ادەتتە, «عىلىمي كونفەرەنتسيا» دەگەندە ءبىر توپ ادامداردىڭ باس قوسىپ, قاساڭ تىلدە (كوبىنە رەسمي تىلدە) بايانداما جاساسىپ, وزدەرىنە عانا تۇسىنىكتى ويلارىمەن ورتاقتاسىپ جاتاتىن كوڭىلسىزدەۋ جيىن كوزگە ەلەستەيدى. ونداي جيىنداردىڭ دا قاجەتتىلىگى بار شىعار, بىراق قالىڭ كوپشىلىك قابىلداي بەرمەيدى. الماتى قالالىق سوتى ۇيىمداستىرعان «جەتى جارعى – دالا دەموكاراتياسىنىڭ وزىق ۇلگىسى, مەملەكەتتىك قۇقىق پەن سوت بيلىگىنىڭ التىن ارقاۋى» اتتى وڭىرلىك عىلىمي كونفەرەنتسياسىنا شاقىرتۋ العانىمدا سونداي كوڭىلسىز جيىنداردىڭ ءبىرى بولار دەگەن كۇماندى ويدىڭ قىلاڭ بەرگەنى راس. بىراق كونفەرەنتسيا بارىسىندا بۇل كۇمانىمىز سەيىلىپ كەتتى.
ەڭ الدىمەن سىزدەرگە وسى عىلىمي كونفەرەنتسيانىڭ تابىستى ءوتۋىنە زور ىقىلاسىن بىلدىرگەن جوعارعى سوت توراعاسى قايرات ءابدىرازاق ۇلى ءماميدىڭ قۇتتىقتاۋىن جەتكىزبەكشىمىن, دەپ باستادى ءسوزىن جوعارعى سوت سۋدياسى اقىلتاي قاسىموۆ, بيىلعى جىل ەل مەرەيىن وسىرگەن ەرەكشە جىل بولدى جانە وزىنە ءتان تاريحي قۇندىلىعىمەن ۇرپاق جادىندا ساقتالارى ءسوزسىز. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارعى سوتى قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن اتاپ وتۋگە وراي ۇلكەن ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا باستاماشى بولىپ وتىر. وسى كونفەرەنيتسيادا كونستيتۋتسيادا اتاپ كورسەتىلگەندەي, ونىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىمەن بيلەر سوتىنىڭ ادىلدىگىن, ەل باسقارۋدىڭ تۋرا جولىن كورسەتەتىن تاريحي تانىمى كەڭ, قۇندىلىعى تەرەڭ وي-پىكىرلەر ايتىلادى دەپ ويلايمىن.
راسىندا دا, كونفەرەنتسيادا تاريحي تاعىلىمى كەڭ, قۇندىلىعى تەرەڭ وي-پىكىرلەر ايتىلدى. جينالعان جۇرتتى جالىقتىرماعان باياندامالار دا جاسالدى. ءسوز جوق, كونفەرەنتسيانىڭ ءباسىن ارتتىرعان وسى وي-پىكىرلەر مەن باياندامالار. سويلەۋشىلەردىڭ دە, بايانداما جاساۋشىلاردىڭ دا تياناقتى ءھام تىڭعىلىقتى دايىندالىپ كەلگەندىگى كورىنىپ تۇردى.
كونفەرەنتسيانىڭ اشىلۋىندا سويلەگەن جوعارعى سوت سۋدياسى اقىلتاي قاسىموۆتىڭ, كونفەرەنتسيانىڭ جۇمىسىن جۇرگىزگەن الماتى قالالىق سوتىنىڭ توراعاسى اقجان ەشتايدىڭ, قاراعاندى وبلىستىق سوتىنىڭ توراعاسى مۇسابەك الىمبەكوۆتىڭ باستان-اياق قازاقشا ءسويلەگەنى ەلدى ءسۇيسىندىردى. سونداي-اق, استانا قالالىق سوتىنىڭ ءتوراعاسى تىلەكتەس بارپىباەۆتىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري سوتىنىڭ توراعاسى ءساكەن ابلۋللاەۆتىڭ, الماتى قالالىق سوتىنىڭ توراعاسى اقجاي ەشتايدىڭ, قاراعاندى وبلىستىق سوتىنىڭ توراعاسى مۇسابەك الىمبەكوۆتىڭ, الماتى قالاسى, الاتاۋ اۋداندىق سوتىنىڭ ءتوراعاسى ەربول جانعازيننىڭ باياندامالارى مازمۇندى جانە ماعىنالى بولىپ شىقتى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇگىنگىنىڭ بيلەرى كەشەگىنىڭ بيلەرى تۋرالى تۇشىمدى اڭگىمە ءوربىتتى.
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى زايلاعي كەنجاليەۆ كونفەرەنتسيا باعدارلاماسى بويىنشا «مەتودولوگيچەسكيە پروبلەمى يسسلەدوۆانيا ينستيتۋتا سۋدەبنوي ۆلاستي ۆ تارديتسوننوم كازاحسكوم حانستۆە» دەگەن تاقىرىپتا بايانداما جاساۋى ءتيىس بولاتىن. بىراق پروفەسسور مىرزا نەگە ەكەنىن قايدام, قولتىقتاپ شىققان قاعازىنا قاراماستان, سويلەگەن سوزىنە ءبىراۋىز ورىسشا قوسپاي, تارتىمدى اڭگىمە ايتتى. ءداستۇرلى قازاق حاندىعىنداعى سوت بيلىگى تۋرالى سويلەي وتىرىپ, ز.كەنجاليەۆ بۇگىنگى سوت جۇيەسى تۋرالى دا پىكىر ءبىلدىردى. مەن بۇگىن وسى كونفەرەنتسياعا قاتىسا وتىرىپ, دەدى زايلاعي جانتۋعان ۇلى, ءارى قىزعانىپ وتىرمىن, ءارى قىزىعىپ وتىرمىن. قىزعانىپ وتىرعانىم, بۇگىنگىدەي تاقىرىپتاعى مۇنداي كونفەرەنتسيانى بىزدەر زاڭگەر عالىمدار جانە تاريحشىلار ۇيىمداستىرۋعا ءتيىس ەدىك. بۇل جاعىنان قايرات ءمامي باسقارعان سوت جۇيەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءبىزدىڭ الدىمىزدى وراپ كەتتى. قىزىعىپ وتىرعانىم, كونفەرەنتسيادا ءسويلەگەن شەشەندەردىڭ سوزدەرى دە, بايانداماشىلاردىڭ تۇجىرىمدارى دا تۇشىمدى بولدى. كونفەرەنتسيا جۇمىسى ءساتتى ءوتىپ جاتىر...
وسى كونفەرەنتسيانى ۇيىمداستىرۋدىڭ باسى-قاسىندا ءجۇرگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ جانىنداعى سوتتاردىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتىنىڭ اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋ ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى قاناپيا ومارحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءوڭىرلەردە ءوتىپ جاتقان (ونىڭ ءىشىندە الماتىداعى دا) عىلىمي كونفەرەنتسيالاردىڭ نەگىزى وسى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا جوعارعى سوتتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتەتىن «قازاق قۇقىعى مەن بيلەر سوتىنىڭ تورەلىگى – قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ فەنومەنى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسيانىڭ الدىنداعى دايىندىق بارىسى ەكەن.
شارافاددين ءامىروۆ, «ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
