– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن جوعارى دارەجەلى ەرەكشەلىك بەلگىسى – «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىنا يە بولۋىم اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن ورىستەتۋ باعىتىندا تەر توگىپ جۇرگەن بارشا ازاماتقا كورسەتىلگەن قۇرمەت دەپ بىلەمىن. سانالى عۇمىرىمنىڭ 55 جىلىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارناپ, ەلىمنىڭ وركەندەۋىنە ءوز ۇلەسىمدى قوسىپ كەلەمىن. ءبىزدىڭ «ستەپنوە» جشس ەلدەگى اگروونەركاسىپتىك كەشەنىن دامىتىپ, قايتا وڭدەۋ, مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدا جاڭا تەحنولوگيانى ەنگىزدىك. ناۋبايحانادا پىسىرىلگەن نان ونىمدەرى ءوڭىر حالقىنىڭ 35–40%-ىن قامتاماسىز ەتەدى. بىرنەشە مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ قارجىلاندىرۋىمەن ىستىق تاماقپەن قامتىلادى.
حالىقتىڭ 37 پايىزى اۋىلدا تۇراتىندىقتان, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋدىڭ ستارتەگيالىق ماڭىزى زور. پرەزيدەنت فورۋمدا ەلىمىزدىڭ جاھاندىق ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى رەيتينگىندە الدىڭعى لەكتە تۇرعانى ۇلكەن جەتىستىك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. دەسە دە بۇعان توقمەيىلسىپ وتىرا بەرۋگە بولمايتىنىن ەسكەرتكەن مەملەكەت باسشىسى اگروونەركاسىپتىك كەشەندى كۇشەيتۋدىڭ ماڭىزى جوعارى ەكەنىنە توقتالدى. جەر-انا ەڭبەك ەتكەن ادامنىڭ تەرىن وتەۋسىز قالدىرمايتىنىن ۇمىتپاساق يگى.
گۇلنار ءابدىرامانوۆا,
ساۋىنشى, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرى:
– مەملەكەت باسشىسى قاراپايىم ەڭبەگىمىزدى باعالاپ, ءوز قولىمەن ماراپاتتاعانى ۇلكەن قۋانىش. بۇل مەرەيلى ءىس-شارا مەنى عانا ەمەس, بۇكىل اۋدان حالقىن قۋانتتى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. مەن اۋدانداعى «Sharkul food» جشس شارۋاشىلىعىندا ساۋىنشىمىن. شارۋاشىلىقتا 500-گە تارتا ساۋىن سيىر بار. كۇندەلىكتى 10 توننادان استام ءسۇت ساۋىلادى. ءبىزدىڭ شارۋاشىلىق زاماناۋي جابدىقتارمەن تولىق جاراقتانعان. جۇمىس ىستەۋگە قولايلى ورتا قالىپتاسقان, قىزمەتكەرلەرگە نە قاجەتتىڭ ءبارى قاراستىرىلعان.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىنىڭ مەرەيى ۇستەم بولىپ, جوعارى دەڭگەيدە ماراپاتتالىپ جاتۋى زور مارتەبە. مەن سياقتى قانشاما ەڭبەككەردىڭ قۇلشىنىسى ويانىپ, ەل دەگەندە جۇمىلا ەڭبەك ەتۋگە ىنتا-ىقىلاسى اۋىپ وتىر.
وسى تۇرعىدا ەلىمىزدە شارۋاشىلىقتاردى دامىتىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك جاساپ وتىرعان پرەزيدەنتكە, جاۋاپتى تۇلعالارعا العىسىمىز شەكسىز.
