مونيتورينگ جۇرگىزۋدىڭ ارالىق قورىتىندىلارى

مونيتورينگ 53 رەسپۋبليكالىق باسپا باسىلىمىن, 16 رەسپۋبليكالىق تەلەارنانى, 179 وڭىرلىك باسپا باسىلىمىن, 29 وڭىرلىك تەلەارنانى, سونداي-اق, 7 اقپارات اگەنتتىگى مەن 117 نەعۇرلىم تانىمال قوعامدىق-ساياسي ينتەرنەت-رەسۋرستى قامتيدى. الەۋمەتتىك جەلىلەردە مونيتورينگ 200-دەن استام قوعامداستىق پەن قوعامدىق پىكىر جەتەكشىلەرىنىڭ 250 بەتىن, Youtube بەينەپورتالىنداعى 30 پايدالانۋشى ارنالاردى, Twitterدەگى وزەكتى حەشتەگتەر لەن­تا­سىنداعى جاڭارتۋلاردى قامتىدى. 2015 جىلعى 25 اقپاننان 25 ناۋرىزعا دەيىنگى كەزەڭدە رەس­پۋب­ليكالىق جانە وڭىرلىك باق-تار سايلاۋ تاقىرىبى جونىندە 10 990 ماتەريال جاريالادى. رەسپۋبليكالىق تەلەارنالاردا ەفيرگە 1473 سيۋجەت (21%), گازەتتەردە 731 ماقالا (10%), ال ينتەرنەت-رەسۋرستاردا 4850 جاريالانىم (69%) ورنالاستىرىلدى. وڭىرلىك باق-تاردا, جالپى العاندا, سايلاۋعا بايلانىستى 3936 ماتەريال جاريالاندى. ولاردىڭ ىشىندە 1582 سيۋجەت (40%) تەلەارنالار ەفيرىنە شىقتى, 1637 (42%) باسپا باسىلىمدارىندا جاريالاندى جانە 717 (18%) ماتەريال ينتەرنەت-رەسۋرستاردا ورنالاستىرىلدى. اقپاراتتىق بەلسەندىلىك تۇ­راقتى بولدى, بۇل تۇراقتى وزەكتى اق­پا­راتتىق سەبەپتەردىڭ بولۋىمەن ءتۇ­سىندىرىلەدى. كۇتكەندەي, باق-تار سايلاۋ­دى تاعايىنداۋ ۇدەرىسىن جاريا ەتۋ­گە, ورتسايلاۋكومنىڭ سايلاۋ ناۋ­قا­نىنىڭ نەگىزگى كەزەڭدەرىن وتكىزۋ مەرزىمدەرىنىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارىن بەكىتۋىنە, سونداي-اق, كانديدات­تاردى ۇسىنۋدىڭ باستالۋىنا اسا نازار ءبولدى. بۇل تاقىرىپتارعا 1200-گە جۋىق   جاريالانعان ماتەريالدار ار­نالعان. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى لينگۆيستيكالىق كوميسسيانىڭ قىزمەتىنە جانە ۇسىنىلعان ءۇمىت­كەرلەردىڭ پرەزيدەنتتىككە كاندي­داتتارعا قويىلاتىن كونستيتۋتسيا مەن سايلاۋ تۋرالى زاڭنىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگىن انىقتاۋ ۇدەرىسىنە بەلسەندى قىزىعۋشىلىق تانىتتى. سونداي-اق, 1200-دەن استام ماتەريال سايلاۋ ناۋقانىنىڭ بۇل كەزەڭىن جاريا ەتتى. ولاردىڭ ۇشتەن بىرىنەن استامى وڭىرلىك باق-تاردا جاريالانعانىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى. كانديداتتاردى قولداپ قول جيناۋ راسىمىنە, ولاردىڭ راستىعىن تەكسەرۋ جانە ۇسىنۋ قورىتىندىلارىنا قازاقستاندىق ماسس-مەديا, جالپى العاندا, 800-دەن ءسال جوعارى ماتەريال ارناپ, از قىزىعۋشىلىق تانىتتى. بۇل رەتتە ولاردىڭ جارتىسىنان كوبى ينتەرنەت-رەسۋرستاردا ورنالاستىرىلعان. پرەزيدەنتتىككە كانديداتتاردى تىركەۋ قورىتىندىلارى, سايلاۋ­الدى ۇگىتتى جۇرگىزۋ ءتارتىبى مەن شارتتارى تۋرالى باق-تار 400-گە جۋىق جاريالانعان ماتەريالداردا باياندادى. الايدا, قازاقستاندىق باق-تاردا جاريا ەتىلگەن الداعى سايلاۋعا بايلانىستى تاقىرىپتاردىڭ شەڭ­بەرى اناعۇرلىم كەڭ بولدى. اسىرەسە, بۇل ينتەرنەت-كەڭىستىككە قاتىستى. جالپى, سايلاۋ تاعايىندالعان كەزدەن باستاپ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ونى جاريا ەتۋ ۇدەرىسىنە بەلسەندى كىرىستى دەپ تۇجىرىمداۋعا بولادى. وسىلايشا, سايلاۋشىلارعا سايلاۋ ناۋقانىن جۇرگىزۋ مەرزىمدەرى, كە­زەڭدەرى جانە بارىسى تۋرالى تولىق, راس جانە وبەكتيۆتى اقپا­رات­قا قول جەتكىزۋ مۇمكىندىگى بەرىلىپ وتىر. انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».