ودان ءبىر كۇن بۇرىن باتىس قازاقستان وبلىستىق حالىق شىعارماشىلىعى ورتالىعى كومپوزيتور تەمىرالى باقتىگەرەەۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان «بارىپ قايت, بالام, اۋىلعا» اتتى عاجاپ كەش ۇيىمداستىرعان بولاتىن. ءمانى مەن ماعىناسى ۇيلەسىپ, ءبىرىن ءبىرى تولىقتىرعان بۇل ەكى شارا اقجايىق ءوڭىرىنىڭ مادەني كەڭىستىگىن ادەمى اسەرگە بولەدى.
راسىندا دا «بارىپ قايت, بالام, اۋىلعا!» ءانى – اۋەنى مەن ءسوزى ءارى ورىنداۋشىسى ءبىرىن ءبىرى ءدال تاپقان, تامىرىندا جارتى قاسىق قازاقى قانى بار ادامعا اسەر ەتپەي قويمايتىن عاجاپ تۋىندى عوي. تالاي تاماشا تۋىندىنى ومىرگە اكەلگەن كومپوزيتور تەمىرالى باقتىگەرەەۆتىڭ رۋحى تۋعان جەرىندە شاتتانعان كۇن بولدى بۇل. سۇلۋ سوزبەن سۋرەت سالاتىن داۋلەتكەرەي اتاۋ ۇلى جۇرگىزگەن كەش سىرشىل دا سەزىمتال, رياسىز اپپاق كوڭىلمەن ءوتتى. وسى كەشكە الماتىدان ارنايى كەلگەن تانىمال تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ, نۇرلان ونەرباەۆ, سۇلۋشاش نۇرماعامبەتوۆا سىندى ونەر مايتالماندارى دا ومىردەن ەرتە كەتكەن كومپوزيتوردىڭ مارتەبەسىن كوتەرىپ, ول كورمەگەن قۇرمەتتى سازگەردىڭ جارى ءجاميلا جەڭگەيدىڭ يىعىنا ىستىق ىقىلاس ەتىپ جاپتى. بۇل كۇنى كورەرمەن كومپوزيتوردىڭ تانىمال تۋىندىسى – اقىن ايسۇلۋ قادىرباەۆانىڭ سوزىنە جازىلعان «بارىپ قايت, بالام, اۋىلعا» ءانىن قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆتىڭ ورىنداۋىندا, «كەشىر مەنى», «قايىرلى كەش, الماتى», «ارمانىمنىڭ اق وتاۋى – استانام» اندەرىن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى سۇلۋشاش نۇرماعانبەتوۆانىڭ, ال ەل اراسىندا كەڭىنەن تانىلعان «ساعىنىش», «تاڭعى تىلەك» اندەرىن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى نۇرلان ونەرباەۆتىڭ ورىنداۋىندا تىڭداپ, قۇلاق قۇرىشىن قاندىردى. ءاربىر ءان ءتاتتى ساعىنىشقا تولى ەستەلىكتەرمەن ءورىلىپ جاتتى.
ەرتەڭىنە «اتامەكەن» ونەر ورداسىندا وتكەن «اڭسادىم الاقانىڭدى...» پوەتيكالىق كومپوزيتسياسى قازاق ولەڭىنە ارنالعان تاعى ءبىر قۇرمەتكە اينالدى.
ايسۇلۋ قادىرباەۆانى حالقى سىرشىل اقىن رەتىندە دە, قايتپاس قايسار قايراتكەر رەتىندە دە جاقسى بىلەدى.
– جىر وقىسا قۇبىلتىپ, باۋراپ قالعان ايسۇلۋ,
ەل مەنەن جەر دەگەندە سايراپ قالعان ايسۇلۋ!
ءدۇيىم جۇرتقا ءسوز سويلەپ, قايرات قىلعان ايسۇلۋ,
اق جاۋلىعىن كوتەرىپ, بايراق قىلعان ايسۇلۋ! – دەپ اقىن داريعا مۇشتانوۆا ايتپاقشى, 1991 جىلى ورال قالاسىندا بولعان «قىركۇيەك وقيعاسىنىڭ» قاھارمانىن جەرلەستەرى جاقسى بىلەدى.
اقىن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان كەش ءۇش ءبولىمدى كومپوزيتسيا تۇرىندە ءوتتى. «الاقاندا تەربەتكەن... اق ماما» پرولوگى اقىننىڭ تۋعان جەرىنەن باستالسا, كەش يەسىنىڭ قايراتكەرلىك قىرى «پارىز الاقانى» اتتى بولىمدە ايرىقشا اشىلدى. «شىڭعىسحان قاعان» قويىلىمى, كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى – ۇلت ۇلىعىن سەزىندىرۋگە جەتەلەدى.
اسەرلى شارانى ادەمى ۇيىمداستىرعان – ماۋلەت جۇباتوۆ باستاعان حالىق شىعارماشىلىعى ورتالىعى بولاتىن. بۇعان حاديشا بوكەەۆا اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترى, «عاسىر جاستارى» تەاترىنىڭ ارتىستەرى, حالىقتىق «اقجايىق» بي ءانسامبلى (جەتەكشىسى ءا.داۋلەتوۆا), «اتامەكەن» ەرلەر بي ءانسامبلى (جەتەكشىسى س.ءداۋىتوۆ) جانە ءا.احمەتوۆ, م.رامازانوۆ, ك.بولعانباەۆ, ر.كەرەەۆ, ا.بازاروۆ, ا.باقتىعاليەۆ, ا.ايعاليەۆا, ا.تۇراربەكوۆ, د.ساتىباەۆ, ق.قادىربەكوۆا سىندى انشىلەر دە ءوز ۇلەسىن قوستى. ايسۇلۋ قادىرباەۆانىڭ ولەڭدەرىنە جازىلعان اسەت بەيسەۋوۆ, تەمىرالى باقتىگەرەەۆ, ەركىن نۇرىمبەتوۆتىڭ اندەرى شىرقالدى.
اقىن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان كەشتە مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ, نۇرلان ونەرباەۆ كورەرمەن كوزايىمىنا اينالدى. تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆتىڭ ورىنداۋىنداعى «بارىپ قايت, بالام, اۋىلعا» ءانى ساحنا تورىنەن 34 جىلدان بەرى تۇسپەي كەلە جاتىر ەكەن. وسى كەشتە تۇڭعىش شىرقالعان «نارعالا», «اققۋلى كولگە باردىڭ با؟» ء(انى ءا.احمەتوۆ) اندەرىنە دە وسىنداي باقىت تىلەيمىز.
كەش اقىن ايسۇلۋ قادىرباەۆانىڭ جاڭا كىتابى – «شىڭعىسحان قاعان» شىعارماسىنىڭ تۇساۋكەسەرىمەن تۇيىندەلدى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى ماعيرا قوجاحمەتوۆا, تانىمال كومپوزيتور تەمىرالى باقتىگەرەەۆتىڭ جارى ءجاميلا باقتىگەرەەۆا, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى, اقىن ايتقالي نارىكوۆ, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى, اقىن داريعا مۇشتانوۆا, بقو جازۋشىلار وداعى فيليالىنىڭ توراعاسى, وبلىستىق «ورال ءوڭىرى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى, جازۋشى, جۋرناليست باۋىرجان عۇبايدۋللين ساحنا تورىنە شىعىپ, جاڭا ەڭبەكتىڭ وقىرمانعا اتتانعان ساپارىنا جول اشتى.
باتىس قازاقستان وبلىسى
