21 مامىر, 2015

يننوۆاتسيانىڭ تىنىسىن اشپاق

270 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
كەشەگى كۇنگە دەيىن ۇلت جوسپارىنىڭ باستى وزەگى مەن تۇتاستاي تۇعىرىن قۇرايتىن 100 ناقتى قادامنىڭ اتاۋلارىن اتاپ, تۇرلەرىن تۇستەي قويماعانىمىز جاسىرىن ەمەس. «ەگەمەن قازاقستاننان» بەس باعىتتان تۇراتىن تاقى­رىپقا توپتاستىرىلعان وسى قادام­داردىڭ اتاۋلارىن كوزىمىزبەن كورىپ ءارى ونىڭ ارقايسىنىڭ اتقاراتىن قىزمەتىمەن تانىسقان كەزدە وزگەشە ءبىر كۇي كەشكەنىمدى جاسىرىپ قالعىم كەلمەيدى. سونىڭ ىشىنەن مەن يندۋس­­تريالاندىرۋ جانە ەكونو­مي­كا­لىق ءوسىم اتتى ءۇشىنشى تاراۋداعى 64-ءشى قادامعا ءبىرىنشى كەزەكتە كوز جۇگىرتىپ شىقتىم. ارينە, مەملەكەت باسشىسى نۇر­­سۇل­تان نا­زار­باەۆتىڭ بەس ينستي­تۋت­تىق رەفورمانى جۇزەگە اسى­رۋعا باعىتتالعان 100 ناقتى قا­دام­نىڭ قاي-قايسىسى دا ما­ڭىزدى. قاي-قايسىسى دا وزەكتى. مۇنىڭ ءبارى ءبىرىن-ءبىرى بايى­تىپ, تولىقتىرىپ وتىراتىنى انىق. ايتسە دە سونىڭ ىشىندە ءبىزدى ەل عىلىمىنىڭ وكىلى رەتىندە اتالعان 64-قادام ايرىقشا قىزىقتىرعانى تابيعي ءجايت دەپ بىلەمىن. مۇندا وندىرىسكە يننوۆا­تسيالار ەنگىزۋ جانە وسى با­عىتتاعى جۇمىستاردى قار­جىلاندىرۋ تەتىكتەرى تۋرالى ايتىلعان. بۇل ءوز ۋاقىتىندا ءارى دەر كەزىندە جاسالىپ وتىرعان بارشاعا ارنالعان قازىرگى زامانعى مەملەكەت ءۇشىن اسا قاجەتتى قادامنىڭ ءبىرى دەپ ەسەپتەيمىن. ويتكەنى, يننوۆا­تسياسىز, ياعني تۇتاستاي ۇلت ەكونوميكاسىنا, سونىڭ ىشىندە وندىرىسكە ەنگىزىلەتىن جاڭالىقتار مەن وزگەرىستەرسىز قالىپتى, ۇدايى جانە ۇزدىكسىز دامۋ ەش مۇمكىن ەمەس. بۇعان دەيىن دە يننوۆا­تسيالىق باستامالار مەملەكەت تاراپىنان قولداۋعا يە بولىپ كەلگەنىنە ەشكىمنىڭ تالاسى بولماسا كەرەك. الايدا, بۇل ىستە ناقتىلىق پەن زاڭ­دىق-نورماتيۆتىك تالاپ­تاردىڭ جەتىسپەي جاتقانى دا سەزىلىپ, اڭعارىلىپ قالۋشى ەدى. سوندىقتان دا بۇل جەتىس­پەستىك يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ جونىندەگى جۇمىستارعا تۇساۋ سالماعانىمەن, ونىڭ ءتورت اياعى­نان تەڭ باسىپ كەتۋىنە دە ءوز اسەرىن تيگىزە باستاعانىن مويىنداۋعا تۋرا كەلەدى. سونىڭ ىشىندە بۇعان دەيىن رەسپۋبليكامىزدا يننوۆاتسيانى كوممەرتسيالاندىرۋ جونىندەگى ماسەلەگە تۇرەن تۇسپەي جاتتى. وسى تۇرعىداعى 64-ءشى قادامعا سايكەس عىلىم جانە عىلىمي تەحنيكالىق قىزمەت ناتيجەلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋ تۋرالى زاڭ ازىرلەنبەك. مۇنىڭ ءوزى يننوۆاتسيانىڭ جاڭا تەتىگىن اشاتىنى انىق. وسى كەزگە دەيىن تاعى ءبىر تۇيتكىل تۋعىزعان ماسەلە عىلىمي گرانتتار مەن باعدارلامالار قۇرىلىمدارى قاي جەردە, قانداي ناقتى ناتيجە بەرە الاتىنى بەلگىسىزدەۋ بولىپ كەلدى. ونىڭ ۇستىنە وسى تۇرعىداعى جاريالىلىق جاعى دا جەتىسپەي جاتتى. سوندىقتان دا مۇنداي جايتتەردىڭ ءوزى يننوۆاتسيانى دامىتۋ ىسىندە كۇتكەندەگىدەي ناتيجە بەردى دەپ ايتۋعا دا اۋىز بارا بەرمەيدى. 64-ءشى قادامعا تاعى ءبىر كوز سالساق, بۇل كۇرمەۋى قيىن ءتۇيىننىڭ دە شەشىمى تابىلعان دەپ وي تۇيۋگە بولادى. ياعني, الدا­عى ۋاقىتتا عىلىمي گرانت­تار مەن وسى باعىتتاعى باعدار­لامالار يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ قاجەتتىلىگىنە قاراي قايتا باعىتتالماق. مۇنى ەڭ دۇرىس, ەڭ ادىلەتتى ءارى ەڭ ءتيىمدى شەشىم دەپ بىلەمىز. egemen (7) قازىباي بوزىموۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور. باتىس قازاقستان وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار