەپتى (بۇدان ءارى - ەسەپ) ساراپتاماعا ۇسىنادى.
26. جوسپارلاناتىن جىلدىڭ 30 قاڭتارىنان كەيىن تۇسكەن جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ وتىنىمدەرى قوك تىركەلەدى. اتالعان ەسەپتەرگە ساراپتاما مىناداي تۇردە جۇرگىزىلەدى:
1) ءبىرىنشى كەزەكتە جيىنتىق جۇمىس جوسپارىنا سايكەس ەسەپتەر قاراستىرىلادى;
2) ەكىنشى كەزەكتە جوسپارلاناتىن جىلدىڭ 20 قاڭتارىنان كەيىن كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەر بويىنشا ەسەپتەر ولاردىڭ ءتۇسۋ كەزەكتىلىگىنە سايكەس قاراستىرىلادى.
27. جەر قويناۋىن پايدالانۋشى ەسەپتى - كەمىندە ەكى دانادا, ەسەپكە قوسا بەرىلگەن انىقتامالار مەن تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ ساراپتاما قورىتىندىلارىن - كەمىندە ءتورت دانادا ساراپتاماعا جىبەرەدى.
28. ساراپتاماعا كەلىپ تۇسەتىن ەسەپتى عىلىمي حاتشى وسى ەرەجەنىڭ 27-تارماعىندا كوزدەلگەن بەلگىلەنگەن تالاپتاردىڭ سايكەستىگى مانىنە باعالايدى.
29. ۇسىنىلعان ەسەپ وسى ەرەجەنىڭ تالاپتارىنا سايكەس بولعان كەزدە, ونى عىلىمي حاتشى تىركەيدى, ودان كەيىن ساراپتاماعا قابىلدانعان بولىپ ەسەپتەلەدى, بۇل تۋرالى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىعا تۇسكەن كۇنىنەن باستاپ ون جۇمىس كۇنى ىشىندە جازباشا حابارلانادى.
30. قوك مۇشەلەرىنە ولاردىڭ تىركەلۋىنە قاراي ساراپتاماعا ەسەپتەردىڭ كەلىپ ءتۇسۋى تۋرالى عىلىمي حاتشى حابارلايدى.
31. قوك قاراۋىنا تۇسكەن ەسەپ كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارىنا بەرىلەدى, ول كەلىپ تۇسكەن ماتەريالداردىڭ سالالىق باعىتىنا سايكەس كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ ىشىنەن ساراپتاما جۇرگىزۋگە جاۋاپتىلاردى ايقىندايدى.
32. ساراپتاما گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىندا ارنايى ءبىلىمى بار جانە ساراپتاما ناتيجەلەرىنە مۇددەلى ەمەس تاۋەلسىز ساراپشىلاردى تارتا وتىرىپ ەسەپ تىركەلگەن ساتىنەن باستاپ ءۇش ايعا دەيىنگى مەرزىمدە جۇرگىزىلەدى. اسا كۇردەلى نە كولەمى ۇلكەن ەسەپتى قاراعان جاعدايدا, ساراپتامانى جۇرگىزۋ مەرزىمى كوميسسيا توراعاسىنىڭ شەشىمى بويىنشا ۇزارتىلۋى مۇمكىن, بىراق ەكى ايدان اسا ۇزارتىلمايدى.
33. تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ ءتىزىمىن قر قوك توراعاسىنىڭ ۇسىنىمى بويىنشا جەر قويناۋىن زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ۆەدومستۆو باسشىسى بەكىتەدى.
34. تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ قورىتىندىلارىن العاننان جانە كوميسسيانىڭ جاۋاپتى مۇشەلەرى ەسەپتى زەردەلەگەننەن كەيىن جەر قويناۋىن پايدالانۋشى وكىلدەرىنىڭ, ەسەپتى ورىنداۋشىلاردىڭ, تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن قوك جۇمىس وتىرىسى وتكىزىلەدى.
