تاۋەلسىزدىك ۇلتتىق مەديتسينانىڭ تىنىسىن كەڭەيتىپ, بۇرىن تەك شەتەلدەردىڭ ۇلكەن كلينيكالارىنىڭ عانا قولىنان كەلەدى دەيتىن سان ءتۇرلى ەم شارالاردى جاسايتىن دارەجەگە كوتەرىلدى. مەملەكەتتىك تۇرعىدا كورسەتىلگەن جان-جاقتى كومەكتىڭ ارقاسىندا دارىگەرلەر الەمنىڭ وزىق كلينيكالارىندا تاجىريبە جيناقتاپ, جاستار وقىپ-توقىپ, اۋرۋحانالار نەبىر وسى زامانعى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلىپ, كۇردەلى وتا تۇرلەرى جاسالىنۋدا. ەلوردا ارقا توسىنە كەلگەننەن باستاپ, ماماندارىنىڭ بىلىكتىلىگىمەن, پاتسيەنتتەرىنە دەگەن ەرەكشە ىقىلاستارىمەن ەرەكشەلەنگەن ەمدەۋ ورنىنىڭ بىرەگەيى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءىس باسقارماسىنىڭ ماسكەۋ كوشەسىنەن ورىن تەپكەن «مەديتسينالىق ورتالىق اۋرۋحاناسى» بولدى دەسەك ەش قاتەلەسپەسپىز. جۋىردا اۋرۋحانا ۇلعايىپ, ول سول جاعالاۋدا سالىنعان اسەم عيماراتقا قونىس اۋدارعان. الايدا, سول باياعى كوز ۇيرەنگەن ماسكەۋ كوشەسىندەگى ورتالىق, اۋرۋحانانىڭ قۇرامىندا قالىپ, ءوز جۇمىسىن ءارى قاراي جالعاستىرۋدا. جانە ءبىر قۋانارلىعى, ونىڭ ەسىگى ەندى بۇرىنعىدان دا كەڭىرەك اشىلىپ, ەمدەۋ, دياگنوز انىقتاۋ, ءتۇرلى زەرتحانالىق ت. س.س. قىزمەت كورسەتۋ تۇرلەرىنىڭ اياسىن كەڭىتىپ وتىر. وسى رەتتە ءبىزدىڭ ءتىلشىمىز اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى راحات بايقوشقاروۆاعا جولىعىپ, ەمدەۋ ورتالىعى جۇمىسىنىڭ جاي-جاپسارىن سۇراعان ەدى.
– راحات وسەربايقىزى, جۇرتشىلىق ماسكەۋ كوشەسىندەگى ورتالىق سول جاعالاۋعا كوشىپ كەتتى دەپ جۇرسە, سىزدەر قايتا دارىگەرلىك قىزمەت تۇرلەرىن كوبەيتىپ تاستاعانسىزدار ما؟
– دۇرىس اڭعارىپسىز, العاشىندا سول جاعالاۋعا كوشەردە بۇل جەردە ەندى نە بولادى ەكەن, قانداي قىزمەت كورسەتە الادى دەگەن وي تۋدى. اقىرى, ورتالىق باس كلينيكانىڭ قۇرامىندا, بۇرىنعى قالىپتا قالىپ, قوسىمشا اقىلى دارىگەرلىك قىزمەت تۇرلەرىن كورسەتەتىن تەراپەۆتىك جانە حيرۋرگيالىق ستاتسيونارى بار, ءبىر اۋىسىمدا 200 پاتسيەنت قابىلدايتىن ەمحاناسى, دياگنوز قويۋعا قاجەتتى بارلىق جابدىقتارى ساقتالىنعان كۇيىندە جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. ونىڭ ۇستىنە, ءبىزدىڭ حيرۋرگتەرىمىزدىڭ بىلىكتىلىگى ەسەپكە الىنىپ, جوسپارلى تۇردە كۆوتامەن جاسالىناتىن وتالاردىڭ قوماقتى بولىگى قالدىرىلادى دەپ جوسپارلانۋدا. بۇل مەملەكەتتىك تاپسىرىس قوي. قازىر 60 وتە مىقتى, بىلىگى مول دارىگەر, بىرنەشە تەك تەورەتيك ەمەس, پراكتيك عىلىم دوكتورلارى بار, ورتالىقتىڭ مۇمكىنشىلىگى, شۇكىرشىلىك دەيمىز, وتە جاقسى.