التىنبەك اباتوۆ,
«كوكسۋ قانت زاۋىتى» جشس ديرەكتورى,
قازاقستاننىڭ اگرارلىق سالاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى:
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن قۇرمەتكە بولەنگەنىمە قۋانىشتىمىن. «قازاقستاننىڭ اگرارلىق سالاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى» دەگەن اتاقتى بيىل تۇڭعىش رەت بەرىلىپ وتىر. جەتىسۋ وبلىسىنداعى «كوكسۋ قانت زاۋىتىنىڭ» ىرگەسى 1934 جىلى قالانعان. عاسىرعا جۋىق تاريحى بار ءوندىرىس ورنىندا ەڭبەك ەتەتىن 500-گە جۋىق ارىپتەسىمنىڭ دە ەڭبەگى وراسان دەپ بىلەمىن. ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن العان جىلدار ىشىندە دە زاۋىت ءوڭىردى قانتپەن قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى. قازىر ءبىزدىڭ زاۋىتتا قانت قىزىلشاسىن ديقانداردان قابىلداۋ ناۋقانى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. ازىرگە 130 مىڭ توننا ءونىم قابىلداپ, ونىڭ 80 مىڭ تونناسىن وڭدەدىك. جوسپارعا ساي بيىل 235 مىڭ تونناعا دەيىن قانت قىزىلشاسىن جيناپ, وڭدەۋدى كوزدەپ وتىرمىز. جەتىسۋ وبلىسى شارۋالارىنىڭ ونىمدەرىنەن وڭدەلىپ وندىرىلگەن قانت ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنە دە جونەلتىلەدى. بۇگىندە زاۋىتتىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋ جۇمىسىنىڭ العاشقى كەزەڭى باستالدى. زاماناۋي تەحنولوگيامەن جابدىقتالىپ, ىرگەسى كەڭىگەندە جىل سايىنعى وندىرەتىن قانت ءونىمىنىڭ كولەمى ارتادى. جاڭا جۇمىس ورىندارى دا اشىلادى. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا قولداۋ ارتقان سايىن ەڭبەككەرلەردىڭ دە ءىسى ىلگەرى باسادى.
سەرىك دۇيسەنباەۆ,
ەڭبەك ارداگەرى, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى:
– اگروفورۋمدا ماراپاتتالعانداردىڭ 80 پايىزى – اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ماماندار. ونىڭ دا كوپشىلىگى قاراپايىم مەحانيزاتورلار مەن مالشى, ەگىنشى قاۋىمى. دالاداعى ەڭبەككەرلەر جۇمىسى شىن باعالانا باستادى. كەيىنگى ەكى-ءۇش جىلدا ديقانداردىڭ مول ءونىم الۋىنا توقتالساق, سالاعا زاماناۋي تەحنولوگيا ەنگىزىلىپ, ءار تامشى سۋ اقىلمەن جۇمسالىپ جاتىر. قىزىلوردا ديقاندارى جەردى لازەرلىك تەگىستەۋمەن وڭدەپ, مول ونىمگە قول جەتكىزە باستادى. ەگىنشىلەر وزىق تەحنولوگيانى جىلدام مەڭگەرىپ, ەل قامباسىن مولايتىپ وتىر. تاعى ءبىر قۋانارلىق جاعداي, پرەزيدەنت وسى فورۋمدا مال شارۋاشىلىعىنداعى سۋبسيديا مەن جەڭىل نەسيە ىسىنە ارنايى توقتالىپ, ءتيىستى مەملەكەتتىك ۆەدومستۆولارعا تاپسىرما بەردى. بۇعان قوسا سالاداعى سان الۋان شارۋانى تسيفرلاندىرىپ, جاساندى ينتەللەكت جەتىستىكتەرىن باتىل ەنگىزۋدى تاپسىردى.
راسىندا, كوزىن تاپسا اۋىل قالانى تازا ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋگە تولىق قابىلەتتى. وعان ءشۇبامىز بولماۋعا ءتيىس. قازىردە اۋىل ادامدارى بويكۇيەزدىك پەن جالقاۋلىققا جول بەرمەسە, زامانىنىڭ باي-باقۋات ازاماتى بولۋىنا مۇمكىندىك كوپ.