35. قوك-ءنىڭ جۇمىس وتىرىستارى قوك توراعا ورىنباسارىنىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وتكىزىلەدى. جۇمىستى قاراۋ ناتيجەسى قوك شەشىمنىڭ جوباسى بولىپ تابىلادى.
36. كوميسسيالاردىڭ پلەنارلىق وتىرىستارى قوك توراعاسىنىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وتكىزىلەدى. توراعا بولماعان جاعدايدا وتىرىستى ونىڭ ورىنباسارى وتكىزەدى.
37. پلەنارلىق وتىرىس وتكىزىلگەنگە دەيىن ءۇش جۇمىس كۇنى بۇرىن عىلىمي حاتشى قوك-ءنىڭ مۇشەلەرىنە قارالاتىن وبەكت بويىنشا ەسەپتىڭ نەگىزگى مازمۇنى قىسقاشا تۇردە كورسەتىلگەن انىقتامانى تانىسۋ ءۇشىن ۇسىنادى. قوك مۇشەسىنىڭ تالابى بويىنشا وعان تاۋەلسىز ساراپشىلاردىڭ قورىتىندىلارى جانە وزگە ماتەريالدار ۇسىنىلادى.
38. ەگەر قوك-ءنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنا كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە جارتىسى قاتىسقان جاعدايدا, ول زاڭدى دەپ ەسەپتەلەدى. قوك-ءنىڭ مۇشەلەرى ءوزىنىڭ وتىرىسقا قاتىسۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتىگىن باسقا تۇلعاعا بەرە المايدى.
39. پلەنارلىق وتىرىستاردا شەشىمدەر ونىڭ مۇشەلەرى داۋسىنىڭ كوپشىلىگىمەن قابىلدانادى.
40. شەشىم قابىلداۋ كەزىندە كوميسسيا مۇشەلەرى تەڭ داۋىسقا يە بولادى. داۋىستار تەڭ بولعان جاعدايدا, توراعالىق ەتۋشى داۋىس بەرگەن شەشىم قابىلداندى دەپ ەسەپتەلەدى.
41. قابىلدانعان شەشىمگە كەلىسپەيتىن قوك-ءنىڭ مۇشەلەرى ەرەكشە پىكىر بىلدىرۋگە قۇقىلى. ەرەكشە پىكىر ونىڭ نەگىزدەمەسىن قامتيتىن, جەكە قۇجاتپەن رەسىمدەلەدى جانە قارالاتىن ماتەريالدارعا قوسا بەرىلەدى.
42. قوك توراعاسىنىڭ, ال ول بولماعان كەزدە – ورىنباسارىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا شەشىمنىڭ جوباسى سىرتتاي داۋىس بەرۋ تارتىبىمەن كوميسسيا مۇشەلەرىنە جىبەرىلۋى مۇمكىن.
43. كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ سىرتتاي داۋىس بەرۋگە ارنالعان مەرزىمى داۋىس بەرۋ ءۇشىن حاتتاما جوباسىن تاراتقان كۇننەن باستاپ ءۇش جۇمىس كۇنىنەن اسپاۋعا ءتيىس. سىرتتاي داۋىس بەرۋ مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن كوميسسيا مۇشەلەرى عىلىمي حاتشىعا وزدەرىنىڭ پىكىرىن بىلدىرەتىن جازباشا جاۋاپتاردى جىبەرەدى. كورسەتىلگەن مەرزىمدە جازباشا جاۋاپ ۇسىنباعان جاعدايدا, كوميسسيا مۇشەسى قابىلدانعان جوبا شەشىمىنە داۋىس بەردى دەپ ەسەپتەلەدى. ەگەر جوبا بويىنشا كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جالپى سانىنىڭ كوپشىلىگى داۋىس بەرگەن جاعدايدا, سىرتتاي داۋىس بەرۋ ءوتتى دەپ ەسەپتەلەدى. شەشىم جوباسى بويىنشا سىرتتاي داۋىس بەرۋدىڭ ناتيجەلەرى حاتتامامەن رەسىمدەلەدى.
