ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتىنا سايكەس, ججم نارىعىنداعى جاعداي تۇراقتى, ءىرى مۇناي-وڭدەۋ زاۋىتتارى شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەيدى, قورلار ىشكى سۇرانىستى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇعان قوسا ەلدەن مۇناي ونىمدەرىن زاڭسىز اكەتۋدىڭ جولىن كەسۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. جىل باسىنان بەرى كەدەن ورگاندارى مەن شەكارا قىزمەتى زاڭسىز اكەتۋگە 836 ارەكەتتىڭ جولىن كەستى. سونداي-اق قارجى مونيتورينگى اگەنتتىگى مۇناي ونىمدەرىن كونتراباندامەن ءارى جالعان وڭدەۋمەن اينالىساتىن بىرقاتار ۇيىمداسقان توپتار مەن كومپانيالاردىڭ قىزمەتىن انىقتادى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جالعاسىپ كەلەدى. بيىل اگەنتتىكتىڭ وندىرىسىندە 22 قىلمىستىق ءىس بولدى, وندا ججم زاڭسىز اينالىمىنىڭ سوماسى 19 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. شەكارانىڭ نەگىزگى ۋچاسكەلەرىندە ءموبيلدى توپتار جۇمىس ىستەپ ءجۇر, رەيدتىك, جەدەل ءىس-شارالار وتكىزىلىپ جاتىر.
جىل باسىنان باستاپ ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ءتيىستى رۇقساتسىز قايتا جابدىقتالعان كولىك قۇرالىن باسقارعان 3 334 جۇرگىزۋشىنى (اقبتك 590-بابىنىڭ 7, 10-تارماقتارى), ونىڭ ىشىندە بەنزين باكتارىن بەنزينگە (293), ديزەل وتىنىنا (108), گاز باللوندى جابدىققا (2 933) قايتا جابدىقتاعانى ءۇشىن جاۋاپقا تارتتى.
ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كۇرەس بولىمشەلەرى مۇناي ونىمدەرىن زاڭسىز اكەتۋمەن اينالىساتىن قىلمىستىق توپتاردىڭ قىزمەتىن انىقتاۋ مەن جولىن كەسۋ جونىندەگى جۇمىستى جالعاستىرىپ جاتىر. جىل باسىنان بەرى مۇناي ونىمدەرىن ۇرلاۋ, زاڭسىز ساقتاۋ, تاسىمالداۋ فاكتىلەرىنە قاتىستى 11 قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالدى.
شەتەلگە وتىن اعىنىن ازايتۋ ماقساتىندا مۇناي ونىمدەرىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن اكەتۋگە تىيىم سالۋ ۇزارتىلدى. بۇعان قوسا كولىك قۇرالدارىمەن شەكارادان وتۋگە شەكتەۋلەر ەنگىزىلدى, شەكارالىق پۋنكتتەردە باقىلاۋ كۇشەيتىلدى. وڭىرلەردە اكىم ورىنباسارلارىنىڭ باسشىلىعىمەن مۇناي بازالارى مەن جانارماي قۇيۋ بەكەتتەرىندە وتىننىڭ بولۋى مەن لوگيستيكانىڭ تۇراقتىلىعىن باقىلايتىن شتابتار جۇمىس ىستەيدى.
كەڭەستە مۇناي بازالارىن مۇناي ونىمدەرىنىڭ اينالىمىن ەسەپكە الۋ مەن تسيفرلاندىرۋ باقىلاۋ قۇرالدارىمەن جاراقتاندىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. مۇناي بازالارىنىڭ ءبىر بولىگى قازىرگى زامانعى ەسەپكە الۋ جۇيەلەرىمەن جابدىقتالعان ءارى ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە دەرەكتەردى بەرەدى. مۇنداي قۇرىلعىلاردى ورناتۋ مىندەتتىلىگى مەن ولاردىڭ جوقتىعىنا جاۋاپكەرشىلىكتى بەكىتەتىن زاڭنامالىق تۇزەتۋلەر دايىندالدى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك, كورپوراتيۆتىك اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ينتەگراتسياسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل ءموز-دەن تۇپكىلىكتى ىسكە اسىرۋعا دەيىنگى وتىن قوزعالىسىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
رومان سكليار بارلىق شارالار ەلىمىزدىڭ تۇرعىندارى مەن ەكونوميكاسىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن باسىم قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى. ۇكىمەت قۇقىق قورعاۋ, باقىلاۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ ججم نارىعىن باقىلاۋدى قاتاڭداتۋدى, زاڭسىز اكەتۋدىڭ جولىن كەسۋدى ءارى وتىننىڭ ىشكى نارىققا ۇزدىكسىز جەتكىزىلۋىن قامتاماسىز ەتۋدى جالعاستىرادى.