كومپيۋتەرلىك توموگرافيا, ماگنيتتى-رەزونانستى توموگرافيا, رەنتگەن, ەندوسكوپيالىق زەرتتەۋ, ۋلترادىبىس جانە فۋنكتسيونالدى دياگنوز قويۋ, زەرتحانا, قايتا قاتارعا قوسۋ, وڭالتۋ اتقارىلاتىن ماموگرافيالىق جانە فليۋروگرافيا اپپاراتتارى بار ورتالىقتا ەمدەلۋگە دە, قارالۋعا دا جان-جاقتى جاعداي بولادى.
بۇدان تىس وڭالتۋ جانە فۋنكتسيونالدى دياگنوستيكالىق ءبولىمدەرى, ءتىس پروتەزىن اتقاراتىن ستوماتولوگيا ءبولىمى, گەمودياليز, پلازموفورەز, ەندوسكوپيا جاسايتىن ورتالىعىمىزداعى ەمحانادا 24 ماماندىقتا قابىلداۋ جۇرگىزىلەدى.
– مەنىڭ ويىمشا, بويىندا كەسەلى بار جاننىڭ ايىعۋىندا ەڭ باستىسى دارىگەردىڭ وعان دەگەن جاقسى قارىم-قاتىناسى جاتىر. ەگەر دارىگەر ك ۇلىپ كەلىپ, ناۋقاسپەن ارادا سەنىم مەن تۇسىنىستىك ورناماسا, ەشقانداي ەم-دومنىڭ ناتيجەسى كۇتكەندەگىدەي بولىپ, كوڭىل كونشىتپەيدى.
– ول راس, بۇل مىندەتتى تۇردە. مەنىڭ كوپ جىلعى پراكتيكام دا وسىنى كورسەتەدى. دارىگەر تەك قانا دارىمەن عانا ەمدەسە, ءسىز ايتقانداي ناۋقاس تەز كوتەرىلىپ كەتپەيدى, ال كەرىسىنشە, ىشكى جان دۇنيەسى اسەم, كوڭىلىمەن اۋرۋعا كومەكتەسسەم دەپ تۇرعان دارىگەرگە تۇسكەن اۋرۋ جىلدام جازىلادى. سوندىقتان اۋىس-ءتۇيىس بولىپ, دارىگەرلەردىڭ كەيبىرەۋى سول جاعالاۋعا كەتكەندە جۇمىسقا قابىلداعان, اتى بار, تانىمال دارىگەرلەردى ىرىكتەپ, وسىندا مامانداردى شاقىرعاندا باستى كريتەري ەتىپ, وسى ماسەلە قويىلدى. ءوزىڭىز بىلەسىز, ءبىزدىڭ اۋرۋحانانىڭ قالىپتاسقان ءيميدجى بار, ءبىز ءاربىر پاتسيەنتكە جىلىلىقپەن قارايمىز, سول جاقسى ءۇردىستىڭ شەتى كەتىلىپ قالماسىن دەدىك. بۇل تەك دارىگەرلەرگە قاتىستى ەمەس, ىشكە ەنگەننەن انىقتاما مەن تىركەۋ بولىمىندە وتىرعان ادامداردان باستاپ, بارلىعىنا قاتىستى وسى قاعيدات باسشىلىققا الىنعان.
– سىزدەر ەنگىزگەن جاقسى جاڭالىقتىڭ ءبىرى – دياگنوز قويۋ ءۇشىن 1-3 كۇنگە قىسقا مەرزىمگە اۋرۋحاناعا جاتىپ شىعۋ ەكەن. شىنىندا, تەز ارادا كوڭىلدى كۇپتى ەتكەن, جانعا تيگەن اۋرۋدىڭ قاي جەردەن ەكەنىن انىقتاپ, جاڭىلماي دياگنوز قويۋدى, جازىلۋدىڭ باسى دەسە بولعانداي عوي.
– ءدوپ ءتۇستىڭىز. شەتەلدەرگە كونفەرەنتسيالارعا, ىسساپارلارعا بارىپ جۇرگەندە ولاردا وسىنداي دارىگەرلىك قىزمەتتەر بار ەكەنىن كورىپ ءجۇرمىز. بىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا كۆوتامەن ەمدەلۋشى 3 كۇن تولىق جاتپاسا, مەملەكەتتەن بولىنەتىن قاراجات تولەنبەيدى. ال قازىر وتالاردىڭ كوپشىلىگى شاعىن ءينۆازيۆتى, ياعني 95-97 پايىزعا دەيىنگىسى سونداي. تەك 3-5 پايىزدايى عانا قانداۋىرمەن جارىپ جاسالىنادى. ال وتانىڭ باسىم بولىگى – 60 پايىزدايى تەك 1-2 كۇن عانا دارىگەردىڭ كوز الدىندا بولىپ, قالعان ۋاقىتتا ۇيدەن-اق قارالاتىن جاعدايدا. شەتەلدە ۇلكەن كلينيكالاردا 1 كۇندىك ستاتسيونارلار قالىپتاسقان. ءبىر تاۋلىكتە باسىنان اياعىنا دەيىن تەكسەرىپ, دياگنوزىن قويىپ, كەڭەستەرىن بەرىپ, شىعارىپ سالادى. ءبىز نەگە سولاي جاسامايمىز دەپ, وسىنداي ءادىستى قولعا الدىق. بۇرىن كەرۋەت تاپشىلىعىنان ونداي مۇمكىندىك ءتىپتى جوق ەدى, ەندى ءبىز ءبىر كۇننىڭ ىشىندە تولىق دياگنوز قويىپ, ەمدەۋ جونىندە كەڭەس جازىلعان قاعازدى كونۆەرتكە سالىپ, قولىنا بەرەمىز. ءتىپتى, پلاستيكالىق وتالاردى دا جاسايتىن بولامىز. بۇرىن ول قىزمەت جوق ەدى. سونىمەن قاتار, ەندىگى كۇندە كونتينگەنتتەن تىس ساقتاندىرۋ كومپانيالارى پاتسيەنتتەرىنىڭ بىزدە جاتىپ ەمدەلۋىنە ورىن بار. 8 سالا بويىنشا ستاتسيونارلىق ەمدەۋ جۇرگىزەمىز.
– ءبىزدىڭ وقىرماندارىمىز ءۇشىن تاراتىپ ايتا كەتسەڭىز.
– ول جالپى حيرۋرگيا مەن ۋرولوگيا جانە گينەكولوگياعا قاتىستى وتالار, وتورينولاروينگولوگيالىق, قان تامىرلارى, قالقانشا بەزى, جاراقاتتان كەيىنگى اۋرۋلار, بەت-جاق قۇرىلىسى بويىنشا ستاتسيونارلىق ەمدەۋ تۇرلەرى. ال تەراپيالىق باعىتتا; كارديولوگيا, نەۆرولوگيا, ەندوكرينولوگيا, گاستروەنتەرولوگيا, پۋلمونولوگيا, رەۆموتولوگيا سالالارىندا ستاتسيونارلى تۇردە ەم جۇرگىزەمىز.
سوسىن ەمحانامىزدا مىقتى كونسۋلتانتتارىمىز بار, ولار كەشكە قاراي, الدىن الا جازىلۋ رەتىمەن پاتسيەنتتەردى قابىلدايتىن بولادى. نەۆروپاتولوگ, حيرۋرگ, ديەتولوگ, پروكتولوگ, گەماتولوگ, رەۆماتولوگ, پلاستيكالىق حيرۋرگ, انگيوحيرۋرگ, وتورينولارينگولوگ سىندى وسى قالاداعى ەڭ بىلىكتى, تانىمال ماماندار بىزدە كەشكى مەزگىلدە كەڭەس بەرىپ, قابىلداۋ وتكىزەدى. ادامدار استانانىڭ قاي كوشەسىندەگى, قاي كلينيكادا قانداي مامان وتىر دەپ باستارىن قاتىرماي بىردەن ءبىزدىڭ ورتالىققا كىرسە ەش قاتەلەسپەيدى. تەك الدىن-الا جازىلۋى ءتيىس.
– جوعارىدا ءبىر كۇندىك ستاتسيوناردى ايتىپ ءوتتىڭىز عوي, وعان بارلىق باعىتتا دياگنوز قويۋ كىرە مە؟
– ءبىز وعان بىرنەشە كەشەندى قاراستىرىپ وتىرمىز. ولار – ىشەك-اسقازان اۋرۋلارى, جۇرەك-قان تامىرلارى, وكپە-قولقا جۇيەسى, تىرەك-قيمىل جۇيەسى, باۋىر, بۇيرەك نەسەپ اعۋ جۇيەلەرى.
