شىنىندا دا دامىعان ەلدەردىڭ دەنى جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋعا كوشكەنى انىق. سودان دا بولسا كەرەك, جاسىل ەنەرگيا كوزدەرىن كوبەيتۋ جۇمىسى ءبىزدىڭ ەلدە دە ايرىقشا قارقىن الدى. اۋقىمدى جوبالاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوزى بۇل ماسەلەنى جەكە باقىلاۋىنا العالى جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى دە جەك ستانسالارىنىڭ سانىن كوبەيتۋگە ايرىقشا دەن قويىپ وتىر.
وڭىردە كۇننەن, جەلدەن, سۋدان ەنەرگيا وندىرەتىن ستانسالار سالۋ جۇمىسى 15 جىل بۇرىن باستالعان بولاتىن. ەرتە باستان قامدانعاننىڭ ارقاسىندا شىعار, جامبىل وبلىسى جاڭعىرمالى ەنەرگيا قۋاتىن ءوندىرۋ بويىنشا رەسپۋبليكادا كوشباسشى وڭىرلەردىڭ قاتارىنا ەنىپ ۇلگەرىپتى. وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن-ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىلارى كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, بۇل جۇمىس ىلكى ساتكە دە توقتاماق ەمەس.
«وبلىستا جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىن وندىرەتىن نىساندار سانىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىس ىستەۋگە بارلىق جاعداي قاراستىرىلعان. جەك نىساندارىن سالۋ جۇمىسى وبلىس اۋماعىندا 2010 جىلى باستالعان بولاتىن. شىنىندا دا كۇننەن, جەلدەن, سۋدان ەلەكتر ەنەرگياسىن الۋعا بارلىق مۇمكىندىگىمىز بار. ەندى قولعا العان جاڭا جوبالاردى ۋاقتىلى اياقتاۋعا كوڭىل بولگەن ءلازىم.
كەيىنگى ۋاقىتتا ءىرى ينۆەستورلار دا وسى باعىتتى قولداۋعا باسا نازار اۋدارىپ وتىر. پرەزيدەنت تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى دە بىلەك سىبانىپ جۇمىس ىستەپ جاتىر. وڭىردە 15 جىلدان بەرى جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى ارقىلى ەلەكتر ەنەرگياسىن الۋعا قاتىستى جۇمىستار جۇيەلى اتقارىلىپ جاتىر.
رەسمي دەرەككە سۇيەنسەك, 2010 جىلى جالپى قۋاتى 2 مۆت قۇرايتىن 2 جەك نىسانى پايدالانۋعا بەرىلدى. 2015 جىلى جالپى قۋاتى 114 مۆت قۇرايتىن 9, 2021 جىلى جالپى قۋاتى 387,8 مۆت قۇرايتىن 17, 2022 جىلى جالپى قۋاتى 451,3 مۆت قۇرايتىن 21 نىسان بولدى. وتكەن جىلى جالپى قۋاتى 571,3 مۆت قۇرايتىن نىسانداردىڭ سانى 22-گە جەتكىزىلدى», دەيدى باسقارما باسشىسى عالىم يساقوۆ.
وڭىردە جۇمىس ىستەپ تۇرعان 22 نىساننىڭ جالپى قۋاتى 551,3 مۆت قۇرايدى. ونىڭ 6-سى سۋ ەلەكتر ستانساسى (24,4 مۆت), 10-ى جەل ەلەكتر ستانساسى (275,65 مۆت), 6-سى كۇن ەلەكتر ستانساسى (251,25 مۆت) ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.
«جالپى العاندا, جامبىل ءوڭىرى جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋ بويىنشا ەلىمىزدەگى كوشباسشى وڭىرلەردىڭ قاتارىنا ەنگەن. وسى جىلدىڭ باسىندا ساعاتىنا 214,7 ملن كۆت ەلەكتر ەنەرگياسى ءوندىرىلدى. بۇل كورسەتكىش ۋاقىت وتكەن سايىن ارتپاسا, كەمىمەك ەمەس.
كەيىنگى 3 جىلدىڭ ىشىندە وبلىستا بىرقاتار ءىرى جانە شاعىن قۋاتتىلىقپەن جۇمىس ىستەيتىن جوبالار ىسكە اسىرىلدى. ولاردىڭ دەنى اۋدان اۋماقتارىندا قوسىلعانىن جەرگىلىكتى جۇرت جاقسى بىلەدى.
