العاباس اۋىلدىق وكرۋگىندە تۇراتىن تولىقشا كەلگەن قاراتورى جىگىتتىڭ «وكا» كولىگىمەن زىرعىتىپ, بىردە ورال قالاسىندا, ەندى بىردە جىمپيتىدا جۇرگەنىن تالاي كوردىم. سوندا ەكى اياعىنان ايىرىلعاندىعىنا قاراماستان دەنەسىنە تاڭىلعان شاعىن اربامەن كولىككە ەش قيىندىقسىز ىرعي ءمىنىپ الاتىندىعىنا ىشتەي تاڭ قالاتىنمىن.
جاقىندا ءى توپ مۇگەدەگى, العاباستىق ازامات سانسىزباي جۇماش ۇلى قاناتوۆپەن اۋدان ورتالىعىندا جولىعىسىپ, بەتپە-بەت اڭگىمەلەسۋدىڭ دە ءساتى تۇسكەندىگى بار.
– بىزدەر اكە-شەشەمىز جۇماش جانە جاميعادان ەكى قىز, ءۇش ۇل بولدىق, دەپ اڭگىمەسىن باستادى سانسىزباي. – انام جاميعا قولى ەپتى, توقۋدى, تىگىنشىلىكتى جانى سۇيەتىن جان بولسا, اكەم جۇماش مەحانيزاتور, كلۋب مەڭگەرۋشىلىگى سالاسىندا ەڭبەك ەتە ءجۇرىپ ءان ايتۋدى, سەرىلىكتى ومىرىنە سەرىك ەتتى.
1977 جىلى العاباس ورتا مەكتەبىن بىتىرگەن سانسىزباي ورالداعى قۇرىلىسشى, تاس قالاۋشى ماماندىعىن يگەرەتىن كاسىپتىك مەكتەپكە قۇجاتتارىن تاپسىرادى. ارنايى مامان يەسى اتانىپ, اۋىلعا ورالعان سانسىزباي 1979 جىلعا دەيىن العاباستا قۇرىلىس سالاسىندا تۇراقتى ەڭبەك ەتەدى.
1979 جىلدىڭ كۇزىندە سانسىزباي قاناتوۆ كەڭەستىك اسكەر قاتارىنا ازاماتتىق بورىشىن وتەۋگە شاقىرىلدى. دوستارى, اعايىن-تۋما سانسىزبايدى اسكەر قاتارىنا شىعارىپ سالا تۇرا, امان-ەسەن ورتاعا ورالۋىن تىلەدى, جولىنا ءساتتى ساپارلارىن ايتىستى. بىراق, قول-اياعى بالعاداي, ەڭگەزەردەي ازاماتتىڭ الداعى ومىردە ورتالارىنا كەسكەن تومارداي بولىپ, قوس اياعىنان ايىرىلىپ ورالارىن ول كەزدە ەشكىم دە بىلمەدى, ەشكىم دە تۇك سەزبەدى دە.
جامبىل وبلىسىنىڭ وتار بەكەتىندە التى ايلىق اسكەري وقۋ-جاتتىعۋدا بولعان سانسىزباي قاناتوۆ بار قۇرام سەمەيدەگى اسكەري سىناقتاعى وقۋ-جاتتىعۋعا اتتانادى. اسكەردە تانك جۇرگىزۋشىسى بولعان سانسىزباي اسكەري سىناق ءوتىپ جاتقان نۇكتەلەرگە تانكتەردى جەتكىزىپ بەرۋمەن شۇعىلداناتىن. بىردە وسىنداي جۇمىستى اتقارامىن دەپ اسىعىپ ءجۇرىپ بارا جاتقان پويىزعا جۇگىرىپ بارىپ مىنەم دەگەندە قولى تۇتقادان شىعىپ كەتىپ, پويىزدىڭ استىنا قۇلاعانى. ءسويتىپ, سانسىزباي ايجارىم ۋاقىتتاي اۋرۋحانانىڭ جان ساقتاۋ بولىمىندە ەسىن جيا الماي جاتىپ, اقىر سوڭى قايراتتىلىعى, جۇرەك سوعىسىنىڭ كۇشتىلىگى ارقاسىندا قوس اياعىن بەرىپ ەكىنشى ومىرىنە قايتا ورالدى.
التاي ولكەسىندە, سەمەي, الماتى قالاسىنداعى اۋرۋحانالاردا جاتىپ ەمدەلگەن سانسىزباي ەلگە 1981 جىلدىڭ مامىر ايىندا كەڭەستىك اسكەري قىزمەتتىڭ ءى توپ مۇگەدەگى رەتىندە ورالدى.
