فوتو: جۇماباي مۇسابەكوۆ, دميتري ەروفەەۆ
سارقان اۋدانى سارقان قالاسىنىڭ تۇرعىنى رايگۇل زاكارياقىزىنا ءۇي جاعدايىندا بالمۇزداق ءوندىرۋ تۋرالى ويدى العاش كەنجە ۇلى ايتقان ەكەن. بيە ءسۇتىنىڭ ەمدىك قاسيەتتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ول بالمۇزداق جاساۋعا ساۋمالدى پايدالانعاندى ءجون كورگەن. ءسويتىپ بالمۇزداقتىڭ قۇرامىنا ءۇيدىڭ قايماعى مەن بال قوسىپ, ءوز رەتسەپتىن جاساپ شىقتى. وتباسى مۇشەلەرى ونىڭ ءدامىن جوعارى باعالاپ, رايگۇلدى ءونىمىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە ىنتالاندىردى.
«وتباسىندا ءۇش ۇل تاربيەلەپ وتىرمىز. تۇرمىسقا شىققان سوڭ جۇبايىم ەكەۋمىز مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىستىق. بۇل سالانىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرىپ, جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىمە شامامەن 25 جىل بولدى. ارينە, ەڭبەگى اۋىر. جاز ايلارىندا تاڭعى ساعات 3 جارىمنان, قىستا 5-تەن تۇرامىز. سيىر, بيە ۇستايمىز. جولداسىم مال كۇتىمىمەن, ال مەن سۇتتەن تاعام جاساۋ جۇمىستارىمەن اينالىسامىن. قۇرت, ماي, قىمىز جانە باسقا دا ونىمدەر دايىندايمىن. ولاردى جەرگىلىكتى تۇرعىندار جاقسى الادى. ال جاز مەزگىلىندە ءتىپتى الماتى, استانا, اتىراۋ قالالارىنان دا كەلىپ, ەمدىك ساۋمال ىشەتىندەر بار. ال كەيىنگى كەزدە كەنجە بالام بالمۇزداقتى قاتتى جاقسى كورەتىندىكتەن, مەن بالمۇزداقتى ءۇي جاعدايىندا جاساپ كورۋگە بەل بۋدىم», دەيدى رايگۇل زاكارياقىزى.
ءسويتىپ وسى تالپىنىسىنىڭ ناتيجەسىندە جاساندى قوسپا مەن بوياۋسىز, ۇلتتىق تاماقتانۋ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ دايىندالعان پايدالى ءارى ءدامدى بالمۇزداق الىندى.
«ەجەلدەن اتا-بابالارىمىز بيە ءسۇتىنىڭ جوعارى ەمدىك قاسيەتىن جاقسى بىلگەن. سوندىقتان ونى بالالار تاعامىندا پايدالانۋ ورىندى دەپ ەسەپتەيمىن. الايدا ساۋمالدان بالمۇزداقتى قولدان دايىنداۋعا وتە ۇزاق ۋاقىت كەتەدى ەكەن. ءار جارتى ساعات سايىن ينگرەديەنتتەردى جاقسىلاپ ارالاستىرىپ, سوسىن سالقىنداتىپ قويىپ, تولىق قويۋلانعانشا قايتا-قايتا ارالاستىرىپ وتىرۋ كەرەك, سودان كەيىن عانا 4 ساعاتقا توڭازىتقىشقا قويامىز. سول سەبەپتى ازىرگە بالمۇزداقتى تەك وتباسىم ءۇشىن عانا جاساپ ءجۇرمىن. ال ءوندىرىستى كەڭەيتۋ ءۇشىن ماعان ارنايى جابدىق كەرەك, سوندىقتان مەن بيزنەسكە قولداۋ كورسەتەتىن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ بىرىنە قاتىسسام دەپ وتىرمىن. وعان قوسا ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسىنىڭ جارتىلاي ءفيناليسى اتاندىم. كەلەسى جىلدان باستاپ وسى جوبا اياسىندا مەنىڭ جاڭا ءونىمىمدى دامىتۋعا قولداۋ كورسەتىلەدى», دەدى جاس كاسىپكەر.
جەتىسۋ وبلىسىنىڭ ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ ورتالىعىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, بۇل جوبا ونى ىسكە اسىرۋدىڭ بارلىق كەزەڭدەرىندە تولىق سۇيەمەلدەنەدى. وعان ماركەتينگ نەگىزدەرى, قارجىلىق ساۋاتتىلىق جانە جالپى كاسىپ جۇرگىزۋ قاعيداتتارى بويىنشا وقىتۋ دا كىرەدى.
«رايگۇل زاكارياقىزىنىڭ ءونىمى جوعارى ساپالى. قاڭتار ايىنان باستاپ ءبىز ونىڭ ءونىمىن سەرتيفيكاتتاۋ جۇمىسىن باستايمىز. كەيىن قاپتاماسىن ازىرلەۋمەن قاتار, كاسىپكەردىڭ ءبىلىمىن ارتتىرۋ باعىتىندا دا بىرلەسە جۇمىس ىستەيتىن بولامىز. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – ءۇي جاعدايىندا جاسالاتىن ءوندىرىستى نارىققا شىعارۋ. مىسالى, ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسىنىڭ فيناليستەرى دە باستاپقىدا رايگۇل سەكىلدى ءوز ءىسىن شاعىن كولەمدە باستاعان. قازىر ولار ءوز ونىمدەرىنىڭ تۇرلەرىن كوبەيتىپ, جەرگىلىكتى دۇكەندەرگە, سونداي-اق الماتى قالاسىنا دا شىعارىپ وتىر. ءبىز ولارعا جەكە برەند قالىپتاستىرۋعا كومەكتەستىك دەپ ايتا الامىز. مىسالى, كوكسۋ اۋدانىندا بال جانە باسقا دا ارا شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن دايىندايتىن كاسىپكەر ايەل, سول سياقتى اجەلەرىمىزدىڭ كونە رەتسەپتى بويىنشا اشىتقىسىز نان پىسىرەتىن اقسۋلىق تۇرعىن, وسىنداي تابىستى مىسالدار كوپ. ءبىزدىڭ وبلىس تۇرعىندارى ەڭبەكقور, ۇنەمى دامۋعا ۇمتىلادى. ال ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ولاردىڭ يدەيالارىن ناقتى, تۇراقتى تابىس اكەلەتىن بيزنەسكە اينالدىرۋعا قولداۋ كورسەتۋ», دەدى وبلىستىق ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ ورتالىعىنىڭ مەنتورى سۆەتلانا وڭعارباەۆا.
اتاپ وتسەك, بيىلعى جىلدىڭ 1 قازانىنداعى مالىمەت بويىنشا, جەتىسۋ وبلىسىندا 62 740-تان استام بەلسەندى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىسى تىركەلگەن, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 4,3%-عا كوپ.
سونىمەن قاتار ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسى ىسكە اسىرىلا باستالعالى بەرى 9 فيناليست مەملەكەتتىك گرانت يەگەرى اتانىپ, جالپى سوماسى 45 ميلليون تەڭگە كولەمىندە قولداۋ العان. جالپى بيىلعى جىلى وڭىردە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ باعدارلامالارى اياسىندا سۋبسيديالار, كەپىلدىكتەر جانە گرانتتار بەرۋ ارقىلى ءتۇرلى 111 جوبا قارجىلاندىرىلعان.
