اتا زاڭ • 01 اقپان, 2026

گاۋھار قۋاتقىزى: كونستيتۋتسيالىق سوت ءرولىنىڭ ارتۋى قۇقىق ۇستەمدىگىن نىعايتادى

60 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى قازاقستاننىڭ ساياسي-قۇقىقتىق جۇيەسىن كەزەڭدىك جاڭعىرتۋدان ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدان ورنىقتى دامۋ لوگيكاسىنا كوشىرۋدى كوزدەيدى. ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەردىڭ باستى ەرەكشەلىگى – جەكەلەگەن بيلىك ينستيتۋتتارىنىڭ وكىلەتتىگىن كەڭەيتۋ ەمەس, مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ۇزاقمەرزىمدى تۇراقتىلىعى مەن بولجامدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالۋى. بۇل ءتۋرالى ال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى گاۋھار قۋاتقىزى ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا جازدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz

گاۋھار قۋاتقىزى: كونستيتۋتسيالىق سوت ءرولىنىڭ ارتۋى قۇقىق ۇستەمدىگىن نىعايتادى

«جاڭارتىلعان پرەامبۋلادا مەملەكەتتىڭ ۋنيتارلىق سيپاتى, اۋماقتىق تۇتاستىعى مەن ەگەمەندىگى نەگىزگى كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتار رەتىندە ايقىندالادى. بۇل ەل دامۋىنىڭ تۇراقتى نەگىزىن قالىپتاستىرىپ, قۇقىقتىق جانە ساياسي بەلگىسىزدىك تاۋەكەلدەرىن ازايتادى», دەيدى گاۋھار قۋاتقىزى.

ونىڭ ايتۋىنشا, ادام كاپيتالىنا, ءبىلىم مەن عىلىمعا, سونداي-اق ەكولوگياعا باسىمدىق بەرىلۋى قازاقستاننىڭ رەسۋرستىق مودەلدەن ساپالىق وسىمگە نەگىزدەلگەن دامۋ مودەلىنە كوشۋ نيەتىن كورسەتەدى. بۇل باعىت ۇزاق مەرزىمدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ستراتەگيالىق نەگىزىن قالىپتاستىرادى.

گەوگرافيا جانە تابيعاتتى پايدالانۋ فاكۋلتەتىنىڭ كارتوگرافيا جانە گەوينفورماتيكا كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى باسقارۋ نىسانىنىڭ پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكا رەتىندە ناقتى ايقىندالۋى مەن كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستىڭ وزگەرمەيتىن نەگىزدەرىنىڭ بەكىتىلۋى قۇقىقتىق ايقىندىقتى كۇشەيتەتىنىن اتاپ ءوتتى.

«بۇل نورمالار ينۆەستيتسيالىق ورتانىڭ تۇراقتىلىعىنا وڭ اسەر ەتىپ, ەكونوميكالىق شەشىمدەر قابىلداۋدا بولجامدىلىقتى قامتاماسىز ەتەدى», دەيدى ول.

سونىمەن قاتار جەكەلەگەن وڭىرلەردە ارنايى قۇقىقتىق رەجيمدەر ەنگىزۋ مۇمكىندىگى ايماقتىق دامۋدا يكەمدى باسقارۋ تەتىكتەرىن قالىپتاستىرىپ, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تەڭگەرىمسىزدىكتى ازايتۋعا جاعداي جاسايدى.

جانار امانجانقىزى: جاڭا كونستيتۋتسيا – قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق دامۋىنداعى جاڭا پاراديگما

حالىقتىڭ مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ باستاۋى عانا ەمەس, ەگەمەندىكتىڭ جالعىز يەسى رەتىندە كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلۋى بيلىكتىڭ لەگيتيمدىلىگىن ارتتىرادى.

«بۇل نورما مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دەربەس سۋبەكت ەمەس, حالىق اتىنان جانە كونستيتۋتسيا شەڭبەرىندە ارەكەت ەتەتىنىن قۇقىقتىق تۇرعىدان ناقتىلايدى», دەپ ءتۇسىندىردى گاۋھار قۋاتقىزى.

نەگىزگى قۇقىقتار مەن بوستاندىقتار ءبولىمى قازىرگى تسيفرلىق جانە الەۋمەتتىك وزگەرىستەرگە بەيىمدەلگەن. جەكە ومىرگە, دەربەس دەرەكتەرگە جانە قارجىلىق اقپاراتقا بەرىلەتىن كەپىلدىكتەردىڭ كۇشەيۋى ازاماتتاردىڭ مەملەكەتكە جانە قارجى جۇيەسىنە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.

سونداي-اق ەڭبەك ەتۋ قۇقىعى مەن ەكولوگيالىق مىندەتتەردىڭ كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلۋى الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك پەن ورنىقتى دامۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن قالىپتاستىرادى.

جاڭا اتا زاڭنىڭ جوباسى: كونستيتۋتسياعا وزگەرىس ەنگىزۋ تەك بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى مۇمكىن بولادى

بيلىك جۇيەسىندەگى ينستيتۋتسيونالدىق وزگەرىستەر باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى. ءبىرپالاتالى قۇرىلتاي زاڭ شىعارۋ پروتسەسىنىڭ ساپاسىن كوتەرىپ, ساياسي پارتيالاردىڭ ينستيتۋتسيونالدىق جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتسە, قازاقستان حالىق كەڭەسىنىڭ قۇرىلۋى قوعامدىق ديالوگتى تۇراقتى نەگىزدە قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

«ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتىنىڭ ەنگىزىلۋى جانە بيلىك ساباقتاستىعىنىڭ ناقتى قۇقىقتىق رەتتەلۋى ساياسي تۇراقتىلىقتى نىعايتىپ, وتپەلى كەزەڭدەردەگى تاۋەكەلدەردى تومەندەتەدى. ال كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ ءرولىنىڭ ارتۋى قۇقىق ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتىپ, قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسىنىڭ بولجامدىلىعىن ارتتىرادى», دەيدى ساراپشى.

گاۋھار قۋاتقىزىنىڭ پىكىرىنشە, جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى قازاقستاننىڭ دامۋىنا ينستيتۋتسيونالدىق ساپاعا, بيلىك جاۋاپكەرشىلىگىنە جانە ۇزاق مەرزىمدى ءوسىم فاكتورلارىنا نەگىزدەلگەن قۇقىقتىق الاڭ قالىپتاستىرۋدى ماقسات ەتەدى. بۇل وزگەرىستەر مەملەكەتتىڭ ورنىقتىلىعى مەن قوعامدىق سەنىمدى نىعايتۋعا باعىتتالعان ستراتەگيالىق قادام رەتىندە باعالانۋى ءتيىس.

مىڭجىلدىق تاريحتىڭ ساباقتاستىعى – جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى ايقىنداپ بەرگەن باعدار

سوڭعى جاڭالىقتار