قوعام • 13 جەلتوقسان, 2025

ءدارى-دارمەك قورى جەتكىلىكتى

10 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

شىمكەنت قالاسىندا بۇگىندە تەگىن ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدە ەشقانداي ماسەلە جوق. بارلىق ەمحانا, اۋرۋحانالار مەملەكەتتەن قاجەتتى دارىلەر مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردى الىپ وتىر. بۇل تۋرا­لى №6 ەمحانادا وتكەن ارنايى ءىس-شارا بارىسىندا «سق-فارماتسيا» جشس-ءنىڭ شىمكەنت قالاسى بويىنشا وكىلدىگىنىڭ باسشىسى ۇلجان نۇعمانوۆا ايتىپ بەردى.

مامان­نىڭ ما­لىم­­­­دەۋىنشە, بىرىڭ­­عاي ديس­تريبيۋ­تور ارقىلى 92 ەم­دەۋ مەكەمەسى دارىلىك پرەپاراتپەن قامتىلدى. بيىلعا 1018 اتاۋمەن دارىلەر مەن مەديتسينالىق قۇرال-جاب­­­­­­دىق­تارعا تاپسىرىس بەرىل­­­گەن. 79 ستاتسيونارلىق ەمدەۋ ۇيىمىنا 18 ملرد تەڭ­­گە­گە 1005 اتاۋلى ءدارى مەن مەديتسينالىق بۇيىم­دار ساتىپ الىندى. امبۋلا­تو­ريالىق ەمدەۋ مەكە­مەلەرىندە 15 ملرد تەڭ­گەگە ءدارى-دارمەك قو­رى جاساقتالدى. بارلىق مەدي­تسينالىق پرەپاراتتار جەلتوقسان ايىندا قوي­ما­­لارعا جەتكىزىپ, كەلەر جىلدىڭ باسىنان ەمحانا, اۋرۋحانالارعا تاراتىلادى. 2027 جىلعا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كەلەر جىلدىڭ مامىرىنان باستاپ جۇرگىزىلەدى.

ۇ.نۇعمانوۆا ءوز سوزىندە  ىركىلىپ قالعان تەگىن دارىلەر قاتاڭ باقىلاۋدا بولاتىنىن, ءدارى-دارمەككە سۇرانىس تۋىن­داسا ءبىر ۇيىمنان ەكىنشى ۇيىمعا, ءتىپتى وڭىرلەردەن تاسىمالداناتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل شارا ايماقتا دارىلىك زاتقا تاپشىلىق بولدىرماس ءۇشىن قاجەت. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2022 جىلعى №75 بۇيرىعىنا سايكەس قان قىسىمى, قانت ديابەتى, تالما اۋرۋى, برونحيالدى استما سەكىلدى دەرتپەن ەسەپتە تۇرعاندارعا, بۇيرەك, باۋىر الماستىرعاندارعا دارىلەر تەگىن بەرىلەدى. الايدا مينيستر بۇيرىعىنا وزگەرىس ەنگىزىلىپ, كەلەر جىلدان باس­تاپ قانت ديابەتىمەن اۋىراتىندار ءدارى-دارمەكتى مىندەتتى الەۋمەتتىك مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيە­سى ارقىلى الاتىن بولدى. تەك بالالار مەن جۇكتى ايەل­دەر سەكىلدى الەۋمەتتىك قورعالماعان توپتاعى ازاماتتار عانا سۋسامىر دەرتىنىڭ دارىلەرىن تەگىن الىپ وتىرادى.

