جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسىلگەن كەلىسسوز

قادىر مىرزا ءالى ايتقانداي, ءبىز وسى شىنىندا دا جاقسىسى مەن جامانى بىردەي حالىقپىز با؟ اتاقتى اقىننىڭ بۇل پوەتيكالىق شەشىمىمەن وي تۇيىنىنە ءبىر كىسىدەي كەلىسۋگە ابدەن بولادى. ءتىپتى, كەرەك دەسەڭىز ءبىزدىڭ حالىقتىڭ جامانىنان گورى جاقسىسى ءبىر مىسقال بولسا دا, اسىپ-ءتۇسىپ جاتۋى عاجاپ ەمەس. مەن بۇل وي-پىكىرىمدى «كەڭ ويلاساڭ, كەم بولمايسىڭ», «جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەس» دەگەن حالىقتىق قاعيدالارمەن قاتىستى تۇيىندەگىم كەلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قا­زاقستان حالقىنا ۇندەۋىنىڭ قىسقا دا نۇسقا, ءماندى دە ماعى­نالى, ءاربىر ءسوزىنىڭ استارىندا ەل مۇددەسىن قورعاۋ مەن قولداۋدان تۋىندايتىن شىنايى جاناشىرلىق تۇرعان ماتىنىمەن تانىسقان كەزدە ويىما وسىنداي حالىقتىق ناقىلدار ورالدى. مەنىڭشە, بۇل ۇندەۋ ەلبا­سىنىڭ بارشا قازاقستان حالقىنا ارناعان جۇرەك ءسوزى. «جۇرەكتەن شىقپاسا, جۇرەككە جەتپەيدى», دەگەندەي بۇل ناعىز جۇرەكتەن شىققان – جۇرەكتەرگە جەتە الاتىن سارابدال ءسوزى دەپ ويلايمىن. ارينە, مىنانداي قىم-قۋىت, الماعايىپ كەزەڭدە اسىقپاۋعا بولمايدى. قالايدا اسىعۋ كەرەك. بۇل ارادا «اسىقپاعان اربامەن قويان الادى» دەگەن ماتەلدىڭ ءمانى بولماي قالادى. الايدا, اپتىقپاعان ءجون. ەلباسىنىڭ ءوزىنىڭ سوزىمەن ايتقاندا: بۇل ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن 19 جىل تاباندى تۇردە جۇمىس جۇرگىزىلىپ, كەلىسسوزدەر جاسالۋى وسى اسىقساق تا, اپتىقپاۋىمىزدىڭ باستى مىسالى بولا الادى. تاقىرىپقا شىعارىپ وتىرعانىمىزداي جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسۋدىڭ قاجەتتىلىگى دە وسىندا. تەك بۇل ارادا: مەن قاۋىپ ەتكەنىن ايتامىن دەگەندەي مەملەكەت باسشىسى ءوز ۇندەۋىندە اتاعانداي, شەتەلدەردەن اعىن سۋداي اعىتىلاتىن تاۋارلاردىڭ ساپاسى جوعارى, باعاسى تومەندەۋ بولسا ونى ساتىپ الما دەپ ەشكىمدى ەرىكسىز تەجەپ ۇستاي المايسىڭ. ويتكەنى, نارىق زاڭى, دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ قاعيداسى وسىنداي. مۇندا تەك ءبىر عانا ماسەلە قالادى. بۇل – باسەكە. تەك ءبىر عانا باسەكە. وسى سىنعا توتەپ بەرە الماساق ەل كاسىپورىندارى قىزمەتىنىڭ توقتاپ قالۋ قاۋپى بار. ارينە, ءبىز ءۇشىن دۇنيەجۇزىلىك ­ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋدىڭ زيانى­نان گورى پايداسى, تيىمسىزدىگىنەن گورى تيىمدىلىگى كوبىرەك ەكەنى اي­قىن. الايدا, ءبىز وسى باسەكەدە شاڭ قاۋىپ قالاتىن بولساق, ۇلكەن قيىندىق. وسى ارادا ايتايىن دەگەنىم, اۆتوكولىك, ۇشاق, اۆتوماتتاندىرۋ اپپاراتتارىن شىعارىپ, الەم ەلدەرىن تاڭعالدىرا قويماس­پىز. الايدا, ازىق-ت ۇلىك ءونىم­دەرىن ءوندىرۋ مەن وڭدەۋ جونىنەن باسەكەلەستىككە توتەپ بەرە الاتى­نىمىزعا كۇمانىم جوق. ونىڭ ۇستىنە بۇگىنگى تالداۋلار مەن زەرتتەۋلەر حيميالىق قوسپاسى از, تۇتىنۋشىلار دەنساۋلىعىنا زيان تيمەيتىن قازاقستاندىق ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا دەگەن الەمدىك سۇرانىستىڭ ءوسىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ءوز ۇندەۋىندە ناقتى ءتۇيىن جاساعانداي ارتىقشىلىقتى دالەلدەۋدە الەمنىڭ وزىق ەلدەرىنىڭ قاتارىنان لايىقتى ورىن الۋى دا وسىنداي قاراپايىم قاعيدالاردان باستاۋ الامىز دەپ ەسەپتەيمىن. ءۋاليوللا ابىشەۆ, قازتالوۆ اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى. باتىس قازاقستان وبلىسى, قازتالوۆ اۋدانى.