كوپجاقتى پىشىمدەگى ۇنقاتىسۋ

ورتالىق ازياداعى وڭىرلىك ماسەلەلەردى, اتاپ ايتقاندا, قاۋىپسىزدىك, ەكونوميكا, سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ جانە ەكولوگيا­نى قورعاۋ, ترانزيتتىك-كولىكتىك الەۋەتتى دامىتۋى مەن دۇنيەجۇزى شارۋاشىلىعىنىڭ بايلانىستارىنا ءوڭىردىڭ تارتىلۋى دەڭگەيىن ارتتىرۋ سالالارىنداعى ماسەلەلەر شەشىمىندە قازاقستان ءۇشىن گەرمانيامەن جانە فرانتسيامەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدىڭ ەلەۋلى الەۋەتى بار. بۇل تۋرالى قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆ استانادا وتكەن گەرمانيا مەن فرانتسيانىڭ ورتالىق ازيا, رەسەي, قىتاي, اۋعانستان ەلدەرىندەگى جانە ەۋروپالىق وداق جانىنداعى ەلشىلەرىنىڭ بىرلەسكەن كونفەرەنتسياسى بارىسىندا مالىمدەدى. ەۋروپالىق سىرتقى ارەكەتتەر قىزمەتىنىڭ (ەساق) جوعارى لاۋازىمدى وكىلدەرى قاتىسقان ءىس-شارادا سويلەگەن سوزىندە ە.ىدىرىسوۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ, قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ «نۇر­لى جول – بولاشاققا باس­تار جول» جولداۋىنىڭ نەگىزگى باسىمدىق­تارىن اتاپ كورسەتتى. وسى كەڭ اۋقىم­دى باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ساپالى دامۋىن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, وڭىرلىك ماسەلەلەردىڭ, سونىڭ ىشىندە ورتالىق ازياداعى بەس ەلدىڭ قۇرلىق قورشاۋىندا قالۋ ماسەلەسىنىڭ كەشەندى شەشىلۋىنە ءوز سەپتىگىن تيگىزەدى, دەدى قازاقستاندىق مينيستر. قر ءسىم باسشىسى قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ قارقىندى دامۋىن اتاپ ءوتىپ, بۇگىندە ەو قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى جانە ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى ينۆەستور ەكەنىن دە باسا ايت­تى. ءمينيستردىڭ ويىنشا, ىنتىماق­تاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ الەۋەتى ءۇستى­مىزدەگى جىلى قول قويۋ جوسپار­لانىپ وتىرعان قر مەن ەو اراسىنداعى كەڭەيتىلگەن ارىپتەستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى جاڭا كەلىسىمدە جاتىر. سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ءوز سوزىندە ەۋروپا مەملەكەتتەرىمەن جاڭا قاۋىپ-قاتەرلەرگە جاۋاپ بەرۋ تۇرعىسىنان ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتە ءتۇسۋدىڭ ماڭىزى جوعارى ەكەنىن ايتتى. مۇنداي قاۋىپ-قاتەرلەرگە حالىقارالىق كواليتسيا كۇشتەرىنىڭ شىعۋىنا بايلانىستى اۋعانستانداعى ساياسي احۋالدىڭ شيەلەنىسۋى, «يسلام مەملەكەتى» دەگەن لاڭكەستىك ۇيىمنىڭ بەلسەنە ءتۇسۋى, سونداي-اق, ۋكرايناداعى جاعداي جاتادى. كەزدەسۋ بارىسىندا ايماقتىق ماسەلەلەردى شەشۋدە ەۋروپا مەم­لەكەتتەرىنىڭ بەلسەندىرەك قاتىسۋى مەن كومەك كورسەتۋى وڭ فاكتور بو­لىپ تابىلىپ, ءوزارا ءتيىمدى ۋاعدا­لاستىقتارعا قول جەتكىزۋگە جەتە­لەيتىندىگى تۋرالى ايتىلدى. گفر فەدەرالدى ۇكىمەتىنىڭ شىعىس ەۋروپا, كاۆكاز جانە ورتا­لىق ازيا بويىنشا ۋاكىلەتتى ەلشىسى كورد مايەر-كلودت قازاق­ستان­نىڭ ەو-نىڭ ورتالىق ازياعا قاتىستى جاڭارتىلعان ستراتەگياسىن جاساۋداعى ەرەكشە ءرولىن اتاپ ءوتتى. نەمىس ديپلوماتى بۇل قۇجاتتا ايماقتىق جانە ەلدىك تاسىلدەر ۇيلەسەتىن بولادى, سونداي-اق, قازاقستان ونى جاساۋعا سۇبەلى ۇلەس قوستى دەگەندى العا تارتتى. ءوز كەزەگىندە فرانتسيانىڭ سىرتقى ىستەر جانە حالىقارالىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قۇرلىقتىق ەۋروپا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ەريك فۋرنە قازاقستاننىڭ يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىنا قاتىستى كەلىسسوزدەر ۇدەرىسىنە جانە ۋكرايناداعى جاعدايدى رەتتەۋگە قوسىپ وتىرعان ۇلەسىن اتادى. ونىڭ پىكىرىنشە, بۇل جايت ەلدىڭ ايماقتىق جانە جاھاندىق ماسەلەلەردى شەشۋگە ارالاسۋىمەن قاتار, جاۋاپتى حالىقارالىق سەرىكتەس رەتىندەگى بەدەلىنىڭ ارتۋىن كورسەتەدى. جالپى العاندا, قاتىسۋشىلار كونفەرەنتسيانى استانادا وتكىزۋ­دىڭ وزىندىك ورنى بار ەكەنى تۋرالى ايتىپ, مۇنىڭ ەۋرازيا قۇرلى­عىنىڭ ماسەلەلەرىن جاقسىراق تۇسىنۋگە, سونىمەن قاتار, ەۋروپا مەملە­كەتتەرىمەن ءارى قاراي ىنتىماق­تاسۋدىڭ جولدارى مەن بولاشاعىن ايقىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىندىگىن العا تارتتى. ساۋلەبەك ءبىرجان.