– بۇگىن ەل بولاشاعىن ايقىندايتىن كۇن بولعاندىقتان, ءوز داۋسىمدى بەرۋدى ۇيعاردىم. بۇل – ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. نەگىزىندە اعا بۋىن مۇنداي شارۋالارعا بەلسەنە ارالاسىپ وتىرادى, – دەيدى تەلمان ءشارىپ ۇلى.
اقساقال اۋزىن جيىپ بولعانشا 80-نەن اسقان ۆيكتوريا مۇحامەدجانوۆا دا كەلە قالدى. ەكەۋى دە ءاردايىم ەل بولاشاعىنا الاڭداپ جۇرەتىن, وزدەرىنىڭ جۇرەك قالاۋلارىن بۇكپەسىز جەتكىزەتىن جاندار ەكەندەرىن تۇيسىندىك.
داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسىنە كەلۋشىلەر سانى ءسات سايىن ارتا باستادى. تاڭعى ساعات 8.00-دەن اسا 68 ادام داۋىس بەرىپ ۇلگەردى. ۋچاسكەگە تىركەلگەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 15 ادام بار ەكەن. ولاردىڭ ۇشەۋى ۇيلەرىندە داۋىس بەرەدى.
وڭىردەگى داۋىس بەرۋ ۋچاسكەلەرىندە «توسىن قوشەمەت» دەپ اتالاتىن ادەتتەن تىس اكتسيا وتكىزىلدى. ءىس-شارانىڭ باستى ماقساتى – داۋىس بەرۋگە كەلگەن ادامداردىڭ كوڭىل كۇيىن كوتەرۋ. اكتسيا شەڭبەرىندە داۋىس بەرۋگە كەلگەندەر الدەبىر تىلەك جازىلعان قاعازداردى قالاۋىنشا سۋىرىپ الادى. مۇنداي اكتسيا ءوڭىردىڭ بۇلاندى, اقكول, اتباسار, ەگىندىكول اۋداندارىندا ۇيىمداستىرىلدى.
ماكينسك قالاسىنىڭ تۇرعىنى لاريسا سوكولوۆا رەفەرەندۋم ۋچاسكەسىنە ءبىرىنشى بولىپ كەلىپ, اقجارما تىلەككە يە بولسا, قوسشى قالاسىنىڭ №750 رەفەرەندۋم ۋچاسكەسىندە سوعىس ارداگەرى نۇرقاسىم اجىتاەۆ ءوز تاڭداۋىن جاسادى. نۇرقاسىم اقساقال – مارشال مالينوۆسكيدىڭ قولباسشىلىعىمەن كەرچ قالاسىن جاۋ قولىنان ازات ەتۋگە قاتىسقان جاۋىنگەر. 1945 جىلى تامىز بەن قىركۇيەك ايلارىندا جاپونيامەن سوعىساتىن جاۋىنگەرلەرگە ىلەسىپ, 293-اتقىشتار ديۆيزياسىمەن كەلەسى قان مايدانعا اتتانعان. تۋعان جەرگە اراعا سەگىز جىل سالىپ, 1951 جىلى ورالعان. ءنۇرزيلات قۇسايىنقىزىمەن شاڭىراق كوتەرىپ, بۇگىندە جەتى بالاسىنان ون نەمەرە, توعىز شوبەرە ءسۇيىپ وتىر.
وبلىس ورتالىعىنداعى «دوستار» مادەنيەت ۇيىندە وزگەشە كورىنىس ەل نازارىن اۋداردى. ەرتەگى كەيىپكەرلەرىنىڭ كيىمىن كيگەن كاسىبي انيماتورلار داۋىس بەرۋگە كەلىپتى. تىلدەسكەنىمىزدە ولار كاسىبي جۇمىستارى مەن ازاماتتىق بورىشتارىن ۇشتاستىرا وتىرىپ, كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىن كوتەرۋگە نيەتتەنگەنىن ايتتى.
– رەفەرەندۋم – وتە ماڭىزدى ۋاقيعا. داۋىس بەرۋگە كەلگەندەر ەل بولاشاعىن ايقىنداۋعا تاڭداۋ جاساي وتىرىپ, ءبىر سەرپىلىپ قالسىن دەپ ويلادىق. ال ءبىزدىڭ كوستيۋمدەرىمىز اسا ماڭىزدى ىسكە ەشبىر بوگەت ەتپەيدى, – دەيدى ەلزا بەينەسىندەگى انيماتور.
رەفەرەندۋم كوميسسياسى مۇشەلەرىنىڭ پىكىرىنشە, مۇنداي باستامالار ەش ءتارتىپتى بۇزبايدى, كەرىسىنشە داۋىس بەرۋشىلەرگە كوتەرىڭكى كوڭىل كۇي سىيلايدى.
اقمولا وبلىسى