ءالى ەسىندە سانسىزباي اسكەري گوسپيتالدا جاتقاندا قاسىندا ۇنەمى وتىرىپ, ەمدىك, قۇتۋ قىزمەتتەرىن جاسايتىن ازەربايجان قىزى ءومىردەن تۇڭىلمەۋ, قيىندىقتى جەڭە ءبىلۋ, ومىرگە قۇشتارلىق جونىندە كوپ اڭگىمە ايتقانى بار.
مىنە, وسىنداي جىگەرلى سوزدەر, كوڭىلگە دەمەۋ بولارلىق دوستار, تۋمالاردىڭ اقىل-كەڭەستەرى ارقاسىندا سانسىزباي ءوزىنىڭ ەكىنشى ءومىرىن قايسارلىق, قۇشتارلىقپەن جىگەرلى باستادى. العاباس اۋىلىنا ورالعان سوڭ سانسىزباي ءوزىنىڭ جانىن تۇسىنە بىلەتىن, سۇيەۋ, قامقورشى بولارلىق جان اقىراپتىق گۇلنارمەن كوڭىلدەرىن جاراستىرىپ, 1983 جىلى شاڭىراق قۇردى. بۇگىندە سانسىزباي زايىبى گۇلنارمەن اكەسى مەن شەشەسى جۇماش پەن جاميعانىڭ سالعان شاڭىراقتارىنىڭ وتىن وشىرمەي, تاتۋ-ءتاتتى ءومىر كەشۋدە. ورتالارىنداعى ۇلدارى ەرگەن وزدەرىنىڭ الدانىشتارى, وتباسى تىرەگى.
– زايىبىم گۇلنار باعىما وراي ءجونى ءتۇزۋ, تۇسىنىگى مول ادال جار بولدى. ۇيدەگى شارۋا, قوراداعى ازىن-اۋلاق مالدىڭ, قۇستىڭ باعىم-كۇتىمى وسى گۇلناردىڭ مىندەتىندەگى ءىس. ال, ءوزىم بولسام ۇيدە قاراپ وتىرماي اۋەل باستان قانىما سىڭگەن قاسيەتىم مايلى بوياۋمەن پورترەتتەر سالۋ, ساندىق, ۇستەل, وتىرعىش جاساۋ, اياق كيىمدەر تىگۋ, جوندەۋمەن شۇعىلدانامىن. باعالارىن اركىم, ياعني تاپسىرىس بەرۋشىلەر وزدەرى قويادى. بەرگەندەرىن الامىن, مەنىكى ۋاقىت وتكىزۋ, سوسىن كۇندەلىكتى شاي-پۇل بولسا دەگەن وي عوي, – دەيدى سانسىزباي اڭگىمەسىندە.
سانسىزباي ءى توپ مۇگەدەگى رەتىندە ەشقاشان مويىپ كورگەن ەمەس. ۇيدە قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرۋدى ادەتىنە اينالدىرماعان. ءتىپتى, 51 مىڭ تەڭگەلىك مۇگەدەكتىك زەينەتاقىسىنا الاقانىن جايماي-اق ءتيىستى ورىندار ارقىلى نەسيەلىك قاراجات الىپ, بەلگىلى ءبىر كاسىپپەن اينالىسايىن دەسە قۇزىرلى ورگاندارداعى باسشىلار «مۇگەدەكتەرگە نەسيە قارجى بەرىلمەيدى» دەيتىن كورىنەدى. ومىرگە قۇشتار جانعا بۇل دا ۇلكەن كەدەرگى, توسقاۋىل ەكەنى راس.
شۇكىر, 2001 جىلدان وزىنە سەنىمدى سەرىگىنە اينالعان «وكا» كولىگى سانسىزبايدىڭ ءۇشىنشى تۇلپارى بولسا, جۋىردا ۇلى ەرگەن ءتورتىنشىسىن ءوزى تاڭداپ ءجۇرىپ, اكەسىنە تارتۋ ەتىپتى.
ومىرگە قۇشتارلىق تانىتىپ, كەزدەيسوق كەلگەن قيىندىقتى جەڭە بىلگەن سانسىزباي قاناتوۆ زايىبى گۇلنارمەن ۇلى-كەلىنى ەرگەن, التىنشاشپەن ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا, قوس نەمەرەلەرى التىنزەر, اقەركەنىڭ بال كۇلكىلەرىن قىزىقتاپ كۇن كەشۋدە.
مۇسىربەك ايتاشەۆ.
باتىس قازاقستان وبلىسى,
سىرىم اۋدانى.