ناقتىراق ايتساق, 2021 جىلى وڭىردەگى ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى, قۇنى 49 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن قۋاتى 100 مۆت «جاڭاتاس» جەل ەلەكتر ستانساسى پايدالانۋعا بەرىلسە, قۋاتى 9,2 مۆت قۇرايتىن «تاسوتكەل» سۋ قويماسىنداعى سۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى ىسكە قوسىلدى.
2022 جىلى جامبىل اۋدانىنداعى قۋاتى 50 مۆت شامالاس «AEC ASA» كۇن ەلەكتر ستانساسى جانە تالاس اۋدانىندا جالپى قۋاتى 13,5 مۆت قۇرايتىن «شەنگەلدى», «شەنگەلدى-2» جانە «نوۆاتەكس جەس – 3» جەل ەلەكتر ستانساسى ء(ار قايسىسىنىڭ قۋاتى 4,5 مۆت) جوباسى ىسكە اسىرىلدى.
2024 جىلعى قاڭتاردا سارىسۋ اۋدانىندا جالپى قۋاتى 100 مۆت قۇرايتىن «شوقپار جەس» ەلەكتر ستانساسى جوباسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالعانىن دا ايتا كەتكەن ءجون. الداعى جىلدارى وڭىرىمىزدە ءۇش بىردەي اۋقىمدى جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. ول كەزدە وڭىردە وندىرىلەتىن ەنەرگيا قۋاتىنىڭ كولەمى ەسەلەپ ارتاتىنى بەلگىلى. قازىرگى كەزدە بۇل باعىتتا اۋقىمدى جۇمىس قولعا الىنعان», دەيدى ع.يساقوۆ.
جاۋاپتى باسقارما وكىلدەرى كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, وڭىردە الداعى بىرنەشە جىلدا ءۇش بىردەي اۋقىمدى جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا ايرىقشا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر ەكەن. ىرگەلى جوبانىڭ ءبىرى ءوڭىردىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىن الىپ جاتقان مويىنقۇم اۋدانىندا قولعا الىنباق. مۇندا جالپى قۋاتى 1 گۆت قۇرايتىن جەل ەلەكتر ستانساسى سالىنباق.
«سارىسۋ جانە تالاس اۋدانىندا دا ءىرى جوبالار قولعا الىنادى. بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ «Masdar» كومپانياسى تاراپىنان قۋاتى 500 مۆت قۇرايتىن جەل ەلەكتر ستانساسى, سارىسۋ اۋدانىندا «China Power International Holding Limited» كومپانياسىنىڭ باستاماسىمەن جالپى قۋاتى 500 مۆت بولاتىن جەل ەلەكتر ستانساسى جوباسى ىسكە اسىرىلادى.
جالپى العاندا وڭىردە كۇننەن, جەلدەن, سۋدان ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋگە مۇمكىندىك مول ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, 2030 جىلعا دەيىن جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىن ءوندىرۋ جۇمىسىن وركەندەتۋ ماقساتىندا ارنايى كارتا ازىرلەنگەن.
جوسپارعا سايكەس 2028 جىلعا قاراي جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ سانى 2,5 گيگاۆاتت قۋاتتى قۇرايتىن 28 نىسانعا دەيىن جەتكىزىلەتىن بولادى. جالپى العاندا, بەلگىلەنگەن بارلىق جوبانى ىسكە اسىرۋ ەكولوگياعا زيان كەلتىرمەي, ءوڭىردى ساپالى ەلەكترمەن جابدىقتاۋعا جانە وبلىس اۋماعىن جاسىل ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى باسقارما باسشىسى وڭىردە قولعا الىنعان جوبالار جايلى تولعانىپ.
قالاي دەسەك تە, جامبىل وڭىرىندە جاسىل ەنەرگيا وندىرەتىن نىسان سانى جىل وتكەن سايىن ارتا تۇسكەنىن كوز كورىپ وتىر. جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى 15 جىل بۇرىن باستالعان جۇيەلى جۇمىستى الداعى ۋاقىتتا ودان ارمەن قاراي دامىتۋعا بىلەك سابانىپ كىرىسكەنى قۋانتادى. قىسقاسى, جاسىل ەنەرگياعا باسىمدىق بەرگەن وڭىردە قولعا الىنعان اۋقىمدى جوبالار جەتكىلىكتى.
جامبىل وبلىسى
