اۆتوجول الىستان باسقارىلادى

جۇرگىزۋشىسى جوق جۇك كولىگى

ەندى بىرەر جىلدان كەيىن كولىك سالاسىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەرەك جوبا ىسكە قوسىلادى. ۇكىمەت وتىرىسىنان كەيىنگى بريفينگتە كولىك ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانباەۆ ەكى جىلدان كەيىن ەلدە جۇر­گىزۋشىسىز جۇك كولىكتەرى پايدا بولاتىنىن جەتكىزدى. «جاڭا زەرتتەۋلەر بويىنشا 2036–2040 جىلدارعا قاراي جۇك كولىكتەرى جانارمايسىز, توقپەن ءجۇرۋى مۇمكىن. ەكىنشىدەن, ولار اۆتوپو­يىز سياقتى پايدالانىلادى, ياعني جۇرگىزۋشىسى بولمايدى جانە جۇك تاسىمالدايتىن جولى ەداۋىر ۇزارادى. الەمدە جۇرگىزۋشىسى جوق تاكسيلەر دە بار. ەندى جۇك كولىكتەرىن دە پيلوتسىز رە­جىم­گە اۋىستىرۋدىڭ اۋىلى الىس ەمەس. بولاشاقتا جول سالعاندا دا وسى جايتتى ەسكەرەتىن بولامىز. ناقتىراق ايتقاندا, ەل اۋماعىن­دا جۇرگىزۋ­شىسى جوق كولىكتەردى جۇرگىزۋ ءۇشىن ارنايى سەنسور­لىق قۇرىلعىلار ورناتىلاتىن بولادى», دەيدى مينيستر.

كولىك مينيسترلىگى بۇل جوبانى ەاەو ەلدەرىمەن بىرلەسە جۇزەگە اسىرۋ ماسە­لەسىن تالقىلاپ جاتىر. «قازىر پاسپورت­تىق باقىلاۋعا بايلانىستى وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە كەزەك بولادى. ەگەر ول جەردە جۇرگىزۋشىسىز جۇك كولىگى بولسا, وندا جۇمىس ۇدەرىسى جىلدامدايدى. ەگەر ءساتىن سالىپ, 2027 جىلعا قاراي وسى ءىرى قاناتقاقتى جوبانى ىسكە قوسساق, وندا قازاقستاننىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىنە ۇلكەن سەرپىن كە­لەدى», دەيدى ن.ساۋ­رانباەۆ.

جۇرگىزۋشىسىز جۇك كولىگى­نىڭ ارتىقشىلىعىنىڭ ءبىرى – جۇك تاسىمالىنىڭ قۇنىن تومەندەتەدى. جۇرگىزۋشىنىڭ جولاقىسىنا شىعىن شىقپاي­دى. ءارى پيلوتسىز جۇك كولىك­تەرى تاۋلىك بويى تىنىمسىز جۇمىس ىستەي الادى. دەمەك, جۇك تاسىمالى دا قازىرگىدەن ءۇش ەسە جىلدامداي تۇسەدى دەگەن ءسوز.

كولىكتى قاداعالاۋ جەڭىلدەيدى

كولىك ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانباەۆتىڭ ايتۋىنشا, Digital Trade Corridor, ەلەكتروندىق دەكلاراتسيالاۋ مەن «بىرىڭعاي تەرەزە» سياقتى تسيفرلىق باستامالار ترانزيتتىك جۇك اعىنىن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان. بۇل شەشىم كەدەرگىلەردى ازاي­تىپ, حالىقارالىق تاسىمال­داۋشىلاردىڭ سەنىمىن نى­عايتادى.

تەمىرجول سالاسىندا «Wabtec» كومپانياسىمەن بىر­­لەسكەن كەشەندى شەشىم­دەر ەنگىزىلىپ, جىلجىمالى قۇ­رامنىڭ جاي-كۇيىن قاشىق­تان باقىلاۋ مۇمكىن بولدى. سونىڭ ناتيجەسىندە دياگنوس­تيكا ۋاقىتى ەداۋىر قىسقارىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا سالادا 250-دەن اس­تام اقپاراتتىق جۇيە جۇمىس ىستەيدى, سوندىقتان حالىق­ارالىق تاجىريبەگە سۇيەنگەن بىرىڭعاي ماقساتتى IT-ارحي­تەكتۋرا قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس وتكەن قازان ايىندا «Smart Cargo» پلاتفورماسى ىسكە قوسىلدى. ول مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ 30 سەرۆيسىن بىرىكتىردى, ال الدا­عى ۋاقىتتا تاعى 47 مەم­لەكەتتىك جانە جەكە سەرۆيس­تى قوسۋ جوسپارلانعان. پلات­فورما جۇكتىڭ ورنالاسۋىن ونلاين باقىلاۋعا, جاساندى ينتەل­لەكت اسسيستەنتتەرىن پايدا­لانۋعا ءارى قوسىمشا قىزمەت­تەر الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