– ارينە, مۇنداي كۇردەلى تەكسەرۋلەر تەگىننەن-تەگىن جاسالىنبايتىن شىعار؟
– ەڭ ۇلكەن جۇيەسى شەتەلدەگىدەي 5-10 مىڭ دوللار ەمەس, 170 مىڭ تەنگە, ال جەكەلەي جاسالسا 50-60 مىڭنان. ءبىزدىڭ پاتسيەنتتەرىمىز بۇرىن شەتەلدەرگە ءجيى باراتىن. قازىر ەندى سول سالىستىرۋلار ارقىلى شەكارا اسىپ, تەككە اقشا شاشادى ەكەنبىز دەپ ايتاتىن بولدى. مەن سىزگە ايتايىن, كازiرگi قالالىق زەرتحانامىزدىڭ دالدىگى شەتەلدىكتەردەن دە ارتىق. كەيدە ولار ءبىز كورگەن نارسەنى كورمەي قالادى, الىپ كەلگەن قاعازدارىن سالىستىرىپ قاراپ وتىرىپ, ءسىزدىڭ مىناۋىڭىزدى اڭعارماپتى عوي, كيستاڭىز قايدا, بۇيرەكتەگى تاسىڭىزدى بايقاماپتى عوي دەيتىن كەزدەرىمىز بولىپ تۇرادى. جەكە نازار اۋدارتقىم كەلىپ تۇرعانى, ءبىزدىڭ اۋرۋحانامىزدىڭ اناليزدەرىنىڭ ىشكى جانە سىرتقى باقىلاۋدان وتكىزىلۋى. ول نە؟ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەدە اتقارىلاتىن اناليزدەر اناليزاتورلاردا جۇزەگە اسىرىلادى دا, اناليز قورىتىندىسىن جاساۋ ۋاقىتى تەز جۇرگىزىلەدى. زەرتتەۋدى باقىلايتىن رەاگەنتتەر دە ساتىلىپ الىنىپ, ءاربىر 10-شى اناليز رەاگەنت شىعارۋشى زاۋىتقا باقىلاۋعا جىبەرىلەدى. ءبىزدىڭ زەرتحانامىز قالاداعى بىردەن-ءبىر حالىقارالىق ساپا سەرتيفيكاتى جانە اككرەديتاتسياسى بار وتە سەنىمدى ورتالىق. بۇل – ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز, اناليزدەرىمىز رەاگەنتتەر جىبەرەتىن زاۋىتتىڭ باقىلاۋىنان تىس ەۋروپانىڭ اككرەديتتەلگەن ورتالىقتارىنا تۇراقتى تۇردە باقىلاۋعا جىبەرىلەدى. قازىر جۇرتشىلىق تا مۇنى ءبىلىپ العان, كۇمانى بولسا, بىزگە كەلىپ اناليز تاپسىرادى. باعالارى دا قالاداعى وزگە اقىلى كلينيكالارمەن ءبىر شامادا, كەي اناليزدەر بويىنشا ولاردا قىمباتتاۋ بولسا, بىزدە ارزانىراق, ال كەيدە بىزدە جوعارى. بىراق بىزدەگى ساپا وزدىگىنەن سويلەيدى.
تاعى ءبىر ايتايىن دەگەنىم, بىزدەگى ءتۇرلى كومپيۋتەرلىك ماگنيتتى-رەزونانستى دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەردە وزگە ەمحانا, اۋرۋحاناداعىداي ءبىر عانا ماماننىڭ وقۋىمەن قورىتىندى جازىلمايدى, ونى الدىمەن جاساعان دارىگەر, ودان كەيىن ونىڭ كۋراتورى, سوسىن عىلىم دوكتورى, نە كەرەك ءۇش رەت وقىپ بارىپ توقەتەرى ايتىلادى. ال قورىتىندىنى ءبىر ادامنىڭ بەرگەنى دۇرىس پا, الدە ەكى ءۇش رەت وي مەن ءبىلىم, بىلىك سۇزگىسىنەن وتكەنى دۇرىس پا؟!
– ەندىگى ءبىر جاڭالىقتارىڭىز انا مەن بالاعا قاتىستى ەكەن.
