سۋرەتتى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ
ء«بىز حالىق كونستيتۋتسياسىن كەلەشەك ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىمىزدى تەرەڭ سەزىنە وتىرىپ قابىلدادىق. اتا زاڭ – قۋاتتى, كۇشتى, باسەكەگە قابىلەتتى قازاقستاننىڭ جاڭا جارعىسى. جاڭا كونستيتۋتسيا – كونە زاماننان بەرى بابالارىمىزعا باعدار بولعان دالا زاڭدارىنىڭ بۇگىنگى جالعاسى, ۇرپاقتار اراسىنداعى ساباقتاستىق كورىنىسى», دەپ اتاپ ءوتتى قاسىم-جومارت توقاەۆ كونستيتۋتسيانى قابىلداۋعا ارنالعان سالتاناتتى جيىندا.
پرەزيدەنت ايتقانداي, اتا زاڭ – مەملەكەتىمىزدىڭ ۇزاقمەرزىمدى ماقسات-مۇراتىن ايقىندايتىن, ۇلتىمىزدىڭ كەلەشەك تاعدىرىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن تاريحي قۇجات. سوندىقتان نەگىزگى زاڭنىڭ قابىلدانۋى ەلدىڭ ساياسي جۇيەسىن جاڭعىرتىپ قانا قويماي, قوعامداعى ادىلدىك پەن زاڭ ۇستەمدىگىن نىعايتۋعا جول اشادى. بۇل – زامان تالابىنا ساي وزگەرىستەردىڭ كورىنىسى, حالىقتىڭ سۇرانىسىنا جاۋاپ بەرگەن ماڭىزدى شەشىم.
وتاندىق جانە شەتەلدىك ساراپشىلار ەلىمىزدە ءساتتى وتكەن كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى, كەشەگى جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم مەن جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانۋىن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ شىنايى جۇزەگە اسۋى دەپ باعالاپ وتىر. وسنابريۋك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (گەرمانيا) پروفەسسورى گەورگ گەسكتىڭ ايتۋىنشا, ەل ومىرىنە قاتىستى ماڭىزدى شەشىم قابىلدار كەزدە ءوز ازاماتتارىنان «سەندەر مۇنى قالايسىڭدار ما؟» دەپ سۇراۋ ءداستۇرى الەمنىڭ كوپ مەملەكەتىندە كەزدەسپەيدى. ول ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دەموكراتيا قاعيداتتارى سالتانات قۇرىپ, جاڭا كونستيتۋتسيانى قابىلداۋدا حالىقتىڭ پىكىرى تولىقتاي ەسكەرىلگەنىن, ال اۋقىمدى رەفورما ازاماتتاردىڭ بەلسەندى اتسالىسۋىمەن جۇزەگە اسقانىن اتاپ ءوتتى.
حالىقتىڭ قولداۋىمەن ومىرگە كەلگەن جاڭا كونستيتۋتسيامىز ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرۋىمەن دە ايرىقشا مانگە يە. قۇجاتتا ادام قۇقىعى مەملەكەتتىڭ ەڭ جوعارى قۇندىلىعى ەكەنى ايقىن كورسەتىلىپ, ونىڭ ساقتالۋىنا كەپىلدىك بەرەتىن نورمالار كۇشەيتىلدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ءاربىر ازاماتتىڭ زاڭ الدىندا تەڭ بولۋىن قامتاماسىز ەتىپ, قوعامداعى سەنىم مەن تۇراقتىلىقتى ارتتىرادى.
ەڭ باستىسى, جاڭا اتا زاڭىمىز قازاق ەلىنىڭ مىڭجىلدىق مەملەكەتتىلىك تاريحىن تايعا تاڭبا باسقانداي شەگەلەپ, ەگەمەندىگىمىز بەن تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تۇعىرىن بيىكتەتتى. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, ونىڭ ءار نورماسى, ءار تارماعى تاۋەلسىزدىگىمىزدى نىعايتا تۇسەدى.
جاڭا كونستيتۋتسيا 1 شىلدەدەن باستاپ رەسمي تۇردە ءوز كۇشىنە ەنەدى. ال ەلىمىزدە جاڭا مەرەكەلىك داتا ومىرگە كەلدى. الداعى جىلدان باستاپ 15 ناۋرىزدى مەملەكەتتىك مەرەكە – كونستيتۋتسيا كۇنى رەتىندە ۇلتتىق دەڭگەيدە اتاپ وتەتىن بولامىز.