تسيفرلىق ترانسفورماتسيا ناتيجەسىندە اۆتوجولداردىڭ وتكىزۋ قابىلەتى 20 پايىز ارتىپ, وتكىزۋ پۋنكتتەرىنەن ءوتۋ ۋاقىتى شامامەن 10 مينۋتقا دەيىن قىسقارادى. ال جاساندى ينتەللەكت پويىزداردى جوسپارلاۋ ۋاقىتىن 6 ەسەگە, اۋەجايلاردا جۇكتەردى وڭدەۋ مەرزىمىن ءبىر ساعاتقا دەيىن ازايتادى.

«قازىر Smart Cargo» بىرىڭ­عاي پلاتفورماسى ىسكە قوسىل­دى, اۆتوماتتى تەكسەرۋ, ون­لاين-باقىلاۋ جانە قۇجات­تاردى تولىق ەلەكترون­دى فورماتقا كوشىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل وزگە­رىس­تەر جۇك تاسىمالىنا قا­تىستى راسىمدەردى 80–85%-عا دەيىن جەڭىلدەتۋگە مۇم­كىندىك بەرەدى. بۇگىندە كولىك-ترانزيت سالاسىندا بارلىق 38 مەملەكەتتىك قىزمەت ونلاين فورماتتا كورسەتىلەدى. بىلتىر قىزمەتتەردىڭ 94%-ى ەلەكتروندى تۇردە ۇسىنىلدى», دەيدى جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ ۆيتسە-ءمي­نيسترى روستيسلاۆ كونياشكين.

جاڭاشىلدىق جالعاسادى

ەلىمىزدە جول ينفراقۇرى­لىمىن باسقارۋ جۇيەسى تۇبە­گەيلى جاڭارىپ كەلەدى. «قاز­جولعزي» ازىرلەگەن كولىك اعىمدارىن ەسەپكە الۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى كەلەسى جىل­دىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ كۇشىنە ەنەدى.

ينفراقۇرىلىم قاۋىپسىز­دىگىن ارتتىرۋ باعىتىندا كو­پىر­لەردىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسياسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇگىندە 100-دەن استام كوپىردىڭ ۇشولشەمدى تسيفرلىق كوشىرمەسى جاسالىپ, بيىل تاعى 60 نىسان قام­تىلادى. بۇل قاشىقتان مونيتورينگ جۇرگىزىپ, تاۋەكەلدەرگە دەر كەزىندە ارەكەت ەتۋگە جول اشادى.

«جۇيە رەاكتيۆتى قىزمەت كورسەتۋدەن پرواكتيۆتى باس­قارۋعا كوشۋگە جول اشادى. ەل اۋماعىندا بىرىڭعاي تسيفرلىق بازا قۇرىپ, تەكسەرۋ ناتيجەلەرىن بىرىكتىرىپ جاتىرمىز, ءسويتىپ باقىلاۋدىڭ اۆتومات­تاندىرىلعان ادىس­تەرىن ەنگىزىپ جاتىرمىز. بۇل كوپىرلەردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن كۇتىمىنە دەگەن كوزقاراس­تى تۇبەگەيلى وزگەرتەدى», دەدى «قاز­جولعزي» كوپىر جانە جول قۇرىلىسى باسقارما­سى­نىڭ باسشىسى شالقار قايسار.

بۇدان بولەك, جول-قۇرى­لىس ماتەريالدارى مەن تەح­نولوگيالارىنىڭ بىرىڭعاي بازاسى زاڭمەن بەكىتىلدى. اشىق تسيفرلىق پلاتفورما ما­تەريالدار مەن ءوندىرىس نى­ساندارى تۋرالى تولىق ما­لىمەت ۇسىنىپ, جول قۇرى­لى­سى­نىڭ ساپاسى مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.