– ءيا, بۇرىن بىزدە پەدياتورلىق بىرلىك بولعان جوق ەدى. ەندى ءبىزدىڭ ورتالىقتا بالالاردى دا قاراتۋعا, ەمدەۋگە جاعداي بار. سونىمەن بىرگە, بىزدە جۇكتى ايەلدەر تولىق باقىلاۋدا بولادى.
ءبىز ءوز جۇمىسىمىزدا بۇرىنعى يميدجىمىزگە شاڭ ءتۇسىرمەي, ساپا مەن پاتسيەنتتەرگە دەگەن قۇرمەتىمىزدى كەمىتپەۋگە جۇمسايمىز. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن, بىزدە تەك جۇرەگى جىلى, ىزگىلىككە قۇمار, ناۋقاسىنا جانى اشيتىن, مەيىرىم شۋاعى بار جاندار عانا جۇمىس ىستەيدى. بۇل – ءبىزدىڭ باستى ۇستانىمىمىز. قورىتا ايتقاندا, اۋرۋحانامىزدىڭ ەسىگى ساپالى كوپسالالى امبۋلاتورلىق, ستاتسيونارلىق دارىگەرلىك كومەك العىسى كەلەتىن بارلىق ادامدارعا اشىق.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
– راحات وسەربايقىزى, جۇرتشىلىق ماسكەۋ كوشەسىندەگى ورتالىق سول جاعالاۋعا كوشىپ كەتتى دەپ جۇرسە, سىزدەر قايتا دارىگەرلىك قىزمەت تۇرلەرىن كوبەيتىپ تاستاعانسىزدار ما؟
– دۇرىس اڭعارىپسىز, العاشىندا سول جاعالاۋعا كوشەردە بۇل جەردە ەندى نە بولادى ەكەن, قانداي قىزمەت كورسەتە الادى دەگەن وي تۋدى. اقىرى, ورتالىق باس كلينيكانىڭ قۇرامىندا, بۇرىنعى قالىپتا قالىپ, قوسىمشا اقىلى دارىگەرلىك قىزمەت تۇرلەرىن كورسەتەتىن تەراپەۆتىك جانە حيرۋرگيالىق ستاتسيونارى بار, ءبىر اۋىسىمدا 200 پاتسيەنت قابىلدايتىن ەمحاناسى, دياگنوز قويۋعا قاجەتتى بارلىق جابدىقتارى ساقتالىنعان كۇيىندە جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. ونىڭ ۇستىنە, ءبىزدىڭ حيرۋرگتەرىمىزدىڭ بىلىكتىلىگى ەسەپكە الىنىپ, جوسپارلى تۇردە كۆوتامەن جاسالىناتىن وتالاردىڭ قوماقتى بولىگى قالدىرىلادى دەپ جوسپارلانۋدا. بۇل مەملەكەتتىك تاپسىرىس قوي. قازىر 60 وتە مىقتى, بىلىگى مول دارىگەر, بىرنەشە تەك تەورەتيك ەمەس, پراكتيك عىلىم دوكتورلارى بار, ورتالىقتىڭ مۇمكىنشىلىگى, شۇكىرشىلىك دەيمىز, وتە جاقسى.
كومپيۋتەرلىك توموگرافيا, ماگنيتتى-رەزونانستى توموگرافيا, رەنتگەن, ەندوسكوپيالىق زەرتتەۋ, ۋلترادىبىس جانە فۋنكتسيونالدى دياگنوز قويۋ, زەرتحانا, قايتا قاتارعا قوسۋ, وڭالتۋ اتقارىلاتىن ماموگرافيالىق جانە فليۋروگرافيا اپپاراتتارى بار ورتالىقتا ەمدەلۋگە دە, قارالۋعا دا جان-جاقتى جاعداي بولادى.
بۇدان تىس وڭالتۋ جانە فۋنكتسيونالدى دياگنوستيكالىق ءبولىمدەرى, ءتىس پروتەزىن اتقاراتىن ستوماتولوگيا ءبولىمى, گەمودياليز, پلازموفورەز, ەندوسكوپيا جاسايتىن ورتالىعىمىزداعى ەمحانادا 24 ماماندىقتا قابىلداۋ جۇرگىزىلەدى.