سونداي-اق مامان مەدي­تسي­نالىق پرەپاراتتاردى مىندەتتى تاڭبالاۋ ءىس-شاراسى دارىلىك زاتتاردىڭ قارا نارىققا ءوتىپ كەتۋى­نىڭ جولىن ءبىرجولاتا قي­عانىن مالىمدەدى. وتكەن جىلدىڭ شىلدەسىنەن باس­تاپ ەنگىزىلگەن بۇل تالاپ دارىلىك پرەپاراتتاردىڭ نا­رىق­تاعى قوزعالىسىنا باقىلاۋدى كۇشەيتە ءتۇستى. «سق-فارماتسيا» وكىلىنىڭ ايتۋىن­شا, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تەك ەلىمىزدە رەسمي تىركەلگەن دارىلەرگە عانا جۇرگىزىلەدى. سوندىقتان ونىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ساپاسىنا ەشقانداي كۇدىك بولماۋ كەرەك. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدا جەرگىلىكتى دارىلىك پرەپارات وندىرەتىن كومپانيالار مۇددەسى كوبىرەك ەسكەرىلەدى. بۇگىندە تەگىن دارىلىك زاتتار ىشىندەگى وتاندىق ءونىمنىڭ ۇلەسى – 50%. ۇ.نۇعمانوۆا پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس ونىڭ ۇلەسىن كەلەشەكتە 80 پايىزعا جەتكىزۋ جوسپاردا بار ەكەنىن ايتتى.

شىمكەنتتە بۇل جوس­پاردى ىسكە اسىرۋعا مۇم­كىندىك جەتەدى. ويتكەنى قا­لادا ەكى بىردەي ءىرى كا­سىپورىن, «حيمفارم», «ەكوفارم ينتەر­نەيشنل» كومپانيا­لارى ورنالاسقان. «حيم­فارم» بيىلعى 9 ايدىڭ ىشىندە 54 ملرد تەڭگەنىڭ ءدارى-دارمەگىن وندىرگەن. «ەكوفارم ينتەرنەيشنل» 30 ملن دوللارعا 15 بيزنەس-جوبانى جۇزەگە اسىردى. بەس وندىرىستىك نىساندى ىسكە قوستى. سونىڭ ناتيجەسىندە قازىردە كاسىپورىن بەس جۇزدەن استام ادامدى جۇمىسپەن قام­تىپ, بەس مىڭ اتاۋمەن مەديتسينالىق بۇيىمدار شىعارىپ وتىر. ودان بولەك, شاھاردا قۇرعاق قان مەن بيولوگيالىق قوسپالار, ينسۋلين ينەسى مەن ۆيرۋستى انىقتايتىن تەست تالدامالارى, ساپالى مەديتسينالىق تاڭعىشتار, ءتۇرلى يمپلانتتار مەن باسقا دا ونىم­دەر وندىرىلەدى. ءدارى-دار­مەك ءوندىرىسىن ىلگەرىلەتۋ مەملەكەت باسشىسىنىڭ وتان­دىق فارماتسەۆتيكانى دامىتۋ تۋرالى بەرىلگەن تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا ىسكە اسىپ وتىر.

جوعارىدا اتالعان ءىس-شارانىڭ №6 ەمحانادا ءوتۋى تەگىن ەمەس. سەبەبى ول قالاداعى ەڭ ۇلگىلى ەمدەۋ مەكەمەسى سانالادى. وسى ەمحانادا 20 جىل ەسەپتە تۇرعان ءزىليحا وماروۆا بارلىق قاجەتتى ءدارى-دارمەكتى تەگىن الاتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەمحانادا دارىگەرلەردىڭ ءبارى دە بىلىكتى ماماندار. سوندىقتان وسى كۇنگە دەيىن جەكە كلينيكالارعا بارىپ قارالىپ كورمەپتى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيستر­لىگى وكىلدەرىنىڭ قا­تىسۋى­­­مەن №6 ەمحانادا دامۋ جانە ەرتە ارالاسۋ ورتا­لىعى اشىلعان. وندا 3 ايلىق پەن 6 جاسقا دەيىن بالالارعا سكري­نينگتىك تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلەدى. ورتالىق مەڭگەرۋشىسى قارلىعاش ماماداليەۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە بالالار اراسىندا ءتىلدىڭ كەش شىعۋى ءجيى كەزدەسەتىن جاعداي ەكەن. وعان ەڭ بىرىنشىدەن تەلەفون كىنالى بولسا, ەكىنشىدەن اتا-انالار بالالارىمەن وتىرىپ اڭگىمەلەسپەيدى, جاقىن قارىم-قاتىناستا بولمايدى دەيدى مامان.

 

شىمكەنت 

سوڭعى جاڭالىقتار