نۇرتازا بەرديەۆا,
اتىراۋ وبلىسى «شوقپارتوعاي» اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆىنىڭ ساۋىنشىسى, ءىىى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنىنىڭ يەگەرى:
– اتىراۋ وبلىسىنداعى شوقپارتوعاي اۋىلىندا 2000 جىلدان بەرى تۇيە ساۋامىز. بەس بالامىز بار. قازىر بالا-شاعامىز ەسەيىپ, كاسىپكە قولعابىس ەتەدى. ەكى كەلىنىمىز دە تاڭ اتار-اتپاستان بىزبەن تۇيە ساۋعا شىعادى. كۇيەۋىم ەكەۋمىز وتاۋ قۇرىپ, ەڭبەككە ەندى ارالاسا باستاعاندا جۇمىس قازىرگىدەن دە قاۋىرت ەدى. ءبىر ءوزىم 50 تۇيە ساۋىپ جۇرگەن كەزدەر بولدى. ءبىر ادامعا بۇل اۋىر, ماشاقاتى كوپ جۇمىس بولعان سوڭ, تاڭعى 3.00-دە تۇرىپ ىسكە كىرىسەتىنبىز. وتاعاسى دا ءار كەز قولداۋ كورسەتىپ, قولعابىس ەتۋدەن تانعان ەمەس. قازىر دە ءبىر ءوزىم 30-35 تۇيەنى ساۋىپ ءجۇرمىن. ەڭبەك ادامدى ەسەيتەدى, شيراتادى. نارىقتا جاقسى اشىتىلعان, ساپالى شۇباتقا بۇرىننان سۇرانىس بار, بولا دا بەرەدى دەپ ويلايمىن. اسىرەسە كوروناۆيرۋس پاندەمياسىندا تازا ونىمگە سۇرانىس ارتتى. قازىر ءونىمىمىزدى ىرگەدەگى قۇلسارى قالاسىندا وتەتىن جارمەڭكەگە شىعارامىز. ۇيدەن دە الىپ كەتىپ جاتادى. ءتىپتى ءوزىم كولىككە وتىرىپ الىپ, ورتالىققا دا جەتكىزەمىن, بازارعا دا اپارامىز. اۋىلداعى ۇزاق جىل ەڭبەگىمىزدى ەلەپ جاتقان مەملەكەت باسشىسىنا العىسىمىز زور.
تۇرسىنباي سادۋاقاسوۆ,
قوستاناي وبلىسى «ۇيكەسكەن» جشس ديرەكتورى,
ءىىى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنىنىڭ يەگەرى:
– قوستاناي وبلىسىنداعى ۇيكەسكەن اۋىلىنىڭ باۋىرىندا تۋىپ, كيەلى مەكەندە وستىك. شۇرايلى جەردىڭ ىرزىق-نەسىبەسىن كورىپ جاتىرمىز. بيداي ەگەمىز. وكىنىشكە قاراي, وسىدان بەس جىل بۇرىن ەل-جۇرت تەگىس باسقا وڭىرلەرگە قونىس اۋدارعان سوڭ, اۋىلىمىز قىسقارىپ كەتتى. قازىر 40 جۇمىسشىمىز ۇزىنكول اۋدانىنان قاتىنايدى. قولدان كەلگەنشە اۋداندى دامىتۋعا سەپتەسەتىن باستامالاردى قولداپ, اعايىنعا كومەك قولىن سوزۋدان قاشپايمىز. 2003 جىلى سەرىكتەستىك قۇرىلعالى سالادا تابان اۋدارماي ەڭبەك ەتىپ كەلەمىز. 22 جىل دەگەنىڭىز زۋلاپ وتە شىعىپتى. ودان اۋدان تۇرلەندى, زامان وزگەردى. دەگەنمەن, اۋدانداعى ەڭبەكقور قاۋىمنىڭ نيەت-تىلەگى سول قالپى وزگەرىسسىز قالدى. 2014 جىلدان بەرى «ەلسان اگرو» سەرىكتەسىگىن باسقارامىن. سول ارالىقتان بەرىگە دەيىن اۋىلشارۋاشىلىق باعىتىنداعى جەرىمىز 9 مىڭ گەكتارعا ۇلعايدى. ءوزىمىزدىڭ كۇندەلىكتى اتقارىپ جاتقان ەڭبەگىمىزدى مەملەكەت باسشىسى باعالاپ جاتقانىنا قۋانىشتىمىز. بۇل راسىندا مەنىڭ عانا ەمەس, شارۋاشىلىقتا ەڭبەك ەتەتىن بارلىق جۇمىسشىنىڭ ەڭبەگى, ماڭداي تەرى دەپ بىلەمىن.