– مەنىڭ ويىمشا, بويىندا كەسەلى بار جاننىڭ ايىعۋىندا ەڭ باستىسى دارىگەردىڭ وعان دەگەن جاقسى قارىم-قاتىناسى جاتىر. ەگەر دارىگەر ك ۇلىپ كەلىپ, ناۋقاسپەن ارادا سەنىم مەن تۇسىنىستىك ورناماسا, ەشقانداي ەم-دومنىڭ ناتيجەسى كۇتكەندەگىدەي بولىپ, كوڭىل كونشىتپەيدى.
– ول راس, بۇل مىندەتتى تۇردە. مەنىڭ كوپ جىلعى پراكتيكام دا وسىنى كورسەتەدى. دارىگەر تەك قانا دارىمەن عانا ەمدەسە, ءسىز ايتقانداي ناۋقاس تەز كوتەرىلىپ كەتپەيدى, ال كەرىسىنشە, ىشكى جان دۇنيەسى اسەم, كوڭىلىمەن اۋرۋعا كومەكتەسسەم دەپ تۇرعان دارىگەرگە تۇسكەن اۋرۋ جىلدام جازىلادى. سوندىقتان اۋىس-ءتۇيىس بولىپ, دارىگەرلەردىڭ كەيبىرەۋى سول جاعالاۋعا كەتكەندە جۇمىسقا قابىلداعان, اتى بار, تانىمال دارىگەرلەردى ىرىكتەپ, وسىندا مامانداردى شاقىرعاندا باستى كريتەري ەتىپ, وسى ماسەلە قويىلدى. ءوزىڭىز بىلەسىز, ءبىزدىڭ اۋرۋحانانىڭ قالىپتاسقان ءيميدجى بار, ءبىز ءاربىر پاتسيەنتكە جىلىلىقپەن قارايمىز, سول جاقسى ءۇردىستىڭ شەتى كەتىلىپ قالماسىن دەدىك. بۇل تەك دارىگەرلەرگە قاتىستى ەمەس, ىشكە ەنگەننەن انىقتاما مەن تىركەۋ بولىمىندە وتىرعان ادامداردان باستاپ, بارلىعىنا قاتىستى وسى قاعيدات باسشىلىققا الىنعان.
– سىزدەر ەنگىزگەن جاقسى جاڭالىقتىڭ ءبىرى – دياگنوز قويۋ ءۇشىن 1-3 كۇنگە قىسقا مەرزىمگە اۋرۋحاناعا جاتىپ شىعۋ ەكەن. شىنىندا, تەز ارادا كوڭىلدى كۇپتى ەتكەن, جانعا تيگەن اۋرۋدىڭ قاي جەردەن ەكەنىن انىقتاپ, جاڭىلماي دياگنوز قويۋدى, جازىلۋدىڭ باسى دەسە بولعانداي عوي.
– ءدوپ ءتۇستىڭىز. شەتەلدەرگە كونفەرەنتسيالارعا, ىسساپارلارعا بارىپ جۇرگەندە ولاردا وسىنداي دارىگەرلىك قىزمەتتەر بار ەكەنىن كورىپ ءجۇرمىز. بىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا كۆوتامەن ەمدەلۋشى 3 كۇن تولىق جاتپاسا, مەملەكەتتەن بولىنەتىن قاراجات تولەنبەيدى. ال قازىر وتالاردىڭ كوپشىلىگى شاعىن ءينۆازيۆتى, ياعني 95-97 پايىزعا دەيىنگىسى سونداي. تەك 3-5 پايىزدايى عانا قانداۋىرمەن جارىپ جاسالىنادى. ال وتانىڭ باسىم بولىگى – 60 پايىزدايى تەك 1-2 كۇن عانا دارىگەردىڭ كوز الدىندا بولىپ, قالعان ۋاقىتتا ۇيدەن-اق قارالاتىن جاعدايدا. شەتەلدە ۇلكەن كلينيكالاردا 1 كۇندىك ستاتسيونارلار قالىپتاسقان. ءبىر تاۋلىكتە باسىنان اياعىنا دەيىن تەكسەرىپ, دياگنوزىن قويىپ, كەڭەستەرىن بەرىپ, شىعارىپ سالادى. ءبىز نەگە سولاي جاسامايمىز دەپ, وسىنداي ءادىستى قولعا الدىق. بۇرىن كەرۋەت تاپشىلىعىنان ونداي مۇمكىندىك ءتىپتى جوق ەدى, ەندى ءبىز ءبىر كۇننىڭ ىشىندە تولىق دياگنوز قويىپ, ەمدەۋ جونىندە كەڭەس جازىلعان قاعازدى كونۆەرتكە سالىپ, قولىنا بەرەمىز. ءتىپتى, پلاستيكالىق وتالاردى دا جاسايتىن بولامىز. بۇرىن ول قىزمەت جوق ەدى. سونىمەن قاتار, ەندىگى كۇندە كونتينگەنتتەن تىس ساقتاندىرۋ كومپانيالارى پاتسيەنتتەرىنىڭ بىزدە جاتىپ ەمدەلۋىنە ورىن بار. 8 سالا بويىنشا ستاتسيونارلىق ەمدەۋ جۇرگىزەمىز.
