ماقسات – جاستار بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ

كەشە استانادا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەستىڭ 6-شى وتىرىسى ءوتتى. وتىرىستا “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءبىلىم سالاسىن جەتىلدىرۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ” جاي-كۇيى, ونىڭ ىشىندە ەلدەگى جاستار قاۋىمىن تولعاندىرعان ماسەلەلەر قارالدى.جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەس 2008 جىلى ەلباسىنىڭ جارلىعى نەگىزىندە قۇرىلعان بولاتىن. ونىڭ قۇرامى 37 جاستان تۇرادى. ولار – مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, رەسپۋب­لي­كالىق جانە وڭىرلىك جاستار ۇيىمدارىنىڭ, عىلىمي جانە شى­عارماشىل جاستاردىڭ وكىلدەرى. كە­ڭەستىڭ كوزدەگەن ماقساتى – مەم­لە­كەتتىك جاستار ساياساتىن جەتىلدىرەتىن شارالار شوعىرىن ازىرلەۋ, وسى سالادا مەملەكەت باسشىسى مىندەت­تەگەن تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋ ەكەن. جيىن كەزىندە پرە­مەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ جەتەك­شىسى, اتالعان كەڭەستىڭ توراعاسى عابيدوللا ءابدىراحيموۆ بولاشاقتا بۇل مىندەتتى قالتقىسىز ورىنداۋعا ءمان بەرىلەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. وتىرىس بارىسىندا ءسوز العان ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك ىرساليەۆ بۇگىندە قازاقستانداعى جاستاردىڭ سانى 4 ملن.-نان اسىپ جىعىلاتىنىن, سول سەبەپتى دە ولار الەۋەتتى توپقا جاتا­تىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاستاردىڭ قوعام ومىرىنە بەلسەنە ارالاسۋى, مەملەكەتتىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋى ايرىقشا ماڭىزعا يە. “ول ءۇشىن ءبىلىم سالاسى جۇيەسىن مودەرنيزاتسيالاۋ, سول ارقىلى ءبا­سە­كەگە قابىلەتتى ينتەللەكتۋالدى ۇلتتى قالىپتاستىرۋ, جاستاردىڭ بويىنداعى ۇلتجاندىلىق رۋحتى قالىپتاستىرۋ قاجەت”, دەيدى سەرىك ءازتاي ۇلى. باسقوسۋ كەزىندە وعان قاتىسۋ­شى­لار مەملەكەتتىك جاستار ساياسا­تىندا ورىن الىپ وتىرعان بىرقاتار وزەكتى ماسەلەلەردى العا تارتتى. وعان جاستار اراسىنداعى تاربيە جۇ­مىستارىن ۇيلەستىرەتىن ورتالىق­تاندىرىلعان جۇيەنىڭ جولعا قوي­ىل­ماۋى, ەلدەگى جاستاردىڭ نەبارى 22 پايىزىنىڭ عانا جاستار ۇيىم­دارى جۇمىستارىنا ارالاسۋى, جاس­تار ساياساتى سالاسىنداعى كۇردەلى تۇيىندەردى شەشۋگە اتسالىسىپ جۇرگەن جاستاردىڭ ازدىعى سەكىلدى ماسەلەلەردى جاتقىزۋعا بولادى. ەلورداداعى ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­داعى ەۋرازيالىق ۇلتتىق ۋني­ۆەرسيتەتتىڭ رەكتورى باقىتجان ءابدى­رايىموۆ ءوز سوزىندە ەل جاس­تا­رىنا مەملەكەت تاراپىنان ايرىق­شا نازار اۋدارىلىپ وتىرعانىن, كەڭەس وتىرىسى وسىنىڭ ءبىر كورى­نىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. “جاستاردى ءارتۇرلى توپقا بولۋگە بولادى. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ ءوز ماقسات-مۇددەلەرى بار. پروبلەمالارى دا بار. بۇگىندە ستۋدەنتتەر قاۋىمىن تولعاندىرا­تىن ماسەلە جاتاق­حانا ماسەلەسى ەكەنى بەلگىلى. ءما­سەلەن, ل.ن.گۋ­ميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندەگى جاستار­دىڭ 30 پايىزى عانا جاتاق­حانامەن قام­تاماسىز ەتىلگەن. سول سە­بەپتى, بۇل ايرىقشا نازاردى قا­جەت ەتەدى. ەكىنشى ءبىر ماسەلە – ول جۇ­مىسسىزدىق. بۇگىندە جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن جاستاردىڭ باسىم كوپشىلىگى جۇمىسسىز ءجۇر. بۇل ديپلوم ساپاسىنىڭ تومەندىگىن كورسەتەدى. جۇمىسسىزدىق ماسەلە­سى­نىڭ تۋىنداۋىنا, جاستاردىڭ جۇ­مىس­قا ورنالاسۋىنا سىرتتاي وقۋ ءبولىمى دە اسەر ەتۋدە. سوندىقتان, بۇل رەتتە كوپ جۇمىستار اتقارىلۋى قاجەت”, دەيدى باقىتجان جارىل­قا­سىن­ ۇلى. وتىرىس كەزىندە ءسوز العان “قازاقستان جاستارىنىڭ كونگرەسى” زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ ات­قا­رۋشى ديرەكتورى نۇرلان سىدىقوۆ جوعارى وقۋ ورىندارىندا تاربيە ماسەلەلەرىمەن اينالىساتىن ما­مان­دار سانىنىڭ ازدىعىنا توق­تالىپ ءوتتى. ول سونداي-اق, ەڭبەكپەن قامتۋ ماسەلەسىنە ايرىقشا ءمان بە­رىپ, جاستاردى كوگالداندىرۋ جۇ­مىستارىنا كوپتەپ تارتۋ قاجەتتىگىن تىلگە تيەك ەتتى. “جاسىل ەل” جاساق­تارىنىڭ سانىن 3 ەسەگە دەيىن ارت­تىرۋ قاجەت. مۇنى “جاسىل دامۋ” باع­دارلاماسىنا دا ەنگىزۋگە بولا­دى”, دەدى بۇل تۋراسىندا نۇرلان سىدىقوۆ. وتىرىس بارىسىندا جاستار تە­لە­ارناسىنىڭ جۇمىسىن جۇيەلەن­دى­رۋ, ينتەرنەتتەگى جاستارعا ارنالعان سايتتاردىڭ دۇرىس جولعا قويىلۋى­نا ءمان بەرۋ, بۇل رەتتە ولاردى ۇلت­جان­دىلىققا تاربيەلەيتىن, تانىم­دىق اقپارات بەرەتىن سايتتاردىڭ سانىن ارتتىرۋ, سونداي-اق تەحني­كا­لىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جانداندىرۋ ماسەلەلەرى دە نازاردان تىس قالمادى. جاستار ساياساتى جونىندەگى كەڭەس توراعاسى عابيدوللا ءابدىراحيموۆ ءوز كەزەگىندە بۇل ماسەلەلەردىڭ بارلىعى دا ەسكەرىلىپ, نازارعا الىناتىنىن اتاپ كورسەتتى. وتىرىس بارىسىندا وعان قاتىسۋشىلار باعدارلامانىڭ ما­ڭىز­دى تۇستارىنا ايرىقشا توقتا­لىپ ءوتتى. ماسەلەن, بولاشاقتا وسى باعدارلاما اياسىندا جاستاردىڭ پاتريوتتىق ءىس-شارالارعا تارتى­لۋىن 78 پايىزعا, ال ولاردىڭ جاس­تار ۇيىمدارىنداعى قاتارىن 22 پايىزدان 29 پايىزعا دەيىن ۇلعايتۋ, جاستار ساياساتى سالاسىنداعى ءتۇيت­كىلدى ماسەلەلەردى شەشۋگە اتسا­لى­ساتىن جاستاردىڭ سانىن 55 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىرعان كورىنەدى. ءلايلا ەدىلقىزى.