قورىتىندى شىعارىلىپ, جاڭا مىندەتتەر بەلگىلەندى

شىلدەنىڭ 19-ىندا الماتى قالاسىندا ىشكى ىستەر ءمينيسترى س.باي­ما­عانبەتوۆتىڭ قاتىسۋىمەن ءىىم القاسىنىڭ وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وندا 2010 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعى بويىنشا جۇمىس قورىتىندىلارى تال­قىلانىپ, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ كەلەسى جىلعا ارنالعان نەگىزگى ءمىن­دەتتەرى بەلگىلەندى, دەپ حابارلادى قر ءىىم ءباسپاسوز قىزمەتى. س.بايماعانبەتوۆ كەڭەستە اعىم­داعى جىلى مينيسترلىك مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ تاپسىر­ما­لارىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا ۇيىم­داستىرۋشىلىق-پراكتيكالىق شارالار, ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ, ولاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قىلمىستىق قول سۇعۋشىلىقتان قورعاۋ مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرا­تىنىن اتاپ ءوتتى. ءبىرىنشى جارتىجىلدىق ىشىندە ىشكى ىستەر ورگاندارى 60,9  مىڭ قىل­مىس تىركەگەن. اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستار, ونىڭ ىشىندە دەن­ساۋلىققا زيان كەلتىرۋ, قاراقشى­لىق, سونداي-اق جاسوسپىرىمدەر قىل­مى­سى تومەندەگەن. قىلمىستاردىڭ اشىلۋى ۇلعايعان. سونىمەن بىرگە, ۇرلىقتار مەن توناۋلاردىڭ, قوعام­دىق ورىندار مەن كوشەلەردەگى قىل­مىس سانىنىڭ ءوسۋى بايقالادى. جەكە قىلمىس تۇرلەرىنىڭ ستاتيس­تي­كا­لىق ءوسۋى ەسەپكە الۋ-تىركەۋ ءتارتى­بىن قاتاڭداتۋمەن بەكەمدەلە تۇسكەن. ۇيىمداسقان قىلمىستىڭ 33 “قىلمىستىق بەدەلدىسى”, 29 جەتەك­شىسى مەن 151 قاتىسۋشىسى قىل­مىس­تىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. 4817 ەسىرتكى قىلمىسى, ونىڭ ىشىندە ەسىرتكى ساتۋدىڭ 1433 فاكتىسى انىقتالعان. زاڭسىز اينالىمنان 8,4 توننا ەسىرتكى تاركىلەنىپتى. كوشى-قون زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن 85 مىڭ شەتەلدىك جاۋاپكەر­شى­لىككە تارتىلسا, 10,7 مىڭنان استام ادام ەلىمىزدەن  شىعارىلعان. قا­بىل­دانىپ جاتقان شارالار بارلىق وڭىرلەردەگى اپاتتىلىق جاعدايلارى­نىڭ تومەندەۋىنە قول جەتكىزۋگە ءمۇم­كىندىك بەرگەن. جولداعى 992 مىڭ زاڭ بۇزۋشىلىقتىڭ الدى الى­نىپ, جقو – 6,3%, زارداپ شەك­كەندەر – 6%, ونىڭ ىشىندە قازا بول­عاندار – 1,7%, جكو – 9%, قازا بولعاندار – 14%, جاراقات­تان­عاندار 10% تومەندەگەن. القا جينالىسىندا قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ جانە قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بوي­ىن­شا جۇمىس ناتيجەلەرى, قىلمىس­تاردى اشۋ, ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار, سونداي-اق پاترۋلدىك پوليتسيا بولىنىستەرى جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارا­لار قارالدى. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس, ىشكى ىستەر ورگاندارىن­داعى زاڭدىلىق پەن ءتارتىپتى نىعايتۋ بويىنشا شارالار ايقىندالدى. مينيستر پوليتسيانىڭ قىزمەتىن كوشەلەر مەن قوعامدىق ورىندار­داعى قۇقىقتىق ءتارتىپتىڭ جاي-كۇيى بويىنشا باعالاناتىنىن اتاپ كور­سەتتى. جاقىندا قابىلدانعان “قۇ­قىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ پروفيلاك­تي­كاسى تۋرالى” زاڭدى ىسكە اسى­رۋمەن بايلانىستى ەداۋىر جۇمىس جۇرگىزىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. ەڭ الدى­مەن پاترۋلدىك-بەكەتتىك قىزمەتتى, كامەلەتكە تولماعانداردىڭ ءىسى ءجو­نىن­دەگى ينسپەكتورلاردىڭ, “مەك­تەپ­تەگى” ينسپەكتورلاردىڭ جانە ۋچاس­كەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ جانە جەتىل­دىرۋ تۋرالى اڭگىمە قوزعالدى. ۆە­دومستۆو باسشىسى قۇقىق بۇزۋشى­لىق­تاردىڭ الدىن الۋدى كۇشەيتۋگە, ۇرلىققا, توناۋعا جانە قاراقشى­لىق شابۋىلدارعا قارسى كۇرەستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستاردى اشۋعا, ۇيىم­داسقان قىلمىس تۇرلەرىنە جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇ­رەستى قاتاڭداتۋعا, كوشى-قون باقى­لاۋىن, جەكە قۇرام اراسىنداعى ءتار­تىپ­تى نىعايتۋعا باسا نازار اۋداردى. س.بايماعانبەتوۆ مەملەكەت باسشىسى ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ الدىنا قويعان باسىم مىندەتتەردىڭ ۋاقتىلى شەشىلۋىن قامتاماسىز ەتۋگە نازار اۋداردى. ىشكى ىستەر ورگاندارى مەن ىشكى اسكەرلەردىڭ جەكە قۇرامىن دايىن­داۋ ماقساتىندا اعىمداعى جىلعى 19 شىلدەدە الماتى وبلىسىندا مۇددەلى ورگانداردى تارتا وتىرىپ, كەڭ اۋقىمدى ارنايى-تاكتيكالىق وقۋ-جاتتىعۋى وتكىزىلدى.قارۋلانعان قىلمىستىق توپتار مەن باندالىق قۇرىلىمداردى جويۋ بويىنشا بىرلەسكەن ءىس-شارالاردى پىسىقتاۋ وقۋدىڭ نەگىزگى مىندەتى بولىپ تا­بىلدى. وقۋعا جۇمىلدىرىلعان پو­ليتسيا مەن ىشكى اسكەرلەردىڭ كۇش­تەرى وزدەرىنە قويىلعان مىندەتتەردى شەشۋدە جيناقىلىق پەن ۇيلە­سىمدىلىك كورسەتتى. جالپى, وقۋ جەكە قۇرامنىڭ بويىندا كاسىبي داعدى مەن پولي­تسەيلەر مەن اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ قىسىلتاياڭ جاعدايلارعا پسيحولو­گيالىق دايىندىعىن قالىپتاس­تى­رۋعا ىقپال ەتتى. وقۋعا ىشكى ىستەر ءمينيسترى, ءىىم-ءنىڭ ورتالىق اپپا­راتى مەن ىشكى اسكەرلەر كوميتە­تى­نىڭ باسشىلىق قۇرامى, اۋماقتىق جانە كولىكتەگى ءىىد-ءنىڭ باستىق­تارى, سونداي-اق الماتى گارني­زونى ىشكى ىستەر ورگاندارى مەن ىشكى اسكەر­لەرىنىڭ جەكە قۇرامى قاتىستى.