– ءبىزدىڭ وقىرماندارىمىز ءۇشىن تاراتىپ ايتا كەتسەڭىز.
– ول جالپى حيرۋرگيا مەن ۋرولوگيا جانە گينەكولوگياعا قاتىستى وتالار, وتورينولاروينگولوگيالىق, قان تامىرلارى, قالقانشا بەزى, جاراقاتتان كەيىنگى اۋرۋلار, بەت-جاق قۇرىلىسى بويىنشا ستاتسيونارلىق ەمدەۋ تۇرلەرى. ال تەراپيالىق باعىتتا; كارديولوگيا, نەۆرولوگيا, ەندوكرينولوگيا, گاستروەنتەرولوگيا, پۋلمونولوگيا, رەۆموتولوگيا سالالارىندا ستاتسيونارلى تۇردە ەم جۇرگىزەمىز.
سوسىن ەمحانامىزدا مىقتى كونسۋلتانتتارىمىز بار, ولار كەشكە قاراي, الدىن الا جازىلۋ رەتىمەن پاتسيەنتتەردى قابىلدايتىن بولادى. نەۆروپاتولوگ, حيرۋرگ, ديەتولوگ, پروكتولوگ, گەماتولوگ, رەۆماتولوگ, پلاستيكالىق حيرۋرگ, انگيوحيرۋرگ, وتورينولارينگولوگ سىندى وسى قالاداعى ەڭ بىلىكتى, تانىمال ماماندار بىزدە كەشكى مەزگىلدە كەڭەس بەرىپ, قابىلداۋ وتكىزەدى. ادامدار استانانىڭ قاي كوشەسىندەگى, قاي كلينيكادا قانداي مامان وتىر دەپ باستارىن قاتىرماي بىردەن ءبىزدىڭ ورتالىققا كىرسە ەش قاتەلەسپەيدى. تەك الدىن-الا جازىلۋى ءتيىس.
– جوعارىدا ءبىر كۇندىك ستاتسيوناردى ايتىپ ءوتتىڭىز عوي, وعان بارلىق باعىتتا دياگنوز قويۋ كىرە مە؟
– ءبىز وعان بىرنەشە كەشەندى قاراستىرىپ وتىرمىز. ولار – ىشەك-اسقازان اۋرۋلارى, جۇرەك-قان تامىرلارى, وكپە-قولقا جۇيەسى, تىرەك-قيمىل جۇيەسى, باۋىر, بۇيرەك نەسەپ اعۋ جۇيەلەرى.