44. قوك پلەنارلىق وتىرىسىنىڭ حاتتاماسى وتىرىس وتكەن كۇننەن باستاپ ون ءتورت جۇمىس كۇنى ىشىندە جاسالادى. حاتتامادا ساراپتاماعا ۇسىنىلعان ەسەپتىڭ ماتەريالدارى تۋرالى مالىمەتتەر, ساراپتاما بارىسىندا انىقتالعان ەسكەرتۋلەر, قوك شەشىمى جانە ولاردىڭ ۇسىنىمدارى قامتىلادى.
45. قوك-ءنىڭ پلەنارلىق وتىرىستارىنىڭ حاتتامالارى قارالعاننان كەيىن كۇنتىزبەلىك وتىز كۇن ىشىندە, بىراق كەمىندە توقسانىنا ءبىر رەت قر قمك اتىنا جىبەرىلەدى. عىلىمي حاتشى ساراپتامادان وتكەن ەسەپتى ءتيىستى اۋماقتىق بولىمشەنىڭ گەولوگيالىق قورىنا تۇراقتى ساقتاۋعا بەرۋ تۋرالى حابارلاندىرۋدىڭ كوشىرمەسىن العان ساتتەن باستاپ ەكى اپتالىق مەرزىمدە جەر قويناۋىن پايدالانۋشىعا قوك-ءنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنىڭ حاتتاماسىن جىبەرەدى.
46. ساراپتامادان وتكەن ەسەپكە, ەسەپ ورىنداۋشىلارى پلەنارلىق وتىرىستا قابىلدانعان شەشىمدەر جانە قر قمك حاتتاماسىندا كورىنىس تاپقان قاجەتتى تولىقتىرۋلار مەن تۇزەتۋلەر ەنگىزەدى.
47. ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەردىڭ سايكەستىگىن ۇسىنىلعان ەسەپتى ساراپتاۋدان وتكىزۋگە جاۋاپتى تۇلعالار تەكسەرەدى جانە ەسەپتى ورىنداۋشىلاردىڭ, ەسكەرتۋلەر بەيىمى جونىندەگى تاۋەلسىز ساراپشىنىڭ جانە قوك جۇمىس ورگانى مامانىنىڭ قولدارى قويىلعان اكتىمەن كۋالاندىرىلادى.
48. ساراپتامادان وتكەن ەسەپكە ءتيىستى وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەننەن كەيىن, سونداي-اق ولاردى قوسىمشا تۇزەتۋلەرسىز قابىلداعان جاعدايدا, جۇرگىزىلگەن گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى تۋرالى ساراپتامادان وتكەنىن كۋالاندىراتىن ءمورتابان قويىلادى.
49. قابىلدانعان قورلاردىڭ ساناتتارى, حاتتامانىڭ ءنومىرى, پلەنارلىق وتىرىس وتكىزىلگەن كۇنى, سونداي-اق ساراپتالاتىن ماتەريالداردىڭ قارالۋىنا جاۋاپتى تۇلعانىڭ قولى ءمورتاباندا كورىنىس تابادى. ءمورتاباندار ەسەپ ءماتىنىنىڭ تيتۋل پاراعىندا جانە قورلاردىڭ بۇعاتتالعانىن مەن ساناتتارعا بولىنگەنىن كورسەتەتىن گرافيكالىق قوسىمشالاردىڭ ءاربىر پاراعىنا قويىلادى.
50. ەگەر ساراپتالاتىن ەسەپكە جاسالعان ساراپتامانىڭ ناتيجەسى بويىنشا قر قمك نەمەسە قوك تەرىس قورىتىندىسى الىنسا, جەر قويناۋىن پايدالانۋشى حاتتامادا جازىلعان ەسكەرتۋلەر مەن ۇسىنىمداردى ەسكەرە وتىرىپ, ولاردى پىسىقتاعان كەزدە ەسەپتى قايتالاما ساراپتاماعا ۇسىنا الادى.
بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 27 مامىردا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №11200 بولىپ ەنگىزىلدى.