– ارينە, مۇنداي كۇردەلى تەكسەرۋلەر تەگىننەن-تەگىن جاسالىنبايتىن شىعار؟
– ەڭ ۇلكەن جۇيەسى شەتەلدەگىدەي 5-10 مىڭ دوللار ەمەس, 170 مىڭ تەنگە, ال جەكەلەي جاسالسا 50-60 مىڭنان. ءبىزدىڭ پاتسيەنتتەرىمىز بۇرىن شەتەلدەرگە ءجيى باراتىن. قازىر ەندى سول سالىستىرۋلار ارقىلى شەكارا اسىپ, تەككە اقشا شاشادى ەكەنبىز دەپ ايتاتىن بولدى. مەن سىزگە ايتايىن, كازiرگi قالالىق زەرتحانامىزدىڭ دالدىگى شەتەلدىكتەردەن دە ارتىق. كەيدە ولار ءبىز كورگەن نارسەنى كورمەي قالادى, الىپ كەلگەن قاعازدارىن سالىستىرىپ قاراپ وتىرىپ, ءسىزدىڭ مىناۋىڭىزدى اڭعارماپتى عوي, كيستاڭىز قايدا, بۇيرەكتەگى تاسىڭىزدى بايقاماپتى عوي دەيتىن كەزدەرىمىز بولىپ تۇرادى. جەكە نازار اۋدارتقىم كەلىپ تۇرعانى, ءبىزدىڭ اۋرۋحانامىزدىڭ اناليزدەرىنىڭ ىشكى جانە سىرتقى باقىلاۋدان وتكىزىلۋى. ول نە؟ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەدە اتقارىلاتىن اناليزدەر اناليزاتورلاردا جۇزەگە اسىرىلادى دا, اناليز قورىتىندىسىن جاساۋ ۋاقىتى تەز جۇرگىزىلەدى. زەرتتەۋدى باقىلايتىن رەاگەنتتەر دە ساتىلىپ الىنىپ, ءاربىر 10-شى اناليز رەاگەنت شىعارۋشى زاۋىتقا باقىلاۋعا جىبەرىلەدى. ءبىزدىڭ زەرتحانامىز قالاداعى بىردەن-ءبىر حالىقارالىق ساپا سەرتيفيكاتى جانە اككرەديتاتسياسى بار وتە سەنىمدى ورتالىق. بۇل – ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز, اناليزدەرىمىز رەاگەنتتەر جىبەرەتىن زاۋىتتىڭ باقىلاۋىنان تىس ەۋروپانىڭ اككرەديتتەلگەن ورتالىقتارىنا تۇراقتى تۇردە باقىلاۋعا جىبەرىلەدى. قازىر جۇرتشىلىق تا مۇنى ءبىلىپ العان, كۇمانى بولسا, بىزگە كەلىپ اناليز تاپسىرادى. باعالارى دا قالاداعى وزگە اقىلى كلينيكالارمەن ءبىر شامادا, كەي اناليزدەر بويىنشا ولاردا قىمباتتاۋ بولسا, بىزدە ارزانىراق, ال كەيدە بىزدە جوعارى. بىراق بىزدەگى ساپا وزدىگىنەن سويلەيدى.
تاعى ءبىر ايتايىن دەگەنىم, بىزدەگى ءتۇرلى كومپيۋتەرلىك ماگنيتتى-رەزونانستى دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەردە وزگە ەمحانا, اۋرۋحاناداعىداي ءبىر عانا ماماننىڭ وقۋىمەن قورىتىندى جازىلمايدى, ونى الدىمەن جاساعان دارىگەر, ودان كەيىن ونىڭ كۋراتورى, سوسىن عىلىم دوكتورى, نە كەرەك ءۇش رەت وقىپ بارىپ توقەتەرى ايتىلادى. ال قورىتىندىنى ءبىر ادامنىڭ بەرگەنى دۇرىس پا, الدە ەكى ءۇش رەت وي مەن ءبىلىم, بىلىك سۇزگىسىنەن وتكەنى دۇرىس پا؟!
– ەندىگى ءبىر جاڭالىقتارىڭىز انا مەن بالاعا قاتىستى ەكەن.
– ءيا, بۇرىن بىزدە پەدياتورلىق بىرلىك بولعان جوق ەدى. ەندى ءبىزدىڭ ورتالىقتا بالالاردى دا قاراتۋعا, ەمدەۋگە جاعداي بار. سونىمەن بىرگە, بىزدە جۇكتى ايەلدەر تولىق باقىلاۋدا بولادى.
ءبىز ءوز جۇمىسىمىزدا بۇرىنعى يميدجىمىزگە شاڭ ءتۇسىرمەي, ساپا مەن پاتسيەنتتەرگە دەگەن قۇرمەتىمىزدى كەمىتپەۋگە جۇمسايمىز. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن, بىزدە تەك جۇرەگى جىلى, ىزگىلىككە قۇمار, ناۋقاسىنا جانى اشيتىن, مەيىرىم شۋاعى بار جاندار عانا جۇمىس ىستەيدى. بۇل – ءبىزدىڭ باستى ۇستانىمىمىز. قورىتا ايتقاندا, اۋرۋحانامىزدىڭ ەسىگى ساپالى كوپسالالى امبۋلاتورلىق, ستاتسيونارلىق دارىگەرلىك كومەك العىسى كەلەتىن بارلىق ادامدارعا اشىق.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
